{"id":98106,"date":"2017-11-13T11:38:09","date_gmt":"2017-11-13T16:38:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=98106"},"modified":"2017-11-14T11:28:04","modified_gmt":"2017-11-14T16:28:04","slug":"czy-amoris-laetitia-jest-ekshortacja-tomistyczna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=98106","title":{"rendered":"Czy Amoris l\u00c3\u00a6titia jest ekshortacj\u0105 tomistyczn\u0105?"},"content":{"rendered":"

10 wrze\u015bnia 2017 r. podczas podr\u00f3\u017cy do Kolumbii papie\u017c Franciszek, zwracaj\u0105c si\u0119 do grupy jezuit\u00f3w, w pewnym momencie o\u015bwiadczy\u0142: \u201eNiekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce za Amoris l\u00c3\u00a6titia<\/em> nie stoi katolicka nauka moralna, a przynajmniej nauka pewna. Chc\u0119 wyra\u017anie powt\u00f3rzy\u0107, \u017ce moralno\u015b\u0107 [g\u0142oszona przez] Amoris l\u00c3\u00a6titia<\/em> jest tomistyczna, [jest to moralno\u015b\u0107] wielkiego Tomasza\u201d. Te uwagi na temat ekshortacji Amoris l\u00c3\u00a6titia<\/em>, przytoczone nast\u0119pnie przez jezuicki magazyn \u201eLa Civilt\u00c3\u00a0 Cattolica\u201d z 28 wrze\u015bnia br., sprowokowa\u0142y seri\u0119 reakcji ze strony filozof\u00f3w oraz teolog\u00f3w.<\/p>\r\n

Podobn\u0105 uwag\u0119 Franciszek wyg\u0142osi\u0142 ju\u017c 24 pa\u017adziernika 2016 r., w trakcie odbywaj\u0105cej si\u0119 w Rzymie 36. kongregacji generalnej Towarzystwa Jezusowego. Do rzekomego \u201etomizmu\u201d Franciszka odni\u00f3s\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas dominikanin Bazyli Cole, wyk\u0142adowca dogmatyki  i teologii moralnej w Dominican House of Studies w Waszyngtonie. Poni\u017cej prezentujemy klika szczeg\u00f3lnie istotnych ust\u0119p\u00f3w z jego studium, zatytu\u0142owanego Czy Amoris l\u00c3\u00a6titia jest rzeczywi\u015bcie tomistyczna?<\/em>, opublikowanego 16 grudnia 2016 r. na blogu watykanisty Edwarda Pentina z \u201eNew Catholic Register\u201d.<\/p>\r\n

\r\n

Inny jeszcze problem stwarza cytowanie [w Amoris l\u00c3\u00a6titia<\/em>] wyrwanych z szerszego kontekstu s\u0142\u00f3w Akwinaty czy te\u017c [przytaczanie jego wypowiedzi] bez uwzgl\u0119dnienia ca\u0142o\u015bci stworzonego przez niego systemu teologicznego, kt\u00f3ry ma charakter ca\u0142o\u015bciowy i jest wewn\u0119trznie sp\u00f3jny. Arbitralne cytowanie jego s\u0142\u00f3w bez uwzgl\u0119dnienia ich kontekstu oraz zwi\u0105zku z innymi wypowiedziami w danej kwestii mog\u0142oby by\u0107 r\u00f3wnie niebezpieczne, co posi\u0142kowanie si\u0119 wyrwanymi z kontekstu ust\u0119pami Biblii dla udowodnienia jakiej\u015b konkretnej tezy.<\/p>\r\n

Mo\u017cna by [przyk\u0142adowo] odnie\u015b\u0107 mylne wra\u017cenie, \u017ce cytowane poni\u017cej s\u0142owa Akwinaty stanowi\u0105 dow\u00f3d na akceptacj\u0119 przez niego etyki sytuacyjnej. \u201eNatomiast w dziedzinie post\u0119powania nie we wszystkich jest ta sama prawda lub poprawno\u015b\u0107 dzia\u0142ania, gdy chodzi o szczeg\u00f3\u0142y, a tylko gdy chodzi o og\u00f3lne zasady. A i u tych, w kt\u00f3rych jest ta sama poprawno\u015b\u0107 w poszczeg\u00f3lnych sprawach, nie jest wszystkim znana w r\u00f3wnym stopniu. [\u2026] A im bardziej schodzi si\u0119 w szczeg\u00f3\u0142y tym [bardziej] \u00f3w wniosek ukazuje si\u0119 zawodny [\u2026]\u201d. Nie znaj\u0105c innych wypowiedzi Akwinaty w tej kwestii mo\u017cna by odnie\u015b\u0107 b\u0142\u0119dne wra\u017cenie, \u017ce wed\u0142ug Doktora Ko\u015bcio\u0142a \u017cadna zasada moralna nie ma charakteru absolutnego, \u017ce w ka\u017cdej konkretnej sytuacji jest konieczne przeprowadzenie rozeznania, aby stwierdzi\u0107, czy rzeczywi\u015bcie mo\u017cna do niej zastosowa\u0107 og\u00f3ln\u0105 zasad\u0119 moraln\u0105. Nie jest to jednak autentyczny tomizm.<\/p>\r\n

Etyka sytuacyjna pozostaje w sprzeczno\u015bci z jednoznacznym twierdzeniem \u015bw. Tomasza, \u017ce istniej\u0105 pewne normy moralne, kt\u00f3re stosuj\u0105 si\u0119 do wszystkich: s\u0105 nimi przykazania Dekalogu (Suma teologiczna<\/em> I-II, kw. 100, art. 8) oraz podobne im uniwersalne zakazy, gdy\u017c zabraniaj\u0105 one akt\u00f3w, \u201ekt\u00f3re s\u0105 z\u0142e same w sobie i nie mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 dobrymi\u201d (Suma teologiczna<\/em> II-II, kw. 33, art. 2). Akwinata pisze m.in., \u017ce \u201enie wolno pope\u0142nia\u0107 cudzo\u0142\u00f3stwa ze wzgl\u0119du na \u017cadne [potencjalne] dobro\u201d (De malo<\/em>, kw. 15, art. 1, 5).<\/p>\r\n

W tym samym duchu \u015bw. Tomasz stwierdza, \u017ce z niekt\u00f3rymi aktami \u201ezwi\u0105zana jest nieod\u0142\u0105cznie pewna szpetota, z takimi mianowicie jak stosunki pozama\u0142\u017ce\u0144skie, cudzo\u0142\u00f3stwo oraz inne tego rodzaju wyst\u0119pki, kt\u00f3re w \u017cadnych okoliczno\u015bciach nie mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 moralnie dobrymi\u201d (Quodlibet<\/em> 9, kw. 7, art. 2). Powodem tych nie dopuszczaj\u0105cych wyj\u0105tk\u00f3w norm jest fakt, \u017ce natura ludzka si\u0119 nie zmienia, podobnie jak nie zmienia si\u0119 Ewangelia ani dany Ko\u015bcio\u0142owi nakaz do przekazywania jej nienaruszonej po wszystkie wieki. Pewne konkretne normy musz\u0105 by\u0107 dostosowywane do czas\u00f3w, takie jak np. stosunek cz\u0142owieka do \u015brodowiska. W takich przypadkach nauczanie Magisterium dostosowuje si\u0119 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w – czyni\u0105c to, nie sprzeciwia si\u0119 jednak nigdy ani rozumowi, ani te\u017c prawdom zdefiniowanym ju\u017c przez Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\r\n

Ostatecznie – stosuj\u0105c tomistyczn\u0105 teologi\u0119 moraln\u0105 mo\u017cna zrozumie\u0107 autentyczne stanowisko Akwinaty i w pe\u0142ni doceni\u0107 jego spostrze\u017cenia, maj\u0105ce na celu wyja\u015bnienie odwiecznie nauczanych przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawd wiary. Przyk\u0142adowo wyja\u015bnia on relacj\u0119 pomi\u0119dzy Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramentem a sakramentem pokuty. Opiera si\u0119 przy tym na nauczaniu \u015bw. Paw\u0142a: \u201eKto bowiem je i pije niegodnie, s\u0105d sobie je i pije, nie rozr\u00f3\u017cniaj\u0105c cia\u0142a Pa\u0144skiego\u201d (1 Kor 11, 29). \u015aw. Tomasz pisze: \u201eJasne jest, \u017ce grzesznikom notorycznym nie nale\u017cy udziela\u0107 komunii nawet w tym wypadku, kiedy o ni\u0105 prosz\u0105. [\u2026] Wszak\u017ce kap\u0142an wiedz\u0105c o czyim\u015b przest\u0119pstwie mo\u017ce po kryjomu upomnie\u0107 ukrytego grzesznika, lub nawet publicznie upomnie\u0107 wszystkich, by nie przyst\u0119powali do sto\u0142u Pa\u0144skiego, zanim si\u0119 nie wyspowiadaj\u0105 i nie pojednaj\u0105 z Ko\u015bcio\u0142em\u201d (Suma teologiczna<\/em> III, kw. 80, art. 6).<\/p>\r\n

Ponadto Akwinata stwierdza, \u017ce niezale\u017cnie od powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych dany cz\u0142owiek anga\u017cowa\u0142by si\u0119 w po\u017cycie pozama\u0142\u017ce\u0144skie, \u201eczyny wykonywane dla przyjemno\u015bci s\u0105 wolne wprost\u201d, tak i\u017c nikt nie mo\u017ce s\u0142usznie twierdzi\u0107, \u017ce do grzechu popchn\u0119\u0142y go zewn\u0119trzne naciski (Suma teologiczna<\/em> II-II, kw. 142, art. 3). Skoro dana osoba regularnie grzeszy w ten spos\u00f3b przeciwko ma\u0142\u017ce\u0144stwu i popada coraz g\u0142\u0119biej w wad\u0119 niepow\u015bci\u0105gliwo\u015bci, jej rozum zostaje przy\u0107miony i staje si\u0119 ona niewolnikiem swych nami\u0119tno\u015bci (Suma teologiczna<\/em> II-II, kw. 142, art. 4). Cz\u0142owiek taki nie jest w stanie owocnie przyj\u0105\u0107 sakrament\u00f3w do czasu, a\u017c b\u0119dzie odczuwa\u0107 skruch\u0119 z powodu swych wyst\u0119pk\u00f3w i podejmie stanowcze postanowienie unikania bliskich okazji do grzechu: \u201eZadaniem pokuty jest wzbudzi\u0107 nienawi\u015b\u0107 do grzech\u00f3w przesz\u0142ych oraz postanowienie poprawy swojego \u017cycia\u201d (Suma teologiczna<\/em> III, kw. 90, art. 4). Nauczanie Akwinaty jest jasne: Komunii \u015bw. ani rozgrzeszenia nie powinno si\u0119 udziela\u0107 osobie, kt\u00f3ra nie ma zamiaru odmieni\u0107 swego \u017cycia i zaniecha\u0107 publicznego grzechu – w tym po\u017cycia z osob\u0105 nie b\u0119d\u0105c\u0105 jej sakramentalnym wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conkiem – grzechu zgorszenia, przez kt\u00f3ry prowadzi do grzechu r\u00f3wnie\u017c innych (Suma teologiczna<\/em> II-II, kw. 43, art. 1).<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Is Amoris Laetitia a Thomistic Exhortation?<\/a><\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"10 wrze\u015bnia 2017 r. podczas podr\u00f3\u017cy do Kolumbii papie\u017c Franciszek, zwracaj\u0105c si\u0119 do grupy jezuit\u00f3w, w pewnym momencie o\u015bwiadczy\u0142: \u201eNiekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce za Amoris l\u00c3\u00a6titia nie stoi katolicka nauka moralna, a przynajmniej nauka pewna. Chc\u0119 wyra\u017anie powt\u00f3rzy\u0107, \u017ce moralno\u015b\u0107 [g\u0142oszona przez] Amoris l\u00c3\u00a6titia jest tomistyczna, [jest to moralno\u015b\u0107] wielkiego Tomasza\u201d. Te uwagi na temat ekshortacji […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[301,60,41,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98106"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98106"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98106\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}