{"id":98651,"date":"2017-12-14T10:32:40","date_gmt":"2017-12-14T15:32:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=98651"},"modified":"2018-01-14T14:06:47","modified_gmt":"2018-01-14T19:06:47","slug":"ojcze-nasz-wymaga-korekty-odpowiada-ks-prof-chrostowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=98651","title":{"rendered":"\u201eOjcze Nasz” wymaga korekty? Odpowiada ks. prof. Chrostowski"},"content":{"rendered":"

Czy nale\u017cy zmieni\u0107 s\u0142owa \u201eI nie w\u00f3d\u017a nas na pokuszenie\u201d? Nie s\u0105dz\u0119, aby jakakolwiek zmiana by\u0142a konieczna, potrzebne jest natomiast cierpliwe obja\u015bnianie g\u0142\u0119bokiego znaczenia tej pro\u015bby. Modlitwa, odmawiana w tym brzmieniu przez setki lat, a wi\u0119c miliony razy przez miliony ludzi, bardzo mocno si\u0119 utrwali\u0142a. Tak\u017ce w obecnym brzmieniu, kiedy jest w\u0142a\u015bciwie rozumiana, jej sens jest g\u0142\u0119boki i teologicznie poprawny – m\u00f3wi w rozmowie z Arkadiuszem Stelmachem ksi\u0105dz profesor Waldemar Chrostwoski komentuj\u0105c informacje o planach zmiany fragmentu Modlitwy Pa\u0144skiej.<\/strong><\/p>\r\n

W zwi\u0105zku z doniesieniami medialnymi o sugestii Ojca \u015awi\u0119tego Franciszka, jakoby nale\u017ca\u0142o zmodyfikowa\u0107 fragment modlitwy \u201eOjcze Nasz\u201d, chcieliby\u015bmy poprosi\u0107 Ksi\u0119dza Profesora o komentarz. Czy nale\u017cy zmieni\u0107 co\u015b w tek\u015bcie Modlitwy Pa\u0144skiej?<\/em><\/strong> <\/em><\/strong><\/p>\r\n

Wszelkie sugestie dokonywania zmian w modlitwach nale\u017cy przyjmowa\u0107 z ogromn\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105. Mo\u017ce si\u0119 bowiem okaza\u0107, \u017ce za postulatem zmiany w jednej modlitwie p\u00f3jd\u0105  \u017c\u0105dania kolejnych zmian, a\u017c po zmiany w samym Credo. To niebezpiecze\u0144stwo jest realne, tak\u017ce i dlatego, \u017ce zwolennikom politycznej poprawno\u015bci, m\u00f3wi\u0105c najdelikatniej, nie wszystko si\u0119 w chrze\u015bcija\u0144stwie podoba.<\/p>\r\n

Je\u015bli chodzi o t\u0119 konkretn\u0105 spraw\u0119, czyli tre\u015b\u0107 modlitwy \u201eOjcze Nasz\u201d, najlepiej wr\u00f3ci\u0107 do Ewangelii.<\/p>\r\n

Jest to Modlitwa Pa\u0144ska, bo nauczy\u0142 jej nas sam Pan Jezus, a wi\u0119c stoi za ni\u0105 Jego autorytet. Powiedzia\u0142: \u201eKiedy si\u0119 modlicie, m\u00f3wcie\u201d. S\u0142owa tej modlitwy wa\u017c\u0105 wi\u0119c bardzo wiele i trzeba si\u0119 pilnie stara\u0107, \u017ceby w rozmaitych j\u0119zykach, gdy j\u0105 t\u0142umaczymy, wiernie wyrazi\u0107 tre\u015b\u0107 orygina\u0142u.<\/p>\r\n

Orygina\u0142 modlitwy, kt\u00f3ry zachowa\u0142 si\u0119 w kanonie Nowego Testamentu, jest w j\u0119zyku greckim. Zawiera najpierw wezwanie, niejako \u201eadres\u201d, czyli: \u201eOjcze Nasz, kt\u00f3ry\u015b jest w Niebie\u201d, a nast\u0119pnie siedem pr\u00f3\u015bb. Przedostatnia brzmi po grecku: \u201eKa\u00c3\u00ad m\u00c4\u201c eisen\u00c3\u00a9nkes h\u00c4\u201cm\u00e1s eis peirasm\u00f3n\u201d.<\/p>\r\n

S\u0142owo \u201epeirasm\u00f3s\u201d w biblijnym j\u0119zyku greckim oznacza \u201epr\u00f3b\u0119\u201d, i \u201edo\u015bwiadczenie\u201d, a tak\u017ce \u201epokus\u0119\u201d. Po polsku mo\u017cna t\u0119 pro\u015bb\u0119 przet\u0142umaczy\u0107: \u201eI nie wystawiaj nas na pr\u00f3b\u0119\u201d, co znaczy: Bo\u017ce, nie wystawiaj nas na pr\u00f3b\u0119, z kt\u00f3rej nie wyszliby\u015bmy zwyci\u0119sko, a je\u017celi j\u0105 dopuszczasz, daj nam moc do jej przezwyci\u0119\u017cenia.<\/p>\r\n

Ta grecka modlitwa z Nowego Testamentu zosta\u0142a ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci prze\u0142o\u017cona na j\u0119zyk \u0142aci\u0144ski. Po \u0142acinie \u00f3w werset brzmi: \u201eEt ne nos inducas in tentationem\u201d.<\/p>\r\n

Mamy tutaj wyra\u017cenie \u201etemptatio\u201d, kt\u00f3re w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim ma dwa zasadnicze znaczenia, a mianowicie \u201epr\u00f3ba\u201d i \u201epokusa\u201d. Pochodzi od czasownika \u201etempto\u201d, kt\u00f3ry ma podstawowe znaczenie \u201emaca\u0107\u201d, \u201edotyka\u0107\u201d, a st\u0105d \u201epr\u00f3bowa\u0107\u201d, \u201ewystawia\u0107 na pr\u00f3b\u0119\u201d i \u201e(wy)bada\u0107\u201d oraz \u201ewie\u015b\u0107 na pokuszenie\u201d, \u201eprzerobi\u0107\u201d. W tradycyjnym brzmieniu Modlitwy Pa\u0144skiej, jakie mamy w j\u0119zyku polskim oraz w innych j\u0119zykach, s\u0142ucha\u0107 drugie znaczenie.<\/p>\r\n

\u201eEt ne nos inducas in tentationem\u201d zosta\u0142o wi\u0119c w dawnym j\u0119zyku polskim przet\u0142umaczone jako: \u201eI nie w\u00f3d\u017a nas na pokuszenie\u201d. Ten przek\u0142ad mo\u017ce sugerowa\u0107, \u017ce tym, kto nas wodzi na pokuszenie, czyli kusi, jest B\u00f3g, co jest teologicznie niepoprawne. Jednak staropolskie \u201epokuszenie\u201d znaczy\u0142o r\u00f3wnie\u017c \u201epr\u00f3ba\u201d, \u201etrudne do\u015bwiadczenie\u201d.<\/p>\r\n

Maj\u0105c na wzgl\u0119dzie oryginalny, grecki sens \u201eNie wystawiaj nas na pr\u00f3b\u0119\u201d, nasuwa si\u0119 pytanie: Czy B\u00f3g mo\u017ce nas wystawia\u0107 na pr\u00f3b\u0119?<\/em><\/strong> <\/em><\/strong><\/p>\r\n

Znowu wracamy do Pisma \u015awi\u0119tego. Mamy przyk\u0142ad Abrahama w 22. rozdziale Ksi\u0119gi Rodzaju, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 Bo\u017c\u0105 pr\u00f3b\u0119, z kt\u00f3rej wyszed\u0142 zwyci\u0119sko. Mamy przyk\u0142ad Hioba, kt\u00f3ry zosta\u0142 wystawiony na ci\u0119\u017ck\u0105 pr\u00f3b\u0119, z kt\u00f3rej te\u017c wyszed\u0142 zwyci\u0119sko. Sz\u00f3sta pro\u015bba modlitwy \u201eOjcze Nasz\u201d nawi\u0105zuje do tych starotestamentowych wzorc\u00f3w i przypomina postaw\u0119 wielkich bohater\u00f3w wiary, kt\u00f3rzy w trudnych okoliczno\u015bciach pozostali wierni Bogu.<\/p>\r\n

Czy zatem nale\u017cy zmieni\u0107 s\u0142owa \u201eI nie w\u00f3d\u017a nas na pokuszenie\u201d? Nie s\u0105dz\u0119, aby jakakolwiek zmiana by\u0142a konieczna, potrzebne jest natomiast cierpliwe obja\u015bnianie g\u0142\u0119bokiego znaczenia tej pro\u015bby. Modlitwa, odmawiana w tym brzmieniu przez setki lat, a wi\u0119c miliony razy przez miliony ludzi, bardzo mocno si\u0119 utrwali\u0142a. Tak\u017ce w obecnym brzmieniu, kiedy jest w\u0142a\u015bciwie rozumiana, jej sens jest g\u0142\u0119boki i teologicznie poprawny.<\/p>\r\n

Papie\u017c Franciszek sugeruje jednak zmian\u0119 w brzmieniu.<\/em><\/strong> <\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ta sprawa by\u0142a ju\u017c w Polsce poruszana. Dyskusja mia\u0142a miejsce kilkana\u015bcie lat temu, gdy pojawi\u0142 si\u0119 nowy przek\u0142ad Pisma \u015awi\u0119tego dokonany przez Paulist\u00f3w, tzw. Biblia Paulist\u00f3w, a w nim t\u0142umaczenie: \u201eI nie dopuszczaj do nas pokusy\u201d. Reakcje w\u00f3wczas, tak jak dzisiaj, by\u0142y r\u00f3\u017cne, lecz najcz\u0119\u015bciej przeciwne wprowadzaniu jakichkolwiek zmian do modlitwy od wiek\u00f3w utrwalonej w polskiej tradycji.<\/p>\r\n

Czyli mamy do czynienia z problemem pewnej ostro\u017cno\u015bci, jak\u0105 nale\u017ca\u0142oby zachowa\u0107. Mamy bowiem z jednej strony ca\u0142e dziedzictwo kanonicznych modlitw, kt\u00f3rymi Ko\u015bci\u00f3\u0142 pos\u0142uguje si\u0119 od wiek\u00f3w i pojawi\u0142oby si\u0119 niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce nagle b\u0119dzie jaki\u015b nurt reformatorski i zaczniemy wnika\u0107 i korygowa\u0107 wi\u0119cej tekst\u00f3w, a to grozi\u0142oby zam\u0119tem.<\/em><\/strong> <\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

W naszej wierze i pobo\u017cno\u015bci utrwali\u0142o si\u0119 \u201eI nie w\u00f3d\u017a nas na pokuszenie\u201d. Dojrzali katolicy wiedz\u0105 o co chodzi, a ci, kt\u00f3rzy nie rozumiej\u0105 tych s\u0142\u00f3w, powinni do\u0142o\u017cy\u0107 stara\u0144, by je poprawnie rozumie\u0107. Wszelkie pr\u00f3by majstrowania<\/em>, je\u017celi tak mo\u017cna powiedzie\u0107, przy tej modlitwie s\u0105 dwuznaczne. Na ich przed\u0142u\u017ceniu, co wida\u0107 w \u015brodkach masowego przekazu, chodzi nie o utwierdzanie wiary chrze\u015bcija\u0144skiej, lecz o jej rozmywanie i rozmontowywanie. Wyjmuj\u0105c jedn\u0105 cegie\u0142k\u0119 z pot\u0119\u017cnej konstrukcji wiary i pobo\u017cno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a stwarza si\u0119 precedens do wyjmowania kolejnych cegie\u0142ek, co zreszt\u0105 na rozmaite sposoby si\u0119 odbywa.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Ksi\u0105dz Profesor wspomnia\u0142, \u017ce B\u00f3g dopuszcza pewne pr\u00f3by i stawia nas w ich obliczu. Czy nie da\u0142oby si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tutaj takiego por\u00f3wnania zrobi\u0107 mi\u0119dzy tym, co Pan Jezus nauczy\u0142 nas w Modlitwie Pa\u0144skiej,  z tym, co sam prze\u017cy\u0142 w Ogrodzie Oliwnym, kiedy modli\u0142 si\u0119 o \u201eodsuni\u0119cie tego kielicha\u201d, czyli pr\u00f3by, przed kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 stan\u0105\u0107. Czy tutaj jest uprawnione por\u00f3wnanie, \u017ce sam Jezus by\u0142 wystawiony na pr\u00f3b\u0119?<\/em><\/strong> <\/em><\/strong><\/p>\r\n

Jezus, cz\u0142owiek i Syn Bo\u017cy, przeszed\u0142 przez wszystko, co  jest udzia\u0142em Jego wyznawc\u00f3w – z wyj\u0105tkiem grzechu. Jezus, prawdziwy cz\u0142owiek, prze\u017cy\u0142 w Ogr\u00f3jcu bardzo ci\u0119\u017ck\u0105 pr\u00f3b\u0119, z kt\u00f3rej wyszed\u0142 zwyci\u0119sko okazuj\u0105c zaufanie i pos\u0142usze\u0144stwo Ojcu.<\/p>\r\n

Sz\u00f3sta pro\u015bba Modlitwy Pa\u0144skiej niejako antycypuje, czyli wyprzedza to, co wydarzy\u0142o si\u0119 w Ogr\u00f3jcu i zosta\u0142o dope\u0142nione na Krzy\u017cu.<\/p>\r\n

Skoro ju\u017c takie s\u0142owa pad\u0142y, skoro ju\u017c jest to elementem debaty publicznej, by\u0107 mo\u017ce nale\u017ca\u0142oby, \u017ceby\u015bmy nawzajem zach\u0119cali si\u0119 do pog\u0142\u0119bienia katechezy na temat Modlitwy Pa\u0144skiej. My\u015bl\u0119, \u017ce jest dobra okazja ku temu, czyli Adwent.<\/em><\/strong> <\/em><\/strong><\/p>\r\n

Od 32 lat prowadz\u0119 konferencje biblijne w ko\u015bciele Zwiastowania Pa\u0144skiego w Warszawie. Raz w miesi\u0105cu spotykamy si\u0119 z wiernymi, kt\u00f3rych jest oko\u0142o p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca. Temat tegorocznych konferencji brzmi: \u201eBiblijna medytacja nad Modlitw\u0105 Pa\u0144sk\u0105\u201d. Do tej pory, podczas dw\u00f3ch kolejnych konferencji, omawiali\u015bmy wspomniany na pocz\u0105tku naszej rozmowy \u201eadres\u201d, czyli \u201eOjcze nasz, kt\u00f3ry\u015b jest w Niebie\u201d. Na pocz\u0105tku grudnia rozwa\u017cali\u015bmy pierwsz\u0105 pro\u015bb\u0119, czyli \u201e\u015awi\u0119\u0107 si\u0119 Imi\u0119 Twoje\u201d. W styczniu b\u0119dzie \u201ePrzyjd\u017a Kr\u00f3lestwo Twoje\u201d i tak dalej. W maju dojdziemy do pro\u015bby \u201eI nie w\u00f3d\u017a nas na pokuszenie\u201d. <\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ka\u017cda konferencja na temat poszczeg\u00f3lnych wezwa\u0144 Modlitwy Pa\u0144skiej trwa godzin\u0119. Wszystkie konferencje s\u0105 dost\u0119pne r\u00f3wnie\u017c w Internecie. Wiem, \u017ce zainteresowanie tegorocznymi konferencjami jest bardzo du\u017ce i mam odrobin\u0119 satysfakcji, \u017ce na kilka miesi\u0119cy przed tym, zanim zacz\u0119\u0142a si\u0119 obecna dyskusja, podj\u0119li\u015bmy pog\u0142\u0119bion\u0105 katolick\u0105 refleksj\u0119 nad modlitw\u0105 \u201eOjcze Nasz\u201d.<\/p>\r\n

Kiedy b\u0119dzie najbli\u017csze takie spotkanie?<\/em><\/strong> <\/em><\/strong><\/p>\r\n

15 stycznia 2018 roku o godzinie 19.15 w ko\u015bciele pod wezwaniem Zwiastowania Pa\u0144skiego na ulicy Gorlickiej w Warszawie. Przedmiotem refleksji b\u0119dzie, jak wspomnia\u0142em, druga pro\u015bba Modlitwy Pa\u0144skiej, czyli \u201ePrzyjd\u017a Kr\u00f3lestwo Twoje\u201d.<\/p>\r\n

Poprzednie konferencje s\u0105 dost\u0119pne w Internecie na stronie Parafii Zwiastowania Pa\u0144skiego oraz na stronie internetowej \u201ekonferencje biblijne\u201d z moim imieniem i nazwiskiem (http:\/\/wch-biblijne.pl\/<\/a>).<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Rozmawia\u0142 Arkadiusz Stelmach<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czy nale\u017cy zmieni\u0107 s\u0142owa \u201eI nie w\u00f3d\u017a nas na pokuszenie\u201d? Nie s\u0105dz\u0119, aby jakakolwiek zmiana by\u0142a konieczna, potrzebne jest natomiast cierpliwe obja\u015bnianie g\u0142\u0119bokiego znaczenia tej pro\u015bby. Modlitwa, odmawiana w tym brzmieniu przez setki lat, a wi\u0119c miliony razy przez miliony ludzi, bardzo mocno si\u0119 utrwali\u0142a. Tak\u017ce w obecnym brzmieniu, kiedy jest w\u0142a\u015bciwie rozumiana, jej sens […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[5],"tags":[301,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98651"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98651"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98651\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}