{"id":97132,"date":"2017-08-03T22:17:36","date_gmt":"2017-08-04T02:17:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=97132"},"modified":"2017-08-05T09:17:10","modified_gmt":"2017-08-05T13:17:10","slug":"chadecja-owoc-gnijacy-juz-w-zarodku-prof-jacek-bartyzel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=97132","title":{"rendered":"Chadecja \u2013 owoc gnij\u0105cy ju\u017c w zarodku – prof. Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Niegdysiejszy lider francuskich chadek\u00f3w Georges Bidault mawia\u0142: \u201eby\u0107 chrze\u015bcija\u0144skim demokrat\u0105 znaczy rz\u0105dzi\u0107 z centrum, metodami prawicy, dla osi\u0105gni\u0119cia cel\u00f3w spo\u0142ecznych lewicy\u201d. Nie owijaj\u0105c w bawe\u0142n\u0119, celem chadecji jest zatem rewolucja, tyle \u017ce zakamuflowana ewolucyjn\u0105 metod\u0105.<\/strong> <\/strong><\/p>\r\n

Chadecja<\/em>, a w pe\u0142nym rozwini\u0119ciu: chrze\u015bcija\u0144ska demokracja<\/em>, sta\u0142a si\u0119 problemem w dok\u0142adnie okre\u015blonym momencie historycznym i z bardzo konkretnego powodu. Chodzi oczywi\u015bcie o fakt pojawienia si\u0119 tego terminu w skierowanej do katolik\u00f3w francuskich alokucji papie\u017ca Leona XIII z 1892 roku Au milieu de sollicitudes<\/em>, autoryzuj\u0105c tym samym niejako poj\u0119cie, kt\u00f3re rok wcze\u015bniej belgijski ksi\u0105dz Antoine Pottier (1849-1923) zastosowa\u0142 do eksplikacji przes\u0142ania wcze\u015bniejszej o rok, i daleko s\u0142awniejszej, encykliki spo\u0142ecznej tego\u017c papie\u017ca – Rerum novarum<\/em>. Jednak nie tylko dlatego, lecz r\u00f3wnie\u017c z tego powodu, \u017ce wykorzystuj\u0105cy t\u0119 koniunktur\u0119 do b\u0142yskawicznego organizowania si\u0119 pod t\u0105 nazw\u0105 dzia\u0142acze spo\u0142eczni byli o tyle sprytniejsi od XIX-wiecznych socjalist\u00f3w \u201echrze\u015bcija\u0144skich\u201d, \u017ce nie wdawali si\u0119 w spekulacje teologiczne i filozoficzne, ani nie g\u0142osili zamiaru reformowania wewn\u0119trznej struktury eklezjalnej. Jedni szczerze, inni z ostro\u017cno\u015bci czy wyrachowania, deklarowali zupe\u0142ne pos\u0142usze\u0144stwo w sferze dogmatycznej oraz instytucjonalnej, a zainteresowanie jedynie problematyk\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i ekonomiczn\u0105, cz\u0119sto wr\u0119cz \u201esocjaln\u0105\u201d w w\u0105skim sensie, tj. rozwi\u0105zania problemu ub\u00f3stwa czy \u201ekwestii robotniczej\u201d. Mog\u0142o si\u0119 zatem zrazu zdawa\u0107, \u017ce chadecja b\u0119dzie swego rodzaju \u201eruchem zadaniowym\u201d, wyspecjalizowan\u0105 agend\u0105 akcji spo\u0142ecznej katolik\u00f3w, a nie samodzieln\u0105 si\u0142\u0105 polityczn\u0105, o w\u0142asnej ideologii. Wkr\u00f3tce zreszt\u0105 sam papie\u017c wyja\u015bni\u0142 to w tym w\u0142a\u015bnie duchu, oznajmiaj\u0105c w kolejnej – og\u0142oszonej w 1901 roku encyklice spo\u0142ecznej Graves de communi<\/em>, wprost po\u015bwi\u0119conej demokracji chrze\u015bcija\u0144skiej, \u017ce poj\u0119ciu temu \u201enie godzi si\u0119\u201d nadawa\u0107 sensu politycznego, \u201eaby przez to nie popiera\u0142o si\u0119 skrycie ludowej formy pa\u0144stwa albo nie przenosi\u0142o si\u0119 jej nad inne formy rz\u0105du; aby si\u0119 nie zdawa\u0142o, \u017ce z pomini\u0119ciem innych warstw wp\u0142yw religii chrze\u015bcija\u0144skiej ogranicza si\u0119 na przysparzaniu korzy\u015bci masom ludowym; aby wreszcie pod zdradliw\u0105 nazw\u0105 nie kry\u0142 si\u0119 jaki zamiar ukr\u00f3cenia wszelkiej prawowitej w\u0142adzy, \u015bwieckiej lub duchowej\u201d; pozytywnie zatem demokracja chrze\u015bcija\u0144ska<\/em> oznacza\u0107 winna jedynie \u201edobroczynn\u0105 akcj\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 dla ludu\u201d. Nie by\u0142o wi\u0119c nadu\u017cyciem zastosowanie (m.in. przez Charlesa Maurrasa, w Polsce Wincentego Kosiakiewicza) do interpretacji intencji Leona XIII poj\u0119cia demofilia<\/em>, czyli \u201emi\u0142o\u015b\u0107 do ludu\u201d, jako w\u0142a\u015bciwego sensu tego terminu.<\/p>\r\n

Niestety, powstaj\u0105ce na prze\u0142omie XIX i XX wieku w ca\u0142ej Europie, jak grzyby po deszczu, organizacje chadeckie przewa\u017cnie wykracza\u0142y poza formu\u0142\u0119 i granice, jakie zakre\u015bli\u0142 im papie\u017c. Pod\u0105\u017ca\u0142y one bowiem w kierunku nie tylko akceptacji, ale wr\u0119cz deifikacji demokracji politycznej oraz radykalizmu spo\u0142ecznego; wbrew jednoznacznym zaleceniom Graves de communi <\/em>zmierza\u0142y te\u017c ku formule ugrupowa\u0144 (partii) sensu proprio<\/em> politycznych. Zjawiska te szczeg\u00f3lnie jaskrawo wyst\u0105pi\u0142y w dwu najwi\u0119kszych krajach katolickich: we W\u0142oszech, gdzie na bazie pisma \u201eLa Cultura Sociale\u201d powsta\u0142a Demokratyczna Liga Narodowa, kt\u00f3rej przyw\u00f3dca, ks. Romolo Murri (1870-1944) g\u0142osi\u0142 swoist\u0105 wersj\u0119 \u201epost\u0119powej teokracji\u201d, oraz we Francji, gdzie ku egzaltowanej \u201edemolatrii\u201d w szacie chrze\u015bcija\u0144skiej zmierza\u0142 zw\u0142aszcza ruch Sillon (\u201eBruzda\u201d), kierowany przez katolika \u015bwieckiego, Marca Sangniera (1873-1950). Oba te przypadki unaoczni\u0142y, i\u017c kult demokracji i radykalizm spo\u0142eczny na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 nieuchronnie prowadz\u0105 do kolizji z ortodoksj\u0105 katolick\u0105, nawet je\u015bli wyj\u015bciowe pozycje doktrynalne tego nie zapowiadaj\u0105. Quasi<\/em>-religijna egzaltacja politycznego i spo\u0142ecznego idea\u0142u demokratyczno-republika\u0144skiego ostatecznie doprowadzi\u0142a Sangniera do blu\u017anierczej \u201edemokratyzacji\u201d Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej przez suponowanie Bogu idei \u201ezaproszenia\u201d cz\u0142owieka do \u201ezespo\u0142u trzech Boskich Os\u00f3b\u201d, jako \u201edodatkowego cz\u0142onka\u201d (szerzej pisali\u015bmy o tym na tym portalu cztery lata temu w: http:\/\/www.pch24.pl\/druga-smierc-sillonu-,12536,i.html<\/a>). Murri natomiast otwarcie opowiedzia\u0142 si\u0119 po stronie czo\u0142owego modernisty w\u0142oskiego, ks. Ernesta Buonaiutiego (1881-1946), a w p\u00f3\u017aniejszym okresie, ju\u017c po wyst\u0105pieniu z Ko\u015bcio\u0142a, zadeklarowa\u0142 swoje poparcie dla Mussoliniego i faszyzmu. Musia\u0142o to oczywi\u015bcie spowodowa\u0107 stanowcz\u0105 interwencj\u0119 Magisterium, wykonan\u0105 przez papie\u017ca \u015bw. Piusa X, kt\u00f3ry pot\u0119pi\u0142 i don Murriego, i Sillon (w encyklice Notre charge apostolique <\/em>z 1910 roku).<\/p>\r\n

Mimo pot\u0119pienia tych organizacji chadecy nie z\u0142o\u017cyli broni i w okresie mi\u0119dzywojennym nast\u0105pi\u0142 jeszcze bardziej dynamiczny rozrost partii ju\u017c stricte <\/em>chadeckich (cho\u0107 pod r\u00f3\u017cnymi nazwami, niekoniecznie maj\u0105cymi oba te s\u0142owa: demokracja <\/em>i chrze\u015bcija\u0144ska <\/em>w nazwie), z kt\u00f3rych jednakowo\u017c niekt\u00f3re – trzeba to przyzna\u0107  przesz\u0142y pozytywn\u0105 ewolucj\u0119 w kierunku chrze\u015bcija\u0144sko-konserwatywnym. Dotyczy to zw\u0142aszcza chadecji portugalskiej pod przyw\u00f3dztwem Ant\u00f3nia de Oliveiry Salazara (1889-1970) oraz austriackiej pod przyw\u00f3dztwem Engelberta Dollfu\u00c3\u0178a (1892-1934), a po jego zamordowaniu przez hitlerowc\u00f3w – Kurta Schuschnigga (1897-1977), kt\u00f3re podj\u0119\u0142y pr\u00f3b\u0119 przebudowania ustroju obu tych pa\u0144stw w duchu chrze\u015bcija\u0144skiego i autorytarnego korporacjonizmu, zgodnego z nauczaniem papie\u017ca Piusa XI w Quadragesimo anno<\/em>.<\/p>\r\n

Nie ma tu jednak miejsca na omawianie ca\u0142ej, ponad stuletniej, historii chadecji, tote\u017c skoncentrujemy si\u0119 jedynie na okresie po II wojnie \u015bwiatowej. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce na pobojowisku, kt\u00f3rym sta\u0142a si\u0119 Europa po 1945 roku, chadecja – oczywi\u015bcie tylko tam, gdzie nie zapad\u0142a, wi\u0119\u017c\u0105ca narody w sowieckich kleszczach, \u201e\u017celazna kurtyna\u201d – otrzyma\u0142a swoje \u201epi\u0119\u0107 minut w historii\u201d. Do dzisiaj jeszcze rozmaici, nie tylko chadeccy, szalbierze polityczni lubi\u0105 odcina\u0107 kupony z \u201echrze\u015bcija\u0144skiej wizji\u201d Europy zjednoczonej przez trzech chadeckich \u201eojc\u00f3w – za\u0142o\u017cycieli\u201d: Roberta Schumana (1886-1963), Konrada Adenauera (1876-1967) i Alcide De Gasperiego (1881-1954), udaj\u0105c, \u017ce nie wiedz\u0105, i\u017c jest to bezwarto\u015bciowy czek bez najmniejszego pokrycia w ideologicznej monecie aktualnych \u201estandard\u00f3w europejskich\u201d. T\u0119 swoj\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 pozycj\u0119 w powojennej Europie Zachodniej chadecja zawdzi\u0119cza wy\u0142\u0105cznie faktowi politycznej (a niekiedy i fizycznej) rzezi narodowej i konserwatywnej prawicy, dokonanej pod pozorem \u201edefaszyzacji\u201d i \u201edenazyfikacji\u201d przez anglo-ameryka\u0144skich \u201eliberator\u00f3w\u201d, przy wsp\u00f3\u0142pracy lokalnych kolaborant\u00f3w oraz moskiewskiej agentury komunistycznej – silnej i bezkarnej zw\u0142aszcza we Francji i W\u0142oszech. Skoro autentyczna prawica – wyj\u0105wszy, traktowane jak \u201etr\u0119dowate\u201d przez \u201ewolny \u015bwiat\u201d, autorytarne pa\u0144stwa Franco i Salazara – znikn\u0119\u0142a z legalnego \u017cycia politycznego, jej miejsce na prawo od demokrat\u00f3w laickich, socjalist\u00f3w i komunist\u00f3w mog\u0142a zaj\u0105\u0107 tylko chadecja. Sta\u0142o si\u0119 tak przede wszystkim we W\u0142oszech, Austrii,  Niemczech Zachodnich, Belgii, Holandii (w dwu odmianach: chadecji katolickiej i kalwi\u0144skiej, politycznie zreszt\u0105 w\u00f3wczas bardziej konserwatywnej) oraz – znacznie kr\u00f3cej – bo tylko w IV Republice – we Francji.<\/p>\r\n

Wobec takiego stanu rzeczy, na kt\u00f3ry sk\u0142ada\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, nolens volens<\/em>, wobec braku alternatywy, poparcie Ko\u015bcio\u0142a, i cz\u0119\u015b\u0107 katolik\u00f3w konserwatywnych i sama hierarchia ko\u015bcielna na czele z papie\u017cem Piusem XII przyj\u0119\u0142a strategi\u0119 udzielenia warunkowego poparcia chadecji, w obliczu bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia komunizmem, dop\u00f3ki rz\u0105dy chadeckie daj\u0105 gwarancj\u0119 zachowania pewnych cho\u0107by element\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skiego \u0142adu publicznego. Mo\u017cliwe przy tym by\u0142y dwa warianty: albo oddzia\u0142ywania na chadecj\u0119 jako si\u0142a nacisku opinii publicznej z prawa, albo wej\u015bcia do niej, celem jej \u201eukonserwatywnienia\u201d. Wariant pierwszy, z niejakim powodzeniem, by\u0142 stosowany do pocz\u0105tku lat 60. we W\u0142oszech, dzi\u0119ki istnieniu rozbudowanej i sprawnie funkcjonuj\u0105cej sieci Unii Wyborczej Katolik\u00f3w W\u0142oskich, kierowanej przez ciesz\u0105cego si\u0119 zaufaniem Piusa XII konserwatyst\u0119, prof. Luigiego Gedd\u0119 (1902-2000). Kres tej sytuacji po\u0142o\u017cy\u0142o jednak soborowe aggiornamento<\/em>, oznaczaj\u0105ce w przek\u0142adzie na j\u0119zyk polityki w\u0142oskiej \u201eotwarcie\u201d chadecji na lewo (apertura a sinistra<\/em>), zamiast – do czego d\u0105\u017cy\u0142 Gedda – na prawo, ku monarchistom i prawicy narodowej.<\/p>\r\n

Drugi wariant realizowali gremialne konserwaty\u015bci austriaccy i niemieccy, kt\u00f3rzy weszli, odpowiednio, do Austriackiej Partii Ludowej (\u00c3\u2013VP) i Unii Chrze\u015bcija\u0144sko-Demokratycznej (CDU); w wypadku Niemiec czysto katolicki i nieomal czysto konserwatywny charakter mia\u0142a autonomiczna bawarska Unia Chrze\u015bcija\u0144sko-Spo\u0142eczna (CSU). Dzi\u0119ki temu, chadecja austriacka za czas\u00f3w kanclerzy Juliusa Raaba (1891-1964) i Leopolda Figla (1902-1965) oraz chadecja niemiecka pod przyw\u00f3dztwem kanclerza Adenauera – i Franza Josefa Strau\u00c3\u0178a (1915-1988), jako lidera CSU i premiera Bawarii – zdo\u0142a\u0142a nada\u0107 re\u017cimom parlamentarnym, i utrzyma\u0107 przez pewien czas, pi\u0119tno \u201edemokracji z autorytetem\u201d (Demokratie mit Autorit\u00c3\u00a4t<\/em>). Chadeccy ministrowie Adenauera (Gerhard Kroll, Heinrich von Brentano) nie obawiali si\u0119 nawet uczestniczy\u0107 w pracach jawnie antydemokratycznej i monarchistycznej Akademii Zachodniej (Abendlandische Aktion<\/em>). Temu modelowi cios zada\u0142a dopiero goszystowska rewolta 1968 roku, po kt\u00f3rej chadecja \u201emetod\u0105 salami\u201d sama wyeliminowa\u0142a ze swoich szereg\u00f3w wszystkich konserwatyst\u00f3w.<\/p>\r\n

Generalnie rzecz ujmuj\u0105c mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w okresie swojej preponderancji, a nawet politycznego \u201ez\u0142otego wieku\u201d, chadecja europejska zmierza\u0142a ostatecznie w kierunku nakre\u015blonym w ulubionym porzekadle lidera chadek\u00f3w francuskich, Georgesa Bidaulta (1899-1983): \u201eby\u0107 chrze\u015bcija\u0144skim demokrat\u0105 znaczy rz\u0105dzi\u0107 z centrum, metodami prawicy, dla osi\u0105gni\u0119cia cel\u00f3w spo\u0142ecznych lewicy\u201d. Nie owijaj\u0105c w bawe\u0142n\u0119, celem chadecji jest zatem rewolucja, tyle \u017ce zakamuflowana ewolucyjn\u0105 metod\u0105.<\/p>\r\n

Kiedy za\u015b dokonaj\u0105 si\u0119, w latach 60. ubieg\u0142ego wieku, dwie faktyczne rewolucje – \u201ebunt Stan\u00f3w Generalnych Ko\u015bcio\u0142a\u201d, oraz kulturalno-obyczajowa rewolucja ultralewackiej studenterii, od Sorbony po kampusy ameryka\u0144skie – to oba te strumienie rewolucyjne: eklezjalny i polityczny zlej\u0105 si\u0119 w jedn\u0105 rzek\u0119 w \u015bwiecie latynoameryka\u0144skim, pod nazw\u0105 \u201eteologii wyzwolenia\u201d, kt\u00f3rej ob\u0142\u0105kani prorocy (niekiedy nawet w biskupich infu\u0142ach) g\u0142osz\u0105 marksistowsk\u0105 pseudoewangeli\u0119 \u201eChrystusa z karabinem na ramieniu\u201d. Tej atmosferze totalnego przewrotu ulegaj\u0105 oczywi\u015bcie tak\u017ce, jedna po drugiej, chadecje w Ameryce \u0141aci\u0144skiej, jak na przyk\u0142ad chilijska, kt\u00f3rej przyw\u00f3dca i prezydent kraju w latach 1964-70 – Eduardo Frei (1911-1982) odegra\u0142 rol\u0119 \u201echilijskiego Kiere\u0144skiego\u201d, \u015bciel\u0105cego drog\u0119 \u201echilijskiemu Leninowi\u201d – Allende. To w\u0142a\u015bnie o chadecjach latynoameryka\u0144skich meksyka\u0144ski synarchista prof. Celerino Salmer\u00f3n (1920-2013) wypowiedzia\u0142 te s\u0142ynne s\u0142owa, \u017ce chrze\u015bcija\u0144ska demokracja to komunizm pokropiony wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105\u201d.<\/p>\r\n

Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce jak gor\u0105co chadecy nie zaklinaliby si\u0119 na swoj\u0105 \u201eotwarto\u015b\u0107\u201d, post\u0119powo\u015b\u0107 i \u201ewra\u017cliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105\u201d, to dla rozjuszonych goszyst\u00f3w, pr\u00f3buj\u0105cych najpierw sterroryzowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa Zachodu si\u0142\u0105, a p\u00f3\u017aniej – i z osza\u0142amiaj\u0105cym powodzeniem – zmieniaj\u0105cych taktyk\u0119 na d\u0142ugi \u201emarsz przez instytucje\u201d, w\u0142a\u015bnie chadecja pozosta\u0142a namacaln\u0105 \u201eczarn\u0105 reakcj\u0105\u201d. Tragikomicznym tego wyrazem sta\u0142o si\u0119 porwanie i zamordowanie przez Czerwone Brygady akurat tego chadeckiego premiera W\u0142och (Aldo Moro), kt\u00f3ry sk\u0142onny by\u0142 zawrze\u0107 \u201ekompromis historyczny\u201d z komunistami.<\/p>\r\n

Po up\u0142ywie dekady lat 50. ze \u015bwietno\u015bci chadecji zachodnioeuropejskiej nie pozosta\u0142o ju\u017c nic. Chadecja francuska (Ruch Republika\u0144sko-Ludowy) rozp\u0142yn\u0119\u0142a si\u0119 wraz z IV Republik\u0105, a jej – kompletnie zlaicyzowane – reszt\u00f3wki w okresie V Republiki wegetowa\u0142y w centrowym \u201ebagnie\u201d (marais<\/em>) pomi\u0119dzy gaullistami a socjalistami, notabene <\/em>w sojuszu z antyklerykaln\u0105 [sic!] ekspozytur\u0105 Wielkiego Wschodu, czyli Parti\u0105 Radykaln\u0105. Kompletna degrengolada w\u0142oskiej Democrazia Cristiana<\/em>, tak ideowo-polityczna (systematyczne usuwanie wszelkich wzmianek o chrze\u015bcija\u0144skim \u0142adzie spo\u0142ecznym i politycznym z program\u00f3w partyjnych), jak moralna (korupcja, zwi\u0105zki z mafi\u0105), jest powszechnie znana. Najlepsze i najbardziej druzgoc\u0105ce \u015bwiadectwo z\u0142owrogiej roli odegranej przez chadecj\u0119, jako realizuj\u0105c\u0105 de facto <\/em>sekularyzacyjn\u0105 strategi\u0119 komunisty Antonia Gramsciego parti\u0119, kt\u00f3ra \u201ezrywaj\u0105c wi\u0119zi z Ancien r\u00c3\u00a9gime<\/em>`m, prowadzi katolik\u00f3w do demokracji\u201d, a st\u0105d do socjalizmu, wystawi\u0142 jej by\u0142y przewodnicz\u0105cy Komisji Etycznej, filozof Rocco Buttiglione. Chadecja niemiecka zachowa\u0142a wprawdzie pozycj\u0119 jednej z dwu g\u0142\u00f3wnych si\u0142 w establishmencie, jednak w sensie ideowym sta\u0142a si\u0119 niczym innym, jak \u201eprawym skrzyd\u0142em\u201d socjaldemokracji.<\/p>\r\n

Spogl\u0105daj\u0105c na stutrzydziestoletni\u0105 ju\u017c bez ma\u0142a histori\u0119 chrze\u015bcija\u0144skiej demokracji z perspektywy drugiej dekady XXI wieku, wyj\u015b\u0107 nale\u017cy od banalnie oczywistej, lecz niezb\u0119dnej, konstatacji ci\u0105g\u0142ego istnienia w establishmencie zunifikowanej Europy partii okre\u015blaj\u0105cych si\u0119 jako chadeckie, z kt\u00f3rych wszelako chrze\u015bcija\u0144stwo wyparowa\u0142o bez \u015bladu, a jego miejsce zaj\u0119\u0142a totalnie demokratyczna \u201ereligia\u201d praw cz\u0142owieka i tolerancji, obejmuj\u0105cej ju\u017c dzisiaj nawet afirmacj\u0119 akt\u00f3w sprzecznych z prawem naturalnym, si\u0142\u0105 rzeczy zatem poci\u0105gaj\u0105cej za sob\u0105 nietolerancj\u0119 dla sprzeciwu wobec takich zachowa\u0144. Naj\u015bwie\u017cszym tego przyk\u0142adem jest faryzejskie stanowisko chadecji niemieckiej, kt\u00f3ra daj\u0105c woln\u0105 r\u0119k\u0119 swoim deputowanym do Bundestagu w g\u0142osowaniu nad legalizacj\u0105 zwi\u0105zk\u00f3w jednop\u0142ciowych, faktycznie umo\u017cliwi\u0142a przeg\u0142osowanie odno\u015bnej ustawy. Lecz przecie\u017c s\u0105 to tylko ostateczne (a mo\u017ce jeszcze nie?) rezultaty \u201eb\u0142\u0119du pierwiastkowego\u201d, jaki tkwi\u0142 od pocz\u0105tku w samej politycznej formule chrze\u015bcija\u0144sko-demokratycznej, usi\u0142uj\u0105cej nadaremnie godzi\u0107 rzeczy do siebie nieprzystawalne: pochodz\u0105c\u0105 \u201ez g\u00f3ry\u201d, z ustanowienia Bo\u017cego autorytetu, moralno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 z pochodz\u0105c\u0105 \u201ez do\u0142u\u201d, od \u201esuwerennego ludu\u201d, arytmetyczn\u0105 wol\u0105 wi\u0119kszo\u015bci. Ju\u017c ponad 60 lat temu t\u0119 nierozwi\u0105zywaln\u0105 apori\u0119 dog\u0142\u0119bnie rozpozna\u0142 hiszpa\u0144ski tradycjonalista Francisco El\u00c3\u00adas de Tejada (1917-1978), analizuj\u0105c podczas pobytu we W\u0142oszech dylematy, przed kt\u00f3rymi stoj\u0105 chadecy, takie jak naciski na wprowadzenie rozwod\u00f3w, laicyzacj\u0119 szkolnictwa itp. Pisa\u0142 on:<\/p>\r\n

\u201eW takim wypadku konieczne stanie si\u0119 dokonanie przez demokrat\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich wyboru pomi\u0119dzy dwiema stronami ich podw\u00f3jnego oblicza: demokratycznym i chrze\u015bcija\u0144skim. Je\u017celi wybior\u0105 demokracj\u0119, ugn\u0105 si\u0119 przed wol\u0105 ludu i dopuszcz\u0105 odrzucenie cywilizacji ufundowanej na Chrystusie, ruin\u0119 rodziny, urz\u0119dowy ateizm, nauczanie akatolickie, bankructwo swoich najg\u0142\u0119bszych pragnie\u0144; nie b\u0119dzie ju\u017c w\u00f3wczas chrze\u015bcijan – katolik\u00f3w kieruj\u0105cych si\u0119 alokucj\u0105 Maxima quidem<\/em> z 9 czerwca 1862 roku [chodzi o pot\u0119pienie pogl\u0105du uznaj\u0105cego pa\u0144stwo demokratyczne \u201eza pocz\u0105tek i \u017ar\u00f3d\u0142o wszelkich praw\u201d – J.B.] oraz pot\u0119pieniem w Syllabusie<\/em> propozycji 60. [\u201eAutorytet nie jest niczym innym, jak wynikiem arytmetycznej wi\u0119kszo\u015bci oraz si\u0142 materialnych\u201d – J.B.]; przez nieomylne nauczanie Piusa IX. Je\u017celi wybior\u0105 chrze\u015bcija\u0144stwo, zbuntuj\u0105 si\u0119 gwa\u0142townie przeciwko wynikowi wyborczemu, podwa\u017caj\u0105c go z tego powodu, \u017ce wola wszystkich nawet stworze\u0144 sko\u0144czonych nie ma \u017cadnego autorytetu naprzeciwko niesko\u0144czonej woli Stw\u00f3rcy, i \u017ce b\u0142\u0105d przeciwny Chrystusowi zawsze pozostanie b\u0142\u0119dem, chocia\u017cby ca\u0142a ludzko\u015b\u0107 og\u0142osi\u0142a go za prawd\u0119; w takim razie nie b\u0119d\u0105 ju\u017c jednak demokratami, jako \u017ce sprzeniewierz\u0105 si\u0119 postulatowi Rousseau\u2019a, aby prawo by\u0142o owocem wi\u0119kszo\u015bci wyborczych.<\/p>\r\n

Nie jest mo\u017cliwe omin\u0105\u0107 tego dylematu w starciu mniej wi\u0119cej bliskim, lecz w ko\u0144cu nieuniknionym. Postawa chrze\u015bcija\u0144sko-demokratyczna usi\u0142uje harmonizowa\u0107 rzeczy tak przeciwstawne, jak demokracja i chrze\u015bcija\u0144stwo, \u015bwiat\u0142o i ciemno\u015b\u0107 z\u0142\u0105czone w szar\u00f3wce zmroku; a ju\u017c m\u00f3j krajan [Juan] Donoso Cort\u00c3\u00a9s mawia\u0142, \u017ce w Biblii<\/em> powiada si\u0119, i\u017c dzie\u0142a boskie dziej\u0105 si\u0119 za dnia i w nocy, lecz nie wspomina si\u0119, aby dzie\u0142a boskie czynione by\u0142y o zmierzchu\u201d.<\/p>\r\n

Jacek Bartyzel<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Niegdysiejszy lider francuskich chadek\u00f3w Georges Bidault mawia\u0142: \u201eby\u0107 chrze\u015bcija\u0144skim demokrat\u0105 znaczy rz\u0105dzi\u0107 z centrum, metodami prawicy, dla osi\u0105gni\u0119cia cel\u00f3w spo\u0142ecznych lewicy\u201d. Nie owijaj\u0105c w bawe\u0142n\u0119, celem chadecji jest zatem rewolucja, tyle \u017ce zakamuflowana ewolucyjn\u0105 metod\u0105.  Chadecja, a w pe\u0142nym rozwini\u0119ciu: chrze\u015bcija\u0144ska demokracja, sta\u0142a si\u0119 problemem w dok\u0142adnie okre\u015blonym momencie historycznym i z bardzo konkretnego powodu. Chodzi […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[35,147],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97132"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97132"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97132\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}