{"id":9743,"date":"2009-05-28T12:45:05","date_gmt":"2009-05-28T17:45:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=9743"},"modified":"2009-05-28T12:45:05","modified_gmt":"2009-05-28T17:45:05","slug":"%e2%80%9egonil-nas-czlowiek-z-siekiera-ale-to-nie-bylo-tak-jak-myslicie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=9743","title":{"rendered":"\u201eGoni\u0142 nas cz\u0142owiek z siekier\u0105…” – ale to nie by\u0142o tak, jak my\u015blicie"},"content":{"rendered":"

Biegli\u015bmy przez pole i goni\u0142 nas cz\u0142owiek z siekier\u0105. Cz\u0142owiek ten nas dogoni\u0142 i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142 nim miejscowy prowidnik UPA<\/span>, kt\u00f3ry powiedzia\u0142 do matki, \u017ce goni\u0142 nas, aby obroni\u0107 przed swoimi, wskaza\u0142 nast\u0119pnie kierunek ucieczki.<\/em>
\r\n [\u015bwiadek Andrzej Litwak, mieszkaniec W\u00f3lki Horynieckiej zaatakowanej przez UPA<\/span> w maju 1944r., pow. lubaczowski, cyt za: Niedzielko, str. 191]<\/p><\/blockquote>\r\n

\u201ePrzyszed\u0142em ci\u0119 zabi\u0107\u201d<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Ukrainiec dostaje rozkaz zabicia polskiego ksi\u0119dza – przychodzi noc\u0105, wali do drzwi, ksi\u0105dz otwiera. Przyszed\u0142em Ci\u0119 zabi\u0107, taki mam rozkaz. No c\u00f3\u017c, synu, je\u015bli Ci jestem winny to strzelaj, ofiara i napastnik popatrzyli sobie w oczy. Napastnik odszed\u0142. Po tygodniu przyszed\u0142 drugi raz, historia podobna, wiem, \u017ce nie jeste\u015b nic winien, ale musz\u0119 Ci\u0119 zabi\u0107, bo inaczej mnie zabij\u0105. Jak musisz, strzelaj – m\u00f3wi ksi\u0105dz. Nie mog\u0119, powiedzia\u0142 napastnik i poszed\u0142. Na drugi dzie\u0144 po\u017cegna\u0142 si\u0119 ze swoj\u0105 rodzin\u0105 i powiedzia\u0142 – wzywaj\u0105 mnie, mo\u017ce to ostatnie po\u017cegnanie. Po latach na cmentarzu ukrai\u0144skim, na zaniedbanym bezimiennym grobie kto\u015b zrobi\u0142 krzy\u017c z tabliczk\u0105 i nazwiskiem tego Ukrai\u0144ca, co nie zabi\u0142 ksi\u0119dza. Wyrok na nim wykonali siepacze z organizacji.<\/em> [Adam Adam\u00f3w, Kuropatniki, pow. brze\u017ca\u0144ski, cyt. za: Niedzielko, str. 124, zachowano oryginaln\u0105 pisowni\u0119]<\/p>\r\n\r\n

Po jakim\u015b czasie tato wybra\u0142 si\u0119 z krewniakami na dwu furmankach do \u0179o\u0142taniec po ziemniaki z kopc\u00f3w i kilka work\u00f3w pszenicy. W drodze powrotnej do\u0142\u0105czy\u0142 do nich Ukrainiec Dmytro \u0179y\u0142y\u0144ski z naszej wsi. Pokaza\u0142 memu ojcu skr\u00f3cony karabin bez lufy tzw. obrzezak i powiedzia\u0142 mu: \u201emam rozkaz ciebie zabi\u0107, ale sumienie mi nie pozwala, nie przyje\u017cd\u017caj tu wi\u0119cej\u201d<\/em>.
\r\n [\u015bwiadek Bronis\u0142awa Jaszczyszyn, \u0179\u00f3\u0142ta\u0144ce, pow. \u017c\u00f3\u0142kiewski, cyt. za: Niedzielko, str. 175]<\/p><\/blockquote>\r\n

\u201eAby tych Lach\u00f3w diabli wzi\u0119li!\u201d<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Pod koniec kwietnia lub na pocz\u0105tku maja [1944 r.] ojciec wr\u00f3ci\u0142 do domu wieczorem i bardzo szybko zabra\u0142 nas, tj. moj\u0105 mam\u0119, siostr\u0119 Marysi\u0119 i mnie do wujka Jakima Partyki. Przez ogr\u00f3d przeszli\u015bmy do jego znajduj\u0105cych si\u0119 w s\u0105siedztwie zabudowa\u0144. Chyba ojciec wiedzia\u0142 wtedy, \u017ce mieli nas mordowa\u0107. W nocy zobaczyli\u015bmy przez szpar\u0119 w oknie ogromny p\u0142omie\u0144. To pali\u0142 si\u0119 nasz dom, stajnia i stodo\u0142a. Te dwa ostatnie zabudowania by\u0142y kryte strzech\u0105 i ogie\u0144 by\u0142 bardzo du\u017cy. Po\u017caru nikt nie gasi\u0142, a w \u015bwietle ognia widzia\u0142em ludzi, kt\u00f3rzy zabierali z podw\u00f3rka byd\u0142o (…), \u0142apali kury i s\u0142ycha\u0107 by\u0142o straszliwy kwik \u015bwi\u0144.<\/em>
\r\n Ogie\u0144 jeszcze buszowa\u0142 w resztkach naszych zabudowa\u0144, gdy do drzwi wujka rozleg\u0142o si\u0119 silne stukanie. Matka za Marysi\u0105 schowa\u0142a si\u0119 w alkowie pod \u0142\u00f3\u017ckiem, a ja le\u017ca\u0142em z dwoma synami wujka w bambetlu [\u0142\u00f3\u017cku – przyp. D.B.], kt\u00f3ry sta\u0142 pod \u015bcian\u0105 w kuchni. Ojciec ukry\u0142 si\u0119 w stodole wujka. Wujek zapali\u0142 lamp\u0119 naftow\u0105 i g\u0142o\u015bno powiedzia\u0142:<\/em>
\r\n – Ide smert.<\/em>
\r\n Podszed\u0142 do drzwi i otworzy\u0142 je. Do chaty wesz\u0142o kilku m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn i zacz\u0119\u0142a si\u0119 rozmowa, kt\u00f3rej nigdy nie zapomn\u0119.<\/em>
\r\n – Jakim, jeste\u015b dobrym Ukrai\u0144cem. Jak powiesz, gdzie schowa\u0142e\u015b Lach\u00f3w, to ciebie nie zabijemy.<\/em>
\r\n Na to wujek bez zaj\u0105kni\u0119cia odpowiedzia\u0142:<\/em>
\r\n – Aby tych Lach\u00f3w diabli wzi\u0119li. U mnie nie ma \u017cadnego. Ch\u0142opcy, jak znajdziecie u mnie jednego Lacha albo jego dziecko, to utnijcie mi g\u0142ow\u0119 i rzu\u0107cie j\u0105 na gn\u00f3j.<\/em>
\r\n M\u0119\u017cczy\u017ani rozejrzeli si\u0119 po izbie, wujek da\u0142 im kilka butelek bimbru i po chwili opu\u015bcili dom.<\/em>
\r\n [\u015bwiadek W\u0142adys\u0142aw Czarniecki, Niedzieliska, pow. Przemy\u015blany, cyt. za: Koma\u0144ski, Siekierka]
\r\n ___________<\/p><\/blockquote>\r\n\r\n\r\n

Pa\u0144stwo Izrael honoruje ludzi, kt\u00f3rzy ratowali \u017byd\u00f3w z Holokaustu medalem Sprawiedliwy W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata. Analogiczny medal dla Ukrai\u0144c\u00f3w ratuj\u0105cych Polak\u00f3w powinno ustanowi\u0107 pa\u0144stwo polskie, czego domagali si\u0119<\/a> zgromadzeni na konferencji u Rzecznika Praw Obywatelskich. Wed\u0142ug informacji przedstawiciela RPO<\/span> wniosek jest ju\u017c z\u0142o\u017cony w Kancelarii Prezydenta. Znaj\u0105c jednak ob\u0142\u0119dn\u0105 praktyk\u0119 link<\/a>, link<\/a>, s\u0105dz\u0119 \u017ce pr\u0119dzej doczekamy si\u0119 honor\u00f3w dla Juszczenki ni\u017c ustanowienia tego odznaczenia.
\r\n Wida\u0107 czasem przyznanie orderu wi\u0119cej m\u00f3wi o odznaczaj\u0105cym ni\u017c odznaczanym.<\/p>\r\n\r\n

Litereatura:<\/sup>
\r\n H. Koma\u0144ski, S. Siekierka, \u201eLudob\u00f3jstwo dokonane przez nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich na Polakach w wojew\u00f3dztwie tarnopolskim 1939-1946\u201d. Wroc\u0142aw 2006.<\/sup>
\r\n Z. Niedzielko (oprac.), „Kresowa ksi\u0119ga sprawiedliwych 1939-1945. O Ukrai\u0144cach ratuj\u0105cych Polak\u00f3w poddanych eksterminacji przez OUN<\/span> i UPA\u201d, Warszawa 2007<\/sup><\/p>\r\n\r\n

Dymitr Bagi\u0144ski<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Biegli\u015bmy przez pole i goni\u0142 nas cz\u0142owiek z siekier\u0105. Cz\u0142owiek ten nas dogoni\u0142 i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142 nim miejscowy prowidnik UPA, kt\u00f3ry powiedzia\u0142 do matki, \u017ce goni\u0142 nas, aby obroni\u0107 przed swoimi, wskaza\u0142 nast\u0119pnie kierunek ucieczki. [\u015bwiadek Andrzej Litwak, mieszkaniec W\u00f3lki Horynieckiej zaatakowanej przez UPA w maju 1944r., pow. lubaczowski, cyt za: Niedzielko, str. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[98,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9743"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9743"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9743\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}