{"id":97625,"date":"2017-09-28T11:45:13","date_gmt":"2017-09-28T15:45:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=97625"},"modified":"2017-09-28T11:45:13","modified_gmt":"2017-09-28T15:45:13","slug":"katolickie-nauczanie-o-malzenstwie-i-rozwodach-john-lamont","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=97625","title":{"rendered":"Katolickie nauczanie o ma\u0142\u017ce\u0144stwie i rozwodach – John Lamont<\/em>"},"content":{"rendered":"

Poniewa\u017c zagadnienia zwi\u0105zane z ma\u0142\u017ce\u0144stwem katolickim wywo\u0142a\u0142y gwa\u0142town\u0105 dyskusj\u0119 podczas obecnej sesji synodu, warto przypomnie\u0107 pokr\u00f3tce nauczanie Pisma \u015bw. w tej kwestii.<\/strong><\/p>\r\n

Punktem wyj\u015bciowym jest ust\u0119p 24, 1-4 Ksi\u0119gi Powt\u00f3rzonego Prawa: \u201eJe\u015bli pojmie cz\u0142owiek \u017con\u0119 i b\u0119dzie j\u0105 ju\u017c mia\u0142, a nie znajdzie \u0142aski w oczach jego dla jakiej\u015b spro\u015bno\u015bci, napisze list rozwodny i da jej w r\u0119k\u0119, i pu\u015bci j\u0105 z domu swego. A gdy odszed\u0142szy p\u00f3jdzie za innego m\u0119\u017ca i on by j\u0105 te\u017c mia\u0142 w nienawi\u015bci, i da\u0142by jej list rozwodny i pu\u015bci\u0142by j\u0105 z domu swego, albo by te\u017c umar\u0142, nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 pierwszy m\u0105\u017c wzi\u0105\u0107 jej znowu za \u017con\u0119, bo jest skalana i sta\u0142a si\u0119 obrzyd\u0142\u0105 przed Panem; by\u015b nie przyprawi\u0142 o grzech ziemi twojej, kt\u00f3r\u0105 Pan, B\u00f3g tw\u00f3j, da tobie w posiadanie\u201d.<\/p>\r\n

Powy\u017cszy fragment stanowi podstaw\u0119 prawa \u017cydowskiego dotycz\u0105cego ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rozwod\u00f3w. W istocie nie usprawiedliwia on rozwodu, ale jedynie potwierdza istnienie tej praktyki w \u017cyciu spo\u0142ecznym. Pozwala m\u0119\u017cowi, ale nie \u017conie, zainicjowa\u0107 post\u0119powanie rozwodowe, wymaga te\u017c istnienia uzasadnionego po temu powodu. Hebrajskie sformu\u0142owanie erwa dabar<\/i>, kt\u00f3re oznacza \u201enieczysto\u015b\u0107\u201d lub \u201eco\u015b ha\u0144bi\u0105cego\u201d, nie posiada precyzyjnego znaczenia, a jego interpretacja stanowi\u0142a istot\u0119 dysput toczonych przez rabin\u00f3w w kwestii natury podstaw do rozwodu. Za czas\u00f3w Chrystusa istnia\u0142y w tej sprawie w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w trzy pogl\u0105dy. Szko\u0142a Szammaja, zasadniczo liberalna w kwestiach przestrzegania prawa, by\u0142a w tym przypadku najbardziej rygorystyczna. Utrzymywa\u0142a, \u017ce jedynie cudzo\u0142\u00f3stwo (czy te\u017c og\u00f3lniej – niemoralno\u015b\u0107 w sferze seksualnej) mog\u0142o usprawiedliwia\u0107 rozw\u00f3d. Szko\u0142a Hillela, generalnie rygorystyczna, by\u0142a w tym przypadku liberalna, dopuszcza\u0142a rozw\u00f3d niemal z ka\u017cdego powodu – jak np. przypalenie przez \u017con\u0119 obiadu. Wsp\u00f3lnota \u017cydowska z Qumran, maj\u0105ca powi\u0105zania z rygorystycznymi esse\u0144czykami, utrzymywa\u0142a, \u017ce ponowne zawarcie ma\u0142\u017ce\u0144stwa za \u017cycia pierwszej \u017cony jest zabronione. W jednym ze zwoj\u00f3w znad Morza Martwego, tzw. Zwoju \u015awi\u0105tynnym, mo\u017cna znale\u017a\u0107 nast\u0119puj\u0105cy ust\u0119p: \u201eI nie b\u0119dzie on bra\u0142 sobie \u017cony spo\u015br\u00f3d c\u00f3rek narod\u00f3w, ale z domu ojca swego we\u017amie sobie \u017con\u0119, z rodziny swego ojca. I nie we\u017amie sobie innej \u017cony poza ni\u0105, gdy\u017c jedynie ona b\u0119dzie z nim przez wszystkie dni jej \u017cycia. Gdyby jednak umar\u0142a, mo\u017ce on wzi\u0105\u0107 sobie inn\u0105 [\u017con\u0119] z domu swego ojca, z jego rodziny\u201d.<\/p>\r\n

Dla uzupe\u0142nienia kontekstu, w jakim zosta\u0142o sformu\u0142owane nauczanie Zbawiciela w tej materii, warto te\u017c powiedzie\u0107 par\u0119 s\u0142\u00f3w na temat rzymskiego prawa rozwodowego z czas\u00f3w Jego ziemskiego \u017cycia. W prawie rzymskim rozw\u00f3d nie by\u0142 aktem orzekanym przez w\u0142adze cywilne, ale bezpo\u015brednim porozumieniem mi\u0119dzy stronami. Dopuszczalne by\u0142y dwie jego formy: rozw\u00f3d za obop\u00f3ln\u0105 zgod\u0105, communi consensu, bez orzekania o winie, oraz rozw\u00f3d ze wzgl\u0119du na win\u0119 jednej ze stron. Przyczyny usprawiedliwiaj\u0105ce t\u0119 drug\u0105 form\u0119 rozwodu by\u0142y szczeg\u00f3\u0142owo okre\u015blone przez prawo. Ilo\u015b\u0107 zarzut\u00f3w, jakie m\u00f3g\u0142 postawi\u0107 m\u0105\u017c, by\u0142a zdecydowanie wi\u0119ksza ni\u017c w przypadku \u017cony, jednak w ograniczonej liczbie przypadk\u00f3w r\u00f3wnie\u017c ona mog\u0142a zainicjowa\u0107 post\u0119powanie rozwodowe. W przypadku niekt\u00f3rych powa\u017cniejszych kategorii uchybie\u0144 prawo nie tylko zezwala\u0142o na rozw\u00f3d, ale wr\u0119cz go nakazywa\u0142o. Lex Iulia de adulteriis co\u00c3\u00abrcendis<\/i>, promulgowane przez cesarza Augusta w roku 18 przed Chrystusem, wymaga\u0142o, aby m\u0105\u017c, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 udowodni\u0107 swej \u017conie cudzo\u0142\u00f3stwo, doni\u00f3s\u0142 o tym do w\u0142adz miejskich i rozwi\u00f3d\u0142 si\u0119 z ni\u0105. Uchylenie si\u0119 od tego obowi\u0105zku czyni\u0142o m\u0119\u017ca winnym lenocinium, przest\u0119pstwa karanego \u015bmierci\u0105.<\/p>\r\n

Rzeczywisty kontekst s\u0142\u00f3w Chrystusa odnosz\u0105cych si\u0119 do ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rozwod\u00f3w stanowi\u0142y spory pomi\u0119dzy szko\u0142ami rabinicznymi. Przypomnijmy tu najwa\u017cniejsze fragmenty nauczania Zbawiciela w tej kwestii.<\/p>\r\n

\r\n

Ka\u017cdy, kt\u00f3ry opuszcza \u017con\u0119 sw\u0105, a drug\u0105 pojmuje, cudzo\u0142o\u017cy; a kto od m\u0119\u017ca opuszczon\u0105 pojmuje, cudzo\u0142o\u017cy (\u0141k 16, 18).<\/p>\r\n

A przyst\u0105piwszy faryzeusze, pytali go, kusz\u0105c: Czy godzi si\u0119 m\u0119\u017cowi opu\u015bci\u0107 \u017con\u0119? On za\u015b odpowiadaj\u0105c, rzek\u0142 im: Co wam przykaza\u0142 Moj\u017cesz? A oni rzekli: Moj\u017cesz pozwoli\u0142 \u201enapisa\u0107 list rozwodowy i opu\u015bci\u0107\u201d. Odpowiadaj\u0105c im Jezus, rzek\u0142: Dla twardo\u015bci serca waszego napisa\u0142 wam taki nakaz. Ale od pocz\u0105tku stworzenia \u201em\u0119\u017cczyzn\u0105 i niewiast\u0105 uczyni\u0142 ich\u201d B\u00f3g. \u201eDlatego opu\u015bci cz\u0142owiek ojca swego i matk\u0119, a przy\u0142\u0105czy si\u0119 do \u017cony swojej; i b\u0119d\u0105 dwoje w jednym ciele\u201d. Tak wi\u0119c ju\u017c nie s\u0105 dwoje, ale jedno cia\u0142o. Co tedy B\u00f3g z\u0142\u0105czy\u0142, niechaj cz\u0142owiek nie roz\u0142\u0105cza. A w domu zn\u00f3w o to samo pytali go uczniowie jego. I rzecze im: Ktokolwiek opu\u015bci\u0142by \u017con\u0119 swoj\u0105, a poj\u0105\u0142by inn\u0105, cudzo\u0142\u00f3stwa si\u0119 dopuszcza przeciwko niej. I je\u015bliby \u017cona opu\u015bci\u0142a m\u0119\u017ca swojego, a wysz\u0142aby za drugiego, cudzo\u0142o\u017cy (Mk 10, 2-12).<\/p>\r\n

Powiedziano za\u015b: \u201eKtokolwiek opu\u015bci \u017con\u0119 swoj\u0105, niech jej da list rozwodowy\u201d. Lecz ja wam powiadam, \u017ce wszelki, kt\u00f3ry opu\u015bci \u017con\u0119 swoj\u0105, wyj\u0105wszy przyczyn\u0119 porubstwa, sprawia, \u017ce ona cudzo\u0142o\u017cy, i kto by opuszczon\u0105 poj\u0105\u0142, cudzo\u0142o\u017cy (Mt 5, 31-32).<\/p>\r\n

I przyszli do niego faryzeusze, kusz\u0105c go i m\u00f3wi\u0105c: Czy godzi si\u0119 cz\u0142owiekowi opu\u015bci\u0107 \u017con\u0119 swoj\u0105 z jakiejkolwiek przyczyny? A on odpowiadaj\u0105c rzek\u0142 im: Nie czytali\u015bcie, \u017ce ten kt\u00f3ry stworzy\u0142 cz\u0142owieka na pocz\u0105tku, \u201em\u0119\u017cczyzn\u0105 i niewiast\u0105 stworzy\u0142 ich?\u201d I rzek\u0142: \u201eDlatego opu\u015bci cz\u0142owiek ojca i matk\u0119, i z\u0142\u0105czy si\u0119 z \u017con\u0105 swoj\u0105, i b\u0119d\u0105 dwoje w jednym ciele\u201d. A tak ju\u017c nie s\u0105 dwoje, ale jedno cia\u0142o. Co wi\u0119c B\u00f3g z\u0142\u0105czy\u0142, cz\u0142owiek niech nie roz\u0142\u0105cza. Rzekli mu: Czemu\u017c wi\u0119c Moj\u017cesz kaza\u0142 da\u0107 list rozwodowy i odprawi\u0107? Rzek\u0142 im: Moj\u017cesz dla twardo\u015bci serca waszego pozwoli\u0142 wam opuszcza\u0107 \u017cony wasze, lecz od pocz\u0105tku nie by\u0142o tak. A powiadam wam: I\u017c ktokolwiek opu\u015bci\u0142by \u017con\u0119 swoj\u0105, opr\u00f3cz dla porubstwa, a poj\u0105\u0142by inn\u0105, cudzo\u0142o\u017cy; a kto by opuszczon\u0105 poj\u0105\u0142, cudzo\u0142o\u017cy. Rzekli mu uczniowie jego: Je\u015bli tak si\u0119 ma sprawa m\u0119\u017cczyzny z \u017con\u0105, niepo\u017cyteczno si\u0119 \u017ceni\u0107. A on im rzek\u0142: Nie wszyscy pojmuj\u0105 to s\u0142owo, ale ci, kt\u00f3rym jest dane. Albowiem s\u0105 rzeza\u0144cy, kt\u00f3rzy z \u017cywota matki tak si\u0119 narodzili, i s\u0105 rzeza\u0144cy, kt\u00f3rych ludzie uczynili, i s\u0105 rzeza\u0144cy, kt\u00f3rzy si\u0119 sami otrzebili dla kr\u00f3lestwa niebieskiego. Kto mo\u017ce poj\u0105\u0107, niechaj pojmuje (Mt 19, 3-12).<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Tak\u017ce \u015bw. Pawe\u0142 powtarza to nauczanie Chrystusa w 1 Li\u015bcie do Koryntian: \u201eTym za\u015b, co s\u0105 z\u0142\u0105czeni ma\u0142\u017ce\u0144stwem, rozkazuj\u0119 nie ja, ale Pan, \u017ceby \u017cona nie odchodzi\u0142a od m\u0119\u017ca. A je\u015bliby odesz\u0142a, niech zostanie bez m\u0119\u017ca, albo niech si\u0119 pojedna z m\u0119\u017cem swoim. I m\u0105\u017c niech \u017cony nie opuszcza\u201d (7, 10-11).<\/p>\r\n

Liberalny i sceptyczny krytyk biblijny E.P. Sanders okre\u015bla powy\u017csze deklaracje dotycz\u0105ce rozwod\u00f3w jako najlepiej po\u015bwiadczone przez Ewangelie nauczanie Chrystusa. Uznaje za niezbity fakt historyczny, \u017ce Chrystus po prostu zakaza\u0142 rozwod\u00f3w, nie dopuszczaj\u0105c \u017cadnych wyj\u0105tk\u00f3w. Zauwa\u017ca te\u017c, \u017ce \u201ezakazuj\u0105c rozwodu Jezus nie wyst\u0119powa\u0142 bezpo\u015brednio przeciwko prawu moj\u017ceszowemu. Jest og\u00f3lnie przyj\u0119t\u0105 zasad\u0105, \u017ce zachowywanie rygoryzmu w stopniu wi\u0119kszym, ni\u017c wymaga tego prawo, nie stanowi jego pogwa\u0142cenia [\u2026]. W ust\u0119pach Nowego Testamentu Jezus zakazuje rozwodu. Nie mo\u017cna utrzymywa\u0107, \u017ce kwestionowa\u0142 On istniej\u0105ce prawo. W rzeczywisto\u015bci wydaje si\u0119, \u017ce wprowadza On tu prawo w sferze, w kt\u00f3rej ono nie istnia\u0142o: zakazuje rozwod\u00f3w\u201d. T\u0119 konkluzj\u0119 Sanders formu\u0142uje opieraj\u0105c si\u0119 na czysto \u015bwieckim i naukowym rozumowaniu, nie dopuszczaj\u0105cym uciekania si\u0119 do argument\u00f3w natury teologicznej przy formu\u0142owaniu wniosk\u00f3w historycznych.<\/p>\r\n

Powinni\u015bmy rozr\u00f3\u017cni\u0107 pomi\u0119dzy doktryn\u0105 o ma\u0142\u017ce\u0144stwie, kt\u00f3rej Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza\u0142 w oparciu o te teksty, a ich precyzyjn\u0105 interpretacj\u0105. Na podstawie s\u0142\u00f3w Chrystusa Ko\u015bci\u00f3\u0142 w nieomylny spos\u00f3b naucza\u0142, \u017ce skonsumowane sakramentalne ma\u0142\u017ce\u0144stwo pomi\u0119dzy chrze\u015bcijanami mo\u017ce by\u0107 rozwi\u0105zane jedynie przez \u015bmier\u0107 jednej ze stron. To nieomylne nauczanie mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w powszechnym Magisterium katolickich biskup\u00f3w oraz w kanonach uchwalonych po XXIV sesji Soboru Trydenckiego:<\/p>\r\n

\r\n

Kanon 5: Gdyby kto\u015b m\u00f3wi\u0142, \u017ce w\u0119ze\u0142 ma\u0142\u017ce\u0144ski mo\u017ce by\u0107 rozwi\u0105zany z powodu herezji, uci\u0105\u017cliwo\u015bci po\u017cycia lub ci\u0105g\u0142ej nieobecno\u015bci ma\u0142\u017conka – niech b\u0119dzie wykl\u0119ty.<\/p>\r\n

Kanon 7: Gdyby kto\u015b m\u00f3wi\u0142, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest w b\u0142\u0119dzie, gdy naucza\u0142 i naucza zgodnie z nauk\u0105 Ewangelii i aposto\u0142\u00f3w, i\u017c z powodu cudzo\u0142\u00f3stwa jednego z ma\u0142\u017conk\u00f3w w\u0119ze\u0142 ma\u0142\u017ce\u0144ski nie mo\u017ce by\u0107 rozwi\u0105zany, i \u017cadna ze stron, nawet niewinna, kt\u00f3ra nie da\u0142a powodu do cudzo\u0142\u00f3stwa, nie mo\u017ce zawrze\u0107 innego ma\u0142\u017ce\u0144stwa za \u017cycia swego ma\u0142\u017conka, oraz \u017ce cudzo\u0142o\u017cy m\u0105\u017c, kt\u00f3ry opu\u015bciwszy cudzo\u0142o\u017cn\u0105 \u017con\u0119 poj\u0105\u0142 inn\u0105, i \u017cona, kt\u00f3ra opu\u015bciwszy cudzo\u0142o\u017cnego m\u0119\u017ca wysz\u0142a za innego – niech b\u0119dzie wykl\u0119ty.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Kontrowersje w interpretacji dotycz\u0105 terminu \u201ecudzo\u0142\u00f3stwo\u201d, wyst\u0119puj\u0105cego w Ewangelii \u015bw. Mateusza. Tak bowiem przet\u0142umaczono grecki termin porneia<\/i>, kt\u00f3ry w istocie nie oznacza w tym j\u0119zyku cudzo\u0142\u00f3stwa, ale og\u00f3lnie niemoralno\u015b\u0107 w sferze seksualnej. Pierwsi protestanci utrzymywali, \u017ce Chrystus poda\u0142 tu wyj\u0105tek od og\u00f3lnego zakazu rozwod\u00f3w, kt\u00f3re w tym konkretnym przypadku by\u0142yby dopuszczalne. Ta interpretacja jest jednak nie do przyj\u0119cia, a to z nast\u0119puj\u0105cych powod\u00f3w:<\/p>\r\n

    \r\n\t
  1. Relacje o bezwzgl\u0119dnym zakazie rozwod\u00f3w mo\u017cna znale\u017a\u0107 u \u015bw. Mateusza, \u015bw. Marka, \u015bw. \u0141ukasza i \u015bw. Paw\u0142a, jednak\u017ce zastrze\u017cenie odnosz\u0105ce si\u0119 do porneia<\/i> wyst\u0119puje jedynie u \u015bw. Mateusza. Interpretacja tego zastrze\u017cenia jako potencjalnego uzasadnienia dla rozwod\u00f3w r\u00f3wna\u0142aby si\u0119 twierdzeniu, \u017ce ten ust\u0119p pozostaje w sprzeczno\u015bci z innymi ksi\u0119gami Pisma \u015bw. To za\u015b jest nie do przyj\u0119cia zar\u00f3wno z punktu widzenia teologii, jak i historii.<\/li>\r\n\t
  2. Nie wyja\u015bnia to, dlaczego rozdzia\u0142 19 Ewangelii \u015bw. Mateusza stwierdza, \u017ce faryzeusze wystawiali Pana Jezusa na pr\u00f3b\u0119, jako \u017ce zgodnie z t\u0105 interpretacj\u0105 Chrystus wyra\u017ca\u0142 pogl\u0105d zgodny z nauk\u0105 jednej ze szk\u00f3\u0142 rabinicznych.<\/li>\r\n\t
  3. Nie wyja\u015bnia to konsternacji uczni\u00f3w (Mt 19, 10). By\u0142aby ona przesadna, gdyby Chrystus powtarza\u0142 jedynie nauk\u0119 g\u0142oszon\u0105 przez szko\u0142\u0119 Szammaja.<\/li>\r\n\t
  4. Nie wyja\u015bnia to s\u0142\u00f3w Chrystusa o eunuchach, kt\u00f3re trudno by\u0142oby zrozumie\u0107, o ile istnia\u0142aby realna mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwodu.<\/li>\r\n\t
  5. W innych miejscach Ewangelii \u015bw. Mateusza (5, 31-32; 19, 3-12 etc<\/i>.) w odniesieniu do cudzo\u0142\u00f3stwa jest u\u017cywany rzeczownik moicheia<\/i> (czas. moicheio<\/i>). Dlaczego wi\u0119c w dyskutowanym przez nas tek\u015bcie Ewangelista pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 innym terminem na okre\u015blenie tego aktu?<\/li>\r\n\t
  6. Wszystkie inne pot\u0119pienia wyg\u0142oszone przez Chrystusa w Kazaniu na g\u00f3rze odrzucaj\u0105 interpretacje Prawa przedstawiane przez faryzeuszy. Trudno przypuszcza\u0107, aby ust\u0119p 5, 32 z Ewangelii \u015bw. Mateusza mia\u0142 stanowi\u0107 pod tym wzgl\u0119dem wyj\u0105tek, podtrzymuj\u0105c nauczanie szko\u0142y faryzejskiej.<\/li>\r\n<\/ol>\r\n

    <\/span><\/p>\r\n

    Katoliccy egzegeci podaj\u0105 dwa r\u00f3\u017cne wyja\u015bnienia tego rzekomego wyj\u0105tku [w kwestii dopuszczalno\u015bci rozwodu]. Zgodnie z interpretacj\u0105 starsz\u0105, podawan\u0105 przez \u015bw. Hieronima i \u015bw. Augustyna, cudzo\u0142\u00f3stwo nie zosta\u0142o tu podane jako potencjalna przyczyna rozwodu, ale separacji od sto\u0142u i \u0142o\u017ca. Bardziej wsp\u00f3\u0142czesna interpretacja, proponowana przez J. Bonsirvena i J. Meiera sugeruje, \u017ce wyst\u0119puj\u0105ce w tek\u015bcie \u015bw. Mateusza s\u0142owo porneia<\/i> odnosi si\u0119 do ma\u0142\u017ce\u0144stw zawieranych pomi\u0119dzy bliskimi krewnymi, w stopniu pokrewie\u0144stwa zakazywanym przez prawo moj\u017ceszowe. Takie ma\u0142\u017ce\u0144stwa by\u0142y powszechne w\u015br\u00f3d pogan przed ich nawr\u00f3ceniem na chrze\u015bcija\u0144stwo. Nowy Testament zakazywa\u0142 takich zwi\u0105zk\u00f3w w Dziejach Apostolskich (15, 29) i 1 Li\u015bcie do Koryntian (5, 1). \u201d\u00a8Oba te teksty u\u017cywaj\u0105 na okre\u015blenie takich ma\u0142\u017ce\u0144stw w\u0142a\u015bnie terminu porneia<\/i>. Tak wi\u0119c u\u017cycie tego s\u0142owa w opisanych przez \u015bw. Mateusza dyskusjach dotycz\u0105cych rozwod\u00f3w oznacza\u0142oby, \u017ce wyra\u017cony przez Chrystusa zakaz rozwod\u00f3w nie dotyczy\u0142 takich sytuacji (poniewa\u017c te ma\u0142\u017ce\u0144stwa by\u0142y ze swej istoty niewa\u017cne – przyp. t\u0142um.). Ta interpretacja wydaje si\u0119 najbardziej logiczna; oczywi\u015bcie jej przyj\u0119cie nie oznacza odrzucenia nauczania, zgodnie z kt\u00f3rym cudzo\u0142\u00f3stwo stanowi podstaw\u0119 do separacji od sto\u0142u i \u0142o\u017ca, do kt\u00f3rej czyni aluzj\u0119 1 List do Koryntian (7, 10-11).<\/p>\r\n

    Z powy\u017cszych rozwa\u017ca\u0144 wynikaj\u0105 trzy rzeczy. Pierwsz\u0105 z nich jest oczywi\u015bcie fakt, \u017ce katolicka doktryna o ma\u0142\u017ce\u0144stwie i rozwodach by\u0142a g\u0142oszona bezpo\u015brednio przez samego Chrystusa i nie mo\u017ce by\u0107 odrzucana w teorii ani w praktyce bez odrzucenia Chrystusa oraz Jego nauki. Po drugie, w toczonej obecnie dyskusji przeocza si\u0119 istot\u0119 nauczania Zbawiciela. Nie powiedzia\u0142 On: \u201eNie rozw\u00f3d\u017acie si\u0119 i nie zawierajcie kolejnych zwi\u0105zk\u00f3w\u201d, ale \u201eNie rozw\u00f3d\u017acie si\u0119!\u201d. Jego s\u0142owa o \u201epowt\u00f3rnym ma\u0142\u017ce\u0144stwie\u201d po rozwodzie mia\u0142y z za\u0142o\u017cenia wyja\u015bni\u0107 i uzupe\u0142ni\u0107 to nauczanie, nie stanowi\u0142y samej jego istoty. Po trzecie, to nauczanie jest potwierdzone nie tylko przez tradycj\u0119 katolick\u0105, ale tak\u017ce przez \u015bwieckie badania historyczne. Gdyby\u015bmy je odrzucili, odrzuciliby\u015bmy nie tylko autorytet doktrynalny Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, jak uczynili to pierwsi protestanci. Musieliby\u015bmy odrzuci\u0107 tak\u017ce osobisty autorytet s\u0142\u00f3w samego Chrystusa, to za\u015b oznacza\u0142oby odrzucenie wcielenia i utrzymywanie, \u017ce Chrystus by\u0142 jedynie zwyk\u0142ym rabinem z I wieku, kt\u00f3rego nauki by\u0142y cz\u0119sto nowe i inspiruj\u0105ce, nie mo\u017cna im jednak przypisywa\u0107 boskiego autorytetu.<\/p>\r\n

    Tak w\u0142a\u015bnie post\u0119puje wi\u0119kszo\u015b\u0107 biskup\u00f3w oraz teolog\u00f3w, kt\u00f3rzy w trakcie obecnego synodu usi\u0142uj\u0105 obali\u0107 katolick\u0105 teologi\u0119 dotycz\u0105c\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Dla os\u00f3b zaznajomionych ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 teologi\u0105 zjawisko kwestionowania b\u00f3stwa Chrystusa nie jest niczym nowym. Przeci\u0119tny \u015bwiecki katolik zazwyczaj jednak nie zdaje sobie z tego sprawy, za\u015b w\u0142adze rzymskie, kt\u00f3re ten b\u0142\u0105d powinny pi\u0119tnowa\u0107, pozostaj\u0105 ca\u0142kowicie bierne. Trzeba te\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce to lekcewa\u017cenie przez Rzym negowania b\u00f3stwa Chrystusa nie datuje si\u0119 dopiero na pontyfikat papie\u017ca Franciszka, ale w istocie mia\u0142o miejsce ju\u017c za czas\u00f3w Paw\u0142a VI, Jana Paw\u0142a II oraz Benedykta XVI. Obecnie, podczas Synodu o rodzinie, zbieramy tego gorzkie owoce.<\/p>\r\n

    John Lamont<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Poniewa\u017c zagadnienia zwi\u0105zane z ma\u0142\u017ce\u0144stwem katolickim wywo\u0142a\u0142y gwa\u0142town\u0105 dyskusj\u0119 podczas obecnej sesji synodu, warto przypomnie\u0107 pokr\u00f3tce nauczanie Pisma \u015bw. w tej kwestii. Punktem wyj\u015bciowym jest ust\u0119p 24, 1-4 Ksi\u0119gi Powt\u00f3rzonego Prawa: \u201eJe\u015bli pojmie cz\u0142owiek \u017con\u0119 i b\u0119dzie j\u0105 ju\u017c mia\u0142, a nie znajdzie \u0142aski w oczach jego dla jakiej\u015b spro\u015bno\u015bci, napisze list rozwodny i da […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[119,32],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97625"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97625"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97625\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}