{"id":99030,"date":"2018-01-09T09:28:13","date_gmt":"2018-01-09T14:28:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=99030"},"modified":"2018-01-09T09:28:13","modified_gmt":"2018-01-09T14:28:13","slug":"folklor-i-nie-tylko-ewa-polak-palkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=99030","title":{"rendered":"Folklor i nie tylko – Ewa Polak-Pa\u0142kiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Kilka lat temu jeden z najstarszych tygodnik\u00f3w katolickich wydawanych w Polsce opublikowa\u0142 zdj\u0119cie Benedykta XVI, kt\u00f3remu podano do potrzymania ma\u0142ego krokodyla. Ojciec \u015awi\u0119ty si\u0119 u\u015bmiecha\u0142, w tle wida\u0107 by\u0142o wielu fotoreporter\u00f3w<\/strong>.<\/p>\r\n

Co pewien czas tygodnik te\u017c pokazywa\u0142 relacje z odwiedzin w Pa\u0142acu Watyka\u0144skim gromady klaun\u00f3w z wielkimi okr\u0105g\u0142ymi czerwonymi nosami i ma\u0142ymi oczkami namalowanymi na bia\u0142ych twarzach. Tygodnik uzna\u0142 widocznie te rewelacje prasowe za \u201ewydarzenia\u201d, kt\u00f3rymi warto zaj\u0105\u0107 uwag\u0119 czytelnik\u00f3w. Na innej stronie tych samych \u0142am\u00f3w autorka felietonu przekonywa\u0142a czytelniczki, \u017ce istot\u0105 ich stroju powinno by\u0107, by \u201ewygl\u0105da\u0142y seksownie\u201d.<\/p>\r\n

(Gdy zwr\u00f3ci\u0142am uwag\u0119 – jako sta\u0142a autorka tygodnika – \u017ce taka opinia nie licuje z katolickim charakterem czasopisma, wkr\u00f3tce by\u0142am zmuszona po\u017cegna\u0107 si\u0119 z moj\u0105 prac\u0105 w tym miejscu). <\/p>\r\n

Jarmarczno\u015b\u0107 by\u0142a zawsze przez kultur\u0119 katolick\u0105 odrzucana. Budzi\u0142a instynktowny op\u00f3r ludzi wierz\u0105cych. W wielkim jarmarcznym widowisku, jakim staj\u0105 si\u0119 Orszaki Trzech Kr\u00f3li, organizowane w Polsce od kilku lat, ten sprzeciw, ten op\u00f3r jest zniwelowany przez powszechny entuzjazm, przez aplauz mas. Media przekazuj\u0105 obrazy weso\u0142ej kompanii w pociesznych nakryciach g\u0142owy, wyposa\u017conej w parateatralne czy cyrkowe rekwizyty i raduj\u0105cej si\u0119 g\u0142o\u015bno na widok cyrkowych atrakcji. Zwierz\u0119ta sprowadzane z ZOO s\u0105 jedn\u0105 z wi\u0119kszych. Nied\u0142ugo wielb\u0142\u0105dy i alpaki si\u0119 opatrz\u0105 i trzeba b\u0119dzie sprowadzi\u0107 tygrysa albo lwa. Uk\u0142ady taneczne, podskoki anielic<\/em> w kostiumach przypominaj\u0105 \u201ebalet\u201d podczas drogi krzy\u017cowej w Krakowie w czasie \u015awiatowych Dni M\u0142odzie\u017cy.<\/p>\r\n

Dziwacznie i sztucznie zabrzmia\u0142y te\u017c s\u0142owa prezydenta Andrzeja Dudy o \u201eszacunku dla godno\u015bci ludzkiej\u201d, w\u0142a\u015bnie przy tej okazji – jak godno\u015b\u0107 ludzka ma si\u0119 do upami\u0119tnienia przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 Objawienia si\u0119 ludziom Boga? Co ma z nim wsp\u00f3lnego? Co najmniej w\u0105tpliwym by\u0142 r\u00f3wnie\u017c, z punktu widzenia zwyk\u0142ego katolika, polonez odta\u0144czony do s\u0142\u00f3w dostojnej, uroczystej kol\u0119dy \u201eB\u00f3g si\u0119 rodzi\u201d. <\/strong>To wszystko pokropione wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105 i zderzone z postaciami duchowie\u0144stwa w strojach kap\u0142a\u0144skich oraz z modlitw\u0105 – kol\u0119dy przecie\u017c tak\u017ce s\u0105 form\u0105 modlitwy.<\/p>\r\n

Coraz wi\u0119cej ludzi przychodzi na te jarmarki z ca\u0142ymi rodzinami, uznaje, \u017ce to \u201efantastyczny pomys\u0142\u201d i \u017ce dobrze si\u0119 sta\u0142o, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 odzyska\u0142 \u015awi\u0119to Trzech Kr\u00f3li jako dzie\u0144 wolny od pracy. <\/p>\r\n

A przecie\u017c to stare \u015bwi\u0119to Ko\u015bcio\u0142a katolickiego jest w\u0142a\u015bnie upami\u0119tnieniem ukorzenia si\u0119 ludzkiego rozumu przed Bogiem, kt\u00f3ry objawia si\u0119 poganom. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na donios\u0142o\u015b\u0107, g\u0142\u0119bi\u0119 oraz pi\u0119kno, niezwyk\u0142y urok i majestat biblijnej sceny – nie \u201eopowie\u015bci\u201d, a faktu – doznaje ona dzi\u015b tak karykaturalnego przetworzenia i zamieniona zostaje w kiczowaty show. Wykorzystuje si\u0119 motywy tego wydarzenia historycznego i religijnego, jego zewn\u0119trzne atrybuty, by zatrze\u0107 w zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci jego istot\u0119. <\/p>\r\n

\"Giovanni<\/p>\r\n

Giovanni di Paolo – Pok\u0142on Trzech Kr\u00f3l<\/p>\r\n

Atak na Objawienie <\/strong><\/p>\r\n

Hilaire Belloc w swojej ksi\u0105\u017cce o wielkich herezjach zauwa\u017ca, \u017ce obecny – by\u0107 mo\u017ce ju\u017c ostatni – atak wymierzony w Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki odznacza si\u0119 niejednorodno\u015bci\u0105, rozproszeniem. Jest prowadzony z wielu stron na raz, wygl\u0105da jakby brakowa\u0142o mu koordynacji, ale ma zarazem pewne wyraziste cechy. Jedn\u0105 z nich jest nienawi\u015b\u0107 do rozumu – i do pi\u0119kna. <\/p>\r\n

\u201eCech\u0105 charakterystyczn\u0105 nadci\u0105gaj\u0105cej fali – o charakterze ateistycznym – jest odrzucenie przez ni\u0105 ludzkiego rozumu\u201d, m\u00f3wi angielski pisarz. Ten nowo\u017cytny atak jako czysto ateistyczny \u201ejest z konieczno\u015bci oboj\u0119tny na prawd\u0119. Gdy\u017c B\u00f3g jest Prawd\u0105. (\u2026) A wraz z natarciem tego nowego i straszliwego wroga na wiar\u0119 i ca\u0142\u0105 t\u0119 cywilizacj\u0119, kt\u00f3ra jest wytworem wiary, nadchodzi nie tylko pogarda dla pi\u0119kna, ale wr\u0119cz nienawi\u015b\u0107 do niego. A bezpo\u015brednio w \u015blad za ni\u0105 pojawia si\u0119 pogarda i nienawi\u015b\u0107 do cnoty\u201d. Nigdy jednak nie deklaruje on wprost swoich cel\u00f3w, ukrywa si\u0119 pod wieloma postaciami, szyldami i has\u0142ami.<\/p>\r\n

Dzi\u015b tak\u017ce nierzadko pod szyldem \u201enowej ewangelizacji\u201d, kt\u00f3rej rzekomo wszystko wolno, kt\u00f3ra mo\u017ce swobodnie pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 sztuczkami kuglarskimi, uliczn\u0105 parad\u0105, miejskim folklorem, prezentowa\u0107 smoki azjatyckie jako \u201esymbole religijne\u201d, zderza\u0107 jase\u0142ka z cyrkiem i rewi\u0105. Gdyby kto\u015b nie\u015bmia\u0142o przypomnia\u0142 wodzirejom tej parady, \u017ce smok w naszej kulturze i religii ma jednoznaczne konotacje, \u017ce jest postaci\u0105 biblijnego w\u0119\u017ca, zaraz okrzykni\u0119to by go staro\u015bwieckim nudziarzem i ponurakiem, kt\u00f3ry nie umie si\u0119  bawi\u0107, nie lubi si\u0119 \u015bmia\u0107.<\/p>\r\n

\u201eLepsi naiwniacy, mniej zepsuci konwertyci na stron\u0119 wroga, m\u00f3wi\u0105 niejasno o ponownym<\/em> dostosowaniu si\u0119<\/em>, nowym \u015bwiecie, nowym porz\u0105dku, ale nie zaczynaj\u0105 od m\u00f3wienia nam – jak sugeruje zdrowy rozsadek – na jakich zasadach ten nowy porz\u0105dek ma powsta\u0107. Nie okre\u015blaj\u0105 celu, kt\u00f3ry maj\u0105 na widoku\u201d (Hilaire Benson, Wielkie herezje<\/em>).<\/p>\r\n

Z obawy przed wiar\u0105, z l\u0119ku przed rozumem<\/strong><\/p>\r\n

Robert H. Benson by\u0142 konwertyt\u0105 z anglikanizmu. Wcze\u015bniej pastor, po nawr\u00f3ceniu ksi\u0105dz katolicki. By\u0142 cz\u0142owiekiem trze\u017awego rozumu i gor\u0105cego serca. Gdy anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w obron\u0119 wiary, nie mia\u0142 opor\u00f3w przed u\u017cywaniem wielkich s\u0142\u00f3w, ale wraz z nimi prostych, jasnych, i w swej prostocie g\u0142\u0119bokich, logicznych argument\u00f3w, kt\u00f3re dziecko zrozumie. W Paradoksach katolicyzmu<\/em>, jednej z najwa\u017cniejszych swoich ksi\u0105\u017cek, zauwa\u017cy\u0142 ca\u0142\u0105 groz\u0119 wznios\u0142o\u015bci, wielko\u015b\u0107 i dramat, kryj\u0105ce si\u0119 w przyj\u015bciu na \u015bwiat Zbawiciela. Wydarzenia, kt\u00f3re dzi\u015b specjali\u015bci od kultury masowej, pozbawieni tej subtelnej kultury w\u0142a\u015bciwej katolicyzmowi, pr\u00f3buj\u0105 przedstawi\u0107 na mod\u0142\u0119 banalnego komiksu dla tych, kt\u00f3rym trudno jest poj\u0105\u0107 donios\u0142o\u015b\u0107 prawd wiary. A prawdziwa kultura katolicka pe\u0142na jest w\u0142a\u015bnie nieznanych innym kulturom odcieni subtelno\u015bci. <\/p>\r\n

\u201eCzy to dziwnie\u201d, m\u00f3wi Robert H. Benson, \u201e\u017ce \u015bwiat uwa\u017ca zar\u00f3wno wiar\u0119, jak i rozum Ko\u015bcio\u0142a, za zbyt skrajne? Albowiem wiara Ko\u015bcio\u0142a wyrasta z jego Bosko\u015bci, a rozum – z jego cz\u0142owiecze\u0144stwa. A taki potok Bosko\u015bci i takie wymowne cz\u0142owiecze\u0144stwo, taka wspania\u0142a ufno\u015b\u0107 w Objawienie Boga i taka niestrudzona praca nad zawarto\u015bci\u0105 tego Objawienia s\u0105 zupe\u0142nie niewyobra\u017calne dla \u015bwiata, kt\u00f3ry w rzeczywisto\u015bci obawia si\u0119 zar\u00f3wno wiary, jak i rozumu\u201d. Czego pouczaj\u0105c\u0105 pr\u00f3bk\u0119, dodajmy, okraszon\u0105 wieloma atrakcjami, migaj\u0105cymi gwiazdami, skocznymi melodiami i wielb\u0142\u0105dami, mieli\u015bmy 6 stycznia na ulicach wielu polskich miast. Obawa, dodajmy, jest w pe\u0142ni uzasadniona. Wiara jest pot\u0119g\u0105, kt\u00f3ra jeszcze spaja ten \u015bwiat. Je\u017celi kto\u015b uwa\u017ca, \u017ce obecno\u015b\u0107 wiary na ziemi jest oboj\u0119tne dla istnienia \u015bwiata, jest w b\u0142\u0119dzie.<\/p>\r\n

M\u0119drcy, zwani te\u017c Magami, czyli Uczeni, kt\u00f3rzy studiowali prawa przyrody, dzi\u0119ki m\u0105dro\u015bci, wiedzy, umiej\u0119tno\u015bci obserwowania zjawisk astronomicznych dochodz\u0105 do wniosku, \u017ce we wszech\u015bwiecie, w przyrodzie wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b absolutnie niezwyk\u0142ego. Zawieszone zosta\u0142y jej prawa (co\u015b podobnego wydarzy\u0142o si\u0119 tak\u017ce sto lat temu w Fatimie: Cud S\u0142o\u0144ca). To co\u015b mo\u017ce oznacza\u0107 tylko jedno: na ziemi\u0119 zst\u0105pi\u0142 jej Stw\u00f3rca.<\/p>\r\n

\"Peter<\/p>\r\n

Peter Paul Rubens – Pok\u0142on Trzech Kr\u00f3li (fragm.)<\/p>\r\n

Rozum dyktuje cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry to odkry\u0142 jedyn\u0105 mo\u017cliw\u0105 postaw\u0119: skoro przyszed\u0142 B\u00f3g, przed Bogiem trzeba si\u0119 ukorzy\u0107. Odda\u0107 Mu ho\u0142d. Poga\u0144scy my\u015bliciele w\u0119druj\u0105 setki kilometr\u00f3w, by dokona\u0107 aktu uni\u017cenia swoich umys\u0142\u00f3w przed Bogiem – Prawd\u0105, i ofiarowa\u0107 Mu cenne dary. S\u0105 m\u0105drzy, czyli pokorni. M\u0105drzy tak dalece, \u017ce nie peszy ich Posta\u0107 tego Boga, kt\u00f3ry zst\u0105pi\u0142 na ziemi\u0119, widz\u0105 bowiem male\u0144kie Dziecko le\u017c\u0105ce w\u015br\u00f3d ca\u0142kowitej n\u0119dzy. Uznaj\u0105 w Nim jednak prawdziwego Kr\u00f3la, kt\u00f3ry przyby\u0142 na ziemi\u0119, \u201ekt\u00f3rego panowanie ogarnia nie tylko wszystkie narody, ale i ca\u0142y wszech\u015bwiat\u201d. <\/p>\r\n

Kl\u0119kaj\u0105 przed Nim, zdejmuj\u0105 z g\u0142\u00f3w swe korony na znak, \u017ce wobec Niego s\u0105 nikim i uderzaj\u0105 w ziemi\u0119 czo\u0142em. M\u0119drcy – Kr\u00f3lowie symbolizuj\u0105 ludzko\u015b\u0107, kt\u00f3ra u\u017cywaj\u0105c rozumu rozpoznaje swojego Boga. Wymowa tych gest\u00f3w nie powinna by\u0107 przez katolik\u00f3w zapomniana i rozmieniona na drobne emocje. Zapowiadaja one, \u017ce na Imi\u0119 Jezusa zegnie si\u0119 ka\u017cde kolano.<\/p>\r\n

Ewa Polak-Pa\u0142kiewicz<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kilka lat temu jeden z najstarszych tygodnik\u00f3w katolickich wydawanych w Polsce opublikowa\u0142 zdj\u0119cie Benedykta XVI, kt\u00f3remu podano do potrzymania ma\u0142ego krokodyla. Ojciec \u015awi\u0119ty si\u0119 u\u015bmiecha\u0142, w tle wida\u0107 by\u0142o wielu fotoreporter\u00f3w. Co pewien czas tygodnik te\u017c pokazywa\u0142 relacje z odwiedzin w Pa\u0142acu Watyka\u0144skim gromady klaun\u00f3w z wielkimi okr\u0105g\u0142ymi czerwonymi nosami i ma\u0142ymi oczkami namalowanymi na […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[349,366,98,33],"class_list":["post-99030","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicystyka","tag-andrzej-duda","tag-epp","tag-iv-rp","tag-vaticanum2"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99030","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99030"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99030\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99030"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99030"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99030"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}