{"id":98886,"date":"2017-12-27T22:31:15","date_gmt":"2017-12-28T03:31:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=98886"},"modified":"2017-12-27T22:31:15","modified_gmt":"2017-12-28T03:31:15","slug":"pierwszy-swiety-antyekumeniczny-ewa-polak-palkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=98886","title":{"rendered":"Pierwszy \u015bwi\u0119ty antyekumeniczny – Ewa Polak-Pa\u0142kiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Za co zosta\u0142 zamordowany \u015bw. Szczepan, pierwszy m\u0119czennik chrze\u015bcija\u0144stwa? Jak m\u00f3wi\u0105 Dzieje Apostolskie, ten diakon delegowany przez gmin\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, zaledwie kilka lat po Wniebowst\u0105pieniu Jezusa, do pomocy ubogim wyznawcom Chrystusa, rozdawa\u0142 im chleb, ale nie zaniedbywa\u0142 aposto\u0142owania<\/strong>.<\/p>\r\n

G\u0142osi\u0142 prawd\u0119 o Synu Bo\u017cym, Jego \u017cyciu, \u015bmierci i Zmartwychwstaniu. Misji apostolskiej, kt\u00f3r\u0105 pe\u0142ni\u0142 towarzyszy\u0142y cuda, by\u0142 bowiem \u201epe\u0142en \u0142aski i m\u0119stwa\u201d. \u201eOto widz\u0119 niebiosa otwarte i Syna Bo\u017cego stoj\u0105cego po prawicy Ojca!\u201d – za te s\u0142owa wyg\u0142oszone, zapewne w religijnej ekstazie, zosta\u0142 ukamienowany przez \u201eniekt\u00f3rych z synagogi Wyzwole\u0144c\u00f3w, Cyrenejczyk\u00f3w i Aleksandryjczyk\u00f3w\u201d. Gdyby tylko rozdawa\u0142 chleb ubogim zostawiliby go w spokoju. Ale on by\u0142 kim\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko mi\u0142osiernym, lituj\u0105cym si\u0119 nad najubo\u017cszymi, \u201edzia\u0142aczem charytatywnym\u201d, \u201eobro\u0144c\u0105 ubogich\u201d, jakby go dzi\u015b nazwano. On by\u0142 kim\u015b zupe\u0142nie innym. Nie mo\u017cna by\u0142o przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie wobec niego, bo nie mo\u017cna si\u0119 by\u0142o oprze\u0107 jego s\u0142owom, pe\u0142nym \u201em\u0105dro\u015bci i Ducha\u201d.<\/p>\r\n

W\u0142a\u015bnie to obudzi\u0142o w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 \u017cyd\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 autor Dziej\u00f3w Apostolskich nazywa \u201ezgrzytaniem z\u0119bami na niego\u201d. Potem wszystko eskalowa\u0142o w zawrotnym tempie: \u201eKrzycz\u0105c g\u0142osem wielkim, zatkali sobie uszy i wszyscy razem rzucili si\u0119 na niego. I wyrzuciwszy z miasta, kamienowali\u2026\u201d Trudno lepiej opisa\u0107 groz\u0119 tej sceny. By\u0142 winien, tak samo jak Chrystus. G\u0142osi\u0142 prawd\u0119, kt\u00f3rej nie byli w stanie znie\u015b\u0107. <\/p>\r\n

\u201eWczoraj narodzi\u0142 si\u0119 nam Chrystus w pieluszki owini\u0119ty, dzisiaj Szczepan zosta\u0142 przeze\u0144 obleczony szat\u0105 nie\u015bmiertelno\u015bci\u201d – pisze \u015bw. Fulgencjusz – \u201eWczoraj ciasny \u017c\u0142\u00f3bek przyj\u0105\u0142 Bo\u017c\u0105 dziecin\u0119, dzisiaj bezmiar nieba ogarn\u0105\u0142 zwyci\u0119skiego Szczepana. Szczepan wst\u0105pi\u0142 do nieba w\u015br\u00f3d kamienuj\u0105cych go \u017cyd\u00f3w, poniewa\u017c Jezus zst\u0105pi\u0142 na ziemi\u0119 w\u015br\u00f3d \u015bpiewaj\u0105cych Anio\u0142\u00f3w\u201d. <\/p>\r\n

Kiedy mi\u0142o\u015b\u0107 zast\u0119puje wiar\u0119 <\/strong><\/p>\r\n

W jednym z prawicowych tygodnik\u00f3w wydawanych w Polsce, w numerze Bo\u017conarodzeniowym, g\u0142os polskiego ksi\u0119dza, kt\u00f3ry pracuje na Syberii: \u201eNie przeci\u0105gamy nikogo >na nasz\u0105 stron\u0119<, staramy si\u0119 dawa\u0107 \u015bwiadectwo Chrystusa w\u0142asnym \u017cyciem, zaprasza\u0107 do pojednania w rodzinie, do przebaczenia. To o wiele wa\u017cniejsze ni\u017c to, \u017ce kto\u015b jest prawos\u0142awnym czy protestantem. Patrzymy na cz\u0142owieka, na jego \u017cycie i bied\u0119, na to, czy chce kocha i by\u0107 kochany. To dla niego mamy odda\u0107 \u017cycie. Ja pierwszy musz\u0119 si\u0119 nawraca\u0107 i ta ukochana przeze mnie ziemia jest darem od Boga\u201d, m\u00f3wi duchowny w wywiadzie. Wspomina te\u017c, z uznaniem, o pewnym biskupie prawos\u0142awnym: \u201eto bardzo proekumeniczny cz\u0142owiek, ma serce\u201d. <\/p>\r\n

Papie\u017c Grzegorz XVI (1831-1846) nie nale\u017ca\u0142 do papie\u017cy cedz\u0105cych s\u0142\u00f3wka, dobieraj\u0105cych je tak, by przypadkiem kogo\u015b z innowierc\u00f3w nie urazi\u0107, gdy trzeba broni\u0107 prawdy. W li\u015bcie do biskup\u00f3w Bawarii z 1834 roku napisa\u0142: \u201eNajwi\u0119kszym dogmatem naszej religii, \u017ce poza katolick\u0105 wiar\u0105 nikt nie mo\u017ce si\u0119 zbawi\u0107\u201d. Indyferentyzm religijny okre\u015bla\u0142 mianem \u201eprzewrotnej opinii bezbo\u017cnych\u201d, \u201enajbardziej zgubnego b\u0142\u0119du\u201d, \u201eprzyczyn\u0105 wielu nieszcz\u0119\u015b\u0107\u201d. <\/p>\r\n

Mi\u0119dzy okoliczno\u015bciami \u015bmierci Pana Jezusa i \u015bmierci Szczepana dostrzegamy wzruszaj\u0105ce podobie\u0144stwa, zaznacza Msza\u0142 Rzymski (wydany przez Pallotinum w Poznaniu w 1963 roku). \u201eLiturgia podkre\u015bla mi\u0142o\u015b\u0107 nieprzyjaci\u00f3\u0142\u201d. Szczepan padaj\u0105c pod gradem kamieni modli\u0142 si\u0119 za swoich oprawc\u00f3w, tak jak Jezus umieraj\u0105c na krzy\u017cu. Warto postawi\u0107 pytanie, czy w og\u00f3le jest mo\u017cliwa mi\u0142o\u015b\u0107 nieprzyjaci\u00f3\u0142, gdy kto\u015b konsekwentnie myli wiar\u0119 w Boga z mi\u0142o\u015bci\u0105 do ludzi? Trudzi si\u0119 na rzecz cz\u0142owieka – nawet z wielkim oddaniem – i \u015bmier\u0107 ponosi w imi\u0119 mi\u0142o\u015bci do cz\u0142owieka, nie do Boga? <\/p>\r\n

Dlaczego tak nagminnie spotyka si\u0119 dzi\u015b – zw\u0142aszcza w apostolstwie – zast\u0119powanie mi\u0142o\u015bci Boga \u201emi\u0142o\u015bci\u0105\u201d do cz\u0142owieka? Tak wiele dzia\u0142a\u0144 w Ko\u015bciele jest dzi\u015b wynikiem \u201eg\u0142\u0119bokiego rozeznania potrzeb spo\u0142ecznych\u201d, \u201eopcji na rzecz ubogich\u201d, ch\u0119ci \u201eleczenia obszar\u00f3w ub\u00f3stwa, bezdomno\u015bci i g\u0142odu\u201d. Ko\u015bci\u00f3\u0142 wsp\u00f3\u0142czesny staje si\u0119 jedn\u0105 wielk\u0105 instytucj\u0105 charytatywn\u0105. Ksi\u0119\u017ca i siostry zakonne pracuj\u0105c na misjach, czy w\u015br\u00f3d niewierz\u0105cych, jak ognia unikaj\u0105 m\u00f3wienia o Panu Jezusie – wprost, bez zastrze\u017ce\u0144 i bez skr\u0119powania. Wszyscy oni przyjmuj\u0105, \u017ce \u201es\u0142u\u017c\u0105c cz\u0142owiekowi\u201d, wyznaj\u0105 swoj\u0105 wiar\u0105 i szerz\u0105 j\u0105.<\/p>\r\n

\u201eNajwa\u017cniejszy jest cz\u0142owiek\u201d<\/strong>  <\/p>\r\n

\u015aw. Szczepan nie wstydzi\u0142 si\u0119 m\u00f3wi\u0107 o prawdziwym Bogu. Nie czu\u0142 si\u0119 w najmniejszym nawet stopniu skr\u0119powany. Nie kierowa\u0142 si\u0119 fa\u0142szyw\u0105 delikatno\u015bci\u0105 wobec \u017cyd\u00f3w. Nie m\u00f3wi\u0142: \u201eNajwa\u017cniejsze, \u017ce rzetelnie praktykujecie swoj\u0105 wiar\u0119, \u017ce jeste\u015bcie dobrymi \u017cydami\u201d. Albo: \u201eWszystko jedno w kogo i jak wierzycie, szanuj\u0119 was i nie zamierzam was nawraca\u0107, bo warto\u015bci\u0105 jest r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 religijna, a wszystkie religie zawieraj\u0105 ziarna prawdy\u201d. <\/p>\r\n

Przeciwnie, g\u0142osi\u0142 z moc\u0105 i publicznie prawdziw\u0105 nauk\u0119 o Bogu objawion\u0105 przez Chrystusa i potwierdzon\u0105 Jego \u015bmierci\u0105 i zmartwychwstaniem. Co wi\u0119cej, swoich prze\u015bladowc\u00f3w, nie traktowa\u0142 jako osobistych wrog\u00f3w. Wiara w prawdziwego Boga dawa\u0142a mu mi\u0142o\u015b\u0107 do nich. W\u0142a\u015bnie tak, a nie odwrotnie: mi\u0142o\u015b\u0107 nie zast\u0119powa\u0142a wiary. <\/p>\r\n

I oto nast\u0119puje najbardziej zdumiewaj\u0105ca, najtrudniejsza chyba do zrozumienia przez umys\u0142 wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka, scena: \u201eI kamienowali Szczepana, kt\u00f3ry modli\u0142 si\u0119, m\u00f3wi\u0105c: >Panie Jezu, przyjmij ducha mojego<. A pad\u0142szy na kolana wo\u0142a\u0142 g\u0142osem wielkim, m\u00f3wi\u0105c: >Panie, nie policz im tego grzechu<. A gdy to powiedzia\u0142, zasn\u0105\u0142 w Panu\u201d.<\/p>\r\n

\"Annibale<\/p>\r\n

 Annibale Carracci – M\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Szczepana<\/p>\r\n

Kto tak mo\u017ce czyni\u0107? Nawiedzony jaki\u015b. Zupe\u0142nie szalony. Pomylony\u2026 Lata \u015bwietlne dziel\u0105 nas od czasu, gdy taka postawa by\u0142a uznawana za najnormalniejsz\u0105, najbardziej oczywist\u0105 postaw\u0105 chrze\u015bcijanina. Cz\u0142owieka, kt\u00f3ry wierzy w Boga. A je\u015bli wierzy, to i kocha. <\/p>\r\n

\u015amier\u0107 m\u0119czennika jest najwspanialszym przyk\u0142adem wyznania wiary chrze\u015bcija\u0144skiej. Nie ma nic ponad ni\u0105. \u201e\u015awiadectwo\u201d przez g\u0142oszenie i praktykowanie mi\u0142o\u015bci do cz\u0142owieka, nie jest tym, za co uznaj\u0105 je jego apologeci, my\u015bl\u0105cy na spos\u00f3b protestancki duchowni katoliccy, nie jest \u017cadnym \u015bwiadectwem wierno\u015bci Chrystusowi. Nie jest g\u0142oszeniem \u015bwiatu Chrystusa. <\/p>\r\n

Przyczyna tego zamieszania, le\u017cy, jak przypomina Romano Amerio, w uznaniu przez wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka – i  wielu ludzi dzisiejszego Ko\u015bcio\u0142a – \u017ce porz\u0105dek stworzony jest autonomiczny, tymczasem jest on zale\u017cny (\u201e\u017caden byt nie jest w pe\u0142ni autonomiczny, gdy\u017c zale\u017cy w ka\u017cdym momencie od podtrzymuj\u0105cego impulsu Boga\u201d). <\/p>\r\n

Je\u015bli jednak uznaje si\u0119 autonomiczno\u015b\u0107, czyli niezale\u017cno\u015b\u0107 stworzonego przez Boga porz\u0105dku – czyli s\u0105dzi si\u0119, \u017ce Pan B\u00f3g stworzy\u0142 wszystko, \u0142\u0105cznie z cz\u0142owiekiem, po czym o wszystkim, r\u00f3wnie\u017c o cz\u0142owieku, \u201ezapomnia\u0142\u201d – wtedy \u0142atwo jest przyj\u0105\u0107 za dobr\u0105 monet\u0119 pogl\u0105d, \u017ce \u201ecz\u0142owiek godzien jest mi\u0142o\u015bci ze wzgl\u0119du na niego samego\u201d. <\/p>\r\n

\u201eTeza ta jest trudna do pogodzenia z nauk\u0105 katolick\u0105 – pisze Amerio – zgodnie z kt\u00f3r\u0105 powodem mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego jest mi\u0142o\u015b\u0107 do Boga. We wszystkich sformu\u0142owaniach i zwrotach m\u00f3wi\u0105cych o mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3re by\u0142y u\u017cywane przez lud chrze\u015bcija\u0144ski do Soboru Watyka\u0144skiego II, nacisk k\u0142adziony by\u0142 na to, \u017ce nale\u017cy mi\u0142owa\u0107 Boga dla Niego samego, mi\u0142owa\u0107 ponad wszystko, a bli\u017aniego swego przez wzgl\u0105d na Boga. Ale owa motywacja mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego zosta\u0142a w dokumentach soborowych pomini\u0119ta\u201d.<\/p>\r\n

\"0<\/p>\r\n

Dzi\u015b jeste\u015bmy wznios\u0142ymi humanistami. Jeste\u015bmy bardzo sentymentalni w tym naszym wznios\u0142ym humanistycznym nastawieniu. \u0141atwo si\u0119 wzruszamy. Rozczulaj\u0105 nas przyk\u0142ady n\u0119dzy, krzywdy, bezradno\u015bci. To zrozumia\u0142e. Ale, gdy my\u015blimy nie o dobru Boga, tylko o dobru cz\u0142owieka – bez troszczenia si\u0119 o jego dusz\u0119, o jego nawr\u00f3cenie – wyznajemy religi\u0119 humanistyczn\u0105. Cz\u0142owiek jest w niej otoczony aureol\u0105. Cz\u0142owiek jest \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105. Nie B\u00f3g. B\u00f3g jest ma\u0142o znany. Niezrozumia\u0142y. Jego prawa s\u0105 czym\u015b abstrakcyjnym. Jego porz\u0105dek jawi si\u0119 jako co\u015b czysto naturalnego. Porz\u0105dek natury – ten jeszcze mo\u017cna zrozumie\u0107, ale porz\u0105dek boski? <\/p>\r\n

\u201eCz\u0142owiek powinien by\u0107 kochany przez drugiego cz\u0142owieka dlatego, \u017ce mi\u0142uje go B\u00f3g. Zreszt\u0105 jak mo\u017cna kogo\u015b, kto nie istnieje dla siebie samego, mi\u0142owa\u0107 przez wzgl\u0105d na niego samego?\u201d, pyta Amerio. <\/p>\r\n

Uczony przypomina rzecz fundamentaln\u0105, a w sp\u0142yconej, pozbawionej \u017celaznej logiki, p\u0142yn\u0105cej z fundamentu tomistycznego, wsp\u00f3\u0142czesnej katechezie, nieobecn\u0105, \u017ce \u201emi\u0142o\u015b\u0107 cz\u0142owieka zawiera si\u0119 w mi\u0142o\u015bci Boga, gdy\u017c cz\u0142owiek nale\u017cy do Boga tak z racji swego stworzenia, jak z racji swego odkupienia\u201d.<\/p>\r\n

Ta sam\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 kochamy Boga i naszego bli\u017aniego, jak uczy\u0142 \u015bw. Tomasz – dzi\u015b do\u015b\u0107 powszechnie zapomniany. Dzi\u015b zosta\u0142a mi\u0142o\u015b\u0107 cz\u0142owieka, czysto uczuciowa, zale\u017cna od zmiennej ludzkiej woli, okoliczno\u015bci, nastroj\u00f3w, fantazji. <\/p>\r\n

W tej sytuacji mi\u0142o\u015b\u0107 nieprzyjaci\u00f3\u0142 staje si\u0119 ju\u017c w og\u00f3le czym\u015b niemo\u017cliwym do wyobra\u017cenia. (Ci, kt\u00f3rzy rozsiewaj\u0105 z\u0142e emocje w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy budz\u0105 nasze skrajne zdenerwowanie, wr\u0119cz rozpacz, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 wznieci\u0107 odwet, agresj\u0119, nienawi\u015b\u0107 do siebie, bardzo dobrze rozumiej\u0105 z czym i o co walcz\u0105. Wbrew podejrzeniom, \u017ce s\u0105 tylko i wy\u0142\u0105cznie biedakami, \u201eoszo\u0142omami\u201d – ich umys\u0142y bardzo sprawnie pracuj\u0105. Kalkuluj\u0105 na zimno. Wiedz\u0105, w jaki spos\u00f3b skutecznie zniszczy\u0107 w Polsce to, co jest fundamentem naszej cywilizacji, co nas trzyma w Ko\u015bciele, co odr\u00f3\u017cnia nas, katolik\u00f3w, od niewierz\u0105cych, niechrze\u015bcijan, a wr\u0119cz bezbo\u017cnych, od protestant\u00f3w i prawos\u0142awnych.) <\/p>\r\n

Jaka szkoda – i jaka niesprawiedliwo\u015b\u0107! – \u017ce nasi Pasterze zapomnieli, i\u017c stawianie (w teologii posoborowej) na pierwszym miejscu cz\u0142owieka a nie Boga nie ma nic wsp\u00f3lnego z chrze\u015bcija\u0144stwem. Je\u015bli uznajemy cz\u0142owieka za kogo\u015b \u201eabsolutnie godnego\u201d musimy uzna\u0107, \u017ce \u201ebezwzgl\u0119dnie wart jest mi\u0142o\u015bci\u201d – jak przypomina Amerio. \u201eK\u0142\u00f3ci si\u0119 to po pierwsze z wiedz\u0105 na temat kondycji cz\u0142owieka, kt\u00f3ry jest g\u0142\u0119boko zraniony w swej naturze na skutek upadku, a po wt\u00f3re oznacza pozbawienie mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego rzeczywistych podstaw, a s\u0105 nimi: transcendentny cel cz\u0142owieka i boskie pochodzenie warto\u015bci ludzkich. (\u2026) idea godno\u015bci staje si\u0119 jakim\u015b oderwanym, niezakotwiczonym w prawdzie postulatem\u201d. <\/p>\r\n

Jest ona abstrakcj\u0105. Wida\u0107 to w Polsce dzisiejszej bardzo dobrze. Sami polscy biskupi daj\u0105 przyk\u0142ad, jak nisko j\u0105 ceni\u0105, ograniczaj\u0105c si\u0119 w swoich napomnieniach do nie\u015bmiertelnego zakl\u0119cia: \u201ePog\u00f3d\u017acie si\u0119! Przesta\u0144cie si\u0119 k\u0142\u00f3ci\u0107! Niech ustan\u0105 wreszcie spory\u201d, kt\u00f3re na nikim nie robi\u0105 \u017cadnego wra\u017cenia, co naszym Pasterzom nie przysparza autorytetu. <\/p>\r\n

Pierwszy – nieekumeniczny – m\u0119czennik chrze\u015bcija\u0144stwa, cz\u0142owiek bardzo m\u0142ody, prawdopodobnie niespe\u0142na dwudziestoletni, kt\u00f3ry nie zna\u0142 si\u0119 zapewne ani na filozofii, ani na socjologii, ani na polityce, jednak na serio wzi\u0105\u0142 nauk\u0119 Chrystusa, wiedzia\u0142 bardzo dobrze, \u017ce antropocentryzm jest z t\u0105 nauk\u0105 sprzeczny .<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Giotto – \u015aw. Szczepan<\/p>\r\n

Istnieje tylko jedno centrum Wszech\u015bwiata, <\/strong><\/p>\r\n

a jest nim transcendentny B\u00f3g, przypomina Amerio. Cho\u0107 cz\u0142owiek jest na pozycji wyj\u0105tkowej w porz\u0105dku stworzonym, jego miejsce jest nienaruszalne, to \u201eChrystus jest zwie\u0144czeniem wszystkich byt\u00f3w, w tym byt\u00f3w sko\u0144czonych\u201d. Przyj\u0119cie nauki Chrystusa nie przekracza mo\u017cliwo\u015bci umys\u0142\u00f3w nawet niewykszta\u0142conych. Jest ona jednak przeznaczona dla os\u00f3b, kt\u00f3re potrafi\u0105 czyni\u0107 z w\u0142asnego rozumu w\u0142a\u015bciwy u\u017cytek, traktuj\u0105 powa\u017cnie t\u0119 w\u0142adz\u0119 dan\u0105 im od Boga. Antropocentryzm t\u0119 powag\u0119 narusza, spycha nas w infantylizm. \u201ePog\u00f3d\u017acie si\u0119!\u201d, w kontek\u015bcie dzisiejszej sytuacji moralnej w Polsce brzmi niepowa\u017cnie. Kwestionuje istnienie obiektywnej prawdy i mo\u017cliwo\u015b\u0107 dotarcia do niej przez cz\u0142owieka. M\u00f3wi: \u201ePrawdy nie ma\u201d, albo: \u201ePrawda jest niewa\u017cna\u201d, \u201eS\u0105 r\u00f3\u017cne prawdy<\/em>\u201e. Neguje istnienie fundamentu ludzkiego my\u015blenia. Spycha nas w mglist\u0105 przestrze\u0144, gdzie nie potrafimy odr\u00f3\u017cni\u0107 od siebie rzeczy, gdzie wszystko jest takie samo. <\/p>\r\n

\u015aw. Szczepan zgin\u0105\u0142 pod stert\u0105 kamieni, bo kocha\u0142 naprawd\u0119, nie na spos\u00f3b humanitarystyczny. Zbyt ceni\u0142 Boga, zbyt Mu ufa\u0142, by nie docenia\u0107 cz\u0142owieka. A w cz\u0142owieku – przede wszystkim jego duszy. Duszy, kt\u00f3ra zas\u0142uguje, by kierowa\u0107 si\u0119 nieredukowaln\u0105 prawd\u0105. Jedyn\u0105 prawd\u0105. Nie by\u0142 te\u017c antysemit\u0105, jak dzisiejsi wyznawcy mi\u0119dzyreligijnego ekumenizmu. (Prawdziwy antysemityzm to przecie\u017c brak zainteresowania – w posoborowym Ko\u015bciele – nawracaniem \u017cyd\u00f3w). Kocha\u0142 \u017cyd\u00f3w – dlatego m\u00f3wi\u0142 im o Chrystusie. Gdy porwali w r\u0119ce kamienie, krzycz\u0105c przera\u017aliwie, by umilk\u0142, b\u0142aga\u0142 Boga za nimi.<\/p>\r\n

Ewa Polak-Pa\u0142kiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n

_____ <\/p>\r\n

Wszystkie cytaty Romano Amerio pochodz\u0105 z ksi\u0105\u017cki Iota umum<\/em>, Komor\u00f3w 2003<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Za co zosta\u0142 zamordowany \u015bw. Szczepan, pierwszy m\u0119czennik chrze\u015bcija\u0144stwa? Jak m\u00f3wi\u0105 Dzieje Apostolskie, ten diakon delegowany przez gmin\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, zaledwie kilka lat po Wniebowst\u0105pieniu Jezusa, do pomocy ubogim wyznawcom Chrystusa, rozdawa\u0142 im chleb, ale nie zaniedbywa\u0142 aposto\u0142owania. G\u0142osi\u0142 prawd\u0119 o Synu Bo\u017cym, Jego \u017cyciu, \u015bmierci i Zmartwychwstaniu. Misji apostolskiej, kt\u00f3r\u0105 pe\u0142ni\u0142 towarzyszy\u0142y cuda, by\u0142 bowiem […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[119,218,196,357,98,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98886"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98886"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98886\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}