{"id":98267,"date":"2017-11-21T22:02:01","date_gmt":"2017-11-22T03:02:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=98267"},"modified":"2017-11-21T12:54:25","modified_gmt":"2017-11-21T17:54:25","slug":"musi-panowac-jeden-duch-zeby-osiagnac-ten-jeden-cel-wywiad-z-s-maria-michaela-metz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=98267","title":{"rendered":"\u201eMusi panowa\u0107 jeden duch, \u017ceby osi\u0105gn\u0105\u0107 ten jeden cel!” – wywiad z s. Mari\u0105 Michael\u0105 Metz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Czcigodna Siostro, jak d\u0142ugo sprawuje Siostra funkcj\u0119 kierownika Gimnazjum \u015bw. Teresy w Sch\u00f6nenbergu?<\/strong><\/p>\r\n

Kieruj\u0119 szko\u0142\u0105 i internatem przy Gimnazjum \u015bw. Teresy z upowa\u017cnienia Bractwa Kap\u0142a\u0144skiego \u015bw. Piusa X od 26 lat. Otwarcie szko\u0142y z 53 dziewcz\u0119tami mia\u0142o miejsce 1 wrze\u015bnia 1991 r. Uroczyste po\u015bwi\u0119cenie odby\u0142o si\u0119 3 pa\u017adziernika 1991 r. W pa\u017adzierniku 2016 r. by\u0142o nam dane obchodzi\u0107 jubileusz 25-lecia.<\/p>\r\n

Przez ten d\u0142ugi czas pracy z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105 mia\u0142a Siostra z pewno\u015bci\u0105 zar\u00f3wno wiele trudno\u015bci do przezwyci\u0119\u017cenia, jak r\u00f3wnie\u017c prze\u017cy\u0142a Siosta. wiele bardzo radosnych chwil. Prosz\u0119 nam powiedzie\u0107, z jakiego rodzaju trudno\u015bciami Siostra musia\u0142a szczeg\u00f3lnie walczy\u0107, a co w tym wielkim zadaniu przynios\u0142o najwi\u0119cej rado\u015bci?<\/strong><\/p>\r\n

Najrado\u015bniejsze by\u0142o to, \u017ce mog\u0142y\u015bmy wsp\u00f3\u0142tworzy\u0107 i obserwowa\u0107, jak nasze dzie\u0142o stopniowo coraz bardziej si\u0119 rozwija z do\u015b\u0107 skromnych pocz\u0105tk\u00f3w. Nale\u017cy to przypisa\u0107 tylko przeobfitemu mi\u0142osierdziu Bo\u017cemu. W tym czasie mogli\u015bmy wr\u0119czy\u0107 \u015bwiadectwa maturalne ponad 175 dziewcz\u0119tom. Towarzyszenie im w rozwoju, wspieranie rozkwitu ich osobistych talent\u00f3w oraz obserwowanie, jak wzrasta w nich \u0142aska Bo\u017ca, jest, patrz\u0105c ca\u0142o\u015bciowo, zadaniem przynosz\u0105cym satysfakcj\u0119.<\/p>\r\n

Zdarza\u0142y si\u0119 pocz\u0105tkowo r\u00f3\u017cne trudno\u015bci, kt\u00f3re trzeba by\u0142o przezwyci\u0119\u017cy\u0107. Szczeg\u00f3lnie na pocz\u0105tku panowa\u0142a nieufno\u015b\u0107 ze strony niekt\u00f3rych instytucji, jak miejscowy Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, ratusz, okoliczne szko\u0142y, przedszkole, a tak\u017ce ze strony mieszka\u0144c\u00f3w wioski. Uwa\u017cano nas za staro\u015bwieckich, za sekt\u0119, \u201eciemne \u015bredniowiecze\u201d. Przypisywano nam nawet bicie dzieci czy te\u017c nacisk psychiczny i zmuszanie do modlitwy! Jednak z czasem byli\u015bmy w stanie zbudowa\u0107 dobre i oparte na zaufaniu relacje z miejscowymi instytucjami. Zapraszali\u015bmy mieszka\u0144c\u00f3w na nasze imprezy. I wtedy mogli zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nasze dziewcz\u0119ta nie tylko by\u0142y bardzo uprzejme i grzeczne, lecz r\u00f3wnie\u017c bardzo weso\u0142e. Wystawia\u0142y\u015bmy sztuki teatralne, prezentowa\u0142y\u015bmy zabawne wiersze oraz ta\u0144ce z orkiestr\u0105 i ch\u00f3rem. To by\u0142 dar Bo\u017cy, \u017ce \u015bpiew dziewcz\u0105t od samego pocz\u0105tku brzmia\u0142 bardzo pi\u0119knie, ujmuj\u0105co i przekona\u0142 do nas wielu mieszka\u0144c\u00f3w. Ju\u017c pod koniec pierwszego roku szkolnego zapraszano nasz ch\u00f3r na r\u00f3\u017cne lokalne imprezy, w okresie adwentu na spotkania z seniorami i na jarmark bo\u017conarodzeniowy. W ten spos\u00f3b mog\u0142y\u015bmy przeciwdzia\u0142a\u0107 r\u00f3\u017cnym uprzedzeniom.<\/p>\r\n

Lecz oczywi\u015bcie, pocz\u0105tek by\u0142 trudny. By\u0142y 53 uczennice, ojciec duchowny, trzy wychowawczynie w naszych szeregach i jeszcze dziesi\u0119ciu nauczycieli, kt\u00f3rych wskaza\u0142 nam urz\u0105d pracy, jak r\u00f3wnie\u017c dziesi\u0119ciu pracownik\u00f3w w kuchni, pralni i do sprz\u0105tania z okolicy, do tego jeszcze kilku nauczycieli muzyki. Trzeba by\u0142o zorganizowa\u0107 szko\u0142\u0119, a tak\u017ce internat, oraz wypracowa\u0107 wsp\u00f3lny styl wychowania. W wychowaniu m\u0142odzie\u017cy w wieku dojrzewania, szczeg\u00f3lnie dziewcz\u0105t, cz\u0119sto mamy do czynienia z dra\u017cliwo\u015bci\u0105, przeczuleniem, nadmiern\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105, kaprysami i niesta\u0142o\u015bci\u0105. Musia\u0142y\u015bmy i nadal wci\u0105\u017c musimy walczy\u0107 z wychowawczyniami i nauczycielami o konsekwentne metody, a przy tym zachowa\u0107 zgodno\u015b\u0107. Sukces zawsze jest wynikiem zgranego zespo\u0142u. A my byli\u015bmy o\u017cywieni niesamowitym ogniem i zachowali\u015bmy te pierwsze lata bardzo dobrze w pami\u0119ci, nawet je\u015bli wtedy jeszcze wszyscy nie znali\u015bmy si\u0119 i dopiero musieli\u015bmy odnajdywa\u0107 t\u0119 wsp\u00f3ln\u0105 drog\u0119.<\/p>\r\n

Jeden z wi\u0119kszych prze\u0142om\u00f3w prze\u017cyli\u015bmy z powodu ministerialnego skr\u00f3cenia lat szkolnych z 13 do 12. Skutki tak naprawd\u0119 da\u0142o si\u0119 odczu\u0107 dopiero oko\u0142o pi\u0119\u0107 lat temu. Wiele godzin lekcyjnych trzeba by\u0142o prze\u0142o\u017cy\u0107 na popo\u0142udnia, a przez to usun\u0105\u0107 kilka dodatkowych ofert, jak na przyk\u0142ad wiedza o \u017cyciu, kaligrafia, historia sztuki, garncarstwo, lecz r\u00f3wnie\u017c kilka godzin historii biblijnej itd. W ten spos\u00f3b coraz bardziej ulega\u0142 skr\u00f3ceniu czas kontaktu i tym samym r\u00f3wnie\u017c relacji mi\u0119dzy wychowawczyniami i naszymi dziewcz\u0119tami. To prowadzi\u0142o okresowo do kryzys\u00f3w w pracy wychowawczej, kt\u00f3re w mi\u0119dzyczasie zosta\u0142y przezwyci\u0119\u017cone. Natomiast prawdziwe wyzwania znalaz\u0142y si\u0119 na zupe\u0142nie innych polach: nowe \u015brodki przekazu, Internet i smartfon – to s\u0105 przecie\u017c nowocze\u015bni wsp\u00f3\u0142wychowawcy, kt\u00f3rzy nam, pedagogom, stawiaj\u0105 coraz to nowe pytania, wymagaj\u0105ce m\u0105drych odpowiedzi. Chodzi przy tym o rozs\u0105dne wykszta\u0142cenie podstawowe w zakresie \u015brodk\u00f3w przekazu na bazie antropologii chrze\u015bcija\u0144skiej. Nasze dzieci dorastaj\u0105 w \u015bwiecie, kt\u00f3ry nieustannie zmienia si\u0119 poprzez digitalizacj\u0119, a to wymaga dobrego uposa\u017cenia duchowego.<\/p>\r\n

Chocia\u017c zawsze by\u0142y i b\u0119d\u0105 wci\u0105\u017c nowe wyzwania, to zawsze by\u0142o i b\u0119dzie – nadal – wielk\u0105 rado\u015bci\u0105 przebywanie z dziewcz\u0119tami. Ich stosunek do doros\u0142ych jest pe\u0142en ufno\u015bci i sympatii. Odczuwaj\u0105 rado\u015b\u0107 \u015bpiewania w ch\u00f3rze i ze wsp\u00f3lnego muzykowania, jak r\u00f3wnie\u017c z przedstawie\u0144 teatralnych. S\u0105 kreatywne przy organizowaniu uroczysto\u015bci, dobrowolnie zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 do r\u00f3\u017cnych czynno\u015bci i zawsze potrafi\u0105 si\u0119 cieszy\u0107 przebywaj\u0105c mi\u0119dzy sob\u0105.<\/p>\r\n

Z regu\u0142y przyjmuj\u0105 to, co si\u0119 do nich m\u00f3wi, i wyra\u017anie rozwijaj\u0105 swoje zdolno\u015bci intelektualne. Dla mnie jest wa\u017cne, \u017ce ceni\u0105 Msz\u0119 \u015bw., \u017ce rozprawiaj\u0105 si\u0119 z duchem czasu, \u017ce dyskutuj\u0105 i samodzielnie dokszta\u0142caj\u0105 si\u0119 w dziedzinie religii. Cz\u0119sto obdarowuj\u0105 nas nowennami, kt\u00f3rymi modl\u0105 si\u0119 w naszych intencjach. To jest naprawd\u0119 pi\u0119kne do\u015bwiadczenie.<\/p>\r\n

Do czego Siostra przyk\u0142ada szczeg\u00f3ln\u0105 wag\u0119 w szkole w Sch\u00f6nen- bergu? Co jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w pracy wychowawczej Siostry?<\/strong><\/p>\r\n

Zar\u00f3wno \u015bw. Pius X, jak i \u015bw. Jan Bosco podkre\u015blaj\u0105, \u017ce nar\u00f3d trwa dzi\u0119ki kobietom albo przez nie upada. Tak wi\u0119c ka\u017cdy nar\u00f3d potrzebuje prawdziwie chrze\u015bcija\u0144skich kobiet. Je\u015bli chcemy ratowa\u0107 dusze, potrzebujemy znowu prawdziwych rodzin. Jest prawd\u0105, \u017ce kobieta jest sercem rodziny, matk\u0105, kt\u00f3ra uczy dzieci modli\u0107 si\u0119, t\u0142umaczy przykazania, wpaja im respekt przed Bogiem i boja\u017a\u0144 Bo\u017c\u0105, a tak\u017ce szacunek dla bli\u017anich oraz utrwala w nich \u015bwiadomo\u015b\u0107 obowi\u0105zku.<\/p>\r\n

Szko\u0142a katolicka musi kontynuowa\u0107 te podstawy, kt\u00f3re zosta\u0142y po\u0142o\u017cone w prawdziwie chrze\u015bcija\u0144skiej rodzinie. Celem nadrz\u0119dnym takiej szko\u0142y jest wychowanie do g\u0142\u0119bokiego szacunku wobec Boga i jego stworzenia. Do tego jest potrzebne zdrowe i uporz\u0105dkowane \u017cycie modlitewne, wspieranie wychowania do \u017cycia sakramentalnego, w sumie wymaga to katolickiej atmosfery we wsp\u00f3lnym d\u0105\u017ceniu do cn\u00f3t chrze\u015bcija\u0144skich. Na lekcjach dzieje si\u0119 to poprzez rozwa\u017cny dob\u00f3r materia\u0142u wed\u0142ug tradycyjnych, zachodnich wzorc\u00f3w i norm moralnych Ko\u015bcio\u0142a w oparciu o dziedzictwo chrze\u015bcija\u0144skie oraz poprzez dobrze przemy\u015blane metody ich przekazu. R\u00f3wnie\u017c uczenie si\u0119 i praca naukowa powinny przecie\u017c w ko\u0144cu prowadzi\u0107 do pog\u0142\u0119biania boja\u017ani Bo\u017cej, lepszego poznania Boga, coraz gor\u0119tszego umi\u0142owania Go, by prawdziwie Mu s\u0142u\u017cy\u0107. By m\u00f3c stawia\u0107 op\u00f3r tym tak licznym b\u0142\u0119dom modernistycznym, dziewcz\u0119ta musz\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 logicznego my\u015blenia oraz dysponowa\u0107 dobrze ugruntowan\u0105 wiedz\u0105 og\u00f3ln\u0105. Aby wznie\u015b\u0107 dusz\u0119 do Boga, przyk\u0142adamy du\u017c\u0105 wag\u0119 r\u00f3wnie\u017c do muzyki klasycznej, \u015bpiewu gregoria\u0144skiego, \u015bpiewu ch\u00f3ralnego, muzyki instrumentalnej oraz innych sztuk pi\u0119knych.<\/p>\r\n

Ponadto istnieje u nas codziennie mo\u017cliwo\u015b\u0107 uczestnictwa we Mszy \u015bw., odmawiania r\u00f3\u017ca\u0144ca, modlitwy przed posi\u0142kami, Anio\u0142 Pa\u0144ski, a uczennice mieszkaj\u0105ce w internacie wieczorami mog\u0105 przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do komplety oraz \u0107wiczy\u0107 si\u0119 w wieczornym milczeniu. Na tych podstawach istnieje wi\u0119ksza mo\u017cliwo\u015b\u0107 zawarcia przyja\u017ani mi\u0119dzy r\u00f3wie\u015bniczkami o tych samych zapatrywaniach. Dla rozwoju dziewcz\u0105t ma to szczeg\u00f3lne znaczenie.<\/p>\r\n

Ju\u017c przez wiele lat prowadzi Siostra szko\u0142\u0119 z internatem. Co jest wed\u0142ug do\u015bwiadczenia Siostry. najwa\u017cniejsze w pracy z m\u0142odzie\u017c\u0105?<\/strong><\/p>\r\n

Kierujemy si\u0119 przede wszystkim zasadami wychowania \u015bw. Jana Bosco. Don Bosco by\u0142 radosnym \u015bwi\u0119tym. Jego metoda \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego polega\u0142a na s\u0142u\u017ceniu Bogu i pozostawaniu wci\u0105\u017c weso\u0142ym. St\u0105d najwa\u017cniejsza w kontaktach z m\u0142odymi lud\u017ami jest rado\u015b\u0107 i \u017cyczliwo\u015b\u0107. \u015aw. Jan Bosco by\u0142 bardzo rygorystyczny wzgl\u0119dem restrykcyjnych metod wychowania, kt\u00f3re pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 tylko zakazami, naciskiem i karaniem. Dlatego te\u017c trzymamy si\u0119 tej wyzwalaj\u0105cej zasady: \u201eKatolikowi wszystko jest dozwolone – przy zachowaniu przykaza\u0144! – co sprawia rado\u015b\u0107, jednak wszystko przy zachowaniu w\u0142a\u015bciwego umiaru, we w\u0142a\u015bciwym czasie i we w\u0142a\u015bciwym miejscu\u201d. Zachowuj\u0105c tak\u0105 postaw\u0119, nasze uczennice mog\u0105 nieskr\u0119powanie, lecz silne charakterem \u017cy\u0107 wed\u0142ug zasad chrze\u015bcija\u0144skich, bez potrzeby ukrywania si\u0119 czy te\u017c wycofywania z \u017cycia towarzyskiego jak szare myszki.<\/p>\r\n

Metoda wychowawcza \u015bw. Jana Bosco buduje ca\u0142kowicie na rozumie, mi\u0142o\u015bci i religii. Polega na prewencji, to znaczy trzeba dba\u0107 o to, \u017ceby m\u0142odzi ludzie zawsze mieli sensowne zaj\u0119cie. W ten spos\u00f3b nawet nie pojawi\u0105 si\u0119 g\u0142upoty i grzeszne zachowania, poniewa\u017c pr\u00f3\u017cnowanie, obijanie si\u0119 i bezczynne sp\u0119dzanie czasu mog\u0105 ich naprowadzi\u0107 na niedobre pomys\u0142y. Wa\u017cne przy tym s\u0105 te\u017c przyja\u017anie z dobrymi kolegami, lecz przede wszystkim przyk\u0142ad ze strony rodzic\u00f3w, nauczycielek i nauczycieli, no i oczywi\u015bcie wychowawczy\u0144.<\/p>\r\n

Kszta\u0142cenie w duchu katolickim wymaga r\u00f3wnie\u017c katolickich nauczycieli, a o takich nie\u0142atwo. Jakie ma Siostra do\u015bwiadczenia w poszukiwaniu odpowiednich pedagog\u00f3w dla szko\u0142y? Czy Siostra mia\u0142a z tym wiele trudno\u015bci? Na co Siostra zwraca\u0142a szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 przy wyborze nauczycieli?<\/strong><\/p>\r\n

By\u0142o i nadal nie jest \u0142atwo znale\u017a\u0107 katolickich nauczycieli, kt\u00f3rzy legitymuj\u0105 si\u0119 odpowiednim wykszta\u0142ceniem, jakie jest wymagane dla gimnazj\u00f3w w pa\u0144stwie niemieckim. Wprawdzie w trzecim roku istnienia naszej szko\u0142y do\u0142\u0105czyli do nas katoliccy koledzy i kole\u017canki z kr\u0119gu FSSPX, kt\u00f3rzy jeszcze dzisiaj stanow\u0105 filary naszej szko\u0142y. Jednak zatrudnili\u015bmy r\u00f3wnie\u017c nauczycielki i nauczycieli, kt\u00f3rzy nie byli katolikami. Uda\u0142o nam si\u0119 w rozmowie kwalifikacyjnej ustali\u0107 kilka podstawowych zasad, kt\u00f3re by\u0142y zgodne z ich zapatrywaniami: przy przekazie wiedzy szkolnej chodzi przecie\u017c nie o zestawianie fakt\u00f3w, lecz o w\u0142a\u015bciwe przyporz\u0105dkowanie i ocen\u0119 przekazanej wiedzy dla wykszta\u0142cenia i uformowania samodzielnej, \u015bwiadomej swej odpowiedzialno\u015bci, osobowo\u015bci. Tutaj licz\u0105 si\u0119 przede wszystkim cnoty naturalne. Chcemy przekazywa\u0107 warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skie – z solidnym kszta\u0142ceniem i wykszta\u0142ceniem na podstawie przekazanej nauki katolickiej i kultury europejskiej. Z tego wynikaj\u0105 te\u017c pozosta\u0142e warto\u015bci: mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego i poczucie odpowiedzialno\u015bci wobec stworzenia, lecz r\u00f3wnie\u017c dyscyplina, panowanie nad sob\u0105, uprzejmo\u015b\u0107, porz\u0105dek. R\u00f3wnie\u017c pedagodzy nie b\u0119d\u0105cy katolikami starali si\u0119 u nas o posad\u0119, poniewa\u017c dziel\u0105 z nami te warto\u015bci i s\u0105 gotowi z nami wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107. Odno\u015bnie do wychowania religijnego, do szacunku dla Mszy \u015bw., r\u00f3\u017ca\u0144ca, przekazanej nauki wiary katolickiej, mamy – obok ksi\u0119\u017cy, si\u00f3str i wychowawczy\u0144, kt\u00f3rzy dzia\u0142aj\u0105 w internacie w spos\u00f3b bardzo zaanga\u017cowany i pobo\u017cnie – nauczycielki i nauczycieli katolickich, kt\u00f3rzy stanowi\u0105 tymczasem wi\u0119kszo\u015b\u0107 kadry, a w\u015br\u00f3d nich jest r\u00f3wnie\u017c kilka naszych wcze\u015bniejszych uczennic.<\/p>\r\n

Siostra ma za sob\u0105 wieloletnie do\u015bwiadczenie w prowadzeniu szko\u0142y katolickiej. Co Siostra radzi i czego szczeg\u00f3lnie \u017cyczy na podstawie swojego bogatego do\u015bwiadczenia naszym m\u0142odym szko\u0142om w Polsce?<\/strong><\/p>\r\n

Nauczy\u0142am si\u0119, \u017ce sukces owocnego przedsi\u0119wzi\u0119cia jest wynikiem dobrej wsp\u00f3\u0142pracy wszystkich zaanga\u017cowanych, nauczycieli i wychowawc\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c ca\u0142ego personelu szko\u0142y. Wa\u017cne jest, \u017ceby wszyscy wyznawali te same zasady podstawowe, odnosili si\u0119 do siebie z szacunkiem i starali si\u0119 dzia\u0142a\u0107 odpowiedzialnie i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107. Opr\u00f3cz tego trzeba wiele wysi\u0142k\u00f3w zainwestowa\u0107 w wypracowanie wsp\u00f3lnego wzorca pedagogicznego i wsp\u00f3lnego ukierunkowania na konkretne cele. Oczywi\u015bcie potrzebne jest my\u015blenie hierarchiczne, uznawanie zwierzchnik\u00f3w i podporz\u0105dkowanie si\u0119 okre\u015blonym poj\u0119ciom i postanowieniom: \u201eMusi panowa\u0107 jeden duch, \u017ceby osi\u0105gn\u0105\u0107 ten jeden cel!\u201d (\u015bw. Jan Bosco). Obok lojalno\u015bci skierowanej do wewn\u0105trz i zamkni\u0119cia prezentowanego na zewn\u0105trz, powinna panowa\u0107 du\u017ca otwarto\u015b\u0107 na otoczenie: przede wszystkim staranie o dobre i owocne relacje z w\u0142adzami pa\u0144stwowymi, z s\u0105siadami i z rodzicami, o rozs\u0105dn\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 prawn\u0105, jak r\u00f3wnie\u017c o jak najwi\u0119kszy profesjonalizm we wszystkich sprawach. Praca nad i z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105 stanowi jedno z najwa\u017cniejszych zada\u0144 w naszych czasach, poniewa\u017c s\u0105 one przecie\u017c przysz\u0142o\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a! Szko\u0142om w Polsce \u017cycz\u0119, r\u00f3wnie\u017c w chwilach niepowodze\u0144, \u017ceby zachowa\u0142y ufno\u015b\u0107 w Bogu, kt\u00f3ry kieruje losem wszystkich. Wtedy Chrystus b\u0119dzie panowa\u0142 we wszystkim i na koniec zwyci\u0119\u017cy Niepokalane Serce Maryi.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czcigodna Siostro, jak d\u0142ugo sprawuje Siostra funkcj\u0119 kierownika Gimnazjum \u015bw. Teresy w Sch\u00f6nenbergu? Kieruj\u0119 szko\u0142\u0105 i internatem przy Gimnazjum \u015bw. Teresy z upowa\u017cnienia Bractwa Kap\u0142a\u0144skiego \u015bw. Piusa X od 26 lat. Otwarcie szko\u0142y z 53 dziewcz\u0119tami mia\u0142o miejsce 1 wrze\u015bnia 1991 r. Uroczyste po\u015bwi\u0119cenie odby\u0142o si\u0119 3 pa\u017adziernika 1991 r. W pa\u017adzierniku 2016 r. by\u0142o […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[80,119,32],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98267"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98267"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98267\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}