{"id":98361,"date":"2017-11-27T11:21:04","date_gmt":"2017-11-27T16:21:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=98361"},"modified":"2017-12-01T21:52:39","modified_gmt":"2017-12-02T02:52:39","slug":"kuria-metropolitalna-w-przemyslu-przypomina-o-naduzyciach-doktrynalnych-i-liturgicznych-ale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=98361","title":{"rendered":"Kuria Metropolitalna w Przemy\u015blu przypomina o nadu\u017cyciach doktrynalnych i liturgicznych, ale&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><em>&#8222;W ostatnim czasie pojawiaj\u0105 si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej przypadki nadu\u017cy\u0107 doktrynalnych i liturgicznych w czasie r\u00f3\u017cnego rodzaju celebracji i nabo\u017ce\u0144stw oraz w niekt\u00f3rych grupach modlitewnych i charyzmatycznych. W zwi\u0105zku z tym, Kuria Metropolitalna przypomina o obowi\u0105zuj\u0105cych przepisach, w szczeg\u00f3lno\u015bci zawartych w dokumencie Kongregacji Nauki Wiary z 14 wrze\u015bnia 2000 r. pt. Instrukcja na temat modlitw w celu osi\u0105gni\u0119cia uzdrowienia pochodz\u0105cego od Boga.&#8221;<\/em> &#8211; przypomina Archidiecezja Przemyska. Przypu\u015b\u0107my, \u017ce ten czy inny duszpasterz &#8222;zaanga\u017cowany w grupy modlitewne i charyzmatyczne&#8221; przeczyta sobie te Instrukcje, referaty czy normy, ale przecie\u017c &#8211; nie \u0142ud\u017amy si\u0119 &#8211; tak jak do tej pory nie zrobi z nich \u017cadnego u\u017cytku, bo przecie\u017c tym liderom i uczestnikom nawiedzonych grup wydaje si\u0119, \u017ce nie potrzebuj\u0105 \u017cadnych wskaz\u00f3wek, wszak kieruje nimi bezpo\u015brednio sam Duch \u015awi\u0119ty.<em><br>\r\n <\/em><\/p>\r\n<p>Tutaj samo przypominanie przepis\u00f3w &#8211; cho\u0107 wskazane i nigdy tego za wiele &#8211; nie pomo\u017ce, tutaj potrzebny jest bat dyscyplinarny i skierowany w jasnych s\u0142owach zakaz uprawiania gorsz\u0105cego procederu.<\/p>\r\n<p><strong><em>Redakcja BIBU\u0141Y<\/em><\/strong><\/p>\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\">\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<h2>Pentekostalizacja chrze\u015bcija\u0144stwa<\/h2>\r\n<p>Zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 nowy rok duszpasterski b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cony Osobie i darom Ducha \u015awi\u0119tego. Has\u0142o &#8222;<em>Jeste\u015bmy nape\u0142nieni Duchem \u015awi\u0119tym<\/em>\u201d ma motywowa\u0107 wiernych, kap\u0142an\u00f3w, osoby konsekrowane, formator\u00f3w, lider\u00f3w ruch\u00f3w i wsp\u00f3lnot do bardziej \u015bwiadomego odkrywania obecno\u015bci Ducha \u015awi\u0119tego w naszym \u017cyciu. Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce pomimo tego, i\u017c w Nim &#8222;poruszamy si\u0119, \u017cyjemy i jeste\u015bmy\u201d (Dz 17,28), nie zawsze w\u0142a\u015bciwie rozumiemy Jego obecno\u015b\u0107 i dzia\u0142anie.<\/p>\r\n<p>W ostatnim czasie pojawiaj\u0105 si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej przypadki nadu\u017cy\u0107 doktrynalnych i liturgicznych w czasie r\u00f3\u017cnego rodzaju celebracji i nabo\u017ce\u0144stw oraz w niekt\u00f3rych grupach modlitewnych i charyzmatycznych. W zwi\u0105zku z tym, Kuria Metropolitalna przypomina o obowi\u0105zuj\u0105cych przepisach, w szczeg\u00f3lno\u015bci zawartych w dokumencie Kongregacji Nauki Wiary z 14 wrze\u015bnia 2000 r. pt. <strong><em>Instrukcja na temat modlitw w celu osi\u0105gni\u0119cia uzdrowienia pochodz\u0105cego od Boga<\/em><\/strong> (publikujemy poni\u017cej; za <a href=\"http:\/\/www.vatican.va\/roman_curia\/congregations\/cfaith\/documents\/rc_con_cfaith_doc_20001123_istruzione_pl.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">stron\u0105 Stolicy Apostolskiej<\/a>).<\/p>\r\n<p>Zjawiska, przed kt\u00f3rymi m.in. przestrzega powy\u017csza <em>Instrukcja<\/em>, bardzo nasili\u0142y si\u0119 i rozpowszechni\u0142y w ostatnich latach (tak\u017ce w Archidiecezji Przemyskiej), zyskuj\u0105c miano &#8211; w nawi\u0105zaniu do ruch\u00f3w i metod zielono\u015bwi\u0105tkowych &#8211; &#8222;pentekostalizacji\u201d. O wynikaj\u0105cych z niej problemach m\u00f3wi\u0142 w tym roku na forum Konferencji Episkopatu Polski bp Andrzej Czaja (tekst przed\u0142o\u017cenia r\u00f3wnie\u017c publikujemy poni\u017cej), przypomnia\u0142 o tym r\u00f3wnie\u017c na ostatnich kongregacjach kap\u0142a\u0144skich ks. Jan Bartoszek.<\/p>\r\n<p>Prosimy duszpasterzy, lider\u00f3w grup i wszystkich wiernych, w szczeg\u00f3lno\u015bci zaanga\u017cowanych w grupy modlitewne i charyzmatyczne, o zapoznanie si\u0119 z poni\u017cszymi tekstami.<\/p>\r\n<p><strong>DO POBRANIA:<\/strong><\/p>\r\n<div class=\"download-attachments\">\r\n<ul class=\"da-attachments-list\" style=\"margin: 0; list-style: none;\">\r\n\t<li class=\"pdf\" style=\"margin: 0.8em 0; padding-bottom: 0.8em; border-bottom: 1px dotted #ddd;\"><a class=\"attachment-link\" title=\"Kongregacja Nauki Wiary - Instrukcja na temat modlitw w celu osi\u0105gni\u0119cia uzdrowienia pochodz\u0105cego od Boga\" href=\"http:\/\/przemyska.pl\/plik\/47051\"><img decoding=\"async\" class=\"attachment-icon\" style=\"float: left; padding: 0 10px 15px 0!important;\" src=\"http:\/\/przemyska.pl\/wp-content\/plugins\/download-attachments\/images\/ext\/pdf.gif\" alt=\"pdf\"><\/a>\r\n<div style=\"font-weight: bold; font-size: 1.1em; line-height: 120%; margin-bottom: 3px;\"><a class=\"attachment-link\" title=\"Kongregacja Nauki Wiary - Instrukcja na temat modlitw w celu osi\u0105gni\u0119cia uzdrowienia pochodz\u0105cego od Boga\" href=\"http:\/\/przemyska.pl\/plik\/47051\">Kongregacja Nauki Wiary &#8211; Instrukcja na temat modlitw w celu osi\u0105gni\u0119cia uzdrowienia pochodz\u0105cego od Boga<\/a>\r\n<div style=\"line-height: 110%;\"><span class=\"attachment-size\" style=\"font-size: 0.7em; color: #777;\" title=\"Rozmiar pliku\">120 KB<\/span> <span class=\"attachment-downloads\" style=\"font-size: 0.7em; color: #777;\" title=\"Pobrania\">\u00b7&nbsp;223<\/span> <span class=\"attachment-description\" style=\"font-size: 0.8em; font-style: normal;\">\u00b7&nbsp;Rzym, 14 wrze\u015bnia 2000 r.<\/span><\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/li>\r\n\t<li class=\"doc\" style=\"margin: 0.8em 0; padding-bottom: 0.8em; border-bottom: 1px dotted #ddd;\"><a class=\"attachment-link\" title=\"bp Andrzej Czaja - Problem pentekostalizacji chrze\u015bcija\u0144stwa\" href=\"http:\/\/przemyska.pl\/plik\/47050\"><img decoding=\"async\" class=\"attachment-icon\" style=\"float: left; padding: 0 10px 15px 0!important;\" src=\"http:\/\/przemyska.pl\/wp-content\/plugins\/download-attachments\/images\/ext\/doc.gif\" alt=\"doc\"><\/a>\r\n<div style=\"font-weight: bold; font-size: 1.1em; line-height: 120%; margin-bottom: 3px;\"><a class=\"attachment-link\" title=\"bp Andrzej Czaja - Problem pentekostalizacji chrze\u015bcija\u0144stwa\" href=\"http:\/\/przemyska.pl\/plik\/47050\">bp Andrzej Czaja &#8211; Problem pentekostalizacji chrze\u015bcija\u0144stwa<\/a>\r\n<div style=\"line-height: 110%;\"><span class=\"attachment-size\" style=\"font-size: 0.7em; color: #777;\" title=\"Rozmiar pliku\">158 KB<\/span> <span class=\"attachment-downloads\" style=\"font-size: 0.7em; color: #777;\" title=\"Pobrania\">\u00b7&nbsp;185<\/span> <span class=\"attachment-description\" style=\"font-size: 0.8em; font-style: normal;\">\u00b7&nbsp;Referat wyg\u0142oszony na Jasnej G\u00f3rze 24 stycznia 2017 r. podczas XXVI Sympozjum dla ksi\u0119\u017cy rekolekcjonist\u00f3w, ojc\u00f3w duchownych i spowiednik\u00f3w kap\u0142a\u0144skich.<\/span><\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/li>\r\n\t<li class=\"doc\" style=\"margin: 0.8em 0; padding-bottom: 0.8em; border-bottom: 1px dotted #ddd;\"><a class=\"attachment-link\" title=\"Wybrane normy dotycz\u0105ce muzyki i dekoracji oraz fotografowania i filmowania w czasie celebracji liturgicznych\" href=\"http:\/\/przemyska.pl\/plik\/34304\"><img decoding=\"async\" class=\"attachment-icon\" style=\"float: left; padding: 0 10px 15px 0!important;\" src=\"http:\/\/przemyska.pl\/wp-content\/plugins\/download-attachments\/images\/ext\/doc.gif\" alt=\"doc\"><\/a>\r\n<div style=\"font-weight: bold; font-size: 1.1em; line-height: 120%; margin-bottom: 3px;\"><a class=\"attachment-link\" title=\"Wybrane normy dotycz\u0105ce muzyki i dekoracji oraz fotografowania i filmowania w czasie celebracji liturgicznych\" href=\"http:\/\/przemyska.pl\/plik\/34304\">Wybrane normy dotycz\u0105ce muzyki i dekoracji oraz fotografowania i filmowania w czasie celebracji liturgicznych<\/a>\r\n<div style=\"line-height: 110%;\"><span class=\"attachment-size\" style=\"font-size: 0.7em; color: #777;\" title=\"Rozmiar pliku\">43 KB<\/span> <span class=\"attachment-downloads\" style=\"font-size: 0.7em; color: #777;\" title=\"Pobrania\">\u00b7&nbsp;1374<\/span> <span class=\"attachment-description\" style=\"font-size: 0.8em; font-style: normal;\">\u00b7&nbsp;Przepisy obowi\u0105zuj\u0105ce na terenie Archidiecezji Przemyskiej<\/span><\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<hr>\r\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>PISMO SKIEROWANE DO KARD. J\u00d3ZEFA GLEMPA<\/strong><br>\r\n <strong> WPROWADZAJ\u0104CE DO INSTRUKCJI NA TEMAT MODLITWY<\/strong><br>\r\n <strong> W CELU OSI\u0104GNI\u0118CIA UZDROWIENIA OD BOGA<\/strong><\/p>\r\n<p style=\"text-align: center;\">Rzym, 15 listopada 2000<\/p>\r\n<p>61\/89-11842<\/p>\r\n<p>Eminencjo,<br>\r\n ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu wielu wiernych, jak r\u00f3wnie\u017c Biskup\u00f3w i Kap\u0142an\u00f3w, zwr\u00f3ci\u0142o&nbsp;uwag\u0119 Kongregacji Nauki Wiary na problem powracaj\u0105cy z pewn\u0105 systematyczno\u015bci\u0105.&nbsp;Chodzi mianowicie o przedstawienie opinii odno\u015bnie tak zwanych uzdrowie\u0144,&nbsp;kt\u00f3re maj\u0105 miejsce podczas szczeg\u00f3lnych celebracji liturgicznych lub nieliturgicznych,&nbsp;rozpowszechnionych na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\r\n<p>W wymienionych celebracjach uzdrowienia s\u0105 wypraszane pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 specjalnymi&nbsp;rytami (modlitwy, na\u0142o\u017cenie r\u0105k, namaszczenia, itd.) wykonywanymi nawet z&nbsp;aprobat\u0105 Duchowie\u0144stwa, cho\u0107 czasami wyra\u017con\u0105 w spos\u00f3b domniemany, jak na&nbsp;przyk\u0142ad poprzez sam\u0105 ich obecno\u015b\u0107. To wszystko powoduje ruch du\u017cych grup ludzi,&nbsp;kt\u00f3rzy gromadz\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych miejscach, w celu otrzymania lub ujrzenia cudu.<\/p>\r\n<p>Bardzo cz\u0119sto podczas tych celebracji rozg\u0142asza si\u0119 zaistnienie dokonanego uzdrowienia,&nbsp;pobudzaj\u0105c w ten spos\u00f3b oczekiwanie na to samo zjawisko podczas innych,&nbsp;podobnych spotka\u0144. W tym kontek\u015bcie odwo\u0142uje si\u0119 czasami do tak zwanego \u201echaryzmatu&nbsp;uzdrawiania\u201d.<\/p>\r\n<p>Spotkania modlitewne w celu otrzymania uzdrowienia domagaj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bciwego&nbsp;ich os\u0105du pod wzgl\u0119dem liturgicznym, szczeg\u00f3lnie ze strony prawowitej w\u0142adzy ko\u015bcielnej,&nbsp;kt\u00f3ra ma obowi\u0105zek czuwa\u0107 i okre\u015bli\u0107 odpowiednie normy w celu poprawnego&nbsp;przebiegu celebracji liturgicznych.<\/p>\r\n<p>Z tych te\u017c powod\u00f3w Kongregacja zdecydowa\u0142a opublikowa\u0107 Instrukcj\u0119 na temat&nbsp;modlitwy w celu osi\u0105gni\u0119cia uzdrowienia od Boga (por. Za\u0142\u0105cznik), kt\u00f3ra ma s\u0142u\u017cy\u0107&nbsp;przede wszystkim Ordynariuszom miejsc, aby mogli lepiej kierowa\u0107 wiernych w tej&nbsp;sprawie, popieraj\u0105c to co jest w niej dobre i usuwaj\u0105c to, czego nale\u017ca\u0142oby unika\u0107.<\/p>\r\n<p>Korzystaj\u0105c z okazji przesy\u0142am Eminencji jak najserdeczniejsze pozdrowienia, \u017cycz\u0105c&nbsp;obfito\u015bci \u0142ask Bo\u017cych.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: right;\">Oddany w Panu<br>\r\n Joseph Ratzinger<br>\r\n Kard. Joseph Ratzinger<br>\r\n Prefekt Kongregacji Nauki Wiary<\/p>\r\n<hr>\r\n<h4 align=\"center\">KONGREGACJA NAUKI WIARY<\/h4>\r\n<h4 align=\"center\"><b>INSTRUKCJA NA TEMAT MODLITW<br>\r\n W CELU OSI\u0104GNI\u0118CIA UZDROWIENIA<\/b>&nbsp;<b>POCHODZ\u0104CEGO OD BOGA<\/b><\/h4>\r\n<p align=\"center\"><b>Wst\u0119p<\/b><\/p>\r\n<p>Gor\u0105ce pragnienie szcz\u0119\u015bcia, g\u0142\u0119boko zakorzenione w sercu cz\u0142owieka, \u0142\u0105czy si\u0119 \u015bci\u015ble z d\u0105\u017ceniem do uwolnienia od choroby i zrozumienia jej sensu, gdy si\u0119 jej do\u015bwiadcza. Jest to ludzkie do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re znajduje w Ko\u015bciele szczeg\u00f3lny odd\u017awi\u0119k, poniewa\u017c w taki czy inny spos\u00f3b dotyczy wszystkich. W\u0142a\u015bnie przez niego choroba jest rozumiana jako \u015brodek zjednoczenia si\u0119 z Chrystusem i wewn\u0119trznego oczyszczenia, za\u015b ze strony tych, kt\u00f3rzy opiekuj\u0105 si\u0119 chor\u0105 osob\u0105, jako okazja do czynienia mi\u0142osierdzia. Ponadto choroba, jak i inne ludzkie cierpienia, stanowi uprzywilejowany moment modlitwy: czy to jako pro\u015bba o \u0142ask\u0119, aby przyj\u0105\u0107 chorob\u0119 w \u015bwietle wiary i pogodzi\u0107 si\u0119 z wol\u0105 Bo\u017c\u0105, czy r\u00f3wnie\u017c jako b\u0142aganie o otrzymanie uzdrowienia.<\/p>\r\n<p>Modlitwa, kt\u00f3ra wyra\u017ca b\u0142aganie o przywr\u00f3cenie zdrowia, jest zatem praktyk\u0105 obecn\u0105 w ka\u017cdej epoce Ko\u015bcio\u0142a, tak\u017ce dzisiaj. Tym, co jednak stanowi nowe zjawisko, w pewnym sensie, jest fakt rozprzestrzeniania si\u0119 wsp\u00f3lnot modlitewnych, po\u0142\u0105czonych niekiedy z celebracj\u0105 liturgiczn\u0105, celem otrzymania od Boga uzdrowienia. Niekiedy, nie tak rzadko, rozg\u0142asza si\u0119 przypadki uzyskanych uzdrowie\u0144, wzbudzaj\u0105c w ten spos\u00f3b oczekiwanie tego samego zjawiska w trakcie innych, podobnych, spotka\u0144. W tym kontek\u015bcie m\u00f3wi si\u0119 czasem o domniemanym charyzmacie uzdrawiania.<\/p>\r\n<p>Tego rodzaju spotkania modlitewne w celu otrzymania uzdrowienia stwarzaj\u0105 ponadto problem ich s\u0142usznego os\u0105du pod wzgl\u0119dem liturgicznym, w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b przez w\u0142adz\u0119 ko\u015bcieln\u0105, kt\u00f3ra ma obowi\u0105zek czuwa\u0107 i okre\u015bla\u0107 odpowiednie normy poprawnego przebiegu celebracji liturgicznych.<\/p>\r\n<p>Dlatego wydaje si\u0119 rzecz\u0105 s\u0142uszn\u0105 opublikowanie Instrukcji, zgodnie z kan. 34 Kodeksu Prawa Kanonicznego, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy\u0142aby zw\u0142aszcza jako pomoc przede wszystkim Ordynariuszom miejsc, aby lepiej mogli przewodzi\u0107 wiernym w tej sprawie, popieraj\u0105c to, co jest dobre, i poprawiaj\u0105c to, czego nale\u017cy unika\u0107.<\/p>\r\n<p>Potrzeba jednak, aby normy dyscyplinarne by\u0142y przedstawione w odpowiednim kontek\u015bcie doktrynalnym, kt\u00f3re zapewni\u0142yby odpowiedni\u0105 orientacj\u0119 i wyja\u015bnia\u0142y racje normatywne. W tym celu do tych norm dyscyplinarnych zostaj\u0105 do\u0142\u0105czone aspekty doktrynalne na temat \u0142ask uzdrawiania i modlitw, aby je otrzyma\u0107.<\/p>\r\n<p align=\"center\"><b>I. ASPEKTY<\/b>&nbsp;<b>DOKTRYNALNE<\/b><\/p>\r\n<p align=\"center\"><b>1. Choroba i uzdrowienie: ich znaczenie i warto\u015b\u0107 w ekonomii zbawienia<\/b><\/p>\r\n<p>\u201eCz\u0142owiek, cho\u0107 powo\u0142any do rado\u015bci, w swoim codziennym \u017cyciu do\u015bwiadcza cierpienia i b\u00f3lu w najrozmaitszych formach\u201d.[1] Dlatego Pan w swoich obietnicach zbawczych zapowiada rado\u015b\u0107 serca zwi\u0105zan\u0105 z uwolnieniem od cierpienia (por. Iz 30,29; 35,10; Ba 4,29). W rzeczywisto\u015bci to On wybawia&nbsp;<i>\u201eod z\u0142a wszelkiego\u201d<\/i>&nbsp;(Mdr 16,8). Cierpienia, kt\u00f3re towarzysz\u0105 chorobie, s\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 stale obecn\u0105 w ludzkich dziejach, a ponadto s\u0105 przedmiotem g\u0142\u0119bokiego pragnienia cz\u0142owieka uwolnienia si\u0119 od nich i od wszelkiego z\u0142a.<\/p>\r\n<p>W Starym Testamencie \u201eIzrael do\u015bwiadcza tego, \u017ce choroba w tajemniczy spos\u00f3b wi\u0105\u017ce si\u0119 z grzechem i z\u0142em\u201d.[2] W\u015br\u00f3d kar Bo\u017cych gro\u017c\u0105cych ludowi za jego niewierno\u015b\u0107, choroba zajmuje poczesne miejsce (por. Pwt 28,21-22.27-29.35). Chory, kt\u00f3ry b\u0142aga Boga o uzdrowienie, uznaje, \u017ce zosta\u0142 s\u0142usznie ukarany za swoje grzechy (por. Ps 37,40; 106,17-21).<\/p>\r\n<p>Choroba dotyka jednak r\u00f3wnie\u017c sprawiedliwych i cz\u0142owiek stawia sobie pytanie: dlaczego? W Ksi\u0119dze Hioba pytanie to pojawia si\u0119 na licznych stronicach. \u201eJe\u015bli jest prawd\u0105, \u017ce cierpienie ma sens jako kara w\u00f3wczas, kiedy jest zwi\u0105zane z win\u0105 &#8211; to natomiast nie jest prawd\u0105, \u017ce ka\u017cde cierpienie jest nast\u0119pstwem winy i ma charakter kary. Posta\u0107 sprawiedliwego Hioba jest szczeg\u00f3lnym na to dowodem w Starym Testamencie. [\u2026] Je\u015bli B\u00f3g godzi si\u0119 do\u015bwiadczy\u0107 Hioba cierpieniem, to &#8211; aby wykaza\u0107 jego sprawiedliwo\u015b\u0107. Cierpienie ma charakter pr\u00f3by\u201d.[3]<\/p>\r\n<p>Choroba, chocia\u017c mo\u017ce mie\u0107 aspekt pozytywny jako pr\u00f3ba wierno\u015bci sprawiedliwego i jako \u015brodek zado\u015b\u0107uczynienia sprawiedliwo\u015bci pogwa\u0142conej przez grzech, i r\u00f3wnie\u017c jako okazja do skruchy grzesznika i jego wej\u015bcia na drog\u0119 nawr\u00f3cenia, to jednak pozostaje z\u0142em. Dlatego prorok zapowiada przysz\u0142e czasy, w kt\u00f3rych nie b\u0119dzie chor\u00f3b i kalectw, a bieg \u017cycia nie b\u0119dzie ju\u017c wi\u0119cej przerwany \u015bmierteln\u0105 chorob\u0105 (por. Iz 35,5-6; 65,19-20).<\/p>\r\n<p>Jednak dopiero w Nowym Testamencie znajduje si\u0119 pe\u0142na odpowied\u017a na pytanie, dlaczego choroba dotyka tak\u017ce sprawiedliwych. Podczas swojej dzia\u0142alno\u015bci publicznej Jezus spotyka si\u0119 z chorymi nie sporadycznie, lecz stale. Uzdrawia On wiele os\u00f3b w<b>&nbsp;<\/b>spos\u00f3b cudowny. Tote\u017c cudowne uzdrowienia charakteryzuj\u0105 ca\u0142\u0105 Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107.&nbsp;<i>\u201eJezus obchodzi\u0142 wszystkie miasta i wioski. Naucza\u0142 w tamtejszych synagogach, g\u0142osi\u0142 Ewangeli\u0105 kr\u00f3lestwa i leczy\u0142 wszystkie choroby i wszystkie s\u0142abo\u015bci\u201d<\/i>&nbsp;(Mt 9,25; por. 4,23). Uzdrowienia s\u0105 znakami Jego mesja\u0144skiego misji (por. \u0141k 7,20-23). Ukazuj\u0105 one zwyci\u0119stwo kr\u00f3lestwa Bo\u017cego nad wszelkimi formami z\u0142a i staj\u0105 si\u0119 symbolami uleczenia ca\u0142ego cz\u0142owieka, duszy i cia\u0142a. W rzeczywisto\u015bci s\u0142u\u017c\u0105 one wykazaniu, \u017ce Jezus ma w\u0142adz\u0119 odpuszczania grzech\u00f3w (por. Mt 2,1-12), s\u0105 znakami d\u00f3br zbawczych, jak uzdrowienie chromego przy sadzawce Betesda (por. J 5,2-9.19.21) i \u015blepego od urodzenia (por. J 9).<\/p>\r\n<p>Tak\u017ce pocz\u0105tkom ewangelizacji, wed\u0142ug Nowego Testamentu, towarzyszy\u0142y liczne cudowne uzdrowienia, kt\u00f3re potwierdza\u0142y moc Dobrej Nowiny. Ta moc zosta\u0142a obiecana przez Jezusa zmartwychwsta\u0142ego i pierwsze wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skie widzia\u0142y, jak urzeczywistnia si\u0119 ona w\u015br\u00f3d nich: \u201e&nbsp;<i>Tym za\u015b, kt\u00f3rzy uwierz\u0105, te znaki towarzyszy\u0107 b\u0119d\u0105:&nbsp;<\/i>[\u2026].&nbsp;<i>Na chorych race k\u0142a\u015b\u0107 b\u0119d\u0105, i ci odzyskaj\u0105 zdrowie\u201d<\/i>&nbsp;(Mk 16,17-18). Cudowne uzdrowienia towarzysz\u0105 g\u0142oszeniu Filipa w Samarii:&nbsp;<i>\u201eFilip przyby\u0142 do miasta Samarii i g\u0142osi\u0142 im Chrystusa. T\u0142umy s\u0142ucha\u0142y z uwag\u0105 i skupieniem s\u0142\u00f3w Filipa, poniewa\u017c widzia\u0142y znaki, kt\u00f3re czyni\u0142. Z wielu bowiem op\u0119tanych wychodzi\u0142y z dono\u015bnym krzykiem duchy nieczyste, wielu tez sparali\u017cowanych i chromych zosta\u0142o uzdrowionych\u201d<\/i>&nbsp;(Dz 8,5-7). \u015aw. Pawe\u0142 przedstawia swoje przepowiadanie Ewangelii, charakteryzuj\u0105ce si\u0119 znakami i cudami dokonanymi moc\u0105 Ducha:&nbsp;<i>\u201eNie odwa\u017c\u0119 si\u0119 jednak wspomina\u0107 niczego poza tym, czego dokona\u0142 przeze mnie Chrystus w doprowadzeniu pogan do pos\u0142usze\u0144stwa [wierze] s\u0142owem, czynem, moc\u0105 znak\u00f3w i cud\u00f3w, moc\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego\u201d<\/i>&nbsp;(Rz 15,18-19; por. 1 Tes 1,5; 1 Kor 2,4-5). Mo\u017cemy nie bez podstaw za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce te znaki i cuda ukazuj\u0105ce moc Bo\u017c\u0105, kt\u00f3re towarzyszy\u0142y przepowiadaniu Ewangelii, wyra\u017ca\u0142y si\u0119 przewa\u017cnie w cudownych uzdrowieniach. By\u0142y znakami nie zwi\u0105zanymi wy\u0142\u0105cznie z osobami Aposto\u0142\u00f3w, lecz dokonywa\u0142y si\u0119 tak\u017ce poprzez wiernych:&nbsp;<i>\u201eCzy Ten, kt\u00f3ry udziela wam Ducha i dzia\u0142a cuda w\u015br\u00f3d was, [czyni to] dlatego, ze wype\u0142niacie Prawo za pomoc\u0105 uczynk\u00f3w, czy tez dlatego, ze dajecie pos\u0142uch wierze?\u201d<\/i>&nbsp;(Ga 3,5).<\/p>\r\n<p>Mesja\u0144skie zwyci\u0119stwo nad chorob\u0105 i nad innymi cierpieniami ludzkimi dokonuje si\u0119 nie tylko przez ich usuni\u0119cie przez cudowne uzdrowienia, lecz tak\u017ce przez dobrowolne i niewinne cierpienie w m\u0119ce Chrystusa, daj\u0105c ka\u017cdemu cz\u0142owiekowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142uczestnictwa w niej. W\u0142a\u015bnie \u201esam Chrystus, kt\u00f3ry chocia\u017c jest bez grzechu, znosi\u0142 w swojej m\u0119ce wszelkiego rodzaju b\u00f3le i cierpienia, i przyj\u0105\u0142 na siebie cierpienia wszystkich ludzi: doprowadzi\u0142 w ten spos\u00f3b do spe\u0142nienia tego, co o Nim napisa\u0142 prorok Izajasz (por. Iz 53,4-5)\u201d.[4] Co wi\u0119cej: \u201eW Krzy\u017cu Chrystusa nie tylko Odkupienie dokona\u0142o si\u0119 przez cierpienie, ale samo cierpienie zosta\u0142o odkupione. [\u2026] Dokonuj\u0105c Odkupienia przez cierpienie, Chrystus wyni\u00f3s\u0142 zarazem cierpienie na poziom Odkupienia. Przez to te\u017c w ka\u017cdym ludzkim cierpieniu ka\u017cdy cz\u0142owiek mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 uczestnikiem odkupie\u0144czego cierpienia Chrystusa\u201d.[5]<\/p>\r\n<p>Poza tym, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 traktuje chorych jako przedmiot swojej mi\u0142osiernej troski, rozpoznaje w nich r\u00f3wnie\u017c wezwanie \u201edo czynnego prze\u017cywania ludzkiego i chrze\u015bcija\u0144skiego powo\u0142ania i do udzia\u0142u we wzrastaniu kr\u00f3lestwa Bo\u017cego w nowy, jeszcze cenniejszy spos\u00f3b. S\u0142owa \u015bw. Paw\u0142a aposto\u0142a, kt\u00f3re powinny sta\u0107 si\u0119 programem ich \u017cycia, s\u0105 \u015bwiat\u0142em pozwalaj\u0105cym dostrzec, \u017ce sytuacja, w kt\u00f3rej si\u0119 znale\u017ali, jest tak\u017ce \u0142ask\u0105:&nbsp;<i>\u00abw moim ciele dope\u0142niam braki udr\u0119k Chrystusa dla dobra Jego Cia\u0142a, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142\u00bb&nbsp;<\/i>(Kol 1,24)\u201d.[6] W\u0142a\u015bnie to odkrycie doprowadzi\u0142o Aposto\u0142\u00f3w do rado\u015bci. Jest to rado\u015b\u0107 paschalna, owoc Ducha \u015awi\u0119tego. I jak m\u00f3wi \u015bw. Pawe\u0142, tak\u017ce \u201ewielu chorych mo\u017ce \u017cy\u0107&nbsp;<i>\u00abpo\u015br\u00f3d wielkiego ucisku z rado\u015bci\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego\u00bb<\/i>&nbsp;(1 Tes 1,6) i by\u0107 \u015bwiadkami Chrystusowego Zmartwychwstania\u201d.[7]<\/p>\r\n<p align=\"center\"><b>2. Pragnienie uzdrowienia i modlitwa o jego<\/b>&nbsp;<b>otrzymanie<\/b><\/p>\r\n<p>Pragnienie chorego, aby otrzyma\u0107 uzdrowienie, jest czym\u015b dobrym i g\u0142\u0119boko ludzkim, szczeg\u00f3lnie kiedy wyra\u017ca si\u0119 ono w ufnej modlitwie zwr\u00f3conej do Boga i zak\u0142ada przyj\u0119cie woli Bo\u017cej. Do niej nawo\u0142uje Syrach:&nbsp;<i>\u201eSynu, w chorobie swej nie odwracaj si\u0119 od Pana, ale m\u00f3dl si\u0119 do Niego, a On ci\u0119 uleczy\u201d<\/i>&nbsp;(Syr 38,9). Niekt\u00f3re psalmy zawieraj\u0105 pro\u015bb\u0119 o uzdrowienie (por. Ps 6; 7; 40; 87).<\/p>\r\n<p>Podczas publicznej dzia\u0142alno\u015bci Jezusa wielu chorych zwraca\u0142o si\u0119 do Niego, czy to osobi\u015bcie, czy za po\u015brednictwem przyjaci\u00f3\u0142 lub krewnych, prosz\u0105c o przywr\u00f3cenie zdrowia. Pan wys\u0142uchuje te pro\u015bby, a Ewangelie nie zawieraj\u0105 ani jednego \u015bladu niezadowolenia z tego rodzaju modlitwy. Jedynym zarzutem Chrystusa brak wiary:&nbsp;<i>\u201eJe\u015bli mo\u017cesz? Wszystko jest mo\u017cliwe dla tego, kto wierzy\u201d<\/i>&nbsp;(Mk 9,23; por. Mk 6,5-6; J 4,48).<\/p>\r\n<p>Modlitwa poszczeg\u00f3lnych wiernych, kt\u00f3rzy prosz\u0105 o w\u0142asne uzdrowienie lub uzdrowienie innych, nie tylko spotyka si\u0119 z pochwa\u0142\u0105, ale o uzdrowienie chorych prosi Pana w liturgii tak\u017ce sam Ko\u015bci\u00f3\u0142. Nade wszystko posiada on jeden sakrament \u201especjalnie przeznaczony do umocnienia os\u00f3b dotkni\u0119tych chorob\u0105 &#8211; namaszczenie chorych\u201d.[8] \u201eW nim przez namaszczenie, kt\u00f3remu towarzyszy modlitwa kap\u0142an\u00f3w, Ko\u015bci\u00f3\u0142 poleca chorych cierpi\u0105cemu i uwielbionemu Panu, a\u017ceby udzieli\u0142 im pociechy i zbawienia\u201d.[9] Bezpo\u015brednio przed b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem oleju, Ko\u015bci\u00f3\u0142 modli si\u0119, \u201ea\u017ceby ci, kt\u00f3rzy otrzymaj\u0105 namaszczenie tym olejem, doznali ulgi w ciele, w duszy i w duchu, i zostali uwolnieni od wszelkiego b\u00f3lu, od wszelkiej u\u0142omno\u015bci i wszelkiego cierpienia\u201d;[10] nast\u0119pnie w dw\u00f3ch pierwszych formularzach modlitwy po namaszczeniu prosi si\u0119 tak\u017ce o uzdrowienie chorego.[11] Jako \u017ce sakrament jest znakiem i obietnic\u0105 przysz\u0142ego kr\u00f3lestwa, modlitwa ta jest tak\u017ce zapowiedzi\u0105 zmartwychwstania, kiedy&nbsp;<i>\u201e\u015bmierci juz nie b\u0119dzie, ani \u017ca\u0142oby, ni krzyku, ni trudu juz odt\u0105d nie b\u0119dzie, bo pierwsze rzeczy przemin\u0119\u0142y\u201d<\/i>&nbsp;(Ap 21,4). Poza tym&nbsp;<i>Missale Romanum<\/i>&nbsp;zawiera formularz Mszy \u015bwi\u0119tej&nbsp;<i>pro infirmis<\/i>&nbsp;(za chorych), w kt\u00f3rej prosi si\u0119 nie tylko o \u0142aski duchowa, lecz r\u00f3wnie\u017c o zdrowie dla chorych.[12]<\/p>\r\n<p>W&nbsp;<i>De Benedictionibus<\/i>&nbsp;z&nbsp;<i>Rituale Romanum<\/i>&nbsp;istnieje&nbsp;<i>Ordo benedictionibus infirmorum<\/i>, zawieraj\u0105ce r\u00f3\u017cne teksty modlitw, w kt\u00f3rych b\u0142aga si\u0119 o uzdrowienie: w drugim formularzu&nbsp;<i>Preces<\/i>,[13] w czterech&nbsp;<i>Orationes benedictionis pro adultis<\/i>,[14] w dw\u00f3ch&nbsp;<i>Orationes benedictionis pro pueris<\/i>,[15]<i>&nbsp;<\/i>w modlitwie&nbsp;<i>Ritus brevior<\/i>.[16]<\/p>\r\n<p>Oczywi\u015bcie modlitwa nie wyklucza, a raczej wr\u0119cz przeciwnie &#8211; zach\u0119ca do u\u017cycia naturalnych \u015brodk\u00f3w potrzebnych do zachowania lub przywr\u00f3cenia zdrowia, podobnie, a tak\u017ce zach\u0119ca syn\u00f3w i c\u00f3rki Ko\u015bcio\u0142a do troski o chorych i do niesienia im ulgi na ciele i w duchu, staraj\u0105c si\u0119 pokona\u0107 chorob\u0119. W rzeczywisto\u015bci \u201esama Opatrzno\u015b\u0107 Bo\u017ca postanowi\u0142a, aby cz\u0142owiek wytrwale walczy\u0142 z wszelkimi chorobami troskliwie zabiega\u0142 o dobre zdrowie\u201d.[17]<\/p>\r\n<p align=\"center\"><b>3. Charyzmat uzdrawiania w Nowym Testamencie<\/b><\/p>\r\n<p>Cudowne uzdrowienia nie tylko potwierdza\u0142y moc ewangelicznego przepowiadania w czasach apostolskich, lecz sam Nowy Testament m\u00f3wi o prawdziwym i w\u0142a\u015bciwym darze uzdrawiania chorych, udzielonym przez Jezusa Aposto\u0142om i innym pierwszym ewangelizatorom. I tak, przy powo\u0142aniu Dwunastu do ich pierwszej misji, wed\u0142ug przekazu \u015bw. Mateusza i \u015bw. \u0141ukasza, Pan udziela im&nbsp;<i>\u201ew\u0142adzy nad duchami nieczystymi, aby je wyp\u0119dzali i leczyli wszelkie choroby i wszelkie s\u0142abo\u015bci\u201d<\/i>&nbsp;(Mt 10,1; \u0141k 9,1) i nakazuje im:&nbsp;<i>\u201eUzdrawiajcie chorych, wskrzeszajcie umar\u0142ych, oczyszczajcie tr\u0119dowatych, wyp\u0119dzajcie z\u0142e duchy\u201d<\/i>&nbsp;(Mt 10,8). Tak\u017ce posy\u0142aj\u0105c siedemdziesi\u0119ciu dw\u00f3ch uczni\u00f3w, Pan nakazuje:&nbsp;<i>\u201eUzdrawiajcie chorych, kt\u00f3rzy tam s\u0105\u201d<\/i>&nbsp;(\u0141k 10,9). W\u0142adza ta zostaje im udzielona przy okazji pos\u0142ania, nie dla wywy\u017cszenia osobistego, lecz dla potwierdzenia ich misji.<\/p>\r\n<p>Dzieje Apostolskie przedstawiaj\u0105 w spos\u00f3b og\u00f3lny cuda dokonywane przez Aposto\u0142\u00f3w:&nbsp;<i>\u201eAposto\u0142owie czynili wiele znak\u00f3w i cud\u00f3w<\/i>&nbsp;(Dz 2,43; por. 5,12). By\u0142y to znaki i cuda, a wi\u0119c dzie\u0142a nadzwyczajne, kt\u00f3re objawia\u0142y prawd\u0119 i si\u0142\u0119 ich misji. Jednak obok tych kr\u00f3tkich, og\u00f3lnych, wskaza\u0144 Dzieje Apostolskie m\u00f3wi\u0105 nade wszystko o cudownych uzdrowieniach dokonanych przez poszczeg\u00f3lnych g\u0142osicieli Ewangelii: Szczepana (por. Dz 6,8), Filipa (por. Dz 8,6-7), a zw\u0142aszcza Piotra (por. Dz 3,1-10; 5,15; 9,33-34.40-41) i Paw\u0142a (por. Dz 14,3.8-10; 15,12; 19,11-12; 20,9-10; 28,8-9).<\/p>\r\n<p>Zar\u00f3wno zako\u0144czenie Ewangelii \u015bw. Marka, jak i List do Galat\u00f3w &#8211; o czym by\u0142a ju\u017c mowa &#8211; poszerzaj\u0105 t\u0119 perspektyw\u0119 i nie ograniczaj\u0105 cudownych uzdrowie\u0144 do dzia\u0142alno\u015bci Aposto\u0142\u00f3w i innych g\u0142osicieli Ewangelii odgrywaj\u0105cych wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w pierwszej misji. W zwi\u0105zku z tym szczeg\u00f3lnego znaczenia nabieraj\u0105 odniesienia do \u201echaryzmat\u00f3w uzdrowienia\u201d (por. 1 Kor 12,9.28.30). Znaczenie poj\u0119cia \u201echaryzmat\u201d, samo w sobie jest szerokie i oznacza \u201edar wspania\u0142omy\u015blny\u201d, co w tym konkretnym przypadku oznacza \u201e\u0142ask\u0119 uzdrowienia\u201d. Te \u0142aski, w liczbie mnogiej, s\u0105 udzielane pojedynczym osobom (por. 1 Kor 12,9), lecz nie nale\u017cy ich rozumie\u0107 w sensie wy\u0142\u0105czno\u015bci: \u201e\u0142ask\u0119 uzdrowienia\u201d ka\u017cdy otrzymuje nie dla siebie, ale r\u00f3wnie\u017c dla innych. Jest ona dana \u201ew jednym i tym samym Duchu\u201d, lecz nie u\u015bci\u015bla si\u0119, w jaki spos\u00f3b si\u0119 ona dokonuje. Mo\u017cna twierdzi\u0107, \u017ce dokonuje si\u0119 za pomoc\u0105 modlitwy, kt\u00f3rej mo\u017ce towarzyszy jaki\u015b symboliczny gest.<\/p>\r\n<p>W Li\u015bcie \u015bw. Jakuba pojawia si\u0119 wzmianka o dzia\u0142aniu Ko\u015bcio\u0142a poprzez kap\u0142an\u00f3w na rzecz uzdrowienia chorych, kt\u00f3re nale\u017cy rozumie\u0107 r\u00f3wnie\u017c w sensie fizycznym. Nie nale\u017cy jednak s\u0105dzi\u0107, \u017ce chodzi tu o cudowne uzdrowienia: nie chodzi tu o \u201echaryzmaty uzdrowienia\u201d z 1 Kor 12,9.&nbsp;<i>\u201eChoruje kto\u015b w\u015br\u00f3d was? Niech sprowadzi kap\u0142an\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, by si\u0119 modlili nad nim i nama\u015bcili go olejem w imi\u0119 Pana. A modlitwa pe\u0142na wiary b\u0119dzie dla chorego ratunkiem i Pan go pod\u017awignie, a je\u015bliby pope\u0142ni\u0142 grzechy, b\u0119d\u0105 mu dopuszczone\u201d<\/i>&nbsp;(Jk 5,14-15). Chodzi tu o dzia\u0142anie sakramentalne: m\u00f3wi si\u0119 o namaszczeniu chorego olejem i o modlitwie \u201enad nim\u201d, a nie po prostu \u201eza niego\u201d, jakby chodzi\u0142o wy\u0142\u0105cznie o modlitw\u0119 wstawiennicza lub &#8211; pro\u015bby; chodzi raczej o skuteczne dzia\u0142anie \u201enad chorym\u201d.[18] Czasowniki: \u201eb\u0119dzie ratunkiem\u201d, \u201epod\u017awignie\u201d &#8211; nie sugeruj\u0105 dzia\u0142ania maj\u0105cego na celu wy\u0142\u0105cznie lub nade wszystko uzdrowienie fizyczne, ale w pewien spos\u00f3b je obejmuj\u0105. Pierwszy czasownik (<i>salvare<\/i>), chocia\u017c w innych miejscach listu odnosi si\u0119 do zdrowia duchowego (por. 1,21; 2,14; 4,12; 5,20), w Nowym Testamencie u\u017cywany jest w znaczeniu \u201euzdrowienia\u201d (por. Mt 9,21; Mk 5,28.34; 6,56; 10,52; \u0141k 8,48); drugi czasownik (<i>elevare<\/i>), chocia\u017c czasami oznacza \u201ewskrzesi\u0107\u201d (por. Mt 10,8; 11,5; 14,2), bywa tak\u017ce stosowany na okre\u015blenie gestu \u201epod\u017awigni\u0119cia\u201d osoby le\u017c\u0105cej z powodu choroby, przez uzdrowienie jej w cudowny spos\u00f3b (por. Mt 9,5; Mk 1,31; 9,27; Dz 3,7).<\/p>\r\n<p align=\"center\"><b>4. Modlitwy o uzdrowienie przez Boga w Tradycji<\/b><\/p>\r\n<p>Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a uwa\u017cali za rzecz normaln\u0105, \u017ce wierz\u0105cy prosi Boga nie tylko o zdrowie duszy, lecz tak\u017ce o zdrowie cia\u0142a. W sprawie fizycznego zdrowia \u015bw. Augustyn napisa\u0142: \u201eTrzeba si\u0119 modli\u0107, a\u017ceby, kiedy je si\u0119 ma, zosta\u0142o zachowane, i a\u017ceby zosta\u0142o przywr\u00f3cone, kiedy si\u0119 go nie ma\u201d.[19] Ten sam Ojciec Ko\u015bcio\u0142a pozostawi\u0142 nam \u015bwiadectwo o uzdrowieniu przyjaciela, kt\u00f3re zosta\u0142o uzyskane dzi\u0119ki modlitwie biskupa, kap\u0142ana i kilku diakon\u00f3w.[20]<\/p>\r\n<p>Taki sam sens zawieraj\u0105 obrz\u0119dy liturgiczne, zar\u00f3wno zachodnie, jak i wschodnie. W modlitwie po Komunii prosimy, \u201eaby moc tego sakramentu [\u2026] nape\u0142ni\u0142a nasze dusze i cia\u0142a\u201d.[21] W uroczystej liturgii Wielkiego Pi\u0105tku zaprasza si\u0119 do modlitwy do Boga Ojca wszechmog\u0105cego, aby \u201eodwr\u00f3ci\u0142 od nas choroby [\u2026] raczy\u0142 da\u0107 zdrowie chorym\u201d.[22] W\u015br\u00f3d tekst\u00f3w bardziej znacz\u0105cych wskazuje si\u0119 na b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo oleju chorych. Prosi si\u0119 tutaj Boga, aby udzieli\u0142 swojego \u015bwi\u0119tego b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa, aby \u201eci, kt\u00f3rzy otrzymaj\u0105 namaszczenie tym olejem, odczuli ulg\u0119 na ciele, w duszy i duchu, i zostali uwolnieni od wszelkiego b\u00f3lu, od wszelkiej u\u0142omno\u015bci i od wszelkiego cierpienia\u201d.[23]<\/p>\r\n<p>Podobne wyra\u017cenia spotykamy podczas namaszczenia chorych w rytach wschodnich. Przytoczymy tylko niekt\u00f3re spo\u015br\u00f3d najbardziej znacz\u0105cych. W obrz\u0105dku bizantyjskim podczas namaszczenia wiernych prosi si\u0119: \u201eOjcze \u015awi\u0119ty, lekarzu dusz i cia\u0142, kt\u00f3ry pos\u0142a\u0142e\u015b Twojego jedynego Syna, Jezusa Chrystusa, aby leczy\u0142 wszelkie choroby i wybawi\u0142 nas od \u015bmierci, uzdr\u00f3w przez \u0142ask\u0119 Chrystusa tak\u017ce tego Twojego s\u0142ug\u0119 z choroby cia\u0142a i ducha, kt\u00f3ra teraz go n\u0119ka\u201d.[24] W obrz\u0105dku koptyjskim prosi si\u0119 o b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo oleju, aby wszyscy ci, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 nim namaszczeni, mogli uzyska\u0107 zdrowie ducha i cia\u0142a. Nast\u0119pnie, podczas namaszczenia chorego, kap\u0142ani po wezwaniu osoby Jezusa Chrystusa pos\u0142anego na \u015bwiat, \u201eaby leczy\u0142 wszystkie choroby i wyzwoli\u0142 od \u015bmierci\u201d, prosz\u0105 Boga, by \u201euzdrowi\u0142 chorego z dolegliwo\u015bci cia\u0142a i pozwoli\u0142 mu kroczy\u0107 drog\u0105 prawo\u015bci\u201d.[25]<\/p>\r\n<p align=\"center\"><b>5. \u201eCharyzmat uzdrawiania\u201d w obecnej sytuacji<\/b><\/p>\r\n<p>W dziejach Ko\u015bcio\u0142a nie brakowa\u0142o \u015bwi\u0119tych cudotw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy dokonywali cudownych uzdrowie\u0144. Fenomen ten, jak wiadomo, nie ogranicza\u0142 si\u0119 do czas\u00f3w apostolskich; tak zwany \u201echaryzmat uzdrawiania\u201d, kt\u00f3ry obecnie wymaga pewnych wyja\u015bnie\u0144 doktrynalnych, nie wi\u0105\u017ce si\u0119 jednak z owymi cudotw\u00f3rczymi zjawiskami. Problemem s\u0105 raczej modlitewne spotkania urz\u0105dzane specjalnie z my\u015bl\u0105 o uzyskaniu dla ich uczestnik\u00f3w cudownych uzdrowie\u0144, a tak\u017ce modlitwy o uzdrowienie, kt\u00f3re w tej samej intencji s\u0105 odmawiane na zako\u0144czenie Komunii eucharystycznej.<\/p>\r\n<p>O uzdrowieniach zwi\u0105zanych z miejscami modlitwy (sanktuaria, miejsca przechowywania relikwii m\u0119czennik\u00f3w lub innych \u015bwi\u0119tych itd.) mamy liczne \u015bwiadectwa w d\u0142ugich dziejach Ko\u015bcio\u0142a. Przyczyni\u0142y si\u0119 one do upowszechnienia w staro\u017cytno\u015bci i w \u015bredniowieczu pielgrzymek do niekt\u00f3rych sanktuari\u00f3w, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 s\u0142awne tak\u017ce z tego powodu, jak \u015bw. Marcina z Tours lub katedra \u015bw. Jakuba w Santiago de Compostela, i wiele innych. R\u00f3wnie\u017c teraz jest podobnie, jak to obserwujemy na przyk\u0142ad od ponad stu lat w Lourdes. Uzdrowienia tego rodzaju nie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 co prawda z \u201echaryzmatem uzdrawiania\u201d, gdy\u017c nie wyst\u0119puje tutaj podmiot tego charyzmatu, lecz nale\u017cy bra\u0107 je pod uwag\u0119 w doktrynalnej ocenie powy\u017cszych spotka\u0144 modlitewnych.<\/p>\r\n<p>Je\u015bli chodzi o spotkania modlitewne stawiaj\u0105ce sobie za cel &#8211; je\u015bli nawet nie dominuj\u0105cy, to przynajmniej maj\u0105cy wp\u0142yw na ich program &#8211; otrzymanie uzdrowienia, to nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 takie spotkania, kt\u00f3re mog\u0105 opiera\u0107 si\u0119 &#8211; w spos\u00f3b rzeczywisty czy tylko pozorny &#8211; na \u201echaryzmacie uzdrawiania\u201d, od spotka\u0144, kt\u00f3re nie maj\u0105 \u017cadnego zwi\u0105zku z takim charyzmatem. Aby tym spotkaniom mo\u017cna by\u0142o przypisa\u0107 ewentualny charyzmat, musi si\u0119 w ich trakcie zaznaczy\u0107 &#8211; jako decyduj\u0105cy dla skuteczno\u015bci modlitwy &#8211; udzia\u0142 jakich\u015b pojedynczych os\u00f3b lub okre\u015blonej kategorii os\u00f3b, na przyk\u0142ad tych, kt\u00f3rzy przewodz\u0105 spotkaniu, Oczywi\u015bcie, nabo\u017ce\u0144stwa przewidziane w ksi\u0119gach liturgicznych &#8211; nie maj\u0105ce zwi\u0105zku z \u201echaryzmatem uzdrawiania\u201d &#8211; sprawowane z poszanowaniem norm liturgicznych, s\u0105 dozwolone, jak w przypadku Mszy \u015bw. w intencji chorych (<i>pro infirmis<\/i>).<i>&nbsp;<\/i>Je\u017celi jednak nie zachowuj\u0105 norm liturgicznych, mamy do czynienia z nadu\u017cyciem.<\/p>\r\n<p>W sanktuariach odbywaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c inne nabo\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re same w sobie nie maj\u0105 na celu uproszenia Boga o \u0142aski uzdrowienia, ale kt\u00f3re w ubocznych intencjach organizator\u00f3w i uczestnik\u00f3w maj\u0105 prowadzi\u0107 do uzdrowienia; organizuje si\u0119 w tym celu nabo\u017ce\u0144stwa liturgiczne (na przyk\u0142ad, wystawienie Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu z b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem) lub pozaliturgiczne, to znaczy popierane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 ludowe praktyki pobo\u017cno\u015bciowe, jak uroczyste odmawianie r\u00f3\u017ca\u0144ca. R\u00f3wnie\u017c te nabo\u017ce\u0144stwa s\u0105 dozwolone, je\u015bli nie zmienia si\u0119 ich autentycznego znaczenia. Na przyk\u0142ad nie mo\u017cna wysuwa\u0107 na pierwszy plan pragnienia uzdrowienia chorych, sprawiaj\u0105c w ten spos\u00f3b, \u017ce wystawienie Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu zatraca w\u0142asn\u0105 celowo\u015b\u0107; ono bowiem \u201eprowadzi wiernych do uznania przedziwnej obecno\u015bci Chrystusa i zaprasza ich do duchowego zjednoczenia z Nim, zjednoczenia, kt\u00f3re sw\u00f3j szczyt znajduje w Komunii sakramentalnej\u201d.[26]<\/p>\r\n<p>\u201eCharyzmatu uzdrawiania\u201d nie mo\u017cna przypisywa\u0107 okre\u015blonej klasie wiernych. Pozostaje bowiem jasne, \u017ce \u015bw. Pawe\u0142 m\u00f3wi\u0105c o r\u00f3\u017cnych charyzmatach w 1 Kor 12 nie przypisuje daru \u201echaryzmatu uzdrawiania\u201d jakiej\u015b szczeg\u00f3lnej grupie (aposto\u0142om, prorokom, nauczycielom, zwierzchnikom lub innym); ich rozdzielaniem kieruje inna logika: \u201e&nbsp;<i>Wszystko za\u015b sprawia jeden i ten sam Duch, udzielaj\u0105c ka\u017cdemu tak, jak chce\u201d<\/i>&nbsp;(1 Kor 12,11). Zatem, w spotkaniach modlitewnych zorganizowanych celem pro\u015bby o uzdrowienie, by\u0142oby niedopuszczalne przypisywanie \u201echaryzmatu uzdrawiania\u201d pewnej kategorii uczestnik\u00f3w, na przyk\u0142ad kierownikom grupy. Nie pozostaje nic innego, jak zwierzy\u0107 suwerennej woli Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry daje pewnym osobom specjalny charyzmat uzdrawiania, aby ukaza\u0107 moc \u0142aski Zmartwychwsta\u0142ego. Tymczasem nawet naj\u017carliwsze modlitwy nie sprawi\u0105 uzdrowienia z wszystkich chor\u00f3b. W ten spos\u00f3b powiada Pan do \u015bw. Paw\u0142a:&nbsp;<i>\u201eWystarczy ci mojej \u0142aski. Moc bowiem w s\u0142abo\u015bci si\u0119 doskonali\u201d<\/i>&nbsp;(2 Kor 12,9); a sam \u015bw. Pawe\u0142, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do znaczenia cierpie\u0144, kt\u00f3re nale\u017cy znosi\u0107, powie:&nbsp;<i>\u201ew moim ciele dope\u0142niam braki udr\u0119k Chrystusa dla dobra Jego Cia\u0142a, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142\u201d<\/i>&nbsp;(Kol 1,24).<\/p>\r\n<p align=\"center\"><b>II. NORMY DYSCYPLINARNE<\/b><\/p>\r\n<p>Art. 1. Ka\u017cdy wierny mo\u017ce bez przeszk\u00f3d zwraca\u0107 si\u0119 do Boga w modlitwach o uzyskanie uzdrowienia. Gdy s\u0105 one zanoszone w ko\u015bciele lub w innym \u015bwi\u0119tym miejscu, jest rzecz\u0105 stosown\u0105, aby by\u0142y one prowadzone przez wy\u015bwi\u0119conego szafarza.<\/p>\r\n<p>Art. 2. Modlitwy o uzdrowienie s\u0105 uwa\u017cane za liturgiczne, je\u017celi znajduj\u0105 si\u0119 w ksi\u0119gach liturgicznych zatwierdzonych przez kompetentn\u0105 w\u0142adz\u0119 ko\u015bcieln\u0105; w przeciwnym razie nie s\u0105 modlitwami liturgicznymi.<\/p>\r\n<p>Art. 3, \u00a7 1. Liturgiczne modlitwy o uzdrowienie powinny by\u0107 sprawowane zgodnie z przepisanym obrz\u0119dem i w stroju liturgicznym wskazanym w&nbsp;<i>Ordo benedictionis infirmorum<\/i>&nbsp;z&nbsp;<i>Rituale Romanum.<\/i>[27]<\/p>\r\n<p>\u00a7 2. Konferencja Biskup\u00f3w, zgodnie z postanowieniami zawartymi w&nbsp;<i>Praenotanda, V, De adaptationibus quae Conferentiae Episcoporum competunt<\/i>[28 ] tego\u017c&nbsp;<i>Missale Romanum<\/i>, mo\u017ce dokona\u0107 adaptacji obrz\u0119du b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa chorych, uwa\u017canych z punktu widzenia duszpasterskiego za stosowne lub nawet konieczne, po uprzednim potwierdzeniu przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105.<\/p>\r\n<p>Art. 4, \u00a7 1. Biskup diecezjalny[29] ma prawo wydawania norm dla w\u0142asnego Ko\u015bcio\u0142a partykularnego odno\u015bnie nabo\u017ce\u0144stw liturgicznych w intencji uzdrowienia, zgodnie z kanonem 838, \u00a7 4.<\/p>\r\n<p>\u00a7 2. Ci, kt\u00f3rzy troszcz\u0105 si\u0119 o przygotowanie tego rodzaju nabo\u017ce\u0144stw, w ich realizacji powinni stosowa\u0107 si\u0119 do wspomnianych norm.<\/p>\r\n<p>\u00a7 3. Pozwolenie na tego rodzaju nabo\u017ce\u0144stwa powinno by\u0107 wyra\u017ane, nawet je\u015bli s\u0105 organizowane przez Biskup\u00f3w lub Kardyna\u0142\u00f3w lub je\u015bli oni w nich uczestnicz\u0105. Biskup diecezjalny ma prawo odm\u00f3wi\u0107 zgody na taki udzia\u0142 innemu biskupowi, o ile s\u0105 po temu s\u0142uszne powody.<\/p>\r\n<p>Art. 5, \u00a7 1. Pozaliturgiczne modlitwy o uzdrowienie winny by\u0107 prowadzone w odmienny spos\u00f3b od nabo\u017ce\u0144stw liturgicznych (jako spotkania modlitewne lub czytanie s\u0142owa Bo\u017cego). Wymagana jest czujno\u015b\u0107 Ordynariusza miejsca zgodnie z kanonem 839, \u00a7 2.<\/p>\r\n<p>\u00a7 2. Nale\u017cy uwa\u017ca\u0107, by nie miesza\u0107 tych wolnych modlitw pozaliturgicznych z w\u0142a\u015bciwymi nabo\u017ce\u0144stwami liturgicznymi.<\/p>\r\n<p>\u00a7 3. Poza tym jest rzecz\u0105 konieczn\u0105, by prowadz\u0105cy zapobiegali w ich trakcie wybuchom histerii i dbali o to by forma ich modlitw nie wywo\u0142ywa\u0142a sensacji, nie by\u0142a sztuczna i teatralna.<\/p>\r\n<p>Art. 6. Korzystanie ze \u015brodk\u00f3w spo\u0142ecznego przekazu, zw\u0142aszcza telewizji, podczas modlitw o uzdrowienie, liturgicznych czy pozaliturgicznych, powinno znajdowa\u0107 si\u0119 pod nadzorem Biskupa diecezjalnego i zgodnie z kanonem 823 i normami ustanowionymi przez Kongregacj\u0119 Nauki Wiary w Instrukcji z 30 marca 1992 r.[30]<\/p>\r\n<p>Art. 7, \u00a7 1. Przestrzegaj\u0105c to, co zosta\u0142o ustalone w art. 3, i zachowuj\u0105c nabo\u017ce\u0144stwa dla chorych przewidziane w ksi\u0119gach liturgicznych lub pozaliturgicznych, podczas sprawowania Naj\u015bwi\u0119tszej Eucharystii i Liturgii Godzin nie powinno si\u0119 wprowadza\u0107 liturgicznych czy pozaliturgicznych modlitw o uzdrowienie.<\/p>\r\n<p>\u00a7 2. Podczas nabo\u017ce\u0144stw, o kt\u00f3rych mowa w \u00a7 1, dopuszcza si\u0119 wprowadzanie specjalnych intencji modlitwy o uzdrowienie chorych do modlitwy powszechnej lub \u201emodlitwy wiernych\u201d, je\u015bli s\u0105 one w nich przewidziane.<\/p>\r\n<p>Art. 8, \u00a7 1. Pos\u0142uga egzorcyzmu powinna by\u0107 sprawowana w \u015bcis\u0142ej zale\u017cno\u015bci od Biskupa diecezjalnego i zgodnie z kanonem 172, Listem Kongregacji Nauki Wiary z 29 wrze\u015bnia 1985 r.[31] i&nbsp;<i>Rituale Romanum<\/i>.[32]<\/p>\r\n<p>\u00a7 2. Modlitwy egzorcyzmu, zawarte w&nbsp;<i>Rituale Romanum<\/i>, powinny by\u0107 oddzielone od nabo\u017ce\u0144stw w intencji uzdrowienia, liturgicznych i pozaliturgicznych.<\/p>\r\n<p>\u00a7 3. Zabrania si\u0119 bezwzgl\u0119dnie w\u0142\u0105czanie tych modlitw w celebracj\u0119 Mszy \u015bwi\u0119tej, sakrament\u00f3w i Liturgii Godzin.<\/p>\r\n<p>Art. 9. Ci, kt\u00f3rzy przewodnicz\u0105 nabo\u017ce\u0144stwom o uzdrowienie, liturgicznym czy pozaliturgicznym, powinni dok\u0142ada\u0107 stara\u0144 o utrzymanie w zgromadzeniu atmosfery prawdziwej pobo\u017cno\u015bci oraz &#8211; zachowywa\u0107 niezb\u0119dn\u0105 roztropno\u015b\u0107, je\u017celi w\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w nast\u0105pi uzdrowienie; po zako\u0144czeniu nabo\u017ce\u0144stwa powinni oni sumiennie zebra\u0107 ewentualne \u015bwiadectwa i przedstawi\u0107 ten fakt kompetentnej w\u0142adzy ko\u015bcielnej.<\/p>\r\n<p>Art. 10. Autorytatywna interwencja Biskupa diecezjalnego jest konieczna, gdy w nabo\u017ce\u0144stwach o uzdrowienie, liturgicznych i pozaliturgicznych, wyst\u0119puj\u0105 nadu\u017cycia, w przypadku jawnego zgorszenia lub kiedy wyst\u0119puje powa\u017cne naruszenie norm liturgicznych i dyscyplinarnych.<\/p>\r\n<p><i>W czasie Audiencji udzielonej ni\u017cej podpisanemu Kardyna\u0142owi Prefektowi Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 Jan Pawe\u0142 II zatwierdzi\u0142 niniejsz\u0105 Instrukcj\u0105, uchwalon\u0105 na Zebraniu plenarnym Kongregacji Nauki Wiary, i nakaza\u0142 jej opublikowanie.<\/i><\/p>\r\n<p>Rzym, w siedzibie Kongregacji Nauki Wiary, 14 wrze\u015bnia 2000 r. w \u015awi\u0119to Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego.<\/p>\r\n<p align=\"center\"><b>JOSEPH&nbsp;<i>Kard<\/i>. RATZINGER<\/b><i><b><br>\r\n <\/b>Prefekt<\/i><\/p>\r\n<p align=\"right\"><b><i>Abp&nbsp;<\/i>TARCISIO BERTONE, SDB<\/b><i><b><br>\r\n <\/b>Em. Arcybiskup Vercelli<br>\r\n Sekretarz<\/i><\/p>\r\n\r\n[1] JAN PAWE\u0141 II, Adhort. Apost.&nbsp;<i>Christifideles laici<\/i>, 55.<br>\r\n [2] KKK 1502.<br>\r\n [3] JAN PAWE\u0141 II, List. Apost.&nbsp;<i>Salvifici doloris<\/i>, 11.<br>\r\n [4]&nbsp;<i>Ordo Unctionis Infirmorum eorumque Pastoralis Curae<\/i>, Editio Typica, Typis Polyglottis Vaticanis, MCMLXXII, nr 2.<br>\r\n [5] JAN PAWE\u0141 II, List. Apost.&nbsp;<i>Salvifici doloris<\/i>, 19.<br>\r\n [6] JAN PAWE\u0141 II, Adhort. Apost.&nbsp;<i>Christifideles laici<\/i>, 53.<br>\r\n [7] Tam\u017ce.<br>\r\n [8] KKK 1511.<br>\r\n [9]&nbsp;<i>Ordo Unctionis Infirmorum eorumque Pastoralis Curae<\/i>, nr 5.<br>\r\n [10] Tam\u017ce, nr 75.<br>\r\n [11] Tam\u017ce, nr 77.<br>\r\n [12] Por.&nbsp;<i>Missale Romanum<\/i>, Editio Typica, Typis Polyglottis Vaticanis MCMLXXIV.<br>\r\n [13] Por.&nbsp;<i>De Benedictionibus<\/i>, Editio Typica, Typis Polyglottis Vaticanis MCMLXXXIV, 305.<br>\r\n [14] Por. tam\u017ce, 306-309.<br>\r\n [15] Por. tam\u017ce, 315-316.<br>\r\n [16] Por. tam\u017ce, 319.<br>\r\n [17]&nbsp;<i>Ordo Unctionis Infirmorum eorumque Pastoralis Curae<\/i>, nr 3.<br>\r\n [18] Por. SOB. TRYD.,&nbsp;<i>Doctrina de sacramento extremae unctionis<\/i>, cap. 2: DS 1696.<br>\r\n [19] \u015aw. AUGUSTYN,&nbsp;<i>Epistula&nbsp;<\/i>130, 6, 13: PL 33, 499.<br>\r\n [20] Por. TEN\u0179E,&nbsp;<i>De Civitate Dei&nbsp;<\/i>22, 8, 3: PL 41, 762-763.<br>\r\n [21] Por.&nbsp;<i>Missale Romanum<\/i>, s. 563.<br>\r\n [22] Tam\u017ce,&nbsp;<i>Oratio universalis<\/i>, nr 10 (<i>Pro tribulatis<\/i>), s. 256.<br>\r\n [23]&nbsp;<i>Ordo Unctionis Infirmorum eorumque Pastoralis Curae<\/i>, nr 75.<br>\r\n [24] J. GOAR,&nbsp;<i>Euchologion sive Rituale Graecorum<\/i>, Venetiis 1730 (Graz 1960), s. 338.<br>\r\n [25] H. DENZINGER,&nbsp;<i>Ritus Orientalium in administrandis Sacramentis<\/i>, t. 2, W\u00fcrzburg 1863 (Graz 1961), s. 497-498.<br>\r\n [26]&nbsp;<i>De Sacra Communione et de Cultu Mysterii Eucharistici extra Missam<\/i>, Editio Typica, Typis Polyglottis Vaticanis MCMLXXIII, nr 82.<br>\r\n [27] Por.&nbsp;<i>De Benedictionibus<\/i>, nr 290-320.<br>\r\n [28] Tam\u017ce, nr 39.<br>\r\n [29] I r\u00f3wnowa\u017cne im, na mocy kanonu 381, \u00a7 2.<br>\r\n [30] Por. KONGREGACJA NAUKI WIARY, Instrukcja o niekt\u00f3rych aspektach wykorzystywania \u015brodk\u00f3w spo\u0142ecznego przekazu w promowaniu nauki wiary (30 marca 1992).<br>\r\n [31] Por. KONGREGACJA NAUKI WIARY, List&nbsp;<i>Inde ab aliquot annis<\/i>&nbsp;(29 wrze\u015bnia 1985):&nbsp;<i>AAS<\/i>77 (1985) 1169-1170.<br>\r\n [32] Por.&nbsp;<i>De Exorcismis et Supplicationibus \u0105uibusdam<\/i>, Praenotanda, 13-19, Editio Typica, Typis Vaticanis MIM.\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<hr>\r\n<h4 style=\"text-align: center;\">BP ANDRZEJ CZAJA<\/h4>\r\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>PROBLEM PENTEKOSTALIZACJI CHRZE\u015aCIJA\u0143STWA<\/strong>*<\/h4>\r\n<p>Moje wyst\u0105pienie na powy\u017cszy temat jest bezpo\u015brednio skutkiem zainteresowania si\u0119 biskupa Paw\u0142a Sochy zagadnieniem pentekostalizacji i zaproszenia mnie na wasze doroczne sympozjum. Na ostatnim, pa\u017adziernikowym zebraniu plenarnym KEP dzieli\u0142em si\u0119 bowiem tym, co sam na temat pentekostalizacji us\u0142ysza\u0142em w ramach posiedzenia Komisji Nauki Wiary KEP z ust ks. Andrzej Kobyli\u0144skiego, etyka z UKSW w Warszawie[1]. Przedstawione przeze\u0144 tre\u015bci zrobi\u0142y du\u017ce wra\u017cenie na cz\u0142onkach i konsultorach Komisji, i zobowi\u0105zano mnie do przedstawienia tych tre\u015bci Episkopatowi Polski. Chodzi o zjawisko, kt\u00f3re ma ju\u017c miejsce w naszym Ko\u015bciele, a stanowi zagro\u017cenie dla jego to\u017csamo\u015bci i jedno\u015bci oraz rozwoju duchowego poszczeg\u00f3lnych wiernych, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c duchownych.<\/p>\r\n<p>Poni\u017cej zaprezentuj\u0119 wyniki bada\u0144 i refleksji ks. Kobyli\u0144skiego, kt\u00f3re zaprezentowa\u0142 w kilku artyku\u0142ach[2] i kt\u00f3rymi dzieli si\u0119 w wywiadach. W naszej rodzimej teologii jest w\u0142a\u015bciwie jedynym badaczem i analitykiem zjawiska pentekostalizacji. Trudno si\u0119 wi\u0119c dziwi\u0107, \u017ce dzieli los prekursora. Poniewa\u017c cz\u0119stokro\u0107 panuje przekonanie, \u017ce czego\u015b takiego jak pentekostalizacja nie ma, my\u015bl jego spotyka si\u0119 z oboj\u0119tno\u015bci\u0105, tudzie\u017c ostr\u0105 krytyk\u0105[3], albo i kpin\u0105, \u017ce Autor m\u00f3wi o rzeczywisto\u015bci przez niego wydumanej. Oczywi\u015bcie, w tej sytuacji i przy braku mo\u017cliwo\u015bci wymiany my\u015bli, ks. Kobyli\u0144skiemu nie jest nieraz \u0142atwo zachowa\u0107 zdrowy krytycyzm i by\u0107 pow\u015bci\u0105gliwym w wyprowadzaniu wniosk\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Trudno si\u0119 z nim jednak nie zgodzi\u0107, \u017ce rozwijaj\u0105cy si\u0119 od wielu lat proces pentekostalizacji ujawnia si\u0119 ostatnio coraz bardziej tak\u017ce w naszym Ko\u015bciele w Polsce. Na \u015bwiecie zjawisko to jest ju\u017c szeroko omawiane i analizowane przez wielu my\u015blicieli, tak w Ko\u015bciele katolickim, jak w tradycyjnych Ko\u015bcio\u0142ach protestanckich. Pentekostalizacj\u0105 zainteresowa\u0142a si\u0119 te\u017c Stolica Apostolska. Mam na my\u015bli konferencj\u0119, kt\u00f3ra zosta\u0142a zorganizowana w Rzymie przez Episkopat Niemiec, pod patronatem Papieskiej Rady ds. Jedno\u015bci Chrze\u015bcijan, w kwietniu 2013 roku, pt.: <em>Ewangelikalne, pentekostalne, charyzmatyczne: nowe ruchy religijne wyzwaniem dla Ko\u015bcio\u0142a katolickiego<\/em>[4]. W maju, rok p\u00f3\u017aniej, Wydzia\u0142 Historii, Kultur i Religii Uniwersytetu <em>La Sapienza<\/em> w Rzymie, pod patronatem W\u0142oskiego Stowarzyszenia Nauk Etno-Antropologicznych zorganizowa\u0142 konferencj\u0119 pt.: <em>Transnacjonalizm, pentekostalizm i procesy pentekostalizacji. Skrzy\u017cowanie spojrze\u0144 na religie w ruchu<\/em>[5].<\/p>\r\n<p>Osobi\u015bcie w refleksji ks. Kobyli\u0144skiego znajduj\u0119 tre\u015bci, kt\u00f3re rzucaj\u0105 \u015bwiat\u0142o na trudne do zrozumienia zachowania cz\u0142onk\u00f3w \u201eschorza\u0142ej\u201d wsp\u00f3lnoty charyzmatycznej w Raciborzu, kt\u00f3r\u0105 przez 5 lat stara\u0142em si\u0119 przywr\u00f3ci\u0107 do jedno\u015bci z Ko\u015bcio\u0142em. Tre\u015bci te ods\u0142aniaj\u0105 te\u017c \u017ar\u00f3d\u0142o i baz\u0119 rozwoju takich zjawisk jak praktykowanie tzw. spowiedzi furtkowej, modlitwy o uzdrowienie mi\u0119dzypokoleniowe, kt\u00f3re trzeba by\u0142o negatywnie zaopiniowa\u0107, czy te\u017c innych jeszcze fenomen\u00f3w religijnych w naszym Ko\u015bciele, kt\u00f3re budz\u0105 coraz wi\u0119cej w\u0105tpliwo\u015bci i obaw. Mam te\u017c nieodparte wra\u017cenie, \u017ce wiele z tego, co m\u00f3wi ks. Kobyli\u0144ski bardzo przystaje do s\u0142\u00f3w papie\u017ca Franciszka wypowiedzianych podczas spotkania z biskupami na Wawelu. Papie\u017c m\u00f3wi\u0142: \u201eMy\u015bl\u0119, \u017ce w tym tak zsekularyzowanym \u015bwiecie mamy te\u017c inne niebezpiecze\u0144stwo: uduchowienie gnostyckie. [\u2026] jest to duchowo\u015b\u0107 subiektywna, bez Chrystusa. [\u2026] Modl\u0119 si\u0119, odczuwam\u2026 i nic wi\u0119cej. To jest gnostycyzm. [\u2026] znajdowa\u0107 Boga bez Chrystusa, lud bez Ko\u015bcio\u0142a\u201d[6].<\/p>\r\n<ol>\r\n\t<li><strong>Co oznacza pentekostalizacja?<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p>Przez pentekostalizacj\u0119 (ang. <em>Pentecostalization<\/em>, niem. <em>die Pentekostalisierung<\/em>, w\u0142. <em>pentecostalizzazione<\/em>) rozumiemy dwa procesy: szybki wzrost liczebny r\u00f3\u017cnego rodzaju nowych wsp\u00f3lnot <em>stricte <\/em>zielono\u015bwi\u0105tkowych oraz proces stopniowego przekszta\u0142cania tradycyjnych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich i zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych w bli\u017cej nieokre\u015blon\u0105 form\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa charyzmatycznego w wymiarze globalnym.<\/p>\r\n<p>O pierwszym z proces\u00f3w tak pisze ks. Kobyli\u0144ski: \u201eDynamiczny i og\u00f3lno\u015bwiatowy proces pentekostalizacji chrze\u015bcija\u0144stwa jest nazywany cz\u0119sto \u2018ucharyzmatycznieniem\u2019 religii chrze\u015bcija\u0144skiej lub narodzinami chrze\u015bcija\u0144stwa pentekostalnego, charyzmatycznego lub ewangelikalnego. W konsekwencji tego procesu, szczeg\u00f3lnie w Afryce czy Ameryce Po\u0142udniowej, na gruncie tradycyjnych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich rodz\u0105 si\u0119 nowe wsp\u00f3lnoty, zwi\u0105zki wyznaniowe lub sekty o charakterze charyzmatycznym i zielono\u015bwi\u0105tkowym\u201d[7].<\/p>\r\n<p>Dokonuje si\u0119 jednak tak\u017ce proces uzielono\u015bwi\u0105tkowienia wewn\u0105trz tradycyjnych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich. Kobyli\u0144ski wprowadzi\u0142 ten termin do polskiego j\u0119zyka teologicznego, a ma na my\u015bli proces g\u0142\u0119bokiej transformacji tych\u017ce Ko\u015bcio\u0142\u00f3w na poziomie g\u0142oszonej doktryny, liturgii czy praktykowanych form \u017cycia religijnego. Chodzi o Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki na ca\u0142ym \u015bwiecie, poszczeg\u00f3lne denominacje protestanckie oraz tzw. wolne Ko\u015bcio\u0142y chrze\u015bcija\u0144skie. W najmniejszym stopniu proces ten dotyka Ko\u015bcio\u0142y prawos\u0142awne, ze wzgl\u0119du na mocne akcentowanie w nich konieczno\u015bci zachowania Tradycji. Jego efektem jest stopniowe przekszta\u0142canie tradycyjnych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich &#8211; katolickiego, lutera\u0144skiego, reformowanego, anglika\u0144skiego, episkopalnego czy metodystycznego &#8211; w jedn\u0105, uniwersaln\u0105 \u201ewersj\u0119 pentekostaln\u0105\u201d.<\/p>\r\n<p>Niestety s\u0105 tego gorzkie owoce. Na naszych oczach dokonuje si\u0119 swoistego \u201euziemienia\u201d chrze\u015bcija\u0144stwa, jego wewn\u0119trznej dechrystianizacji, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142 papie\u017c Franciszek na Wawelu, czyli sprowadzenia go na poziom zaspokajania podstawowych ludzkich pragnie\u0144 i potrzeb, a tak\u017ce redukcji do poziomu terapii. Gdyby rozw\u00f3j chrze\u015bcija\u0144stwa mia\u0142 dalej zmierza\u0107 w tym kierunku, to mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zupe\u0142nego wynaturzenia religii chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\r\n<p>Dlatego s\u0142usznie zauwa\u017ca Margit Eckholt, niemiecka teolog z Uniwersytetu w Osnabr\u00fcck, \u017ce dla Ko\u015bcio\u0142a katolickiego fenomen pentekostalizmu stanowi nie tylko wyzwanie o charakterze zewn\u0119trznym, ale jest tak\u017ce powa\u017cnym zagro\u017ceniem wewn\u0105trzko\u015bcielnym, poniewa\u017c nurt zielono\u015bwi\u0105tkowy zaczyna od \u015brodka dog\u0142\u0119bnie zmienia\u0107 wsp\u00f3\u0142czesne oblicze katolicyzmu[8]. Owszem pentekostalizm mo\u017ce by\u0107 pewn\u0105 szans\u0105 dla katolik\u00f3w i wielu innych denominacji chrze\u015bcija\u0144skich. Od chrze\u015bcijan pentekostalnych mo\u017cemy si\u0119 uczy\u0107 spontaniczno\u015bci, otwarto\u015bci, zapa\u0142u misyjnego, ch\u0119ci przekazywania s\u0142owa Bo\u017cego. Potrzeba jednak wi\u0119kszej czujno\u015bci doktrynalnej i duszpasterskiej, aby pentekostalizacja nie doprowadzi\u0142a do narodzin jednej uniwersalnej i synkretycznej wersji chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\r\n<p>Pomoc\u0105 mo\u017ce nam by\u0107 list Kongregacji Nauki Wiary z 15 maja 2016 roku pt. <em>Iuvenescit Ecclesia<\/em>, zredagowany w trosce o owocny i uporz\u0105dkowany udzia\u0142 nowych zrzesze\u0144 religijnych w komunii i misji Ko\u015bcio\u0142a. Autorzy dokumentu m\u00f3wi\u0105 o potrzebie otwarto\u015bci na te zrzeszenia, by dobrze wykorzysta\u0107 drzemi\u0105cy w nich potencja\u0142, a r\u00f3wnocze\u015bnie o potrzebie czujno\u015bci, rzetelnym diagnozowaniu i rozeznawaniu Bo\u017cego ducha w nich. Je\u015bli bowiem ich wsp\u00f3\u0142istnienie ma by\u0107 harmonijne i buduj\u0105ce Ko\u015bci\u00f3\u0142, to musz\u0105 przynale\u017ce\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a lokalnego, by\u0107 misyjnie otwarte i pos\u0142uszne pasterzom (zob. zw\u0142aszcza nr 17-18).<\/p>\r\n<ol start=\"2\">\r\n\t<li><strong>Tempo rozwoju chrze\u015bcija\u0144stwa zielono\u015bwi\u0105tkowego<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p>Z bada\u0144 ameryka\u0144skiego Centrum Studi\u00f3w Chrze\u015bcija\u0144stwa Globalnego z siedzib\u0105 w jednej z bardziej znanych w USA ewangelikalnych uczelni wy\u017cszych, w Gordon-Conwell Theological Seminary, w South Hamilton w stanie Massachussets[9], wynika, \u017ce co 10 godzin chrze\u015bcijanie w \u015bwiecie zak\u0142adaj\u0105 nowy Ko\u015bci\u00f3\u0142, zwi\u0105zek wyznaniowy lub sekt\u0119. Trudno si\u0119 wi\u0119c dziwi\u0107, \u017ce prowadzi to do coraz wi\u0119kszej fragmentaryzacji wsp\u00f3lnot chrze\u015bcija\u0144skich.<\/p>\r\n<p>Wed\u0142ug ustale\u0144 ks. Kobyli\u0144skiego, rozw\u00f3j wsp\u00f3lnot zielono\u015bwi\u0105tkowych na \u015bwiecie przedstawia si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: Po 100 latach od chwili narodzin ruchu zielono\u015bwi\u0105tkowego w 1901 roku, wsp\u00f3lnoty te liczy\u0142y 100 milion\u00f3w wyznawc\u00f3w. Gwa\u0142towny rozw\u00f3j nast\u0105pi\u0142 w ostatnich kilkunastu latach. Obecnie szacuje si\u0119, \u017ce jest ju\u017c 600-800 milion\u00f3w chrze\u015bcijan zielono\u015bwi\u0105tkowych. W 2025 roku ma ich by\u0107 miliard. Do tego trzeba doda\u0107, \u017ce bior\u0105c pod uwag\u0119 rzeczywiste praktykowanie religii, a nie tylko formaln\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 ko\u015bcieln\u0105, ju\u017c dzi\u015b zielono\u015bwi\u0105tkowcy s\u0105 najwi\u0119kszym wyznaniem chrze\u015bcija\u0144skim. St\u0105d wniosek, \u017ce religia chrze\u015bcija\u0144ska w wymiarze globalnym podlega post\u0119puj\u0105cej dekompozycji i staje si\u0119 coraz bardziej zielono\u015bwi\u0105tkowa, ale w wydaniu neopentekostalnym.<\/p>\r\n<p>G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 gwa\u0142townego wzrostu wielu wsp\u00f3lnot neopentekostalnych na ca\u0142ym \u015bwiecie jest niezwyk\u0142a atrakcyjno\u015b\u0107 nowych form religijno\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 przez nie rozwijane. Oferuj\u0105 cz\u0142owiekowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaspokojenia podstawowych potrzeb cz\u0142owieka: uzdrowienia i zdrowia, przebaczenia, szcz\u0119\u015bcia i spe\u0142nienia. U podstaw jest ameryka\u0144ska Ewangelia sukcesu <em>(Prosperity Gospel) <\/em>tudzie\u017c Ewangelia zdrowia i dobrobytu <em>(Health and Wealth Gospel)<\/em>, kt\u00f3re g\u0142osz\u0105, \u017ce zdrowie i powodzenie materialne s\u0105 wyrazem Bo\u017cego b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa. Jest to niebezpieczna \u201ereforma\u201d chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3ra mo\u017ce doprowadzi\u0107 do jego ca\u0142kowitego wynaturzenia, do \u015bci\u0105gni\u0119cia religii chrze\u015bcija\u0144skiej na poziom \u201eopium dla ludu\u201d.<\/p>\r\n<p>W tej sytuacji mog\u0105 si\u0119 sprawdzi\u0107 prognozy dotycz\u0105ce rozwoju chrze\u015bcija\u0144stwa globalnego. Niekt\u00f3rzy analitycy przewiduj\u0105[10], \u017ce w 2050 r. na trzech kontynentach Globalnego Po\u0142udnia<em> &#8211; <\/em>tzn. w Azji, Afryce oraz Ameryce \u0141aci\u0144skiej &#8211; b\u0119dzie mieszka\u0107 80% wszystkich chrze\u015bcijan \u015bwiata, podczas gdy w 1900 r. ta grupa stanowi\u0142a jedynie 20%[11]. Gdy chodzi o poszczeg\u00f3lne kraje, ju\u017c w 2025 roku najwi\u0119cej chrze\u015bcijan ma mieszka\u0107 w Chinach &#8211; 200 mln. Prognozuje si\u0119, \u017ce w 2030 roku w Pa\u0144stwie \u015arodka b\u0119dzie ich a\u017c 250 mln. B\u0119d\u0105 to w znakomitej wi\u0119kszo\u015bci chrze\u015bcijanie zielono\u015bwi\u0105tkowi, kt\u00f3rych nauczanie o sukcesie \u017cyciowym i bogactwie jako przejawie Bo\u017cego b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa doskonale koresponduje ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 mentalno\u015bci\u0105 chi\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa[12].<\/p>\r\n<ol start=\"3\">\r\n\t<li><strong>Trzy fale rozwoju pentekostalizmu w \u015bwiecie<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p>M\u00f3wi si\u0119 powszechnie o trzech okresach, czy falach rozwoju ruchu pentekostalnego w \u015bwiecie. W pierwszym okresie, od 1901 roku, pentekostalizm rozwija\u0142 si\u0119 na przed\u0142u\u017ceniu ortodoksyjnego protestantyzmu i gardzi\u0142 tradycyjn\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105. Akcentowa\u0142 takie do\u015bwiadczenia ekstatyczne jak chrzest w Duchu \u015awi\u0119tym czy modlitwa j\u0119zykami, a w \u017cyciu charakteryzowa\u0142 si\u0119 moralnym rygoryzmem i ascetyczn\u0105 form\u0105 \u017cycia. Cz\u0142onkowie pierwszych zbor\u00f3w zielono\u015bwi\u0105tkowych prezentowali radykalnie konserwatywne podej\u015bcie do kwestii ubioru kobiet i m\u0119\u017cczyzn, wyra\u017cali krytyczny stosunek do kultury masowej, wzywali do zakazu s\u0142uchania wielu rodzaj\u00f3w muzyki. Spo\u0142eczna rola wierz\u0105cych by\u0142a ograniczona do zachowania wierno\u015bci Pismu \u015awi\u0119temu w \u015bwiecie coraz bardziej dekadenckim. Nawo\u0142ywano do postaw zorientowanych na swego rodzaju ucieczk\u0119 ze \u015bwiata doczesnego, przy jednoczesnym podkre\u015bleniu warto\u015bci \u017cycia pozagrobowego[13].<\/p>\r\n<p>Druga fala, nazwana przez kr\u0119gi zielono\u015bwi\u0105tkowe &#8211; w nawi\u0105zaniu do proroctwa Joela, zapisanego na kartach Starego Testamentu &#8211; \u201edeszczem jesiennym\u201d (Jl 2, 23), rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w latach 50. ubieg\u0142ego wieku i w formie ruchu charyzmatycznego przenikn\u0119\u0142a do Ko\u015bcio\u0142\u00f3w tradycyjnych. Po tym jak \u00f3w \u201edeszcz jesienny\u201d przenikn\u0105\u0142 do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Stanach Zjednoczonych w 1967 roku, pentekostalizm drugiej fali zacz\u0105\u0142 si\u0119 szybko rozwija\u0107 w wielu krajach jako Katolicka Odnowa Charyzmatyczna. Na tym etapie rozwoju ruchu zielono\u015bwi\u0105tkowego i uzielono\u015bwi\u0105tkawiania Ko\u015bcio\u0142\u00f3w tradycyjnych \u201espektrum oczekiwanych znak\u00f3w dzia\u0142ania Ducha Bo\u017cego poszerzy\u0142o si\u0119 nieco, chocia\u017c nadal oczekiwano, \u017ce chrzest w Duchu \u015awi\u0119tym b\u0119dzie si\u0119 manifestowa\u0142 przez modlitw\u0119 w j\u0119zykach\u201d[14].<\/p>\r\n<p>Trzecia fala rozwoju oznacza wsp\u00f3\u0142czesny neopentekostalizm, kt\u00f3ry narodzi\u0142 si\u0119 w latach 80. XX wieku. Doprowadzi\u0142 on do powstania bardzo wielu tzw. wolnych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, sekt i zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych o charakterze ponaddenominacyjnym. Charakteryzuje si\u0119 szczeg\u00f3lnie intensywn\u0105 manifestacj\u0105 znak\u00f3w i cud\u00f3w, kt\u00f3ra oznacza fizyczne uzdrowienia, uwolnienia od demon\u00f3w i inne somatyczne manifestacje mocy, kt\u00f3re przejawia\u0142y si\u0119 np. przez cz\u0119sto zbiorowe padanie na pod\u0142og\u0119, histeryczny \u015bmiech i r\u00f3\u017cnego rodzaju konwulsje[15].<\/p>\r\n<p>Ks. Kobyli\u0144ski stwierdza: \u201eNowo\u015b\u0107 religijno\u015bci trzeciej fali polega na wi\u0119kszym podkre\u015bleniu tematyki uzdrowienia w Duchu \u015awi\u0119tym i wykorzystaniu Internetu, radia i telewizji do g\u0142oszenia Dobrej Nowiny. Wsp\u00f3\u0142czesny pentekostalizm wykorzystuje media elektroniczne i nowoczesne strategie marketingowe. Istot\u0105 do\u015bwiadczenia religijnego staje si\u0119 Boskie uzdrowienie i bywa, \u017ce ko\u015bcio\u0142y staj\u0105 si\u0119 form\u0105 Pogotowia Ratunkowego dla r\u00f3\u017cnego rodzaju cierpienia duchowego i fizycznego, w\u0142\u0105cznie z bied\u0105 i bezrobociem\u201d[16].<\/p>\r\n<p>Neopentekostalizm przekazuje wiernym to co \u015bwi\u0119te zasadniczo nie poprzez Bibli\u0119 &#8211; jak czyni\u0142 to klasyczny pentekostalizm &#8211; ale przez \u015bwi\u0119te symbole jak namaszczenie olejem, na\u0142o\u017cenie r\u0105k, palenie karteczek z pro\u015bbami modlitewnymi, r\u00f3\u017cnego rodzaju egzorcyzmy, uwalnianie od z\u0142ych duch\u00f3w itp. Inaczej ani\u017celi w pocz\u0105tkowym pentekostalizmie, we wsp\u00f3\u0142czesnym ruchu zielono\u015bwi\u0105tkowym pobo\u017cno\u015b\u0107 ludowa odgrywa bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 pozytywn\u0105. Dlatego w dzisiejszych wsp\u00f3lnotach zielono\u015bwi\u0105tkowych mo\u017cna spotka\u0107 wiele element\u00f3w zaczerpni\u0119tych z religii afryka\u0144skich: rozumienie obecno\u015bci z\u0142ych duch\u00f3w, ich wp\u0142ywu na \u017cycie ludzi i r\u00f3\u017cne metody uwalniania cz\u0142owieka od wszelkich form z\u0142a. Skutkiem tego zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 m.in. stosowane dzisiaj w Polsce przez niekt\u00f3rych katolik\u00f3w tzw. nowe sakramentalia (woda egzorcyzmowana, s\u00f3l egzorcyzmowana i olej egzorcyzmowany), kt\u00f3re maj\u0105 pomaga\u0107 w przep\u0119dzaniu mocy z\u0142ych duch\u00f3w i chroni\u0107 ludzi przed wp\u0142ywem si\u0142 demonicznych.<\/p>\r\n<p>I dziej\u0105 si\u0119 dziwne rzeczy; na \u015bwiecie i coraz cz\u0119\u015bciej tak\u017ce w naszym Ko\u015bciele. Po raz pierwszy w dziejach Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, 20 maja 2015 roku, w Bazylice Katedralnej w stolicy Meksyku, dokonano egzorcyzmu nad ca\u0142ym pa\u0144stwem. Wielki Egzorcyzm nad Meksykiem. Analogicznego egzorcyzmu dokonano na Jasnej G\u00f3rze w stosunku do Narodu Polskiego, 15 pa\u017adziernika 2016 roku, w ramach nabo\u017ce\u0144stwa Wielkiej Pokuty. Zamys\u0142 dobry, ale wykonanie, zw\u0142aszcza trzeciej cz\u0119\u015bci nabo\u017ce\u0144stwa, mia\u0142o nie wiele wsp\u00f3lnego z pokut\u0105. Takich Wielkich Egzorcyzm\u00f3w nie znano przez 2000 lat. Zawsze egzorcyzmowano osoby, a nie kraj czy Nar\u00f3d. St\u0105d zasadnicze pytanie, na jakich podstawach teologicznych opiera si\u0119 tego typu kolektywne uwalnianie ca\u0142ych region\u00f3w i kraj\u00f3w?<\/p>\r\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesny pentekostalizm rozwija te\u017c bardzo teologi\u0119 materialnego sukcesu i dobrobytu oraz ca\u0142kowite wyzwolenie z tradycyjnych norm, odnosz\u0105cych si\u0119 do zewn\u0119trznej \u015bwi\u0119to\u015bci. To czyni ze\u0144 ruch mocno zorientowany na doczesno\u015b\u0107. Tego rodzaju religijno\u015b\u0107 ma zapewni\u0107 cz\u0142owiekowi ca\u0142kowit\u0105 samorealizacj\u0119 w tera\u017aniejszo\u015bci. Ko\u015bcio\u0142y neopentekostalne s\u0105 zorganizowane hierarchicznie jak du\u017ce przedsi\u0119biorstwa czy koncerny mi\u0119dzynarodowe. W Brazylii pot\u0119ga finansowa, medialna i rynkowa Uniwersalnego Ko\u015bcio\u0142a Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego (<em>Igreija Universal do Reino de Deus)<\/em>, jednego z nowych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w pentekostalnych, jest por\u00f3wnywana z najwi\u0119kszymi koncernami dzia\u0142aj\u0105cymi w tym kraju. Liderzy wsp\u00f3lnot zielono\u015bwi\u0105tkowych podejmuj\u0105 decyzje, kt\u00f3re s\u0105 przekazywane ich podw\u0142adnym. Cz\u0142onkowie tego rodzaju wsp\u00f3lnot, na wz\u00f3r wielkich korporacji, s\u0105 zobowi\u0105zani do szczeg\u00f3lnego pos\u0142usze\u0144stwa w stosunku do swoich lider\u00f3w, kt\u00f3rzy cz\u0119sto podejmuj\u0105 decyzje dotycz\u0105ce osobistego \u017cycia cz\u0142onk\u00f3w swoich wsp\u00f3lnot[17].<\/p>\r\n<ol start=\"4\">\r\n\t<li><strong>Zasadnicze elementy wsp\u00f3\u0142czesnej religijno<\/strong><strong>\u015bci pentekostalnej<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p>\u201eZielono\u015bwi\u0105tkowcy &#8211; pisze Andrzej Migda &#8211; wyra\u017caj\u0105 powszechne przekonanie o mo\u017cliwo\u015bci nawi\u0105zania niezapo\u015bredniczonej, bezpo\u015bredniej komunikacji z Bogiem. Nie odbywa si\u0119 ona za po\u015brednictwem ksi\u0119gi, sakramentu, drugiego cz\u0142owieka, czyjej\u015b pos\u0142ugi, lecz bezpo\u015brednio\u201d[18]. W ten spos\u00f3b kwestionuje si\u0119 tradycyjne przekonanie katolickie, zgodnie z kt\u00f3rym do\u015bwiadczamy Boga w spos\u00f3b jedynie po\u015bredni, poniewa\u017c bezpo\u015bredni kontakt z Bogiem jest wyj\u0105tkowym darem, typowym dla prze\u017cy\u0107 mistycznych. Dlatego jest co\u015b na rzeczy w stwierdzeniu Migdy, \u017ce \u201espo\u0142eczno\u015bci pentekostalne tworz\u0105 ludzie spragnieni mistycyzmu. [\u2026], kt\u00f3rzy czuj\u0105, \u017ce stare formy wiary wypali\u0142y si\u0119, kt\u00f3rzy silnie odczuwaj\u0105 potrzeb\u0119 cud\u00f3w\u201d[19]. Trzeba si\u0119 te\u017c zgodzi\u0107 z jego tez\u0105, \u017ce pentekostalizm jawi si\u0119 jako spontaniczna ekspresja ludowej religijno\u015bci.<\/p>\r\n<p>Jako taki pentekostalizm urzeczywistnia si\u0119 w formie wielu autonomicznych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych, kt\u00f3re charakteryzuje wiara w konieczno\u015b\u0107 \u015bwiadomego odrodzenia przez uznanie Jezusa za \u201eosobistego Zbawiciela\u201d, intensywne prze\u017cywanie obecno\u015bci Ducha \u015awi\u0119tego, do\u015bwiadczenie tzw. chrztu w Duchu \u015awi\u0119tym oraz praktykowanie Jego dar\u00f3w. W \u0142onie Ko\u015bcio\u0142\u00f3w tradycyjnych r\u00f3\u017cne przejawy pentekostalizmu wyst\u0119puj\u0105 w niekt\u00f3rych grupach formacyjnych i wsp\u00f3lnotach charyzmatycznych.<\/p>\r\n<p>Charakteryzuj\u0105c religijno\u015b\u0107 pentekostaln\u0105 ks. Kobyli\u0144ski zwraca uwag\u0119 na trzy elementy. Po pierwsze mamy do czynienia z powi\u0105zaniem wiary, emocjonalnej wra\u017cliwo\u015bci oraz do\u015bwiadczenia. W prze\u017cywaniu Boga liczy si\u0119 nade wszystko moje osobiste do\u015bwiadczenie, kt\u00f3rego najcz\u0119\u015bciej ani si\u0119 nie ocenia ani weryfikuje. St\u0105d, w miejsce <em>sola scriptura<\/em> wchodzi zasada <em>sola experientia<\/em>. Konkretne do\u015bwiadczenie religijne interpretuje si\u0119 w odniesieniu do tekstu Pisma \u015awi\u0119tego, najcz\u0119\u015bciej fundamentalnie rozumianego. Dlatego reprezentant \u015brodowiska neopentekostalnego zdaje si\u0119 m\u00f3wi\u0107: \u201eWierz\u0119, poniewa\u017c do\u015bwiadczam\u201d. Uznaje si\u0119 takie podej\u015bcie za jedynie s\u0142uszne, w odpowiedzi na przeintelektualizowanie dotychczasowych form chrze\u015bcija\u0144skiego kultu i pobo\u017cno\u015bci[20].<\/p>\r\n<p>Po drugie, charakteryzuj\u0105c religijno\u015b\u0107 pentekostaln\u0105 trzeba stwierdzi\u0107, \u017ce zielono\u015bwi\u0105tkowcy i zwolennicy ruch\u00f3w zielono\u015bwi\u0105tkowych w znacznej mierze kwestionuj\u0105 tradycyjn\u0105 teologi\u0119 katolick\u0105 i protestanck\u0105, tworz\u0105c w\u0142asn\u0105 wizj\u0119 religii, moralno\u015bci i \u017cycia spo\u0142ecznego. W ich przekonaniu wszystkie nadzwyczajne zjawiska, jak np. cuda i uzdrowienia opisane w Biblii, mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 z tak\u0105 sam\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 tak\u017ce dzisiaj, je\u015bli odpowiednio \u017cywa b\u0119dzie wiara cz\u0142onk\u00f3w ko\u015bcio\u0142\u00f3w czy grup modlitewnych. Dlatego w pentekostalizmie wsp\u00f3\u0142czesnym mamy do czynienia z \u201ereligijno\u015bci\u0105 mirakularn\u0105\u201d, kt\u00f3r\u0105 znamionuje wyeksponowanie cudu jako fundamentu religii. Przedstawiciele nurtu zielono\u015bwi\u0105tkowego s\u0105 przekonani, \u017ce tak\u017ce w XXI wieku wci\u0105\u017c da si\u0119 zaobserwowa\u0107 spektakularne oznaki aktywno\u015bci mocy Bo\u017cej w \u017cyciu cz\u0142owieka wierz\u0105cego, tak jak to by\u0142o w czasach apostolskich[21].<\/p>\r\n<p>Po trzecie, zjawiskiem typowym dla religijno\u015bci pentekostalnej s\u0105 objawy psychosomatyczne, wyst\u0119puj\u0105ce w trakcie wielu r\u00f3\u017cnych spotka\u0144 modlitewnych, kt\u00f3re przejawiaj\u0105 si\u0119 w postaci drgawek cia\u0142a, spazmatycznego \u015bmiechu lub zjawiska tzw. upadk\u00f3w w duchu. W psychologii religii takie zachowania s\u0105 klasyfikowane jako przejawy \u201eodmiennych stan\u00f3w \u015bwiadomo\u015bci\u201d. A poniewa\u017c nowi cz\u0142onkowie wsp\u00f3lnot charyzmatycznych s\u0105 szkoleni, jak osi\u0105gn\u0105\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 prze\u017cywania stan\u00f3w ekstatycznych i mistycznych, nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce \u201ezielono\u015bwi\u0105tkowe fenomeny psychosomatyczne powstaj\u0105 wskutek tych samych mechanizm\u00f3w psychicznych, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 transy szama\u0144skie, st\u0105panie po roz\u017carzonych w\u0119glach czy ta\u0144ce derwisz\u00f3w\u201d[22].<\/p>\r\n<p>Pan Andrzej Migda[23] twierdzi, \u017ce pentekostalny ruch prorocki wykazuje wiele strukturalnych podobie\u0144stw do praktyk znanych z szamanizmu, nawi\u0105zuje do do\u015bwiadczenia pierwotnego, cechuj\u0105cego si\u0119 my\u015bleniem prelogicznym. Szama\u0144ska wizja \u015bwiata jest pe\u0142na duch\u00f3w, kwestionuje naukowe podej\u015bcie do rzeczywisto\u015bci oraz nie uznaje podzia\u0142u na \u015bwiat naturalny i nadnaturalny &#8211; oba przenikaj\u0105 si\u0119 wzajemnie.<\/p>\r\n<p>Zdaniem Migdy, odzwierciedlenie do\u015bwiadcze\u0144 inicjacyjnych szamana wyst\u0119puje w \u201eodmiennych stanach \u015bwiadomo\u015bci\u201d znanego pastora zielono\u015bwi\u0105tkowego Todda Bentleya, kt\u00f3ry zapocz\u0105tkowa\u0142 s\u0142ynne przebudzenie w Lakeland na Florydzie w 2008 r. Migda twierdzi, \u017ce \u201ew tym przypadku mo\u017cemy zobaczy\u0107, w jaki spos\u00f3b szamanizm funkcjonuje na p\u0142aszczy\u017anie mistycyzmu pentekostalnego, wykorzystuj\u0105c funkcjonuj\u0105ce w kulturze popularnej elementy zwi\u0105zane z UFO oraz filmami z gatunku <em>science fiction<\/em>. (\u2026) J\u0119zyk takiej mistyki nasycony realizmem i sensualizmem oddala si\u0119 od protestanckiego pierwowzoru. Si\u0119ga g\u0142\u0119boko do korzeni do\u015bwiadczenia religijnego, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 zar\u00f3wno do szama\u0144skich schemat\u00f3w narracyjnych, jak i wizji spokrewnionych z popkulturow\u0105 fantastyk\u0105\u201d[24].<\/p>\r\n<ol start=\"5\">\r\n\t<li><strong>Proces <\/strong><strong>pentekostalizacji w Polsce<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p>Wiele wskazuje na to, \u017ce od ok. 2007 r. w naszym kraju mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o bardzo powa\u017cnym przyspieszeniu procesu pentekostalizacji \u017cycia religijnego i zast\u0119powaniu tradycyjnych form pobo\u017cno\u015bci katolickiej now\u0105 religijno\u015bci\u0105 zbor\u00f3w zielono\u015bwi\u0105tkowych. Zdaniem ks. Kobyli\u0144skiego, \u201eprzenikanie idei pentekostalnych do religijno\u015bci katolickiej dotyczy dzisiaj wielu sfer naszego \u017cycia ko\u015bcielnego: seminari\u00f3w duchownych, zakon\u00f3w m\u0119skich i \u017ce\u0144skich, duszpasterstwa akademickiego, nauczania religii w szkole, ruchu oazowego oraz innych ruch\u00f3w religijnych i wsp\u00f3lnot modlitewnych, Szk\u00f3\u0142 Nowej Ewangelizacji, duszpasterstwa parafialnego itp.\u201d[25]. Ten sam Autor zwraca te\u017c uwag\u0119 na trzy zjawiska specyficzne dla rozwoju pentekostalizacji chrze\u015bcija\u0144stwa nad Wis\u0142\u0105.<\/p>\r\n<p>Najpierw, nietrudno zauwa\u017cy\u0107 wzajemne przenikanie si\u0119, cz\u0119sto wi\u0119ksze ni\u017c w innych krajach, zbor\u00f3w <em>stricte <\/em>zielono\u015bwi\u0105tkowych i katolickich wsp\u00f3lnot charyzmatycznych. Do rzadko\u015bci nale\u017cy wyst\u0119powanie z Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i tworzenie nowych struktur. Wcze\u015bniej, 30% wsp\u00f3lnot Odnowy w Duchu \u015awi\u0119tym tworzy\u0142o nowe zbory, zw\u0142aszcza w 90. latach XX wieku. Natomiast dzi\u015b obserwujemy uzielono\u015bwi\u0105kowianie katolicyzmu w Polsce.<\/p>\r\n<p>Sytuacja w naszym kraju wygl\u0105da w ten spos\u00f3b, \u017ce mamy zarejestrowanych kilkadziesi\u0105t Ko\u015bcio\u0142\u00f3w zielono\u015bwi\u0105tkowych, m.in.: <em>Ko\u015bci\u00f3\u0142 Bo\u017cy w Chrystusie<\/em>, <em>Zb\u00f3r Stanowczych Chrze\u015bcijan<\/em>, <em>Chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 Wsp\u00f3lnot\u0119 Zielono\u015bwi\u0105tkow\u0105<\/em> czy <em>Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrze\u015bcijan Wiary Ewangelicznej<\/em>. \u201eDo ruchu zielono\u015bwi\u0105tkowego &#8211; twierdzi Migda &#8211; zaliczy\u0107 trzeba r\u00f3wnie\u017c katolickie wsp\u00f3lnoty Odnowy w Duchu \u015awi\u0119tym. Dopiero tak szeroko uj\u0119ty pentekostalizm mo\u017ce nam da\u0107 pe\u0142en obraz ruchu zielono\u015bwi\u0105tkowego w Polsce. (\u2026) Trudno m\u00f3wi\u0107 w Polsce o zielono\u015bwi\u0105tkowcach i charyzmatykach jako o dw\u00f3ch oddzielnych ruchach, maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce wielu pastor\u00f3w zielono\u015bwi\u0105tkowych oraz cz\u0142onk\u00f3w ich zbor\u00f3w ma za sob\u0105 formacj\u0119 w katolickich grupach Odnowy w Duchu \u015awi\u0119tym\u201d[26].<\/p>\r\n<p>Cho\u0107 trudno zgodzi\u0107 si\u0119 z tego typu uproszczon\u0105 i uog\u00f3lnion\u0105 diagnoz\u0105, to jednak nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ma miejsce przenikanie religijno\u015bci pentekostalnej w katolickie \u015brodowiska wiary. Ujawnia si\u0119 to cho\u0107by w tym, \u017ce przesadnie rozbudzane emocje podczas spotka\u0144 religijnych powoduj\u0105 cz\u0119stokro\u0107 psychosomatyczne nast\u0119pstwa: omdlenia, upadki, drgawki, konwulsje, spazmatyczny \u015bmiech, trans. I niestety, te w\u0142a\u015bnie zjawiska staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej sta\u0142ym elementem krajobrazu religijnego w Polsce. Spoczynek w duchu wyst\u0119puje w wielu grupach: w ko\u015bcio\u0142ach parafialnych, w zakonach, w sanktuariach maryjnych, w seminariach duchownych, na rekolekcjach oazowych, w duszpasterstwie akademickim, w trakcie rekolekcji adwentowych czy wielkopostnych, w Szko\u0142ach Nowej Ewangelizacji itd. Doznaj\u0105 go duchowni, osoby konsekrowane, wierni \u015bwieccy, nawet m\u0142odzie\u017c i dzieci.<\/p>\r\n<p>W marcu 2016 r. media og\u00f3lnopolskie informowa\u0142y o rekolekcjach szkolnych w Lesznie. Zosta\u0142y one zorganizowane dla sze\u015bciu szk\u00f3\u0142, \u017ceby uczci\u0107 1050. rocznic\u0119 Chrztu Polski. Wzi\u0119\u0142o w nich udzia\u0142 ok. 700 os\u00f3b. W trakcie nabo\u017ce\u0144stw niekt\u00f3re dzieci pada\u0142y na ziemi\u0119, trz\u0119s\u0142y si\u0119, krzycza\u0142y, traci\u0142y przytomno\u015b\u0107. W marcu 2015 r. media og\u00f3lnopolskie informowa\u0142y o trzydniowych rekolekcjach wielkopostnych w Gryficach, w kt\u00f3rych wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 ok. 1000 uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych z powiatu gryfickiego. Podczas spotkania niekt\u00f3rzy m\u0142odzi uczestnicy zanosili si\u0119 p\u0142aczem, a nawet mdleli. Gdy ju\u017c podnosili si\u0119 z ziemi sami, zachowywali si\u0119 dziwnie: zataczali si\u0119, wybuchali histerycznym \u015bmiechem czy p\u0142aczem. Tymczasem w relacjach medi\u00f3w katolickich, czy w komentarzach teolog\u00f3w katolickich trudno znale\u017a\u0107 krytyczn\u0105 uwag\u0119.<\/p>\r\n<p>Z kolei, gdy chodzi o wsp\u00f3lnoty <em>stricte <\/em>zielono\u015bwi\u0105tkowe mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce oddalaj\u0105 si\u0119 od typowego ortodoksyjnego protestantyzmu czy lutera\u0144skiego neopietyzmu, z kt\u00f3rymi zielono\u015bwi\u0105tkowcy byli g\u0142\u0119boko zwi\u0105zani w ramach klasycznego pentekostalizmu w pierwszej po\u0142owie XX wieku. Zbli\u017caj\u0105 si\u0119 natomiast coraz bardziej w swym nauczaniu i formach pobo\u017cno\u015bci do charyzmatycznego katolicyzmu. Wymownym tego znakiem jest m.in. to, \u017ce ju\u017c nader rzadko spotyka si\u0119 w polskich zborach zielono\u015bwi\u0105tkowych postawy antykatolickie powszechne w latach 80., gdy przedstawiano Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki jako biblijn\u0105 nierz\u0105dnic\u0119, kt\u00f3rej porzucenie jest warunkiem wej\u015bcia do Kr\u00f3lestwa Niebieskiego[27].<\/p>\r\n<p>Drugim elementem, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym polski nurt pentekostalny, jest swego rodzaju mesjanizm narodowy, tzn. przekonanie, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo w Polsce &#8211; po prze\u017cyciu tzw. przebudzenia charyzmatycznego &#8211; ma do odegrania wa\u017cn\u0105 dziejow\u0105 misj\u0119 w stosunku do ca\u0142ego \u015bwiata. Tego rodzaju przekonanie pojawia si\u0119 w bardzo wielu wypowiedziach duchownych i \u015bwieckich lider\u00f3w charyzmatycznych. Jednym z bardzo znamiennych przyk\u0142ad\u00f3w takiego my\u015blenia jest wypowied\u017a pana Lecha Dokowicza, re\u017cysera i producenta filmowego, kt\u00f3ry stanowi wa\u017cny punkt odniesienia w polskich \u015brodowiskach penktekostalnych. W jednym z wywiad\u00f3w wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca filmu <em>Duch <\/em>zosta\u0142 zapytany o to, czego szukaj\u0105 nad Wis\u0142\u0105 tacy kaznodzieje charyzmatyczni, jak James Manjackal i Rufus Pereira z Indii, Antonello Cadeddu z Brazylii czy John Bashobora z Ugandy, kt\u00f3rzy w ostatnich latach gromadz\u0105 na swoich spotkaniach w naszym kraju dziesi\u0105tki tysi\u0119cy ludzi? \u201eOni niczego nie szukaj\u0105 &#8211; odpowiada Lech Dokowicz. Oni przynosz\u0105. To s\u0105 prorocy, aposto\u0142owie, kt\u00f3rych Pan posy\u0142a, aby przebudzi\u0107 nasz kraj. Wed\u0142ug s\u0142\u00f3w niekt\u00f3rych z nich, Pan B\u00f3g rozpoczyna reewangelizacj\u0119 \u015bwiata na r\u00f3\u017cnych kontynentach od pojedynczych kraj\u00f3w. Od Polski ma si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 reewangelizacja Europy. Ale jest to zadanie warunkowe. Aby Polska mog\u0142a sta\u0107 si\u0119 \u015bwiat\u0142em dla naszego kontynentu, Polacy musz\u0105 najpierw powr\u00f3ci\u0107 do gor\u0105cej wiary naszych ojc\u00f3w. Dlatego Pan B\u00f3g z kra\u0144c\u00f3w \u015bwiata posy\u0142a do nas ludzi pos\u0142uguj\u0105cych w Jego mocy, aby k\u0142ad\u0105c r\u0119ce, przebudzili i umocnili tych, kt\u00f3rzy przygotuj\u0105 nasz kraj do tego zadania\u201d[28]. W\u00f3wczas zacz\u0119to te\u017c m\u00f3wi\u0107 o jakim\u015b dziwnym i bli\u017cej nieznanym programie przebudzenia Ko\u015bcio\u0142a w Polsce.<\/p>\r\n<p>Trzecim elementem, charakteryzuj\u0105cym pentekostalizacj\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa w Polsce jest swego rodzaju antyintelektualizm, kt\u00f3ry ujawni\u0142 si\u0119 m.in. w praktykowaniu tzw. spowiedzi furtkowej, czy stosowaniu magicznych obrz\u0119d\u00f3w przez niekt\u00f3rych duchownych. Nawet je\u015bli sytuacja ta zmienia si\u0119 obecnie, to ci\u0105gle mo\u017cna spotka\u0107 w wielu zborach zielono\u015bwi\u0105tkowych i katolickich wsp\u00f3lnotach charyzmatycznych postawy niech\u0119tne naukowemu dyskursowi oraz refleksji teologicznej. W ostatnich latach &#8211; twierdzi Migda &#8211; wida\u0107 wyra\u017any wzrost zainteresowania r\u00f3\u017cnego rodzaju szko\u0142ami biblijnymi, jednak nie zmienia to sytuacji, \u017ce brakuje wydawnictw naukowych opisuj\u0105cych krytycznie recepcj\u0119 nap\u0142ywaj\u0105cych do Polski zielono\u015bwi\u0105tkowych idei religijnych. Istnieje natomiast du\u017ca liczba literatury t\u0142umaczonej z j\u0119zyka angielskiego, kt\u00f3ra wype\u0142nia powsta\u0142\u0105 luk\u0119 wydawnicz\u0105 i dostarcza wielu przyk\u0142ad\u00f3w opisuj\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci rozwoju nowej duchowo\u015bci. Taka sytuacja powoduje, \u017ce pastorzy i liderzy podejmuj\u0105 pr\u00f3by przeniesienia na grunt polski idei religijnych przedstawionych w tych publikacjach. Trzeba te\u017c dopowiedzie\u0107, \u017ce wydawane w Polsce ksi\u0105\u017cki stanowi\u0105 dla wiernych zasadniczo inspiracj\u0119 do dzia\u0142ania, rzadko do intelektualnego namys\u0142u[29].<\/p>\r\n<ol start=\"6\">\r\n\t<li><strong>Etyczne zagro\u017cenia zwi\u0105zane z pentekostalizacj\u0105 chrze\u015bcija\u0144stwa<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p>Etyka wsp\u00f3lnot pentekostalnych opiera si\u0119 prawie wy\u0142\u0105cznie na nauczaniu zawartym w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym. W\u015br\u00f3d charyzmatyk\u00f3w wyst\u0119puje bardzo cz\u0119sto skrajny biblicyzm, czyli dos\u0142owne rozumienie tekstu \u015bwi\u0119tego, oraz podej\u015bcie fideistyczne. W pewnym sensie neopentekostalizm kwestionuje, b\u0105d\u017a lekcewa\u017cy dwa tysi\u0105ce lat chrze\u015bcija\u0144skiej refleksji filozoficznej i teologicznej nad tajemnic\u0105 Boga, cz\u0142owieka i \u015bwiata. Dlatego og\u00f3lno\u015bwiatowy rozw\u00f3j ruchu pentekostalnego rodzi wiele nowych i trudnych problem\u00f3w etycznych i moralnych.<\/p>\r\n<p>Po pierwsze, bardzo cz\u0119sto w nauczaniu wielu lider\u00f3w zielono\u015bwi\u0105tkowych mamy do czynienia z daleko posuni\u0119tym synkretyzmem religijnym. Niestety, s\u0142uchacze nie maj\u0105 najcz\u0119\u015bciej \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce tre\u015bci religijne, kt\u00f3re bezkrytycznie przyjmuj\u0105, s\u0105 obce dla Ko\u015bcio\u0142a do kt\u00f3rego obecnie nale\u017c\u0105. Bywa, \u017ce katolicy przyjmuj\u0105 zielono\u015bwi\u0105tkowe rozumienie cudu, uzdrowienia, interpretacji Pisma \u015bw., obecno\u015bci w naszym \u017cyciu z\u0142ych duch\u00f3w czy op\u0119tania.<\/p>\r\n<p>Po drugie, powa\u017cny problem etyczny dotyczy prezentowania przez lider\u00f3w charyzmatycznych wielu zdarze\u0144, zjawisk, or\u0119dzi lub proroctw jako rzekomo nadprzyrodzonych, podczas gdy wiele argument\u00f3w przemawia za tym, \u017ce maj\u0105 one charakter czysto naturalny. Mo\u017cna tutaj m\u00f3wi\u0107 o nieuczciwo\u015bci lub niezawinionym wprowadzaniu ludzi w b\u0142\u0105d. Przyk\u0142adem nieuczciwych praktyk mo\u017ce by\u0107 interpretowanie wybudzenia cz\u0142owieka ze \u015bpi\u0105czki m\u00f3zgowej lub ze stanu kataleptycznego jako wskrzeszenia. Spektakularnym przyk\u0142adem b\u0142\u0119dnego interpretowania zjawisk naturalnych i uznawania ich za nadprzyrodzone jest do\u015b\u0107 cz\u0119sty brak uchwycenia r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy glosolali\u0105 jako \u201emodlitw\u0105 w j\u0119zykach\u201d a jubilacj\u0105 jako modlitw\u0105 g\u0142o\u015bn\u0105, ale ca\u0142kowicie niezrozumia\u0142\u0105, poniewa\u017c wyra\u017can\u0105 bez sylab tworz\u0105cych konkretne i zrozumia\u0142e s\u0142owa (\u0142ac. <em>jubilare <\/em>&#8211; krzycze\u0107 z rado\u015bci). Gdy w pierwotnym chrze\u015bcija\u0144stwie m\u00f3wiono o darze j\u0119zyk\u00f3w jako zjawisku nadrzyrodzonym, to rozumiano je jako pos\u0142ugiwanie si\u0119 niewyuczonym i osobi\u015bcie nieznanym, ale jednak rzeczywistym j\u0119zykiem obcym. Dla \u015bw. Augustyna dar j\u0119zyk\u00f3w by\u0142 udzielon\u0105 przez Boga zdolno\u015bci\u0105 porozumiewania si\u0119. Natomiast jubilacj\u0119 rozumia\u0142 jako wydawanie przez cz\u0142owieka d\u017awi\u0119k\u00f3w, kt\u00f3re wyra\u017caj\u0105 to, czego si\u0119 nie da wyrazi\u0107 s\u0142owami; nieskr\u0119powane wyra\u017canie rado\u015bci, wychodz\u0105ce poza sfer\u0119 sylab, wyraz\u00f3w i j\u0119zyka, wyst\u0119puj\u0105ce przy \u017cniwach czy winobraniu. Ma wi\u0119c racj\u0119 bp Andrzej Siemieniewski, \u017ce \u201echaryzmatyczn\u0105 glosolali\u0119 nazywan\u0105 we wsp\u00f3\u0142czesnej Odnowie w Duchu \u015awi\u0119tym \u00bbmodlitw\u0105 j\u0119zykami\u00ab roztropniej by\u0142oby interpretowa\u0107 jako co\u015b analogicznego do staro\u017cytnej jubilacji\u201d[30].<\/p>\r\n<p>Po trzecie, zdecydowany sprzeciw powinny budzi\u0107 wszelkie formy psychomanipulacji, stosowane podczas niekt\u00f3rych spotka\u0144. Narusza si\u0119 prywatno\u015b\u0107 ludzi, ich wolno\u015b\u0107, a to mo\u017ce prowadzi\u0107 do r\u00f3\u017cnych form zniewolenia lub rozbicia psychicznego. Analogicznie do relacji lekarz &#8211; pacjent, tak\u017ce w relacji lider\u00f3w charyzmatycznych do cz\u0142onk\u00f3w wsp\u00f3lnot religijnych powinna obowi\u0105zywa\u0107 zasada \u015bwiadomej zgody. Chodzi o obowi\u0105zek uprzedniego wyja\u015bnienia uczestnikom spotka\u0144 modlitewnych tego, co b\u0119dzie mie\u0107 miejsce, aby mogli \u015bwiadomie i w spos\u00f3b wolny podj\u0105\u0107 decyzj\u0119.<\/p>\r\n<p>Spektakularnym przyk\u0142adem nieetycznych zachowa\u0144 o charakterze psychomanipulacyjnym jest stosowanie w wielu wsp\u00f3lnotach religijnych tzw. <em>Toronto Blessing<\/em>, nazywanego tak\u017ce \u201edarem \u015bmiechu\u201d. Chodzi tutaj o wywo\u0142ywanie u uczestnik\u00f3w dziwnych form histerycznego \u015bmiechu lub wprowadzanie ich w r\u00f3\u017cne formy transu czy histerii[31]. Niepokoi fakt, \u017ce cho\u0107 w wielu \u015brodowiskach charyzmatycznych uznano <em>Toronto Blessing <\/em>za przejaw oszustwa ze strony z\u0142ych mocy i dzia\u0142alno\u015b\u0107 demoniczn\u0105, nadal w wielu krajach na \u015bwiecie liderzy pentekostalni wywo\u0142uj\u0105 u uczestnik\u00f3w spotka\u0144 ataki histerycznego, niepohamowanego \u015bmiechu lub p\u0142aczu, stany \u201eupojenia w duchu\u201d polegaj\u0105ce na utracie wszelkiej kontroli nad cia\u0142em i mow\u0105, a\u017c po wydawanie przez uczestnik\u00f3w tego typu nabo\u017ce\u0144stw zwierz\u0119cych odg\u0142os\u00f3w (np. \u015bwini, psa, lwa, koguta itp.), kt\u00f3re rzekomo s\u0105 darem Boga i maj\u0105 prorocze znaczenie. Czasem wywo\u0142uje si\u0119 tzw. rodzenie w duchu: \u201ezar\u00f3wno m\u0119\u017cczy\u017ani, jak i kobiety przybieraj\u0105 pozycje znane z po\u0142o\u017cnictwa. Wydaj\u0105 przy tym odg\u0142osy, jakby rzeczywi\u015bcie prze\u017cywali b\u00f3le porodowe. Sytuacje takie stanowi\u0142y pewnego rodzaju akcje prorocze maj\u0105ce na celu zilustrowanie dzia\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie mia\u0142 rodzi\u0107 nowe przebudzenie\u201d[32]. Wszystko to jest dzi\u015b praktykowane tak\u017ce w Polsce przez niekt\u00f3rych lider\u00f3w i ksi\u0119\u017cy, a wierni zupe\u0142nie nie zdaj\u0105 sobie sprawy z tego, \u017ce s\u0105 manipulowani. Szczeg\u00f3lnie dramatyczne i naganne moralnie jest stosowanie tego typu psychomanipulacji w stosunku do os\u00f3b nieletnich.<\/p>\r\n<p>Po czwarte, powa\u017cnym problemem etycznym s\u0105 te\u017c r\u00f3\u017cnego rodzaju nadu\u017cycia zwi\u0105zane z uzdrawianiem fizycznym i duchowym. Oczywi\u015bcie spotkania charyzmatyczne mog\u0105 pom\u00f3c niekt\u00f3rym chorym i cierpi\u0105cym, ale niejednokrotnie dochodzi do sytuacji, w kt\u00f3rych doznaj\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju uszczerbku na zdrowiu cia\u0142a i duszy. Niestety, niekt\u00f3rzy liderzy charyzmatyczni stawiaj\u0105 zbyt \u0142atwo i pochopnie diagnozy dotycz\u0105ce stanu zdrowia innych ludzi. Czasami tego rodzaju opinie mog\u0105 by\u0107 tak sugestywne, \u017ce osoby autentycznie chore rezygnuj\u0105 z koniecznego leczenia medycznego. Mo\u017cna spotka\u0107 sytuacje, w kt\u00f3rych kto\u015b przestaje przyjmowa\u0107 konieczne lekarstwa, poniewa\u017c chwilowo poczu\u0142 si\u0119 lepiej podczas Mszy \u015bwi\u0119tej, czy nabo\u017ce\u0144stwa z modlitw\u0105 o uzdrowienie. Potrzeba wiele ostro\u017cno\u015bci, odpowiedzialno\u015bci i odr\u00f3\u017cniania &#8211; szczeg\u00f3lnie w stosunku do ludzi chorych i cierpi\u0105cych &#8211; tego, co naturalne, od tego, co nadprzyrodzone.<\/p>\r\n<ol start=\"7\">\r\n\t<li><strong>Implikacje pastoralne<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p>Dzi\u015b w dniu wspomnienia \u015bw. Franciszka Salezego staje nam przed oczyma jego Filotea &#8211; zakre\u015blona przez niego dobrze u\u0142o\u017cona droga do \u017cycia pobo\u017cnego. Niestety na tym poziomie w dzisiejszym \u017cyciu Ko\u015bcio\u0142a w Polsce ma miejsce du\u017ce zamieszanie. Przyczyn jest wiele, a objawy zdumiewaj\u0105 i niepokoj\u0105 coraz bardziej: zalew objawie\u0144 prywatnych, kt\u00f3re si\u0119 nadmiernie warto\u015bciuje (m.in. Anio\u0142a Str\u00f3\u017ca Polski), magia wiary w cudown\u0105 przemian\u0119 rzeczywisto\u015bci ziemskiej, po\u0142\u0105czona z odnow\u0105 mesjanizmu polskiego, dziwne praktyki w sferze obrz\u0119dowo\u015bci religijnej, czerpanie z demonologii afryka\u0144skiej, zw\u0142aszcza w niekt\u00f3rych \u015brodowiskach egzorcyst\u00f3w, sprowadzanie chrze\u015bcija\u0144stwa do poziomu terapii, i inne.<\/p>\r\n<p>Przy tym szczeg\u00f3lnie niepokoi cz\u0119ste lekcewa\u017cenie nauczania Magisterium Ko\u015bcio\u0142a i przepis\u00f3w liturgicznych. Dobr\u0105 ilustracj\u0105 tego stanu rzeczy jest og\u0142oszona w 2000 roku, przez Kongregacj\u0119 Nauki Wiary, instrukcja <em>Ardens felicitatis desiderium<\/em> na temat modlitwy o uzdrowienie. Zosta\u0142a wydana z my\u015bl\u0105 o uregulowaniu pos\u0142ugi t\u0105 modlitw\u0105. Niestety jest w naszym Ko\u015bciele prawie nieznana i trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce Msze \u015bw. i nabo\u017ce\u0144stwa z modlitw\u0105 o uzdrowienie s\u0105 kszta\u0142towane na miar\u0119 pomys\u0142\u00f3w, tych kt\u00f3rzy je animuj\u0105. A przecie\u017c g\u0142\u00f3wne kryterium odr\u00f3\u017cnienia prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105cej wsp\u00f3lnoty Ko\u015bcio\u0142a od takiej, w kt\u00f3rej si\u0119 \u017ale zaczyna dzia\u0107, b\u0105d\u017a ju\u017c \u017ale si\u0119 dzieje, to zgodno\u015b\u0107 praktyk i nauczania danej wsp\u00f3lnoty z nauczaniem Magisterium Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n<p>Bardzo wymowna jest tak\u017ce reakcja niekt\u00f3rych \u015brodowisk w naszym Ko\u015bciele na dwa dekrety KEP: jeden dotycz\u0105cy tzw. spowiedzi furtkowej, drugi &#8211; grzechu i uzdrowienia mi\u0119dzypokoleniowego. Z\u0142o\u015b\u0107 na forach internetowych, atak na biskup\u00f3w i zej\u015bcie do podziemia. Tymczasem tzw. spowied\u017a furtkowa powsta\u0142a jako wynik po\u0142\u0105czenia dw\u00f3ch zjawisk. Na pocz\u0105tku lat 90. ubieg\u0142ego wieku liderzy zielono\u015bwi\u0105tkowi zacz\u0119li promowa\u0107 w Polsce koncepcj\u0119 tzw. zagro\u017ce\u0144 duchowych. Istot\u0105 tego nowego nauczania by\u0142o przekonanie, \u017ce z\u0142y duch mo\u017ce si\u0119 dosta\u0107 do naszego \u017cycia cho\u0107by dlatego, \u017ce s\u0142uchamy okre\u015blonych zespo\u0142\u00f3w rockowych, nosimy pewne stroje itp. W ostatnich latach polscy tw\u00f3rcy furtek z\u0142ego ducha dodali do koncepcji zagro\u017ce\u0144 duchowych pewne elementy afryka\u0144skiej antropologii i kosmologii.<\/p>\r\n<p>Ten nowy, dziwny \u015bwiat przenika coraz bardziej nasz\u0105 religijno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Polsce. Towarzyszy temu zupe\u0142nie bezkrytyczne odniesienie do tego, co lansuj\u0105 przyjezdni misjonarze. Powierzamy im prowadzenie Rekolekcji Narodowych, w\u0142a\u015bciwie nie wiedz\u0105c do ko\u0144ca, kim s\u0105? Nie wiemy, co zawiera program przebudzenia Ko\u015bcio\u0142a w Polsce? Coraz wi\u0119cej naszych ksi\u0119\u017cy wprowadza wiernych w stan upadku, hipnozy, transu, utraty \u015bwiadomo\u015bci, histerycznego \u015bmiechu, dokonuj\u0105c psychomanipulacji, bez wiedzy i zgody uczestnik\u00f3w. W ramach Pokuty Narodowej na Jasnej G\u00f3rze ma miejsce obna\u017canie grzech\u00f3w przodk\u00f3w i jest egzorcyzm Narodu. Tzw. nowe sakramentalia (woda egzorcyzmowana, s\u00f3l egzorcyzmowana i olej egzorcyzmowany) stosuje si\u0119 jako \u015brodki, kt\u00f3re maj\u0105 pomaga\u0107 w przep\u0119dzaniu mocy z\u0142ych duch\u00f3w i chroni\u0107 ludzi przed wp\u0142ywem si\u0142 demonicznych. Przecie\u017c to nie jest \u015bwiat Bo\u017cego Ducha!<\/p>\r\n<p>Po owocach rozpoznajemy \u015bwiat pr\u00f3\u017cnego ducha ludzkiego, a tu i tam ujawnia si\u0119 dzia\u0142anie z\u0142ego ducha. Nie wolno nam nara\u017ca\u0107 naszych wiernych. Kto we\u017amie odpowiedzialno\u015b\u0107 za ich duchowe i \u017cyciowe poturbowanie. Dlatego, uwa\u017cam, \u017ce trzeba o tym g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107 i g\u0142o\u015bno z innymi my\u015ble\u0107. Trzeba podj\u0105\u0107 konkretne badania tych zjawisk, je opiniowa\u0107, tak w celach profilaktycznych, jak i z my\u015bl\u0105 o terapii pogubionych. Sytuacja jest powa\u017cna, poniewa\u017c najtrudniej uzdrowi\u0107 wiar\u0119 zmutowan\u0105. Trudno odbudowa\u0107 zdrow\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107.<\/p>\r\n<p>Rzecz jasna w obszarze podejrzanych praktyk religijnych nie mo\u017cna si\u0119 porusza\u0107, jak s\u0142o\u0144 w sk\u0142adzie porcelany. Trzeba zrobi\u0107 wszystko, by w porz\u0105dkowaniu zaistnia\u0142ej sytuacji nie wylewa\u0107 dziecka z k\u0105piel\u0105. Nie mo\u017cna jej rozpatrywa\u0107 w skali bia\u0142o-czarne. To sytuacja, o kt\u00f3rej m\u00f3wi Jezus w Ewangelii w obrazie k\u0105kolu posianego na dobrym polu. St\u0105d nie chodzi o pi\u0119tnowanie, ale ods\u0142anianie tego co chore i o cierpliwe uzdrawianie; nazywanie schorze\u0144 po imieniu, bez arbitralnego pot\u0119piania.<\/p>\r\n<p>Potrzeba zatem solidnego zbadania r\u00f3\u017cnorakich zjawisk i ich form, zdiagnozowania ich i zaopiniowania. Potrzeba bada\u0144 filozoficznych, teologicznych, socjologicznych i etnograficznych, \u017ceby lepiej uchwyci\u0107 i rozumie\u0107 proces pentekostalizacji. Pomoc\u0105 mog\u0105 by\u0107 istniej\u0105ce opracowania i spokojne analizowanie zachowa\u0144 w danym \u015brodowisku ko\u015bcielnym[33]. Potrzeba te\u017c pozytywnego pokazywania, jak ma by\u0107 i jak\u0105 drog\u0105 doprowadzi\u0107 do uzdrowienia schorza\u0142ych sfer i konkretnego \u015brodowiska. Trzeba te\u017c m\u00f3wi\u0107 o tych sprawach w wyk\u0142adach seminaryjnych, zw\u0142aszcza na teologii pastoralnej i w ramach formacji sta\u0142ej duchowie\u0144stwa i os\u00f3b konsekrowanych.<\/p>\r\n<p>* Referat wyg\u0142oszony na Jasnej G\u00f3rze 24 stycznia br. podczas XXVI Sympozjum dla ksi\u0119\u017cy rekolekcjonist\u00f3w, ojc\u00f3w duchownych i spowiednik\u00f3w kap\u0142a\u0144skich.<\/p>\r\n<p>[1] Od 2015 r. adiunkt z habilitacj\u0105 w Katedrze Etyki Wsp\u00f3\u0142czesnej w Instytucie Filozofii UKSW w Warszawie.<br>\r\n [2] Sam uznaje za podstawowe opracowanie nast\u0119puj\u0105c\u0105 pozycj\u0119: <em>Etyczne aspekty wsp\u00f3\u0142czesnej pentekostalizacji chrze\u015bcija\u0144stwa<\/em>, \u201eStudia Philosophiae Christianae\u201d 50(2014) 3, s. 91-129.<br>\r\n [3] Por. L. Misiarczyk, <em>Czy Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu w Polsce rzeczywi\u015bcie grozi pentekostalizacja?<\/em><br>\r\n [4] Ks. Andrzej Choroma\u0144ski, pracownik Papieskiej Rady ds. Jedno\u015bci Chrze\u015bcijan, m\u00f3wi\u0105c w Kamieniu \u015al\u0105skim o <em>Globalnym Forum Chrze\u015bcija\u0144skim<\/em> (w ramach mi\u0119dzynarodowej konferencji naukowej pt. <em>Aktualny stan ekumenii<\/em>, 28 maja 2016 r.), stwierdzi\u0142, \u017ce u jego genezy jest pentekostalizm ruchu zielono\u015bwi\u0105tkowego, zjawisko, kt\u00f3re zmieni\u0142o wsp\u00f3lnoty zielono\u015bwi\u0105tkowe, ruchy ewangelikalne, a nawet wsp\u00f3lnoty charyzmatyczne tradycyjnych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Jego konsekwencj\u0105 jest rozw\u00f3j chrze\u015bcija\u0144stwa prze\u017cycia, do\u015bwiadczenia (subiektywnego) w miejsce \u201echrze\u015bcija\u0144stwa g\u0142owy\u201d i trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce wsp\u00f3lnoty pentekostalne nie s\u0105 zainteresowane klasycznym ekumenizmem. Z my\u015bl\u0105 o dialogu z nimi powsta\u0142o <em>Globalne Forum Chrze\u015bcija\u0144skie<\/em>, kt\u00f3re jest platform\u0105 spotkania chrze\u015bcijan celem dzielenia si\u0119 do\u015bwiadczeniem wiary, bez jakichkolwiek wsp\u00f3lnych d\u0105\u017ce\u0144 i zobowi\u0105za\u0144.<br>\r\n [5] W dniach 15-17 kwietnia 2016 r. w Uniwersytecie w Chicago mia\u0142a miejsce konferencja naukowa pt. <em>Ogie\u0144 z nieba: pentekostalizm, katolicyzm i Duch w \u015bwiecie. <\/em>Sympozjum zosta\u0142o zorganizowane w ramach corocznego Tygodnia \u015awiatowego Katolicyzmu <em>(World Catholicism Week) <\/em>i zgromadzi\u0142o kilkudziesi\u0119ciu m\u00f3wc\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata, a po\u015bwi\u0119cono je problemom zwi\u0105zanym z pentekostalizacj\u0105 chrze\u015bcija\u0144stwa. W referatach omawiano zagadnienia dotycz\u0105ce m.in. rozumienia z\u0142a i szatana, r\u00f3\u017cnych wizji demonologii w Afryce i \u015bwiecie zachodnim, wsp\u00f3\u0142czesnych wyzwa\u0144 ekumenicznych.<br>\r\n [6] Franciszek, <em>Mi\u0119dzy kanap\u0105 a odwag\u0105. Wszystko, co powiedzia\u0142 papie\u017c podczas \u015awiatowych Dni M\u0142odzie\u017cy w Krakowie<\/em>, Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2016, s. 42-43.<br>\r\n [7] Kobyli\u0144ski, <em>Etyczne aspekty wsp\u00f3\u0142czesnej pentekostalizacji chrze\u015bcija\u0144stwa, <\/em>s. 94.<br>\r\n [8] M. Eckholt,<em> Pentekostalisierung des Christentums? Zur Rekonfiguration \u201eder religi\u00f6sen Landkarte in Lateinamerika&#8221;<\/em>, Stimmen der Zeit (2013)13, s. 519\u00e2\u02c6\u2019520.<br>\r\n [9] Wed\u0142ug danych opublikowanych przez ten o\u015brodek badawczy, kt\u00f3ry monitoruje rozw\u00f3j wszystkich denominacji chrze\u015bcija\u0144skich na ca\u0142ym \u015bwiecie, w 1900 r. by\u0142o na \u015bwiecie 1600 denominacji chrze\u015bcija\u0144skich, czyli r\u00f3\u017cnego rodzaju ko\u015bcio\u0142\u00f3w, zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych i sekt. 100 lat p\u00f3\u017aniej liczba ta wzros\u0142a do 34000 podmiot\u00f3w. W roku 2012 istnia\u0142o w \u015bwiecie ju\u017c 43000 denominacji chrze\u015bcija\u0144skich, natomiast w przysz\u0142o\u015bci, na rok 2025 przewiduje si\u0119 a\u017c 55000 denominacji chrze\u015bcija\u0144skich.<br>\r\n [10] Por. T. M. Johnson, G. A. Zurlo, A. W. Hickman, P. F. Crossing, <em>Christianity 2016: Latin America and Projecting Religion to 2050, <\/em>\u201eInternational Bulletin of Mission Research\u201d 40(2016)1, s. 22-29.<br>\r\n [11] Por. B. Grim, T. Johnson, V. Skirbekk, G. A. Zurlo (red.), <em>Yearbook of International Religious Demography2015, <\/em>Leiden &#8211; Boston 2015; B. Grim, T. Johnson, V. Skirbekk, G. A. Zurlo (red.), <em>Yearbook of International Religious Demography 2014, <\/em>Leiden &#8211; Boston 2014.<br>\r\n [12] Por. Kobyli\u0144ski, <em>Etyczne aspekty wsp\u00f3\u0142czesnej pentekostalizacji chrze\u015bcija\u0144stwa,<\/em> s. 99-101.<br>\r\n [13] Por. tam\u017ce, s. 107.<br>\r\n [14] A. Kowal, <em>Ekumenizm czy obrona jedno\u015bci<\/em>, http:\/\/www.apologetyka.katolik.pl (dost\u0119p: 5 maja 2013 r.). Dochodzi\u0142o czasem do schizmy konkretnych wsp\u00f3lnot z Katolickiej Odnowy Charyzmatycznej.<br>\r\n [15] Zob. Kobyli\u0144ski, <em>Etyczne aspekty wsp\u00f3\u0142czesnej pentekostalizacji chrze\u015bcija\u0144stwa, <\/em>s. 108.<br>\r\n [16] Tam\u017ce.<br>\r\n [17] Zob. tam\u017ce, s. 109n.<br>\r\n [18] A. Migda, <em>Mistycyzm pentekostalny w Polsce<\/em>, Krak\u00f3w 2013, s. 13.<br>\r\n [19] Tam\u017ce, s. 361.<br>\r\n [20] W komentarzu ks. Kobyli\u0144ski zauwa\u017ca, \u017ce wskutek takiego podej\u015bcia prawdy religijne s\u0105 nie tyle poznawane, ile prze\u017cywane w spos\u00f3b emocjonalny i czysto subiektywny. Trudno si\u0119 wi\u0119c dziwi\u0107, \u017ce od lat 90. XX wieku w ruchu charyzmatycznym ro\u015bnie tendencja do wprowadzania na szerok\u0105 skal\u0119 nowych technologii akustycznych i efekt\u00f3w multimedialnych. W pentekostalnym do\u015bwiadczeniu religijnym to w\u0142a\u015bnie muzyka, d\u017awi\u0119k i \u015bwiat\u0142o zaczynaj\u0105 odgrywa\u0107 zdecydowanie dominuj\u0105c\u0105 rol\u0119. Tak jest m.in. w ramach tzw. <em>Wieczor\u00f3w Uwielbienia<\/em>. Kobyli\u0144ski, <em>Etyczne aspekty wsp\u00f3\u0142czesnej pentekostalizacji chrze\u015bcija\u0144stwa, <\/em>s. 105. <br>\r\n [21] Por. W. A. Grudem, R. B. Gaffin Jr., R. L. Saucy, S. Storms, D. A. Oss, <em>Dary Ducha we wsp\u00f3\u0142czesnym Ko\u015bciele. Cztery stanowiska<\/em>, t\u0142um. M. Wilkosz, Katowice 2008.<br>\r\n [22] Migda, <em>Mistycyzm pentekostalny w Polsce<\/em>, s. 198.<br>\r\n [23]Andrzej Migda jest religioznawc\u0105, pracownikiem Instytutu Religioznawstwa UJ. Jego zainteresowania badawcze oscyluj\u0105 wok\u00f3\u0142 biblistyki, demonologii, mistycyzmu oraz psychologii religii. Szczeg\u00f3lnie bliskie s\u0105 mu zagadnienia zwi\u0105zane z histori\u0105 chrze\u015bcija\u0144stwa, a zw\u0142aszcza protestantyzmu.<br>\r\n [24] Tam\u017ce, s. 295\u00e2\u02c6\u2019296.<br>\r\n [25] Kobyli\u0144ski, <em>Etyczne aspekty wsp\u00f3\u0142czesnej pentekostalizacji chrze\u015bcija\u0144stwa, <\/em>s. 111.<br>\r\n [26] Migda, <em>Mistycyzm pentekostalny w Polsce<\/em>, s. 177n.<br>\r\n [27] Por. tam\u017ce, s. 14.<br>\r\n [28] <em>Przegrupowanie si\u0142 <\/em>&#8211; <em>O nak\u0142adaniu r\u0105k, pot\u0119dze Ducha i walce duchowej, jakiej jeszcze nie by\u0142o. Z Lechem Dokowiczem rozmawia Marcin Jakimowicz<\/em>, GN 89(2011) 25, s. 15.<br>\r\n [29] Por. Migda, <em>Mistycyzm pentekostalny w Polsce<\/em>, s. 17.<br>\r\n [30] A. Siemieniewski, <em>Czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 pierwszych wiek\u00f3w zna\u0142 modlitw\u0119 w j\u0119zykach?<\/em>, http:\/\/www.apologetyka.katolik.pl (dost\u0119p: 10 maja 2013 r.).<br>\r\n [31] Pod koniec stycznia 1994 roku ma\u0142y&nbsp;charyzmatyczny&nbsp;ko\u015bci\u00f3\u0142&nbsp;Vineyard&nbsp;na lotnisku w Toronto do\u015bwiadczy\u0142 czego\u015b, co uznano za nowe wylanie Ducha \u015awi\u0119tego. W czasie nabo\u017ce\u0144stw Toronto Blessing uczestnicy&nbsp;padali w Duchu,&nbsp;m\u00f3wili j\u0119zykami, wpadali w euforyczne stany tj. \u015bmiech, p\u0142acz, dr\u017cenie cia\u0142a. Ludzie omdlewali, wykonywali nietypowe ruchy i wydawali r\u00f3\u017cnego rodzaju d\u017awi\u0119ki, w tym odg\u0142osy wydawane przez zwierz\u0119ta, co doprowadzi\u0142o do wielu kontrowersji. O prze\u017cywanym tam i p\u00f3\u017aniej na ca\u0142ym \u015bwiecie wielkim o\u017cywieniu mia\u0142y \u015bwiadczy\u0107 najr\u00f3\u017cniejsze \u201enamaszczenia przez Ducha \u015awi\u0119tego\u201d. G\u0142\u00f3wn\u0105 wizyt\u00f3wk\u0105 sta\u0142 si\u0119 niekontrolowany, g\u0142o\u015bny \u015bmiech w czasie nabo\u017ce\u0144stwa, omdlenia i padanie pod moc\u0105 Ducha co mia\u0142o by\u0107 wyrazem szczeg\u00f3lnej obecno\u015bci Bo\u017cej. T\u0142umaczono, \u017ce te wszystkie objawy by\u0142y w\u0142a\u015bciwe i potrzebne innym wierz\u0105cym a osoby zachowuj\u0105ce si\u0119 tak podczas nabo\u017ce\u0144stw by\u0142y \u201epijane Duchem \u015awi\u0119tym\u201d. Ko\u015bcio\u0142y zielono\u015bwi\u0105tkowe z regu\u0142y zdystansowa\u0142y si\u0119 od tych zjawisk i je skrytykowa\u0142y. Natomiast charyzmatycy, tak\u017ce z Ko\u015bcio\u0142\u00f3w historycznych, przyjmowali je z entuzjazmem. W styczniu 1996 roku zb\u00f3r w Toronto zosta\u0142 wy\u0142\u0105czony z Vineyard i istnieje jako niezale\u017cny Ko\u015bci\u00f3\u0142. Znany jest jako&nbsp;Toronto Airport Christian Fellowship.<br>\r\n [32] Migda, <em>Mistycyzm pentekostalny w Polsce<\/em>, s. 167.<br>\r\n [33] Na spotkaniu w G\u0142ucho\u0142azach dziekani wydzia\u0142\u00f3w teologicznych w Polsce wyrazili gotowo\u015b\u0107 podj\u0119cia projektu badawczego z tego zakresu. Sprawie b\u0119dzie si\u0119 przygl\u0105da\u0107 Komisja Nauki Wiary KEP.<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">Za : <a href=\"http:\/\/przemyska.pl\/2017\/11\/16\/pentekostalizacja-chrzescijanstwa\/\">Archidiecezja Przemyska (16 Lis 2017) &#8211;&nbsp;<\/a><a href=\"http:\/\/www.kresy.pl\/wydarzenia,polityka?zobacz\/powstalo-polsko-ukrainskie-forum-partnerstwa-jestesmy-milosnikami-ukrainy-foto\">[Org. tytu\u0142: \u00abPentekostalizacja chrze\u015bcija\u0144stwa\u00bb]<\/a><\/p>\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\">\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"&#8222;W ostatnim czasie pojawiaj\u0105 si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej przypadki nadu\u017cy\u0107 doktrynalnych i liturgicznych w czasie r\u00f3\u017cnego rodzaju celebracji i nabo\u017ce\u0144stw oraz w niekt\u00f3rych grupach modlitewnych i charyzmatycznych. W zwi\u0105zku z tym, Kuria Metropolitalna przypomina o obowi\u0105zuj\u0105cych przepisach, w szczeg\u00f3lno\u015bci zawartych w dokumencie Kongregacji Nauki Wiary z 14 wrze\u015bnia 2000 r. pt. Instrukcja na temat modlitw w [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[5],"tags":[98,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98361"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98361"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98361\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}