\r\n Spojrzenie z zewn\u0105trz<\/strong><\/p>\r\n
![](\"http:\/\/isakowicz.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/okladka-225x300.png\")
Ksi\u0105\u017cka pod redakcj\u0105 Andrzeja Zi\u0119by jest w istocie kompilacj\u0105 indywidualnej pracy dwudziestu dw\u00f3ch autor\u00f3w pochodz\u0105cych z Izraela, Ukrainy, Polski, Rosji, Kanady, Niemiec, Szwecji, Francji, Wielkiej Brytanii i Stan\u00f3w Zjednoczonych i sk\u0142ada si\u0119 na ni\u0105 \u0142\u0105cznie kilkadziesi\u0105t artyku\u0142\u00f3w. Mnogo\u015b\u0107 autor\u00f3w mog\u0105cych si\u0119 w dodatku pochwali\u0107 znacz\u0105cym dorobkiem naukowym w dziedzinie bada\u0144 nad Holokaustem \u017byd\u00f3w i ukrai\u0144skim nacjonalizmem oraz fakt, \u017ce wywodz\u0105 si\u0119 oni z r\u00f3\u017cnych kr\u0119g\u00f3w kulturowych jest niew\u0105tpliwym atutem tej pozycji. Daje to polskiemu czytelnikowi niepowtarzaln\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 spojrzenia na kwesti\u0119 ukrai\u0144skiego nacjonalizmu z innej, zewn\u0119trznej perspektywy.
\r\n Bez niech\u0119ci i bez sympatii<\/p>\r\n
.
\r\n Artyku\u0142y zawarte w ksi\u0105\u017cce zosta\u0142y podzielone na cztery bloki tematyczne po\u015bwi\u0119cone kolejno elementom antysemickiej ideologii w my\u015bli ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w, jej realizacji, kwestii do\u015bwiadcze\u0144 (w tym \u015bwiadectwom ofiar), a tak\u017ce badaniom nad pami\u0119ci\u0105. Konstrukcja taka, cho\u0107 obj\u0119to\u015bciowo nieproporcjonalna, pozwala na mo\u017cliwie pe\u0142ne przedstawienie niezwykle skomplikowanej problematyki. Zdecydowanie najwi\u0119cej miejsca autorzy po\u015bwi\u0119caj\u0105 kwestii realizacji zbrodniczych zamierze\u0144 oraz badaniom nad pami\u0119ci\u0105. Drugi z tych blok\u00f3w tematycznych jest szczeg\u00f3lnie istotny w kontek\u015bcie wsp\u00f3\u0142czesnych reali\u00f3w mi\u0119dzynarodowych. Autorzy w niezwykle krytycznych tekstach pochylaj\u0105 si\u0119 nad problemem mit\u00f3w historycznych, fa\u0142szerstw, polityzacji i instrumentalizacji historii oraz zwracaj\u0105 uwag\u0119 na b\u0142\u0119dy metodologiczne w pracach pronacjonalistycznych historyk\u00f3w. Krytyczne uwagi wzgl\u0119dem wybielania historii ukrai\u0144skiego nacjonalizmu mo\u017cna zreszt\u0105 odnale\u017a\u0107 na przestrzeni ca\u0142ej publikacji. Co wa\u017cne, autorzy nie pozostaj\u0105 jednak krytyczni wobec prac \u201ezadeklarowanych ukrainofob\u00f3w\u201d, wytykaj\u0105c im m.in. silne zideologizowanie. W s\u0142owach od wydawcy czytamy: \u201eUnikali\u015bmy tekst\u00f3w jawnie propagandowych, st\u0105d czytelnik nie znajdzie tu publikacji wsp\u00f3\u0142czesnych obro\u0144c\u00f3w nacjonalizmu ukrai\u0144skiego.
\r\n Autorzy w niezwykle krytycznych tekstach pochylaj\u0105 si\u0119 nad problemem mit\u00f3w historycznych, fa\u0142szerstw, polityzacji i instrumentalizacji historii oraz zwracaj\u0105 uwag\u0119 na b\u0142\u0119dy metodologiczne w pracach pronacjonalistycznych historyk\u00f3w
\r\n Nie ma te\u017c tekst\u00f3w napastliwych, o charakterze antyukrai\u0144skim. Naczelnym kryterium by\u0142a bowiem staro\u017cytna zasada Tacyta: sine ira et studio\u201d. Nie s\u0105 to jedynie czcze deklaracje, redakcji rzeczywi\u015bcie uda\u0142o si\u0119 to osi\u0105gn\u0105\u0107.<\/p>\r\n
. Co istotne, autorzy nie unikaj\u0105 temat\u00f3w trudnych, osadzaj\u0105 problematyk\u0119 w szerszym kontek\u015bcie oraz zadaj\u0105 warto\u015bciowe i zmuszaj\u0105ce do refleksji pytania. Ju\u017c we wst\u0119pie Andrzej Zi\u0119ba zastanawia si\u0119, czy aby na pewno tytu\u0142 ksi\u0105\u017cki nie wesprze procesu marginalizowania odpowiedzialno\u015bci Niemc\u00f3w za Holocaust i proponuje wprowadzenie terminu \u201eniemiecka zag\u0142ada \u017byd\u00f3w\u201d. Z kolei John-Paul Himka oraz Per Anders Rudling, poruszaj\u0105c szerszy kontekst, zwracaj\u0105 uwag\u0119 m.in. na powojenn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 CIA z ukrai\u0144skimi nacjonalistami, ukrai\u0144sk\u0105 emigracyjn\u0105 szko\u0142\u0119 historiografii czy gloryfikuj\u0105ce ukrai\u0144ski nacjonalizm dzia\u0142ania wsp\u00f3\u0142czesnych ukrai\u0144skich polityk\u00f3w. Autorzy, poszukuj\u0105c pod\u0142o\u017ca postaw i dzia\u0142a\u0144 oraz pragn\u0105c mo\u017cliwie pe\u0142nie przedstawi\u0107 t\u0142o historyczne, si\u0119gaj\u0105 znacznie g\u0142\u0119biej ni\u017c do XX w., czego przyk\u0142adem jest artyku\u0142 Franka Golczewskiego, w kt\u00f3rym rozpoczyna on refleksje nad relacjami \u017cydowsko-ukrai\u0144skimi ju\u017c od czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych Bohdanowi Chmielnickiemu. \u201eOUN, UPA i zag\u0142ada \u017byd\u00f3w\u201d zawiera bogaty opis anty\u017cydowskich pogrom\u00f3w z czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej, w kt\u00f3re zaanga\u017cowani byli ukrai\u0144scy nacjonali\u015bci. Przy okazji omawiania tej problematyki autorzy pochylaj\u0105 si\u0119 te\u017c nad pogromami lokalnymi, nie unikaj\u0105c temat\u00f3w trudnych szczeg\u00f3lnie dla polskiego czytelnika i poruszaj\u0105c miejscami kwesti\u0119 zbrodni w Jedwabnem. Co warte odnotowania, naukowcy zmagaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce z kwesti\u0105 moralnych przes\u0142anek przemawiaj\u0105cych za odrzuceniem dziedzictwa ukrai\u0144skiego nacjonalizmu na wsp\u00f3\u0142czesnej Ukrainie.<\/p>\r\n Niew\u0105tpliwym atutem ksi\u0105\u017cki jest imponuj\u0105cy zbi\u00f3r u\u017cytych w niej i opracowanych cennych materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych. Stanowi to przede wszystkim istotny walor poznawczy dla innych badaczy tej problematyki. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c uwagi metodologiczne, odnosz\u0105ce si\u0119 zar\u00f3wno do bada\u0144 historycznych w og\u00f3le, jak i u\u017cyte na potrzeby krytyki innych prac. Autorzy zmagaj\u0105 si\u0119 z problematyk\u0105 uog\u00f3lnie\u0144, kwesti\u0105 r\u00f3\u017cnic pomi\u0119dzy rzeczywisto\u015bci\u0105 a jej postrzeganiem, warto\u015bci\u0105 relacji naocznych \u015bwiadk\u00f3w czy r\u00f3\u017cnicami w percepcji omawianych kwestii w\u015br\u00f3d spo\u0142ecze\u0144stwa zachodniej i wschodniej Europy.<\/p>\r\n . Nie spos\u00f3b w kilku zdaniach – maj\u0105cych by\u0107 raczej przybli\u017ceniem problematyki, z kt\u00f3r\u0105 zmagaj\u0105 si\u0119 autorzy ksi\u0105\u017cki, ni\u017c jej recenzj\u0105 – odda\u0107 ca\u0142o\u015bci tre\u015bci i sensu niezwykle cennych oraz dog\u0142\u0119bnych przemy\u015ble\u0144, analiz i opracowa\u0144 zawartych w omawianej pozycji. Bez w\u0105tpienia \u201eOUN, UPA i zag\u0142ada \u017byd\u00f3w\u201d to publikacja wa\u017cna nie tylko ze wzgl\u0119du na poruszan\u0105 w niej problematyk\u0119 czy poka\u017an\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107, ale g\u0142\u00f3wnie z powodu wielowymiarowego podej\u015bcia do kwestii antysemityzmu ukrai\u0144skiego nacjonalizmu. Zebranie, przet\u0142umaczenie i przedstawienie polskiemu czytelnikowi tak znacznej ilo\u015bci materia\u0142u zas\u0142uguje na podziw i bez w\u0105tpienia przyczyni si\u0119 do zdynamizowania krytycznego dyskursu wok\u00f3\u0142 nacjonalizmu ukrai\u0144skiego. Pozycja ta jest warta polecenia nie tylko osobom zajmuj\u0105cym si\u0119 naukowo omawianymi kwestiami, ale tak\u017ce publicystom, mi\u0142o\u015bnikom historii a przede wszystkim politykom.<\/p>\r\n Jakub Bornio<\/em><\/strong> – Uniwersytet Wroc\u0142awski<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Podczas gdy \u015bwiat polityki odk\u0142ada debat\u0119 na temat ukrai\u0144skiego nacjonalizmu na \u201elepszy czas\u201d, \u015bwiat nauki coraz \u015bmielej wkracza w jej meandry. Dobrze si\u0119 dzieje, \u017ce ten drugi czyni to zar\u00f3wno w uj\u0119ciu historycznym i osadzaj\u0105c kwesti\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnych realiach. Tak w\u0142a\u015bnie jest w przypadku wprowadzonej niedawno do sprzeda\u017cy ponadtysi\u0105cstronicowej ksi\u0105\u017cki \u201eOUN, UPA i zag\u0142ada \u017byd\u00f3w\u201d […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,17,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98009"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98009"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98009\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\r\n Trudne pytania<\/strong><\/p>\r\n
\r\n Wielowymiarowe podej\u015bcie<\/strong><\/p>\r\n