{"id":98003,"date":"2017-11-02T12:23:07","date_gmt":"2017-11-02T16:23:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=98003"},"modified":"2017-11-02T12:23:07","modified_gmt":"2017-11-02T16:23:07","slug":"dozwolone-nie-znaczy-godne-czyli-pochowki-z-duchem-czasu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=98003","title":{"rendered":"Dozwolone nie znaczy godne, czyli poch\u00f3wki \u201ez duchem czasu”"},"content":{"rendered":"

Zwyczaje pogrzebowe ewoluuj\u0105. Pojawi\u0142y si\u0119 nawet postulaty, by w polskim prawie uregulowa\u0107 i\u015bcie poga\u0144skie praktyki wymykaj\u0105ce si\u0119 dzi\u015b obowi\u0105zuj\u0105cym przepisom prawa. Dyskusja nie toczy si\u0119 ju\u017c wok\u00f3\u0142 problemu: kremacja \u201etak\u201d czy \u201enie\u201d. Zalegalizowane bowiem mog\u0105 zosta\u0107 \u201eogrody pami\u0119ci\u201d, s\u0142u\u017c\u0105ce do rozsypywania proch\u00f3w, a nawet poch\u00f3wki morskie. A Ko\u015bci\u00f3\u0142 takie praktyki ocenia jednoznacznie.<\/strong><\/p>\r\n

Instrukcja Ad resurgendum cum Christo –<\/em> dotycz\u0105ca poch\u00f3wku cia\u0142 zmar\u0142ych oraz przechowywania proch\u00f3w w przypadku kremacji – nie pozostawia w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce tradycyjny poch\u00f3wek jest dla katolika najbardziej odpowiedni\u0105 form\u0105 wyra\u017cenia wiary i nadziei w zmartwychwstanie cia\u0142a. Dokument Kongregacji Nauki Wiary powsta\u0142, by wyja\u015bni\u0107 kontrowersje zwi\u0105zane z kremacj\u0105 cia\u0142. Warto do niego powr\u00f3ci\u0107, bo spopielanie zw\u0142ok – nie zabronione jako takie – ma niestety dalsze konsekwencje, jak tworzenie \u201eogrod\u00f3w pami\u0119ci\u201d, czy organizowanie \u201epoch\u00f3wk\u00f3w morskich\u201d. To ju\u017c spotykane dzi\u015b w Polsce praktyki, cho\u0107 skrajnie dalekie od chrze\u015bcija\u0144skiej tradycji. A niewykluczone, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci zostan\u0105 one uj\u0119te w ramy prawne.<\/p>\r\n

\u201eUmar\u0142ych pogrzeba\u0107\u201d<\/strong><\/p>\r\n

Jak przypomina instrukcja Ad resurgendum cum Christo, <\/em>aby zmartwychwsta\u0107 z Chrystusem, nale\u017cy umrze\u0107 z Chrystusem. Dlatego nale\u017cy dochowywa\u0107 zwyczaju grzebania cia\u0142 wiernych zmar\u0142ych, cho\u0107 sama w sobie kremacja nie jest \u201esprzeczna z religi\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105\u201d. Jest jednak pewien warunek: wyb\u00f3r ten nie mo\u017ce by\u0107 dyktowany ch\u0119ci\u0105 odrzucenia chrze\u015bcija\u0144skich dogmat\u00f3w lub czyniony w duchu sekciarskim czy pod \u201ewp\u0142ywem nienawi\u015bci do religii katolickiej i Ko\u015bcio\u0142a\u201d.<\/p>\r\n

Niestety, wraz z rozpowszechnieniem kremacji, na popularno\u015bci zyska\u0142y idee sprzeczne z wiar\u0105 katolick\u0105. To dlatego Kongregacja Nauki Wiary zdecydowa\u0142a si\u0119 na opracowanie wspomnianej tu instrukcji i wydanie norm dotycz\u0105cych przechowywania proch\u00f3w w przypadku kremacji.<\/p>\r\n

Instrukcja przypomina, \u017ce z chwil\u0105 \u015bmierci \u201edusza zostaje oddzielona od cia\u0142a, ale w zmartwychwstaniu B\u00f3g przywr\u00f3ci niezniszczalne \u017cycie naszemu przekszta\u0142conemu cia\u0142u, jednocz\u0105c je ponownie z nasz\u0105 dusz\u0105\u201d. Zatem id\u0105c \u201eza starodawn\u0105 tradycj\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, Ko\u015bci\u00f3\u0142 usilnie zaleca, by cia\u0142a zmar\u0142ych chowane by\u0142y na cmentarzu lub w miejscu \u015bwi\u0119tym\u201d. Jak czytamy, \u201ewe wspomnieniu \u015bmierci, pogrzebania i zmartwychwstania Pana, tajemnicy w \u015bwietle kt\u00f3rej objawia si\u0119 chrze\u015bcija\u0144ski sens \u015bmierci, poch\u00f3wek jest przede wszystkim najbardziej odpowiedni\u0105 form\u0105 wyra\u017cenia wiary i nadziei w zmartwychwstanie cia\u0142a\u201d.<\/p>\r\n

St\u0105d Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce pozwoli\u0107 na obrz\u0119dy, kt\u00f3re b\u0142\u0119dnie przedstawiaj\u0105 \u015bmier\u0107 – czy to jako ostateczne unicestwienie osoby, czy jako fuzj\u0119 z matk\u0105 natur\u0105, wszech\u015bwiatem, albo jako etap w procesie reinkarnacji, czy te\u017c ostateczne wyzwolenie z \u201ewi\u0119zienia\u201d cia\u0142a.<\/p>\r\n

Instrukcja przypomina te\u017c, \u017ce tylko poch\u00f3wek na cmentarzach lub w innych miejscach \u015bwi\u0119tych \u201ew\u0142a\u015bciwie odpowiada wsp\u00f3\u0142czuciu i szacunkowi, jakie nale\u017c\u0105 si\u0119 cia\u0142om zmar\u0142ych wiernych, kt\u00f3re przez chrzest sta\u0142y si\u0119 \u015bwi\u0105tyni\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego\u201d. Taka praktyka sprzyja wi\u0119c \u201epami\u0119ci i modlitwie za zmar\u0142ych ze strony rodziny i ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skiej\u201d oraz czczeniu m\u0119czennik\u00f3w i \u015bwi\u0119tych.<\/p>\r\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 – tam, gdzie przemawiaj\u0105 za tym przyczyny typu higienicznego, ekonomicznego lub spo\u0142ecznego – przyzwala na kremacj\u0119 cia\u0142 zmar\u0142ych, ale wyb\u00f3r ten nie mo\u017ce by\u0107 sprzeczny z jasno wyra\u017con\u0105 wol\u0105 zmar\u0142ego. \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 nie dostrzega przyczyn doktrynalnych, by zakaza\u0107 takiej praktyki, jako \u017ce kremacja zw\u0142ok nie dotyka duszy i nie uniemo\u017cliwia boskiej wszechmocy wskrzeszenia cia\u0142a, a wi\u0119c nie zawiera obiektywnego zaprzeczenia doktryny chrze\u015bcija\u0144skiej na temat nie\u015bmiertelno\u015bci duszy i zmartwychwstania cia\u0142a\u201d. Zatem kremacja nie jest zakazana, chyba, \u017ce zosta\u0142a wybrana z powod\u00f3w sprzecznych z nauk\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Niemniej Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u201enadal preferuje poch\u00f3wek cia\u0142, jako \u017ce w ten spos\u00f3b okazuje si\u0119 wi\u0119kszy szacunek zmar\u0142ym\u201d.<\/p>\r\n

Instrukcja przypomina te\u017c, \u017ce w przypadku kremacji, prochy \u201emusz\u0105 by\u0107 przechowywane z zasady w miejscu \u015bwi\u0119tym, czyli na cmentarzu, lub je\u015bli trzeba w ko\u015bciele albo na terenie przeznaczonym na ten cel przez odpowiednie w\u0142adze ko\u015bcielne\u201d. Przechowywanie proch\u00f3w w miejscu zamieszkania nie jest dozwolone. Odst\u0119pstwo od tej zasady mo\u017ce zatwierdzi\u0107 tylko Ordynariusz, w porozumieniu z Konferencj\u0105 Episkopatu i tylko w wa\u017cnych i uzasadnionych sytuacjach.<\/p>\r\n

Co istotne, instrukcja wyra\u017anie m\u00f3wi, \u017ce \u201eaby unikn\u0105\u0107 wszelkiego rodzaju dwuznaczno\u015bci o charakterze panteistycznym, naturalistycznym czy nihilistycznym, nie nale\u017cy zezwala\u0107 na rozrzucanie proch\u00f3w w powietrzu, na ziemi lub w wodzie albo w inny spos\u00f3b, ani te\u017c przerabianie kremowanych proch\u00f3w na pami\u0105tki, bi\u017cuteri\u0119 czy inne przedmioty, pami\u0119taj\u0105c, \u017ce w stosunku do tego typu post\u0119powania nie mo\u017cna bra\u0107 pod uwag\u0119 przyczyn higienicznych, spo\u0142ecznych czy ekonomicznych, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do wyboru kremacji\u201d. Swoj\u0105 drog\u0105 to przera\u017caj\u0105ce, \u017ce niekt\u00f3rym osobom takie wykorzystanie proch\u00f3w zmar\u0142ych w og\u00f3le przychodzi do g\u0142owy!<\/p>\r\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 podkre\u015bla te\u017c, \u017ce w przypadku gdy \u201ezmar\u0142y notorycznie \u017c\u0105da\u0142 kremacji i rozrzucenia w\u0142asnych proch\u00f3w w naturze z powod\u00f3w sprzecznych z wiar\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, nale\u017cy, zgodnie z prawem, odm\u00f3wi\u0107 przeprowadzenia uroczysto\u015bci pogrzebowych\u201d! Akceptacja dla kremacji ma wi\u0119c tak\u017ce granice.<\/p>\r\n

Prawo w s\u0142u\u017cbie \u201epost\u0119pu\u201d?<\/strong><\/p>\r\n

W Polsce kwesti\u0119 funkcjonowania cmentarzy i chowania zmar\u0142ych reguluje ustawa si\u0119gaj\u0105ca swym rodowodem do 1959 roku. Od czasu jej uchwalenia wiele si\u0119 zmieni\u0142o: nast\u0105pi\u0142y zmiany spo\u0142eczne, techniczne, ewoluowa\u0142o prawo mi\u0119dzynarodowe zwi\u0105zane chocia\u017cby z transportem zw\u0142ok\u2026 Innymi s\u0142owy – przyszed\u0142 czas na nowelizacj\u0119. I takie zamiany nadchodz\u0105.<\/p>\r\n

Jak czytamy w projekcie ustawy (jest on na etapie wewn\u0119trznych uzgodnie\u0144, a pracami kieruje Ministerstwo Zdrowia), nowe zapisy maj\u0105 uwzgl\u0119dni\u0107 istniej\u0105ce ju\u017c, niekatolickie praktyki pogrzebowe. \u201eNale\u017cy bowiem zauwa\u017cy\u0107, \u017ce liczne formy pogrzebu, takie jak kolumbaria, \u0142\u0105ki pami\u0119ci, czy te\u017c pogrzeby morskie z wyboru s\u0105 praktykowane wbrew obowi\u0105zuj\u0105cym przepisom, powoduj\u0105c erozj\u0119 autorytetu prawa\u201d – podkre\u015blono w uzasadnieniu.<\/p>\r\n

Po oburzeniu jakie wywo\u0142a\u0142y informacje o planach legislacyjnych, resort zdrowia wyja\u015bni\u0142, \u017ce proponowane przez G\u0142\u00f3wny Inspektorat Sanitarny przepisy nie s\u0105 stanowiskiem ani rz\u0105du, ani Ministerstwa Zdrowia, a projekt w czasie prac legislacyjnych mo\u017ce ulec jeszcze istotnym zmianom. \u201eMinisterstwo Zdrowia nie popiera zmian, kt\u00f3re mog\u0142yby dopuszcza\u0107 funkcjonowanie tzw. ogrod\u00f3w pami\u0119ci czy rozsypywanie proch\u00f3w nad morzem\u201d – podkre\u015blono.<\/p>\r\n

Takie zapisy w projekcie jednak istniej\u0105. \u201e\u0141\u0105ka pami\u0119ci\u201d definiowana jest tam jako \u201ewydzielone i oznaczone miejsce niezabudowane, usytuowane na terenie powierzchni grzebalnej, przeznaczone wy\u0142\u0105cznie do rozsypywania popio\u0142\u00f3w ludzkich\u201d. Projekt ustawy w\u015br\u00f3d miejsc pochowania wymienia: gr\u00f3b, \u0142\u0105k\u0119 pami\u0119ci, a w przypadku pogrzebu morskiego z wyboru – miejsce rozsypania lub zatopienia w morzu popio\u0142\u00f3w ludzkich.<\/p>\r\n

Ponadto projektodawcy proponuj\u0105, by w sytuacji, gdy dosz\u0142o do martwego urodzenia i nie ustalono p\u0142ci dziecka (obowi\u0105zek dokonania poch\u00f3wku spoczywa w\u00f3wczas na gminie, o ile nie uczyni\u0105 tego bliscy zmar\u0142ego), mo\u017cliwe by\u0142o dokonanie zbiorowej kremacji i rozsypanie popio\u0142\u00f3w na \u201e\u0142\u0105ce pami\u0119ci\u201d lub pochowanie w grobie ziemnym zbiorowym.<\/p>\r\n

Projekt sankcjonuje te\u017c kwestie dotykaj\u0105ce pogrzebu morskiego, kt\u00f3rego mo\u017cna dokona\u0107 z konieczno\u015bci lub z wyboru. W tym drugim przypadku osoba zmar\u0142a musi wyrazi\u0107 tak\u0105 wol\u0119 na pi\u015bmie. W\u00f3wczas dokonuje si\u0119 go poprzez \u201erozsypanie nad wyznaczonym akwenem morza terytorialnego popio\u0142\u00f3w ludzkich lub przez zatopienie w wyznaczonym akwenie morza terytorialnego rozpuszczalnej urny z popio\u0142ami ludzkimi\u201d. Pierwsza opcja realizowana jest za\u015b poprzez zatopienie w morzu zw\u0142ok os\u00f3b zmar\u0142ych na jednostkach p\u0142ywaj\u0105cych, o ile nie ma mo\u017cliwo\u015bci przekazania zw\u0142ok na l\u0105d w ci\u0105gu 48 godzin od zgonu, a jednostka nie posiada odpowiednich urz\u0105dze\u0144 do przechowywania zw\u0142ok.<\/p>\r\n

Analiza padaj\u0105cych w projekcie propozycji, sk\u0142ania do refleksji nad celem wytyczanych kierunk\u00f3w. Trudno bowiem pogodzi\u0107 si\u0119 z tez\u0105, \u017ce z\u0142e praktyki, staj\u0105ce si\u0119 niestety i w Polsce rzeczywisto\u015bci\u0105, nale\u017cy zalegalizowa\u0107, bo powoduj\u0105 \u201eerozj\u0119 autorytetu prawa\u201d.<\/p>\r\n

Dotychczasowe stanowisko resortu zdrowia na temat zaproponowanych rozwi\u0105za\u0144 daje nadziej\u0119, \u017ce najdalej id\u0105ce pomys\u0142y na legalizacj\u0119 form \u201epoch\u00f3wku\u201d nie znajd\u0105 potwierdzenia w projekcie ustawy, jaki trafi pod obrady Sejmu.<\/p>\r\n

Bo jest inna droga. Nie zawsze \u201ez duchem czasu\u201d oznacza \u201edobrze\u201d i \u201egodnie\u201d. I o tym od zawsze przypomina Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\r\n

Marcin Austyn<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zwyczaje pogrzebowe ewoluuj\u0105. Pojawi\u0142y si\u0119 nawet postulaty, by w polskim prawie uregulowa\u0107 i\u015bcie poga\u0144skie praktyki wymykaj\u0105ce si\u0119 dzi\u015b obowi\u0105zuj\u0105cym przepisom prawa. Dyskusja nie toczy si\u0119 ju\u017c wok\u00f3\u0142 problemu: kremacja \u201etak\u201d czy \u201enie\u201d. Zalegalizowane bowiem mog\u0105 zosta\u0107 \u201eogrody pami\u0119ci\u201d, s\u0142u\u017c\u0105ce do rozsypywania proch\u00f3w, a nawet poch\u00f3wki morskie. A Ko\u015bci\u00f3\u0142 takie praktyki ocenia jednoznacznie. Instrukcja Ad resurgendum […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[123],"tags":[211,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98003"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98003"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98003\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}