{"id":98587,"date":"2017-12-09T10:57:40","date_gmt":"2017-12-09T15:57:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=98587"},"modified":"2017-12-22T09:16:38","modified_gmt":"2017-12-22T14:16:38","slug":"przewrot-franciszkanski-i-milczenie-pawel-lisicki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=98587","title":{"rendered":"Przewr\u00f3t franciszka\u0144ski i milczenie – Pawe\u0142 Lisicki<\/em>"},"content":{"rendered":"

\u201ewszelki prozelityzm mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami jest w sobie ci\u0119\u017ckim grzechem i..<\/em>„
\r\n Franciszek<\/p>\r\n

T<\/strong>o, co uderza we wsp\u00f3\u0142czesnej debacie religijnej to fakt, \u017ce najbardziej rewolucyjne stwierdzenia przechodz\u0105 w niej\u2026 bez echa. Jak\u017ce to tak, my\u015bl\u0119 sobie, czy\u017cby wszyscy ot\u0119pieli, ca\u0142kiem s\u0142uch stracili, zupe\u0142nie ju\u017c przestali zwa\u017ca\u0107 na s\u0142owa? S\u0105 one tylko pustym d\u017awi\u0119kiem, znakiem odleg\u0142ym i niewyra\u017anym nigdy niedosi\u0119\u017cnej prawdy? Nie wiem. Pewne jest wszak\u017ce, \u017ce ostatnia wypowied\u017a Ojca \u015awi\u0119tego Franciszka w wywiadzie dla w\u0142oskiego dziennika \u201eAvvenire\u201d<\/b> nie powinna przej\u015b\u0107 niedostrze\u017cona. \r\n\r\n

Natrafi\u0142em na ni\u0105 na jednym z ameryka\u0144skich portali i pomy\u015bla\u0142em, \u017ce tym razem do t\u0142umaczenia musia\u0142 wkra\u015b\u0107 si\u0119 albo b\u0142\u0105d albo kto\u015b celowo s\u0142owa papie\u017ca wypaczy\u0142. Niemo\u017cliwe, mniema\u0142em, \u017ceby wypowied\u017a tak znacz\u0105ca, tak istotna i nowa nie spotka\u0142a si\u0119 z lawin\u0105 komentarzy, analiz, opinii. Jakie\u017c by\u0142o moje zdumienie, kiedy znalaz\u0142em j\u0105, w takiej samej postaci, przytoczon\u0105 po polsku przez Radio Watyka\u0144skie!<\/b> Papie\u017c Franciszek<\/b> powiedzia\u0142, \u017ce \u201ewszelki prozelityzm mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami jest w sobie ci\u0119\u017ckim grzechem i jest sprzeczny z sam\u0105 dynamik\u0105 stawania si\u0119 i bycia chrze\u015bcijanami.\u201d<\/b> I \u017ceby nikt nie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci co mia\u0142 na my\u015bli doda\u0142: \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 to nie dru\u017cyna pi\u0142karska, kt\u00f3ra szuka kibic\u00f3w<\/b>\u201d. Naprawd\u0119, to w\u0142a\u015bnie Ojciec \u015awi\u0119ty powiedzia\u0142 i te\u017c naprawd\u0119, nikt niemal tych s\u0142\u00f3w nie zauwa\u017cy\u0142!<\/p>\r\n

Czym jest \u201eprozelityzm mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami\u201d? Oczywi\u015bcie, nawracaniem, przekonywaniem do swych racji. Jest tym, co do tej pory Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki zawsze robi\u0142 i co zawsze uwa\u017ca\u0142 za sw\u00f3j obowi\u0105zek: pokazywa\u0107 prawd\u0119 objawienia i przekaza\u0107 j\u0105 w nieuszczuplonej postaci, tak\u017ce tym, kt\u00f3rzy jak protestanci, jej nie przyjmowali i nie przyjmuj\u0105. Teraz jednak nawracanie zosta\u0142o nazwane \u201eprozelityzmem\u201d – ju\u017c samo to s\u0142owo jest dziwaczne, pierwotnie stosowano je w odniesieniu do pogan, kt\u00f3rzy nawracali si\u0119 na judaizm. Nie mniej zaskakuje metafora, jak\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 papie\u017c: por\u00f3wna\u0142 nawracanie do zdobywania kibic\u00f3w przez r\u00f3\u017cne dru\u017cyny sportowe. Tak jakby przynale\u017cno\u015b\u0107 do wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skiej – katolickiej, lutera\u0144skiej, prezbiteria\u0144skiej lub metodystycznej – by\u0142a tym samym co kibicowanie jakiemu\u015b zespo\u0142owi. Czyli: wiadomo, \u017ce kluby s\u0105 sobie r\u00f3wne, \u017caden nie jest bardziej prawdziwy i autentyczny, tak samo jest z ko\u015bcio\u0142ami. Czyta\u0142em te s\u0142owa wiele razy, tak jak i ca\u0142y wywiad w \u201eAvvenire” i doprawdy, w\u0142os je\u017cy\u0142 mi si\u0119 na g\u0142owie.<\/p>\r\n

Przecie\u017c je\u015bli papie\u017c m\u00f3wi\u0142by prawd\u0119, to wysz\u0142oby na to, \u017ce przez ostatnich kilka wiek\u00f3w katoliccy nauczyciele, kt\u00f3rzy d\u0105\u017cyli do nawracania protestant\u00f3w pope\u0142niali ci\u0119\u017cki grzech! Nie byle jacy nauczyciele, ale praktycznie wszyscy papie\u017ce od XVI wieku a tak\u017ce najwi\u0119ksi i najbardziej szanowani jezuici, ojcowie zakonu, z kt\u00f3rego Franciszek si\u0119 wywodzi. Czym innym zas\u0142yn\u0105\u0142 Piotr Kanizjusz, jak nie odzyskaniem dla katolicyzmu Niemiec? Na czym polega\u0142o zaanga\u017cowanie Piotra Skargi, jak nie na walce o dusze protestantyzuj\u0105cych si\u0119 Polak\u00f3w? A jak rozumie\u0107 tych wszystkich ludzi, kt\u00f3rzy w XIX, XX wieku odkryli, \u017ce to Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymski przechowa\u0142 nieska\u017cone s\u0142owo objawienia? Czy kardyna\u0142 Newmannte\u017c nie rozumia\u0142 \u201edynamiki bycia chrze\u015bcijaninem\u201d? Po jakie licho przez tyle lat zmaga\u0142 si\u0119 z sob\u0105 i z otoczeniem? Co zrobi\u0107 z Chestertonem? Z Julianem Greenem, z Evelynem Waugh? Wi\u0119c to wszystko by\u0142o bez sensu? To, czym Ko\u015bci\u00f3\u0142 do tej pory si\u0119 chlubi\u0142 – setkami, tysi\u0105cami konwertyt\u00f3w – nagle sta\u0142o si\u0119 \u201eci\u0119\u017ckim grzechem\u201d? Sp\u00f3r o autentyczno\u015b\u0107, podawanie racji, t\u0142umaczenie, d\u0105\u017cenie do pe\u0142ni prawdy okazuje si\u0119 nagannym \u201eprozelityzmem\u201d? I tak jak jedni kibicuj\u0105 Realowi Madryt a inni Barcelonie, jedni Legii Warszawa a inni Polonii tak te\u017c jest z katolikami i luteranami i episkopalianami i adwentystami? Niech ka\u017cdy zostanie u siebie, niech ka\u017cdy swoim kibicuje, niech ka\u017cdy pilnuje swoich sektor\u00f3w?<\/p>\r\n

Nie mniej musi zdumiewa\u0107, \u017ce papie\u017c Franciszek w cytowanym tu wywiadzie kilka razy odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do Soboru Watyka\u0144skiego II. To w jego tekstach, najwyra\u017aniej, upatruje uzasadnienia swojej postawy. Tyle, \u017ce mimo pewnej mglisto\u015bci i cz\u0119sto braku precyzji teksty soborowe niczego podobnego do tego, czego naucza papie\u017c, nie zawiera\u0142y. Ot, w s\u0142ynnej sk\u0105din\u0105d deklaracji \u201eDignitatishumane\u201d, jednym z najwa\u017cniejszych dokument\u00f3w Soboru, ojcowie napisali: \u201eWierzymy, \u017ce owa jedyna prawdziwa religia przechowuje si\u0119 w Ko\u015bciele katolickim i apostolskim, kt\u00f3remu Pan Jezus powierzy\u0142 zadanie rozszerzania jej na wszystkich ludzi, m\u00f3wi\u0105c Aposto\u0142om: „Id\u0105c tedy nauczajcie wszystkie narody, chrzcz\u0105c je w imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego, ucz\u0105c je zachowywa\u0107 wszystko, cokolwiek wam przykaza\u0142em” (Mt 28,19-20). Wszyscy ludzie za\u015b obowi\u0105zani s\u0105 szuka\u0107 prawdy, zw\u0142aszcza w sprawach dotycz\u0105cych Boga i Jego Ko\u015bcio\u0142a, a poznawszy j\u0105, przyj\u0105\u0107 i zachowywa\u0107.\u201d To co Sob\u00f3r czyni obowi\u0105zkiem ka\u017cdego cz\u0142owieka – dzia\u0142ania s\u0142u\u017c\u0105ce poznaniu jedynej prawdziwej religii przechowywanej w Ko\u015bciele katolickim, przyj\u0119cie jej i zachowanie – papie\u017c nazywa grzechem i to nie byle jakim ale ci\u0119\u017ckim. Ten sam Sob\u00f3r w dekrecie o ekumenizmie naucza „Spos\u00f3b formu\u0142owania wiary katolickiej \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie powinien sta\u0107 si\u0119 przeszkod\u0105 w dialogu z bra\u0107mi. Ca\u0142\u0105 i nieskaziteln\u0105 doktryn\u0119 trzeba przedstawi\u0107 jasno. Nic nie jest tak obce ekumenizmowi jak fa\u0142szywy irenizm, kt\u00f3ry przynosi szkod\u0119 czysto\u015bci nauki katolickiej i przyciemnia jej w\u0142a\u015bciwy i pewny sens.”Ale czy s\u0142owa Franciszka to nie w\u0142a\u015bnie hiperirenizm? Dalej: w og\u0142oszonym przez kardyna\u0142a Josepha Ratzingera, przysz\u0142ego papie\u017ca Benedykta XVI dokumencie \u201eDominus Iesus\u201d, podpisanym przez Jana Paw\u0142a II, zosta\u0142o napisane: \u201e\u00abNie wolno wi\u0119c wiernym uwa\u017ca\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy jest zbiorem \u201d\u201d wprawdzie zr\u00f3\u017cnicowanym, ale zarazem w jaki\u015b spos\u00f3b zjednoczonym \u201d\u201d Ko\u015bcio\u0142\u00f3w i Wsp\u00f3lnot eklezjalnych\u201d. Jak to wiernym nie wolno, skoro sam papie\u017c stwierdza, \u017ce r\u00f3\u017cne wsp\u00f3lnoty ko\u015bcielne s\u0105 niczym dru\u017cyny pi\u0142karskie, a przekonywanie do zmian barw klubowych jest moralnie niew\u0142a\u015bciwe?<\/p>\r\n

A mo\u017ce co\u015b przegapi\u0142em, mo\u017ce s\u0105 inne mo\u017cliwo\u015bci rozumienia s\u0142\u00f3w papieskich? Spr\u00f3bujmy raz jeszcze je zbada\u0107. Po pierwsze, mo\u017ce Franciszek nie powiedzia\u0142 tego, co powiedzia\u0142? Jednak skoro dok\u0142adnie te same twierdzenia padaj\u0105 we w\u0142oskim oryginale, angielskich t\u0142umaczeniach i oficjalnym polskim przek\u0142adzie, tej tezy nie da si\u0119 obroni\u0107. Po drugie Franciszkowi mo\u017ce chodzi\u0142o o co\u015b innego ni\u017c to si\u0119 powszechnie przyjmuje? Ale ka\u017cda s\u0142ownikowa definicja \u201eprozelityzmu\u201d jasno m\u00f3wi, \u017ce chodzi o zmian\u0119 wiary, o przej\u015bcie z jednej wsp\u00f3lnoty religijnej do drugiej. Mo\u017ce papie\u017c mia\u0142 na my\u015bli przymusowe nawr\u00f3cenia? Nie. M\u00f3wi \u201ewszelki prozelityzm\u201d, a wi\u0119c tak\u017ce ten, do kt\u00f3rego dochodzi za po\u015brednictwem s\u0142owa, argument\u00f3w, przekonywania. A mo\u017ce ma na my\u015bli p\u0142ytki prozelityzm, kiedy to kto\u015b zmienia pogl\u0105dy jak r\u0119kawiczki lub robi to ze wzgl\u0119du na materialne korzy\u015bci? Tyle, \u017ce takiego zastrze\u017cenia nie ma.<\/p>\r\n

Trzeba by zatem jego wypowied\u017a rozumie\u0107 dos\u0142ownie? Lecz to nie do przyj\u0119cia. Gdyby faktycznie Franciszka rozumie\u0107 literalnie, to trzeba by uzna\u0107, \u017ce dokona\u0142 radykalnego przewrotu i przekre\u015bli\u0142 tradycj\u0119. Tylko i ta hipoteza ma swoj\u0105 s\u0142ab\u0105 stron\u0119. Bo gdyby tak si\u0119 sta\u0142o, to przecie\u017c taki akt zosta\u0142by, nie ma w\u0105tpliwo\u015bci,powszechnie dostrze\u017cony. Przecie\u017c setki, tysi\u0105ce teolog\u00f3w, historyk\u00f3w, znawc\u00f3w dostrzeg\u0142oby owo zerwanie i przynajmniej dopomina\u0142oby si\u0119 wyja\u015bnie\u0144. Przynajmniej pyta\u0142oby o co chodzi? Ba, b\u0142aga\u0142oby o wyt\u0142umaczenie, szuka\u0142oby w\u0142a\u015bciwego znaczenia.<\/p>\r\n

Tymczasem s\u0142owa padaj\u0105, s\u0105 czytane, docieraj\u0105 w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach do ca\u0142ego \u015bwiata, reakcji nie ma. W czym rzecz? Czy j\u0119zyk a\u017c tak si\u0119 zdezawuowa\u0142? Mo\u017ce wszyscy, co si\u0119 tyczy mo\u017cliwo\u015bci dotarcia do prawdy religijnej stali si\u0119 tak wielkimi sceptykami, \u017ce najosobliwsze nawet stwierdzenia nie sp\u0119dzaj\u0105 im snu z powiek?Mo\u017ce powszechnie przyjmuj\u0105, \u017ce \u017cadne twierdzenie Boga nie si\u0119ga, a dogmaty wiary s\u0105 jedynie odbiciem niejasnym i symbolicznym niesko\u0144czenie niepochwytnego S\u0142owa? A mo\u017ce odpowied\u017a jest jeszcze inna: zbli\u017camy si\u0119 do chwili, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142 Jezus, gdy pyta\u0142 \u201eczy Syn Cz\u0142owieczy znajdzie wiar\u0119 gdy przyjdzie\u201d. Powszechna ozi\u0119b\u0142o\u015b\u0107 i oboj\u0119tno\u015b\u0107 zast\u0105pi\u0142a gorliwo\u015b\u0107. Paplanina wypar\u0142a wiar\u0119. C\u00f3\u017c, niezwyk\u0142a to epoka, w kt\u00f3rej \u017ceby wyja\u015bnia\u0107 wypowiedzi nast\u0119pcy \u015bwi\u0119tego Piotra trzeba odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do czas\u00f3w ostatecznych. <\/b><\/p>\r\n

Pawe\u0142 Lisicki<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: DoRzeczy (4 grudnia 2016)<\/a><\/p>\r\n

Za: Katolik Tradycji (9 grudnia 2017)<\/a><\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

CZYTAJ:<\/strong><\/p>\r\n