{"id":97772,"date":"2017-10-20T13:04:27","date_gmt":"2017-10-20T17:04:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=97772"},"modified":"2017-10-20T13:10:13","modified_gmt":"2017-10-20T17:10:13","slug":"skad-patrzy-na-nas-kosciuszko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=97772","title":{"rendered":"Sk\u0105d patrzy na nas Ko\u015bciuszko?"},"content":{"rendered":"

Tadeusza Ko\u015bciuszk\u0119 ho\u0142ubiono w Polsce praktycznie zawsze. Docenia\u0142o go spo\u0142ecze\u0144stwo w XIX wieku, wz\u00f3r widzia\u0142y w nim elity II Rzeczypospolitej, w PRL dow\u00f3dca widnia\u0142 na banknotach, a kult nie zamar\u0142 i w III RP. Zadziwiaj\u0105ca zgodno\u015b\u0107 i \u0142atwo\u015b\u0107 z jak\u0105 akceptuje si\u0119 \u00f3w \u201ekanon patriotycznych cn\u00f3t\u201d jest co najmniej zastanawiaj\u0105ca. Czy na pewno naczelnik insurekcji z roku 1794 to posta\u0107 krystaliczna?<\/strong><\/p>\r\n

Tadeusz Ko\u015bciuszko zmar\u0142 dok\u0142adnie 200 lat temu, 15 pa\u017adziernika roku 1817 w szwajcarskiej Solurze w chwili, gdy nad Wis\u0142\u0105 istnia\u0142o od kilkunastu miesi\u0119cy Kr\u00f3lestwo Polskie, organizm (wtedy jeszcze) stosunkowo niezale\u017cny od caratu, z kt\u00f3rym zwi\u0105zany by\u0142 uni\u0105 personaln\u0105. Mimo tego naczelnik insurekcji ko\u015bciuszkowskiej (czyli de facto<\/em> dow\u00f3dca w wojnie polsko-rosyjskiej) ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu przebywa\u0142 na emigracji.<\/p>\r\n

Wojskowy dow\u00f3dca nie chcia\u0142 bowiem firmowa\u0107 swoim nazwiskiem Kongres\u00f3wki, podobnie jak nie popiera\u0142 wcze\u015bniejszego quasi-niepodleg\u0142ego tworu pa\u0144stwowego, stworzonego przez zrewoltowanych Francuz\u00f3w i ich wodza Napoleona Bonapartego, Ksi\u0119stwa Warszawskiego. A ewentualne poparcie projektu przez Ko\u015bciuszk\u0119 znaczy\u0142o wiele, gdy\u017c przez dekady publicznej (g\u0142\u00f3wnie wojskowej) aktywno\u015bci, jego nazwisko zacz\u0119\u0142o by\u0107 znane, a sam dow\u00f3dca szybko, jeszcze za \u017cycia, sta\u0142 si\u0119 swego rodzaju \u201eautorytetem moralnym\u201d.<\/p>\r\n

<\/span><\/p>\r\n

W dystansie do poczyna\u0144 Napoleona nie chodzi\u0142o jednak Najwy\u017cszemu Naczelnikowi Si\u0142y Zbrojnej Narodowej o niech\u0119\u0107 do niesionych na francuskich bagnetach idea\u0142\u00f3w rewolucyjnych, a o brak jednoznacznego poparcia przez Cesarza Francuz\u00f3w sprawy polskiej. Gdyby taki gest zosta\u0142 wykonany, to radykalizm Pary\u017ca nie stanowi\u0142by dla Ko\u015bciuszki \u017cadnego problemu. Problemem by\u0142aby raczej\u2026 niedostateczna rewolucyjno\u015b\u0107 Napoleona. Polski dow\u00f3dca uwa\u017ca\u0142 go za grabarza republiki, czyli cz\u0142owieka o zbyt\u2026 zachowawczych przekonaniach.<\/p>\r\n

W ten spos\u00f3b dochodzimy do zasadniczego punktu ideologicznej biografii Tadeusza Ko\u015bciuszki. Sw\u00f3j polski patriotyzm naczelnik z\u0142\u0105czy\u0142 z post\u0119powymi \u201ewarto\u015bciami\u201d do tego stopnia, \u017ce za posta\u0107 godn\u0105 na\u015bladowania mo\u017cna go uzna\u0107 wy\u0142\u0105cznie zak\u0142adaj\u0105c rewolucyjne okulary.<\/p>\r\n

W\u0142a\u015bnie ta opcja ideowa by\u0142a Ko\u015bciuszce zdecydowanie najbli\u017csza. Walczy\u0142 bowiem – i nikt tego nie podwa\u017ca – o Polsk\u0119 niepodleg\u0142\u0105 (kwestia s\u0142uszno\u015bci podejmowanych decyzji i dzia\u0142a\u0144 to w\u0105tek odr\u0119bny). By\u0142a to jednak Polska konkretnie sprofilowana ideologicznie. Nie by\u0142o w \u201eRzeczpospolitej marze\u0144\u201d naczelnika miejsca ani na monarch\u0119 ani realny wp\u0142yw Ko\u015bcio\u0142a katolickiego na sprawy spo\u0142eczne.<\/p>\r\n

\u201eAlbowiem wszelkie cia\u0142o udzielne w narodzie b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142o przeciw poczynaniom rz\u0105du, przy kt\u00f3rym b\u0119d\u0105 istnia\u0142y utajone rewolty, konspiracje, w kt\u00f3re niestety obfituje historia; nie mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119, \u017ce zmieni\u0105 post\u0119powanie, gdy\u017c w ich interesie le\u017cy istotnie fascynowanie oczu ludu k\u0142amstwem, strachem przed piek\u0142em, dziwacznymi dogmatami i abstrakcyjnymi czy te\u017c niezrozumia\u0142ymi ideami teologii\u201d – pisa\u0142 Tadeusz Ko\u015bciuszko w li\u015bcie do ksi\u0119cia Adama Czartoryskiego w roku 1814 uznaj\u0105c prawdy g\u0142oszone przez duchowych za k\u0142amstwo, dogmaty za dziwactwo, a m\u00f3wienie o rzeczach ostatecznych za straszenie ch\u0142op\u00f3w w celu manipulowania t\u0105 grup\u0105 spo\u0142eczn\u0105. St\u0105d bardzo blisko do Marksowej tezy o religii jako opium dla ludu, przet\u0142umaczonej p\u00f3\u017aniej przez Lenina na warunki rosyjskie jako \u201ereligia to gorza\u0142ka dla ludu\u201d.<\/p>\r\n

Mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 twierdzi\u0107, \u017ce negatywny stosunek naczelnika do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego by\u0142 charakterystyczny dla pogl\u0105d\u00f3w wyra\u017canych przeze\u0144 w ostatnich latach \u017cycia. Nie ma jednak dowod\u00f3w, \u017ce Ko\u015bciuszko dokona\u0142 wolty ideowej, a wcze\u015bniej, w chwili gdy na polu bitwy walczy\u0142 o Polsk\u0119, docenia\u0142 spo\u0142eczn\u0105 rol\u0119 Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

By\u0142 on bowiem dzieckiem swoich czas\u00f3w w wielu aspektach, tak\u017ce w wymiarze ideologicznym. Mo\u017cna by nawet zaryzykowa\u0107 stwierdzenie, \u017ce Tadeusz Ko\u015bciuszko i o\u015bwieceniowe paradygmaty to niemal jedno\u015b\u0107: to co bowiem g\u0142osili \u00f3wcze\u015bni filozofowie, naczelnik b\u0119d\u0105cy bohaterem pokole\u0144 Polak\u00f3w, pr\u00f3bowa\u0142 wciela\u0107 w \u017cycie. Dowi\u00f3d\u0142 tego bij\u0105c si\u0119 za swoje idea\u0142y nie tylko w kraju, ale i za granic\u0105. Jako \u017co\u0142nierz s\u0142u\u017cy\u0142 bowiem w tworz\u0105cych si\u0119 w\u0142a\u015bnie republika\u0144skich Stanach Zjednoczonych, a za walk\u0119 o o\u015bwieceniowo rozumian\u0105 wolno\u015b\u0107 otrzyma\u0142 od Francji (rewolucyjnej oczywi\u015bcie) tytu\u0142 Obywatela Francji.<\/p>\r\n

Uwag\u0119 w tym kontek\u015bcie przyci\u0105ga r\u00f3wnie\u017c moment wybuchu insurekcji ko\u015bciuszkowskiej. Powstanie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 w marcu roku 1794, w chwili, gdy jego przygotowanie pozostawia\u0142o wiele do \u017cyczenia. W tym czasie rewolucyjna Francja toczy\u0142a wojny z europejsk\u0105 koalicj\u0105, skonsolidowan\u0105 po \u015bci\u0119ciu w roku 1793 Ludwika XVI. Pary\u017c bez trudu mo\u017cna wskaza\u0107 jako o\u015brodek zainteresowany zaanga\u017cowaniem mocarstw Europy \u015arodkowej (Rosji, Austrii i Prus) w sprawy polskie. Ko\u015bciuszko natomiast ju\u017c w roku 1793 przebywa\u0142 z tajn\u0105 misj\u0105 we Francji z zadaniem zaprezentowania planu wzniecenia nad Wis\u0142\u0105 powstania. Ostatecznie rewolucyjne w\u0142adze nic Polakom nie obieca\u0142y, ale jednocze\u015bnie zach\u0119ca\u0142y do walki.<\/p>\r\n

Ko\u015bciuszko jednak nie tylko walczy\u0142 z broni\u0105 w r\u0119ku o realizacj\u0119 swoich pogl\u0105d\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c poucza\u0142 niezbyt wolno\u015bciowych, jego zdaniem, lider\u00f3w tworz\u0105cego si\u0119 pa\u0144stwa ameryka\u0144skiego. Sugerowa\u0142, by Indianom i niewolnikom (g\u0142\u00f3wnie murzy\u0144skim) nada\u0107 prawa, jakimi chcia\u0142by obdarowa\u0107 ch\u0142op\u00f3w w Polsce swoich marze\u0144. Z kolei w chwili, gdy naczelnik mia\u0142 najwi\u0119kszy wp\u0142yw na Rzeczpospolit\u0105 – podczas insurekcji – pr\u00f3bowa\u0142 g\u0142\u0119biej zintegrowa\u0107 kolejn\u0105 \u201ewykluczon\u0105\u201d grup\u0119, innych przedstawicieli \u201eproletariatu\u201d owego czasu – \u017byd\u00f3w (poprzez utworzenie Pu\u0142ku Lekkokonnego Starozakonnego).<\/p>\r\n

Czy wi\u0119c w tej etnicznej i (m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem marksizmu) klasowej wra\u017cliwo\u015bci kryje si\u0119 tajemnica sukcesu Tadeusza Ko\u015bciuszki, bohatera Polski i Polak\u00f3w w r\u00f3\u017cnych sytuacjach politycznych?<\/p>\r\n

Odpowied\u017a ta z pewno\u015bci\u0105 nie jest kompletna, gdy\u017c wiedza o pogl\u0105dach naczelnika insurekcji z roku 1794 w ca\u0142o\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa ma znamiona szcz\u0105tkowej. Niew\u0105tpliwie jednak narodowe elity zawsze mia\u0142y \u015bwiadomo\u015b\u0107 lewicowo\u015bci bohatera. Skoro wi\u0119c dow\u00f3dca m\u00f3g\u0142 by\u0107 czczony w ka\u017cdym ustroju i sytuacji spo\u0142ecznej (np. w Rzeczypospolitej Krakowskiej, organizmie o ustroju mieszcza\u0144sko-elitarystycznym, w kt\u00f3rym to usypano Ko\u015bciuszce w Krakowie kopiec), to najwyra\u017aniej jego przekonania nie stanowi\u0142y problemu.<\/p>\r\n

\u015awiadczy to o dw\u00f3ch smutnych, z punktu widzenia katolika i konserwatysty, prawdach. Po pierwsze wielu wp\u0142ywowych intelektualist\u00f3w i dzia\u0142aczy patriotycznych stawia\u0142o i wci\u0105\u017c stawia walk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 wy\u017cej od zasad duchowych, albo przynajmniej bez problemu akceptuje antyklerykalne pogl\u0105dy, jakich przedstawicielem by\u0142 Ko\u015bciuszko.<\/p>\r\n

Po drugie polski patriotyzm, za spraw\u0105 r\u00f3\u017cnych wydarze\u0144 historycznych z ko\u0144ca XVIII wieku, gdy Rzeczypospolita upad\u0142a w trakcie pr\u00f3by reformowania pa\u0144stwa w duchu o\u015bwieceniowym, do\u015b\u0107 silnie zespoi\u0142 si\u0119 z niekt\u00f3rymi doktrynami politycznymi dominuj\u0105cymi w epoce o\u015bwiecenia. Klasycznym przyk\u0142adem tego jest republikanizm, wyznawany tak\u017ce przez Tadeusza Ko\u015bciuszk\u0119. Umi\u0142owanie takiej formy rz\u0105d\u00f3w zaw\u0142adn\u0119\u0142o sercami zar\u00f3wno XIX-wiecznych lider\u00f3w ruchu niepodleg\u0142o\u015bciowego jak i – w jeszcze wi\u0119kszym stopniu – dzisiejszymi przedstawicielami tzw. obozu patriotycznego. Bez wi\u0119kszych zastrze\u017ce\u0144 akceptuj\u0105 oni ca\u0142y baga\u017c ideologiczny naczelnika insurekcji z roku 1794, chocia\u017c jest on w niema\u0142ym stopniu sprzeczny z zasadami katolickimi, do kt\u00f3rych si\u0119 odwo\u0142uj\u0105.<\/p>\r\n

\u201ePatrz Ko\u015bciuszko na nas z nieba\u201d – pisa\u0142 romantyczny poeta Rajnold Suchodolski, najbardziej znany ze \u015bpiewanego dzisiaj wiersza \u201eWitaj majowa jutrzenko\u201d o konstytucji 3 maja. Oczywi\u015bcie nie znamy po\u015bmiertnych los\u00f3w duszy Naczelnika, jak najsprawiedliwszy S\u0119dzia – Pan B\u00f3g. Nie zna\u0142 te\u017c los\u00f3w dow\u00f3dcy jego piewca – Suchodolski. Jako katolicy mamy obowi\u0105zek modli\u0107 si\u0119 za ka\u017cdego zmar\u0142ego, w tym za dusz\u0119 Tadeusza Ko\u015bciuszki. Nie uniemo\u017cliwia nam to jednak dokonania, opartej na dost\u0119pnej wiedzy historycznej, analizy pogl\u0105d\u00f3w i dokona\u0144 naczelnika. A bezapelacyjnie stwierdzi\u0107 nale\u017cy, \u017ce nie wpisuj\u0105 si\u0119 one w kanon katolickiej wizji pa\u0144stwa oraz spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

Dlatego te\u017c dzisiaj, 200. lat po \u015bmierci Ko\u015bciuszki, trzeba powa\u017cnie zastanowi\u0107 si\u0119 nad dalszym propagowaniem kultu rewolucjonisty. Polsce i Polakom przyda si\u0119 g\u0142\u0119boka refleksja i gruntowny przegl\u0105d kanonu \u201enarodowych bohater\u00f3w\u201d, a naczelnikowi insurekcji z roku 1794 od szkolnych akademii, wierszyk\u00f3w i sejmowych braw na pewno bardziej potrzebna jest modlitwa.<\/p>\r\n

Micha\u0142 Wa\u0142ach<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Za: PoloniaChristiana – pch24.pl (2017-10-16)<\/a><\/p>\r\n

\r\n

[Wybrane wypowiedzi internaut\u00f3w pod w\/w tekstem na stronie \u017ar\u00f3d\u0142owej:<\/strong>]<\/p>\r\n

Ko\u015bciuszko – rewolucjonista i najprawdopodobniej mason, takich w\u0142a\u015bnie czcimy bohater\u00f3w i w\u0142\u0105cza si\u0119 w to r\u00f3wnie\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142. Ci\u0105g\u0142a afirmacja powsta\u0144 i zapomnienie o Kr\u00f3lestwie Polskim z lat 1815-1830, bo fe, bo z carem itd. zero realistycznego my\u015blenia. Teraz z romantyczn\u0105 wizj\u0105 Tr\u00f3jmorza w g\u0142owie wy\u015bl\u0105 nas z karabinkami w obronie Ukrainy i na Moskw\u0119. Niech \u017cyj\u0105 powstania, tak pi\u0119knie obchodzone s\u0105 rocznice ich upadk\u00f3w. Dajmy si\u0119 wykrwawi\u0107 za wolno\u015b\u0107 nasz\u0105 i wasz\u0105 – wolno\u015b\u0107 po 89 roku „od pasa w d\u00f3\u0142”. W tym samym czasie wrogowie Polski zacieraj\u0105 r\u0105czki i podsycaj\u0105 romantyczno-patetyczne nastroje.
\r\n Aguirre<\/em>
\r\n
\r\n Najpierw jestem katolikiem, p\u00f3\u017aniej Polakiem. Ko\u015bciuszko nie by\u0142 katolikiem, a wszyscy kt\u00f3rzy za nim poszli r\u00f3wnie\u017c dali si\u0119 zwie\u015b\u0107 masonerii. Dlatego owoce tych z pozoru szlachetnych zryw\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bciowych s\u0105 cierpkie i doprowadzi\u0142y do dzisiejszego zniszczenia Europy.
\r\n gym<\/em><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tadeusza Ko\u015bciuszk\u0119 ho\u0142ubiono w Polsce praktycznie zawsze. Docenia\u0142o go spo\u0142ecze\u0144stwo w XIX wieku, wz\u00f3r widzia\u0142y w nim elity II Rzeczypospolitej, w PRL dow\u00f3dca widnia\u0142 na banknotach, a kult nie zamar\u0142 i w III RP. Zadziwiaj\u0105ca zgodno\u015b\u0107 i \u0142atwo\u015b\u0107 z jak\u0105 akceptuje si\u0119 \u00f3w \u201ekanon patriotycznych cn\u00f3t\u201d jest co najmniej zastanawiaj\u0105ca. Czy na pewno naczelnik insurekcji […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[131,195],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97772"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97772"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97772\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}