{"id":97637,"date":"2017-09-29T22:12:47","date_gmt":"2017-09-30T02:12:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=97637"},"modified":"2017-09-28T13:58:44","modified_gmt":"2017-09-28T17:58:44","slug":"malzenska-historia-polski-pawel-siergiejczyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=97637","title":{"rendered":"Ma\u0142\u017ce\u0144ska historia Polski – Pawe\u0142 Siergiejczyk<\/em>"},"content":{"rendered":"

\u201eBella gerant alii, tu, felix Austria, nube!\u201d – Niech inni prowadz\u0105 wojny, a ty, szcz\u0119\u015bliwa Austrio, \u017ce\u0144 si\u0119! Ta dewiza przy\u015bwieca\u0142a Habsburgom – najpot\u0119\u017cniejszej katolickiej dynastii w dziejach Europy. Austriacki dom panuj\u0105cy wola\u0142 bowiem zawiera\u0107 przymierza ni\u017c toczy\u0107 wojny, kt\u00f3rych wynik zawsze by\u0142 przecie\u017c niepewny, a koszty i straty zwykle ogromne. A nieodzownym elementem politycznych przymierzy mi\u0119dzy monarchiami dawnej Europy by\u0142y ma\u0142\u017ce\u0144stwa cz\u0142onk\u00f3w rodzin panuj\u0105cych. W tej dziedzinie pot\u0119\u017cnie rozro\u015bni\u0119ty r\u00f3d Habsburg\u00f3w okaza\u0142 si\u0119 bezkonkurencyjny.<\/p>\r\n

Ale nie tylko Austria mia\u0142a swoj\u0105 \u201ehistori\u0119 matrymonialn\u0105\u201d. Tak naprawd\u0119 w dziejach ka\u017cdego pa\u0144stwa ma\u0142\u017ce\u0144stwa w\u0142adc\u00f3w odgrywa\u0142y kluczow\u0105, cho\u0107 mocno niedocenian\u0105 dzi\u015b rol\u0119. Dreszczyk emocji – najcz\u0119\u015bciej niezdrowej – wzbudzaj\u0105 bowiem barwne opowie\u015bci o \u017cyciu prywatnym kr\u00f3l\u00f3w i cesarzy, na czym korzystaj\u0105 autorzy i wydawcy poczytnych ksi\u0105\u017cek oraz tw\u00f3rcy popularnych film\u00f3w i seriali. Taka \u201etabloidyzacja\u201d historii niczemu dobremu nie s\u0142u\u017cy, utrwala tylko przekonanie, \u017ce \u201ewielcy tego \u015bwiata\u201d umieli si\u0119 \u201edobrze bawi\u0107\u201d, zatem taki styl \u017cycia godny jest pochwa\u0142y i na\u015bladowania. Tymczasem owe barwne epizody, nawet je\u015bli s\u0105 prawdziwe (a z tym bywa r\u00f3\u017cnie), przes\u0142aniaj\u0105 to, co naprawd\u0119 istotne: \u017ce w chrze\u015bcija\u0144skim \u015bwiecie ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest instytucj\u0105 fundamentaln\u0105, zar\u00f3wno w wymiarze prywatnym, jak i publicznym. Co wi\u0119cej, stosunek do instytucji ma\u0142\u017ce\u0144stwa stanowi bardzo dobry miernik kondycji moralnej danego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

\u201eMatka chrzestna\u201d Polak\u00f3w<\/h4>\r\n

Z takiej perspektywy warto spojrze\u0107 na dzieje naszej ojczyzny, kt\u00f3rej w\u0142adcy co prawda nie stronili od wojen, ale te\u017c chyba mieli szcz\u0119\u015bcie do dobrych zwi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich. Zacz\u0105\u0107 wypada od stwierdzenia faktu tyle\u017c oczywistego, co jednak s\u0142abo u\u015bwiadamianego, \u017ce narodziny Polski jako kraju chrze\u015bcija\u0144skiego \u015bci\u015ble wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie z ma\u0142\u017ce\u0144stwem. Nie przypadkowo bowiem Gall Anonim w swojej kronice wspomina, i\u017c Mieszko I<\/p>\r\n

w takich by\u0142 pogr\u0105\u017cony b\u0142\u0119dach poga\u0144stwa, \u017ce wedle zwyczaju swego siedmiu \u017con za\u017cywa\u0142. W ko\u0144cu za\u017c\u0105da\u0142 w ma\u0142\u017ce\u0144stwo jednej bardzo dobrej chrze\u015bcijanki z Czech, imieniem Dubrowka. Lecz ona odm\u00f3wi\u0142a po\u015blubienia go, je\u015bli nie zrzuci swego zdro\u017cnego obyczaju i nie przyrzeknie zosta\u0107 chrze\u015bcijaninem. Gdy za\u015b na to przysta\u0142, \u017ce porzuci \u00f3w zwyczaj poga\u0144ski i przyjmie sakramenta wiary chrze\u015bcija\u0144skiej, ksi\u0119\u017cna owa przyby\u0142a do Polski z wielkim orszakiem \u015bwieckich i duchownych, ale nie pierwej podzieli\u0142a z nim \u0142o\u017ce ma\u0142\u017ce\u0144skie, a\u017c powoli a pilnie zaznajamiaj\u0105c si\u0119 z obyczajem chrze\u015bcija\u0144skim i prawami ko\u015bcielnymi, wyrzek\u0142 si\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w poga\u0144stwa i przeszed\u0142 na \u0142ono matki Ko\u015bcio\u0142a. Pierwszy wi\u0119c ksi\u0105\u017c\u0119 Polski Mieszko dost\u0105pi\u0142 \u0142aski chrztu za spraw\u0105 wiernej \u017cony.<\/p>\r\n

Trudno nie wierzy\u0107 pierwszemu polskiemu kronikarzowi, skoro sto lat przed nim niemiecki biskup Thietmar w swojej kronice szczeg\u00f3\u0142owo opisa\u0142 dzia\u0142ania Dobrawy, konstatuj\u0105c:<\/p>\r\n

Pracowa\u0142a wi\u0119c nad nawr\u00f3ceniem swego ma\u0142\u017conka i wys\u0142ucha\u0142 jej mi\u0142o\u015bciwy Stw\u00f3rca. Jego niesko\u0144czona \u0142aska sprawi\u0142a, i\u017c ten, kt\u00f3ry Go tak srogo prze\u015bladowa\u0142, pokaja\u0142 si\u0119 i pozby\u0142 si\u0119 na ustawiczne namowy swej ukochanej ma\u0142\u017conki jadu przyrodzonego poga\u0144stwa, chrztem \u015bwi\u0119tym zmywaj\u0105c plam\u0119 grzechu pierworodnego. I natychmiast w \u015blad za g\u0142ow\u0105 i swoim umi\u0142owanym w\u0142adc\u0105 posz\u0142y u\u0142omne dot\u0105d cz\u0142onki spo\u015br\u00f3d ludu i w szat\u0119 godow\u0105 przyodziane w poczet syn\u00f3w Chrystusowych zosta\u0142y zaliczone.<\/p>\r\n

Nie ulega zatem w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Dobrawa (bo tak najpewniej brzmia\u0142o jej czeskie imi\u0119, b\u0142\u0119dnie spolszczone na \u201eD\u0105br\u00f3wk\u0119\u201d, gdy\u017c pochodzi\u0142o od s\u0142owa \u201eDobra\u201d, po \u0142acinie Bona<\/i>) by\u0142a de facto<\/i> matk\u0105 chrzestn\u0105 nie tylko swojego m\u0119\u017ca, ale i ca\u0142ego kraju, kt\u00f3ry od tego momentu zacz\u0105\u0142 przyjmowa\u0107 wiar\u0119 katolick\u0105. Oczywi\u015bcie maj\u0105 racj\u0119 ci historycy, kt\u00f3rzy wi\u0105\u017c\u0105 to ma\u0142\u017ce\u0144stwo z sojuszem polsko-czeskim, bynajmniej jednak nie antyniemieckim, gdy\u017c oba pa\u0144stwa znajdowa\u0142y si\u0119 w sferze oddzia\u0142ywania zar\u00f3wno cesarstwa Otton\u00f3w, jak i Ko\u015bcio\u0142a niemieckiego.<\/p>\r\n

Rodzinna Europa<\/h4>\r\n

Przypisywanie dzi\u015b naszemu pierwszemu w\u0142adcy antyniemieckich uprzedze\u0144 nie ma sensu r\u00f3wnie\u017c w \u015bwietle drugiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa Mieszka I – po \u015bmierci Dobrawy w 977 roku – z Od\u0105, c\u00f3rk\u0105 margrabiego Dytryka, kt\u00f3ra specjalnie w tym celu opu\u015bci\u0142a klasztor. Warto sobie u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce zwi\u0105zek Ody z Mieszkiem trwa\u0142 d\u0142u\u017cej ni\u017c ma\u0142\u017ce\u0144stwo ksi\u0119cia z Dobraw\u0105, a druga \u017cona urodzi\u0142a Mieszkowi a\u017c trzech syn\u00f3w, podczas gdy Dobrawa tylko jednego – Boles\u0142awa Chrobrego. Ale to w\u0142a\u015bnie Chrobry, przejmuj\u0105c po \u015bmierci ojca pe\u0142ni\u0119 w\u0142adzy, wygna\u0142 macoch\u0119 i przyrodnich braci nie tylko z Polski, ale te\u017c – jak si\u0119 mia\u0142o okaza\u0107 – z polskiej pami\u0119ci historycznej. Do umocnienia \u201eczarnej legendy\u201d Ody przyczyni\u0142y si\u0119 te\u017c popularne powie\u015bci \u201epiastowskie\u201d Karola Bunscha. Nasza druga w\u0142adczyni chyba jednak nie zas\u0142u\u017cy\u0142a na takie potraktowanie, tym bardziej, \u017ce jej imi\u0119 figuruje pod pierwszym wa\u017cnym dokumentem w dziejach Polski, nazywanym Dagome iudex<\/i>. Ten polityczny testament Mieszka oddawa\u0142 pa\u0144stwo polskie \u015bwi\u0119temu Piotrowi, czyli pod opiek\u0119 Stolicy Apostolskiej. By\u0142o to nie tylko symboliczne zwie\u0144czenie misji dziejowej ksi\u0119cia gnie\u017anie\u0144skiego, ale te\u017c jednoznacze potwierdzenie miejsca Polski w chrze\u015bcija\u0144skiej Europie.<\/p>\r\n

Zreszt\u0105 i w\u015br\u00f3d czterech kolejnych \u017con Boles\u0142awa Chrobrego nie brakowa\u0142o niemieckich arystokratek, lecz postaci\u0105 prawdziwie wielkiego formatu by\u0142a dopiero \u017cona jego nast\u0119pcy, Mieszka II. Kr\u00f3lowa Rycheza by\u0142a c\u00f3rk\u0105 palatyna re\u0144skiego, a ze strony matki – wnuczk\u0105 cesarza Ottona II i cesarzowej Teofano (s\u0142awnej ksi\u0119\u017cniczki bizanty\u0144skiej) oraz siostrzenic\u0105 Ottona III. By\u0107 mo\u017ce to cesarskie pochodzenie sprawi\u0142o, \u017ce r\u00f3wnie\u017c wok\u00f3\u0142 Rychezy naros\u0142a \u201eczarna legenda\u201d, jakoby mia\u0142a udzia\u0142 w obaleniu rz\u0105d\u00f3w swego m\u0119\u017ca. W rzeczywisto\u015bci jej wp\u0142yw na losy Polski okaza\u0142 si\u0119 wielce pozytywny: nie tylko zadba\u0142a o staranne, klasztorne wykszta\u0142cenie swojego syna, Kazimierza Odnowiciela, ale przede wszystkim, dzi\u0119ki swoim wp\u0142ywom w Niemczech, walnie przyczyni\u0142a si\u0119 do odzyskania przeze\u0144 w\u0142adzy w pa\u0144stwie polskim, kt\u00f3re w ten spos\u00f3b podnios\u0142o si\u0119 z ruin po pierwszym kryzysie dziejowym w latach trzydziestych XI wieku.<\/p>\r\n

To w\u0142a\u015bnie ma\u0142\u017ce\u0144stwa Piast\u00f3w i Piast\u00f3wien s\u0105 najlepszym dowodem na siln\u0105 pozycj\u0119 m\u0142odego pa\u0144stwa w \u015bredniowiecznej Europie. Ju\u017c c\u00f3rka Mieszka I i Dobrawy, Sygryda, by\u0142a \u017con\u0105 kolejno kr\u00f3l\u00f3w Szwecji i Danii. Natomiast Gertruda, c\u00f3rka Mieszka II i Rychezy, zosta\u0142a wydana za ksi\u0119cia kijowskiego Izjas\u0142awa. Z jej imieniem \u0142\u0105czy si\u0119 tzw. Kodeks Gertrudy – spisany na pergaminie i pi\u0119knie ozdobiony miniaturami modlitewnik, stanowi\u0105cy potwierdzenie wysokiej kultury umys\u0142owej panuj\u0105cej na dworach nowych pa\u0144stw chrze\u015bcija\u0144skich \u015brodkowo-wschodniej Europy ju\u017c w XI wieku. Zwi\u0105zki \u00f3wczesnej Polski z Rusi\u0105 Kijowsk\u0105 by\u0142y zreszt\u0105 bardzo \u015bcis\u0142e, skoro \u017cony brali stamt\u0105d kolejni Piastowie: Kazimierz Odnowiciel, Boles\u0142aw \u015amia\u0142y, Boles\u0142aw Krzywousty, Boles\u0142aw K\u0119dzierzawy, Mieszko Stary, Leszek Bia\u0142y, Konrad Mazowiecki, Leszek Czarny. Przeczy to kolejnemu mitowi – o naszym rzekomo odwiecznym konflikcie ze wschodnimi s\u0105siadami. Podobnie jak w przypadku relacji z Niemcami, \u015bredniowieczna Polska nie mia\u0142a na Rusi sta\u0142ych wrog\u00f3w, za\u015b liczne ma\u0142\u017ce\u0144stwa, zawierane zar\u00f3wno na kierunku wschodnim, jak i zachodnim, pokazuj\u0105, \u017ce \u00f3wczesna Europa stanowi\u0142a wsp\u00f3lnot\u0119 religijn\u0105 i cywilizacyjn\u0105, skupion\u0105 wok\u00f3\u0142 Rzymu. Na linii Kij\u00f3w – Krak\u00f3w – Kolonia nasi w\u0142adcy czuli si\u0119 jak u siebie w domu, bo wsz\u0119dzie po drodze mogli spotka\u0107 krewnych i powinowatych.<\/p>\r\n

Epoka \u015bwi\u0119tych \u017con<\/h4>\r\n

T\u0119 lini\u0119 trzeba by jeszcze rozci\u0105gn\u0105\u0107 na Prag\u0119 i Bud\u0119 (dzisiejszy Budapeszt), bo czeskie i w\u0119gierskie kr\u00f3lewny nieraz zasiada\u0142y na krakowskim tronie, a polskie – na tronach pa\u0144stw s\u0105siednich. Tak jak b\u0142ogos\u0142awiona Salomea, c\u00f3rka ksi\u0119cia Leszka Bia\u0142ego, wydana za m\u0105\u017c za w\u0119gierskiego kr\u00f3lewicza Kolomana, kt\u00f3ry na kilka lat zosta\u0142 kr\u00f3lem halickim (ze stolic\u0105 w ruskim Haliczu, od kt\u00f3rego kilka wiek\u00f3w p\u00f3\u017aniej utworzono nazw\u0119 Galicja), a po utracie tego efemerycznego pa\u0144stwa obj\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 w S\u0142owenii i Chorwacji. Po \u015bmierci m\u0119\u017ca, kt\u00f3ry zmar\u0142 w wyniku ran odniesionych w walce z najazdem tatarskim, Salomea wst\u0105pi\u0142a do klasztoru klarysek w Zawicho\u015bcie (p\u00f3\u017aniej przeniesionego do Ska\u0142y), kt\u00f3rego by\u0142a za\u0142o\u017cycielk\u0105.<\/p>\r\n

Ta b\u0142ogos\u0142awiona piast\u00f3wna niew\u0105tpliwie mia\u0142a decyduj\u0105cy wp\u0142yw na zawarcie ma\u0142\u017ce\u0144stwa jej brata, ksi\u0119cia Boles\u0142awa Wstydliwego, ze \u015bwi\u0119t\u0105 King\u0105 (a w\u0142a\u015bciwie Kunegund\u0105), c\u00f3rk\u0105 kr\u00f3la w\u0119gierskiego Beli IV, po k\u0105dzieli wnuczk\u0105 cesarza bizanty\u0144skiego. \u015aw. Kinga znana jest u nas g\u0142\u00f3wnie jako bohaterka legendy o sprowadzeniu soli do kopal\u0144 ma\u0142opolskich. Znacznie s\u0142abiej pami\u0119ta si\u0119 o tym, \u017ce by\u0142a tercjark\u0105 franciszka\u0144sk\u0105 (przez ponad 30 lat wraz z m\u0119\u017cem zachowali czysto\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105) i za\u0142o\u017cycielka klasztoru klarysek w Starym S\u0105czu, gdzie zako\u0144czy\u0142a sw\u00f3j pobo\u017cny \u017cywot. Warto te\u017c przypomnie\u0107, \u017ce na dworze Kingi wychowa\u0142a si\u0119 jej m\u0142odsza siostra, b\u0142ogos\u0142awiona Jolenta-Helena, kt\u00f3ra zosta\u0142a \u017con\u0105 ksi\u0119cia wielkopolskiego Boles\u0142aw Pobo\u017cnego. R\u00f3wnie\u017c i ona zako\u0144czy\u0142a ziemsk\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 w za\u0142o\u017conym przez siebie klasztorze klarysek, tyle \u017ce w Gnie\u017anie. Jak\u017ce wymowny jest fakt, \u017ce c\u00f3rka owej b\u0142ogos\u0142awionej, Jadwiga, zosta\u0142a \u017con\u0105 W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka i razem z nim otrzyma\u0142a koron\u0119 kr\u00f3lewsk\u0105 w roku 1320.<\/p>\r\n

Najpi\u0119kniejszymi kwiatami na wielkim piastowskim drzewie okaza\u0142y si\u0119 jednak dwie inne Jadwigi, obie uznane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 za \u015bwi\u0119te. Co ciekawe, r\u00f3wnie\u017c i one nie by\u0142y rodowitymi piast\u00f3wnami, lecz wspania\u0142ym przeszczepem z innych katolickich rod\u00f3w Europy. \u015awi\u0119ta Jadwiga \u015al\u0105ska pochodzi\u0142a z wp\u0142ywowej niemieckiej arystokracji, a jej matka wywodzi\u0142a si\u0119 z rodu Wettyn\u00f3w – tego samego, kt\u00f3ry wyda p\u00f3\u017aniej dw\u00f3ch saskich kr\u00f3l\u00f3w Polski. Jako \u017cona ksi\u0119cia \u015bl\u0105skiego, Henryka Brodatego, jednego z najlepszych gospodarzy na ziemiach polskich, urodzi\u0142a siedmioro dzieci, po czym wycofa\u0142a si\u0119 do za\u0142o\u017conego przez m\u0119\u017ca klasztoru cystersek w Trzebnicy (cho\u0107 formalnych \u015blub\u00f3w zakonnych nigdy nie z\u0142o\u017cy\u0142a). Znana by\u0142a z \u017carliwej pobo\u017cno\u015bci, surowego umartwiania, szerokiej dzia\u0142alno\u015bci dobroczynnej i budowy wielu \u015bwi\u0105ty\u0144. Prze\u017cy\u0142a zar\u00f3wno m\u0119\u017ca, jak i syna, ksi\u0119cia Henryka Pobo\u017cnego, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w bitwie z Tatarami pod Legnic\u0105 w 1241 roku.<\/p>\r\n

O ile kult \u015bl\u0105skiej ksi\u0119\u017cnej ma dzi\u015b g\u0142\u00f3wnie charakter lokalny, to druga \u015bwi\u0119ta Jadwiga znana jest chyba wszystkim Polakom. Mowa oczywi\u015bcie o c\u00f3rce Ludwika W\u0119gierskiego i \u017conie W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y, zmar\u0142ej w wieku 25 lat kr\u00f3lowej – a w\u0142a\u015bciwie samodzielnym kr\u00f3lu – Polski. Stanowi ona swoisty pomost \u0142\u0105cz\u0105cy dynastie Piast\u00f3w (matk\u0105 jej ojca by\u0142a wszak El\u017cbieta \u0141okietk\u00f3wna, siostra Kazimierza Wielkiego, kt\u00f3ra rz\u0105dzi\u0142a Polsk\u0105 w imieniu syna, urz\u0119duj\u0105cego w Budzie), Andegawen\u00f3w (r\u00f3d francusko-neapolita\u0144sko-w\u0119gierski, wywodz\u0105cy si\u0119 od brata kr\u00f3la Ludwika \u015awi\u0119tego) i Jagiellon\u00f3w. Sama co prawda potomstwa nie pozostawi\u0142a, lecz swoim ma\u0142\u017ce\u0144stwem z wielkim ksi\u0119ciem litewskim nie tylko sta\u0142a si\u0119 \u201ematk\u0105 chrzestn\u0105\u201d dla Litwy – niczym Dobrawa dla Polski – ale te\u017c zapewni\u0142a ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 w\u0142adzy na polskim tronie, gdy\u017c synowie, wnukowie i prawnuk Jagie\u0142\u0142y rz\u0105dzi\u0107 mieli pa\u0144stwem polsko-litewskim przez blisko dwa stulecia.<\/p>\r\n

Kr\u00f3lowe rodem z Wiednia<\/h4>\r\n

Wyb\u00f3r Jadwigi, podpowiedziany oczywi\u015bcie przez mo\u017cnych pan\u00f3w ma\u0142opolskich, okaza\u0142 si\u0119 prze\u0142omowy r\u00f3wnie\u017c w obliczu alternatywy, jaka sta\u0142a w\u00f3wczas przed Polsk\u0105. Wszak Jadwig\u0119 od dzieci\u0144stwa przygotowywano do ma\u0142\u017ce\u0144stwa z ksi\u0119ciem Wilhelmem Habsburgiem. Pomijaj\u0105c ju\u017c ca\u0142\u0105 romantyczn\u0105 legend\u0119, jaka powsta\u0142a wok\u00f3\u0142 tego zwi\u0105zku, warto u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce gdyby c\u00f3rka Ludwika W\u0119gierskiego pozosta\u0142a jednak wierna tej dzieci\u0119cej mi\u0142o\u015bci, losy naszej cz\u0119\u015bci Europy potoczy\u0142yby si\u0119 zupe\u0142nie inaczej. Litwini musieliby poradzi\u0107 sobie sami (zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie s\u0105siedztwa z Moskw\u0105 z jednej i z pa\u0144stwem krzy\u017cackim z drugiej strony), natomiast piastowska Polska sta\u0142aby si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 wielonarodowego imperium Habsburg\u00f3w, kt\u00f3re w nast\u0119pnych wiekach rozci\u0105ga\u0142o si\u0119 od W\u0119gier po Hiszpani\u0119.<\/p>\r\n

Inna sprawa, \u017ce mo\u017ce nie by\u0142by to najgorszy wyb\u00f3r, szczeg\u00f3lnie w przededniu reformacji, kt\u00f3ra podzieli\u0142a Europ\u0119 na katolick\u0105 i heretyck\u0105. Habsburgowie (nie bez udzia\u0142u naszego kardyna\u0142a Hozjusza!) pozostali przy wierze katolickiej i to dzi\u0119ki nim kontr- reformacja zdo\u0142a\u0142a uratowa\u0107 du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kontynentu przed protestanck\u0105 zaraz\u0105. Na szcz\u0119\u015bcie r\u00f3wnie\u017c Polska Jagiellon\u00f3w i Waz\u00f3w nie zdradzi\u0142a Ko\u015bcio\u0142a rzymskiego, lecz stanowczo za ma\u0142o zwraca si\u0119 tu uwag\u0119 na rol\u0119 bliskich stosunk\u00f3w naszego kraju z Habsburgami. A na blisko\u015b\u0107 tych stosunk\u00f3w wp\u0142ywa\u0142y kolejne ma\u0142\u017ce\u0144stwa c\u00f3rek \u201eszcz\u0119\u015bliwej Austrii\u201d z polskimi kr\u00f3lami.<\/p>\r\n

Pierwsz\u0105 Habsbur\u017cank\u0105 na naszym tronie by\u0142a El\u017cbieta Rakuszanka, \u017cona Kazimierza Jagiello\u0144czyka, \u017carliwa katoliczka, zwana \u201ematk\u0105 kr\u00f3l\u00f3w\u201d, gdy\u017c urodzi\u0142a a\u017c sze\u015bciu syn\u00f3w, z kt\u00f3rych czterech nosi\u0142o koron\u0119, pi\u0105ty by\u0142 kardyna\u0142em i prymasem Polski, a sz\u00f3sty, Kazimierz, zosta\u0142 \u015bwi\u0119tym. Dwie Habsbur\u017canki, c\u00f3rki cesarza Ferdynanda I, El\u017cbieta i Katarzyna, by\u0142y \u017conami ostatniego z Jagiellon\u00f3w, Zygmunta Augusta (pomi\u0119dzy tymi ma\u0142\u017ce\u0144stwami znalaz\u0142o si\u0119 miejsce na s\u0142awetny, lecz nied\u0142ugi zwi\u0105zek kr\u00f3la z Barbar\u0105 Radziwi\u0142\u0142\u00f3wn\u0105, kt\u00f3ry tak oburzy\u0142 elity Rzeczypospolitej). Siostrami by\u0142y r\u00f3wnie\u017c dwie kolejne \u017cony Zygmunta III Wazy, Anna i Konstancja z rodu Habsburg\u00f3w. Ka\u017cda z nich by\u0142a matk\u0105 jednego z kolejnych kr\u00f3l\u00f3w Polski – W\u0142adys\u0142awa IV i Jana Kazimierza. Nied\u0142ugo panuj\u0105cy kr\u00f3l Micha\u0142 Korybut Wi\u015bniowiecki po\u015blubi\u0142 za\u015b Eleonor\u0119 Mari\u0119 J\u00f3zef\u0119, siostr\u0119 cesarza Leopolda I, co by\u0142o potwierdzeniem \u015bcis\u0142ego sojuszu Warszawy z Wiedniem, kt\u00f3ry kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej zaowocowa\u0142 odsiecz\u0105 Jana III Sobieskiego.<\/p>\r\n

Warto wspomnie\u0107, \u017ce ostatni\u0105 kr\u00f3low\u0105 Polski r\u00f3wnie\u017c by\u0142a Habsbur\u017canka, Maria J\u00f3zefa, c\u00f3rka cesarza J\u00f3zefa I, \u017cona kr\u00f3la Augusta III Sasa. Z tego zwi\u0105zku narodzi\u0142o si\u0119 czterna\u015bcioro dzieci, cho\u0107 wieku dojrza\u0142ego doczeka\u0142o tylko pi\u0119ciu syn\u00f3w. Zmar\u0142a w roku 1757, sze\u015b\u0107 lat przed swoim m\u0119\u017cem i pi\u0119tna\u015bcie lat przed pierwszym rozbiorem Polski, kt\u00f3ry potwierdzi\u0142, \u017ce Polska nie ma ju\u017c przyjaci\u00f3\u0142 ani sojusznik\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c w Wiedniu.<\/p>\r\n

W obliczu katastrofy<\/h4>\r\n

Nale\u017cy te\u017c przypomnie\u0107, \u017ce nasz ostatni kr\u00f3l nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na za\u0142o\u017cenie rodziny, prowadz\u0105c \u017cycie i\u015bcie \u201eo\u015bwieceniowe\u201d, czyli pe\u0142ne pozama\u0142\u017censkich zwi\u0105zk\u00f3w i nie\u015blubnych dzieci. Nie on pierwszy, rzecz jasna, w\u015br\u00f3d polskich w\u0142adc\u00f3w sia\u0142 zgorszenie w\u015br\u00f3d swoich poddanych, cho\u0107 akurat XVIII stulecie sprzyja\u0142o takiemu modelowi \u017cycia. Dosadnie pisa\u0142 o tym ks. Walenty Gadowski w Apologetycznym katechizmie katolickim<\/i>, wydanym w czasie II wojny \u015bwiatowej (wznowionym przez Te Deum w 2002 r.):<\/p>\r\n

W drugiej po\u0142owie XVIII wieku magnateria polska lubowa\u0142a si\u0119 w rozwodach i wyszydza\u0142a wierno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105. Ci sami ludzie okazali si\u0119 oboj\u0119tni na rozbiory pa\u0144stwa polskiego i bawili si\u0119 weso\u0142o na przyj\u0119ciach u ambasador\u00f3w rosyjskich. Na odwr\u00f3t, co powstrzyma\u0142o fal\u0119 germanizacji w Pozna\u0144skiem za czas\u00f3w Bismarcka? Duchowie\u0144stwo katolickie i zdrowie rodziny polskie. Z przek\u0105sem Bismarck nazwa\u0142 Pozna\u0144skie \u00abistn\u0105 kr\u00f3likarni\u0105\u00bb. Niestety, rz\u0105d Polski niepodleg\u0142ej stara\u0142 si\u0119 po\u015brednio zmniejszy\u0107 ilo\u015b\u0107 Polak\u00f3w, bo popiera\u0142 pr\u0105dy krzewi\u0105ce maltuzjanizm i u\u0142atwiaj\u0105ce poronienia. Czy nie by\u0142o to spychaniem rodzin do roli cichego nierz\u0105du? Jak rozpusta jednostki grozi jej zag\u0142ad\u0105 fizyczn\u0105 i duchow\u0105, tak rozpusta w rodzinach prowadzi do samob\u00f3jstwa narodowego. Niestety, przyk\u0142ad szed\u0142 z g\u00f3ry: od k\u00f3\u0142 rz\u0105dz\u0105cych, wojskowych i cywilnych; nie wstydzono si\u0119 nawet zamiany \u017con na jaki\u015b czas. Na\u015bladowa\u0142a to inteligencja w miastach, a nawet na wsiach zaznaczy\u0142 si\u0119 wybitny spadek urodzin. Tote\u017c powt\u00f3rzy\u0142a si\u0119 katastrofa z wieku XVIII – i to w okoliczno\u015bciach ha\u0144biacych imi\u0119 Polaka.<\/p>\r\n

Niezwykle przykre to s\u0142owa, lecz niestety prawdziwe, bo upadek zar\u00f3wno I Rzeczypospolitej, jak i II Rzeczypospolitej mia\u0142 swoje \u017ar\u00f3d\u0142a nie tylko polityczne i militarne, ale tak\u017ce moralne. A mo\u017ce przede wszystkim moralne, gdy\u017c trudno oczekiwa\u0107 po zepsutych elitach, by prowadzi\u0142y kraj we w\u0142a\u015bciwym kierunku. Najlepszym za\u015b barometrem moralnego zdrowia lub choroby jest stosunek do instytucji ma\u0142\u017censtwa: tam, gdzie norm\u0105 jest trwa\u0142o\u015b\u0107 i wierno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144ska, tam i inne normy moralne s\u0105 zachowane, natomiast powszechno\u015b\u0107 rozwod\u00f3w i \u017cycia pozama\u0142\u017ce\u0144skiego niczego dobrego przynie\u015b\u0107 nie mo\u017ce. C\u00f3\u017c zatem po krzykliwym patriotyzmie naszych elit \u201eo\u015bwieceniowych\u201d i \u201eniepodleg\u0142o\u015bciowych\u201d, skoro mia\u0142y one w pogardzie sz\u00f3ste i dziewi\u0105te przykazanie, a co gorsza, pogard\u0119 tak\u0105 uwa\u017ca\u0142y za co\u015b normalnego?<\/p>\r\n

Niestety, dzisiejsza Polska nie jest pod tym wzgl\u0119dem lepsza, a pewnie nawet i gorsza. Czego innego jednak mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 po kraju, w kt\u00f3rym stawia si\u0119 pomniki rozwodnikom i rozpustnikom, a imiona \u015bwi\u0119tych \u017con i m\u0119\u017c\u00f3w pogr\u0105\u017caj\u0105 si\u0119 w mrokach niepami\u0119ci?<\/p>\r\n

Pawe\u0142 Siergiejczyk<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eBella gerant alii, tu, felix Austria, nube!\u201d – Niech inni prowadz\u0105 wojny, a ty, szcz\u0119\u015bliwa Austrio, \u017ce\u0144 si\u0119! Ta dewiza przy\u015bwieca\u0142a Habsburgom – najpot\u0119\u017cniejszej katolickiej dynastii w dziejach Europy. Austriacki dom panuj\u0105cy wola\u0142 bowiem zawiera\u0107 przymierza ni\u017c toczy\u0107 wojny, kt\u00f3rych wynik zawsze by\u0142 przecie\u017c niepewny, a koszty i straty zwykle ogromne. A nieodzownym elementem politycznych […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[195],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97637"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97637"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97637\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}