{"id":98550,"date":"2017-12-07T09:47:55","date_gmt":"2017-12-07T14:47:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=98550"},"modified":"2017-12-07T09:47:55","modified_gmt":"2017-12-07T14:47:55","slug":"ejszyszki-czyli-legenda-o-dobrych-niemcach-i-zlych-polakach-rozmowa-z-tadeuszem-pluzanskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=98550","title":{"rendered":"Ejszyszki, czyli legenda o \u201edobrych” Niemcach i \u201ez\u0142ych” Polakach – Rozmowa z Tadeuszem P\u0142u\u017ca\u0144skim<\/em>"},"content":{"rendered":"

\u201eNier\u00f3wnomierno\u015b\u0107 przekazu informacji dotycz\u0105cych Ejszyszek jest co najmniej zastanawiaj\u0105ca. Z jednej strony nag\u0142a\u015bnianie do granic absurdu s\u0105 sprawy \u015bmierci dw\u00f3ch przypadkowych ofiar, kt\u00f3re w og\u00f3le nie by\u0142y celem \u017co\u0142nierzy AK. Z drugiej strony niemal\u017ce ca\u0142kowicie zapomniany i przemilczany pozostaje mord ponad 3 500 os\u00f3b – precyzyjnie zaplanowany i dokonany przez Niemc\u00f3w\u201d – m\u00f3wi Tadeusz P\u0142u\u017ca\u0144ski, prezes fundacji \u201e\u0141\u0105czka\u201d.<\/strong> <\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ejszyszki\u2026 Litewskie miasteczko, o kt\u00f3rym g\u0142o\u015bno zrobi\u0142o si\u0119 w roku 2005. Wtedy to ameryka\u0144ska profesor \u017cydowskiego pochodzenia Yaffa Eliach poinformowa\u0142a \u015bwiat o \u201epogromie ludno\u015bci \u017cydowskiej\u201d, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce 19 pa\u017adziernika 1944 roku. \u201ePogromu\u201d mieli dokona\u0107 \u017co\u0142nierze Armii Krajowej, kt\u00f3rzy zamordowali dwie osoby pochodzenia \u017cydowskiego\u2026<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Mamy tutaj kilka kwestii do wyja\u015bnienia. Bo przecie\u017c ju\u017c samo to, \u017ce wysz\u0142o to na jaw nagle, dopiero w latach dwutysi\u0119cznych budzi podejrzenia, \u017ce osoba, kt\u00f3rej si\u0119 to nagle przypomnia\u0142o u kresu \u017cycia, mo\u017ce konfabulowa\u0107.<\/p>\r\n

Druga sprawa: od jakiego momentu mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o pogromie? I co to w\u0142a\u015bciwie jest pogrom?<\/p>\r\n

Czy \u015bmier\u0107 dw\u00f3ch os\u00f3b, kt\u00f3re przypadkowo gin\u0105 w skutek akcji wojskowej, mo\u017cna nazwa\u0107 pogromem? Moim zdaniem nie.<\/p>\r\n

Czy jest to zatem pogrom \u017byd\u00f3w przeprowadzony przez Polak\u00f3w? Nie, poniewa\u017c ani Cipora Sonenson ani jej syn Chaim nie byli obiektem akcji oddzia\u0142u polskiego.<\/p>\r\n

M\u00f3wienie wi\u0119c, \u017ce oto \u201e\u017bydzi padli ofiar\u0105 Polak\u00f3w\u201d stanowi wielkie nadu\u017cycie, poniewa\u017c ca\u0142a akacja dotyczy\u0142a funkcjonariusza NKWD, kt\u00f3rego szukano w domu pani Sonenson. W zwi\u0105zku z tym ca\u0142a ta historia wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej ni\u017c pr\u00f3buje si\u0119 to przedstawia\u0107: nie by\u0142 to wcale pogrom dokonany przez Polak\u00f3w na \u017bydach, ale \u015bmier\u0107 dw\u00f3ch przypadkowych os\u00f3b.<\/p>\r\n

Nie wolno robi\u0107 uog\u00f3lnienia, wed\u0142ug kt\u00f3rego przypadkowa \u015bmier\u0107 \u017byda to wynik antysemickiej natury Polak\u00f3w!<\/p>\r\n

Id\u0105c tropem ameryka\u0144skiej profesor – je\u015bli w tym przypadku mamy do czynienia z \u201epogromem\u201d, to z czym mamy do czynienia w przypadku likwidacji  getta w Ejszyszkach, w czasie kt\u00f3rej Niemcy wymordowali 921 m\u0119\u017cczyzn, 1851 kobiet i 814 dzieci?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

No w\u0142a\u015bnie! Nier\u00f3wnomierno\u015b\u0107 przekazu informacji dotycz\u0105cych Ejszyszek jest co najmniej zastanawiaj\u0105ca. Z jednej strony nag\u0142a\u015bnianie do granic absurdu s\u0105 sprawy \u015bmierci dw\u00f3ch przypadkowych ofiar, kt\u00f3re w og\u00f3le nie by\u0142y celem \u017co\u0142nierzy AK. Z drugiej strony niemal\u017ce ca\u0142kowicie zapomniany i przemilczany pozostaje mord ponad 3 500 os\u00f3b – precyzyjnie zaplanowany i dokonany przez Niemc\u00f3w.<\/p>\r\n

Sk\u0105d te r\u00f3\u017cnice w przekazie?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

By\u0107 mo\u017ce wynikaj\u0105 z tego, \u017ce wiele os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce to \u201enormalne\u201d, \u017ce w czasie II wojny \u015bwiatowej Niemcy mordowali \u017byd\u00f3w i dlatego jest to temat przemilczany. Nie s\u0105dz\u0119 jednak, \u017ceby to by\u0142 g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d takich dzia\u0142a\u0144. Tym bowiem jest, moim zdaniem, proces przerzucania winy za mordowanie \u017byd\u00f3w z Niemc\u00f3w na Polak\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym dwie przypadkowe ofiary urastaj\u0105 do rangi wielkiego pogromu, a rze\u017a dokonana przez Niemc\u00f3w wydaje si\u0119 niewa\u017cna.<\/p>\r\n

To narracja, z kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy walczy\u0107!<\/p>\r\n

Czy dlatego w\u0142a\u015bnie takie postacie jak Kazimierz Korku\u0107, kt\u00f3ry uratowa\u0142 28 \u017byd\u00f3w i pomaga\u0142 ukrywa\u0107 70 innych, za co uhonorowany w 1973 r. tytu\u0142em Sprawiedliwy W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata musz\u0105 zosta\u0107 zapomniane?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Tak. Kazimierz Korku\u0107 stanowi bowiem kolejny element historii, o kt\u00f3rej rozmawiamy. Fakty s\u0105 bezsporne i pokazuj\u0105, \u017ce w Ejszyszkach i okolicznych wsiach Polacy masowo ratowali swoich \u017cydowskich s\u0105siad\u00f3w. Robili to mimo \u015bwiadomo\u015bci tego, co im grozi za tak\u0105 pomoc. Wielu z nich ponios\u0142o zbrodnicze skutki polityki niemieckiej pocz\u0105wszy od represji a na \u015bmierci ko\u0144cz\u0105c.<\/p>\r\n

A \u015bwiat o tym milczy!<\/p>\r\n

Temat Ejszyszek zosta\u0142 wywo\u0142any nieprzypadkowo, albowiem w nocy z 6 na 7 grudnia 1944 roku oddzia\u0142 Armii Krajowej pod dow\u00f3dztwem por. Jana Borysewicza, pseudonim \u201eKrysia\u201d, odbi\u0142 Ejszyszki z r\u0105k sowieckich. Z rozbitego aresztu NKWD uwolniono 34 wi\u0119\u017ani\u00f3w, zniszczono dokumentacj\u0119 NKWD i miejscowej plac\u00f3wki prosowieckiego Zwi\u0105zku Patriot\u00f3w Polskich. Ci\u0119\u017cko znale\u017a\u0107 informacje na temat tej akcji w polskiej literaturze, o \u015bwiatowej nie wspominaj\u0105c. Dlaczego?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Poniewa\u017c nadal eksponowane s\u0105 wydarzenia takie jak rzekomy pogrom, kt\u00f3re s\u0105 powtarzane nie tylko przez ameryka\u0144sk\u0105 profesor, ale r\u00f3wnie\u017c przez jej na\u015bladowc\u00f3w w Izraelu, a nawet w Polsce. W tym kontek\u015bcie ginie szereg innych rzeczy, m.in. dzia\u0142alno\u015b\u0107 polskich si\u0142 zbrojnych na niezwykle trudnym terenie, czyli na Kresach. Polskie wojsko mia\u0142o tam przeciwko sobie regularne oddzia\u0142y NKWD.<\/p>\r\n

Mimo to oddzia\u0142owi \u201eKrysi\u201d uda\u0142a si\u0119 rzecz niezwyk\u0142a, czyli uwolnienie ludzi z miejscowego aresztu niemal bez strat w\u0142asnych. Niestety, akcja ta, jak i pozosta\u0142e dzia\u0142ania por. Borysewicza i jego oddzia\u0142u, pozostaj\u0105 faktami niemal ca\u0142kowicie nieznanymi.<\/p>\r\n

W tym miejscu warto r\u00f3wnie\u017c przypomnie\u0107 posta\u0107 ostatniego dow\u00f3dcy zorganizowanych struktur polskiego podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego na Kresach, czyli Anatola Radziwonika pseudonim \u201eOlech\u201d\u2026<\/em><\/strong><\/p>\r\n

By\u0142 to r\u00f3wnie wielki patriota i r\u00f3wnie ofiarny oficer Wojska Polskiego jak \u201eKrysia\u201d. Wraz ze swoim oddzia\u0142em utrzyma\u0142 si\u0119 on w terenie do roku 1948 b\u0119d\u0105c przy tym szalenie skutecznym. Oddzia\u0142 \u201eOlecha\u201d liczy\u0142 oko\u0142o 800 os\u00f3b. Mia\u0142 rozbudowan\u0105 sie\u0107 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i agent\u00f3w w zak\u0142adanych przez Sowiet\u00f3w instytucjach. Skutecznie rozbija\u0142 ko\u0142chozy, m.in. ko\u0142choz im. Stalina.<\/p>\r\n

Dla Sowiet\u00f3w by\u0142o rzecz\u0105 wr\u0119cz nie do pomy\u015blenia, \u017ce kilka lat po zako\u0144czeniu wojny na Kresach dzia\u0142a tak \u015bwietnie zorganizowany oddzia\u0142 walcz\u0105cy o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski. I tu nale\u017cy postawi\u0107 pytanie: kto dzisiaj w Polsce zna por. Jana Borysewicza i por. Anatola Radziwonika?<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Rozmawia\u0142 Tomasz D. Kolanek<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eNier\u00f3wnomierno\u015b\u0107 przekazu informacji dotycz\u0105cych Ejszyszek jest co najmniej zastanawiaj\u0105ca. Z jednej strony nag\u0142a\u015bnianie do granic absurdu s\u0105 sprawy \u015bmierci dw\u00f3ch przypadkowych ofiar, kt\u00f3re w og\u00f3le nie by\u0142y celem \u017co\u0142nierzy AK. Z drugiej strony niemal\u017ce ca\u0142kowicie zapomniany i przemilczany pozostaje mord ponad 3 500 os\u00f3b – precyzyjnie zaplanowany i dokonany przez Niemc\u00f3w\u201d – m\u00f3wi Tadeusz P\u0142u\u017ca\u0144ski, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,18,50,20,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98550"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98550"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98550\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}