{"id":97108,"date":"2017-08-02T10:39:22","date_gmt":"2017-08-02T14:39:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=97108"},"modified":"2017-08-02T10:39:22","modified_gmt":"2017-08-02T14:39:22","slug":"nie-jestem-juz-swiadkiem-jehowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=97108","title":{"rendered":"Nie jestem ju\u017c \u015awiadkiem Jehowy"},"content":{"rendered":"

B\u0119dziesz jak poganin, nie jeste\u015b ju\u017c \u015awiadkiem Jehowy,<\/em> to s\u0142owa , kt\u00f3re us\u0142ysza\u0142em w telefonie 5 grudnia 2013 roku. Ten komunikat ko\u0144czy moj\u0105 60 letni\u0105 bytno\u015b\u0107 w spo\u0142eczno\u015bci \u015awiadk\u00f3w Jehowy.<\/strong><\/p>\r\n

Nazywam si\u0119 Stanis\u0142aw Ch\u0142o\u015bci\u0144ski, mieszkam w okolicy Poznania.<\/p>\r\n

Jestem jednym z za\u0142o\u017cycieli a obecnie Prezesem Stowarzyszenia \u201eWyzwoleni\u201d z siedzib\u0105 w Poznaniu.<\/p>\r\n

<\/span>Kr\u00f3tko po moich narodzinach w Toruniu, w 1953 roku, moi rodzice zafascynowani doktryna \u017cycia w \u201enowym porz\u0105dku\u201d przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do spo\u0142eczno\u015bci \u015awiadk\u00f3w Jehowy. Tym samym nasze \u017cycie rodzinne i spo\u0142eczne nabra\u0142o zupe\u0142nie innego znaczenia.<\/p>\r\n

Od najm\u0142odszych lat by\u0142em indoktrynowany, uczono mnie \u017ce musz\u0119 kocha\u0107 tego boga, kt\u00f3ry mi jako dziecku, jawi\u0142 si\u0119 bardzo okrutnie. Zabrania\u0142 nam dzieciom wszystkiego, wiele razy jako dziecko sprawdza\u0142em czy nie gnije mi j\u0119zyk i nie odpada cia\u0142o od ko\u015bci.<\/p>\r\n

Dzisiaj po latach mog\u0119 to powiedzie\u0107 z ca\u0142\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 moi rodzice nie przekazali mi wiary w tego boga, oni przekazali mi strach przed tym bogiem.<\/p>\r\n

Czasami uda\u0142o mi si\u0119 wymkn\u0105\u0107 po cichu z domu pobiega\u0107 beztrosko z kolegami, czasami pobawi\u0107 si\u0119 w wojn\u0119, postrzela\u0107 z procy, co to by\u0142a za frajda dla nastolatka. Tylko co powiedzie\u0107 rodzicom po powrocie do domu, mamo strzela\u0142em z procy, bawi\u0142em si\u0119 pistoletem kolegi, wi\u0119c od najm\u0142odszych lat k\u0142ama\u0142em, opanowa\u0142em t\u0105 sztuk\u0119 do perfekcji, potrafi\u0142em nawet schowa\u0107 rzeczy i si\u0119 ca\u0142kowicie przebra\u0107 przed powrotem do domu.<\/p>\r\n

Na pytanie mamy, gdzie by\u0142e\u015b, odpowiada\u0142em bez zaj\u0105kni\u0119cia, spacerowa\u0142em po parku mamusiu\u2026 a wieczorem przed snem sprawdza\u0142em czy nie gnije mi j\u0119zyk z powodu k\u0142amstwa.
\r\n Tak oto \u017cyj\u0105c w r\u00f3wnoleg\u0142ych \u015bwiatach up\u0142ywa moje dzieci\u0144stwa.<\/p>\r\n

Szko\u0142a to najgorszy okres w moim \u017cyciu, to w tym czasie nabiera si\u0119 pasji \u017cyciowych a marzenia wyznaczaj\u0105 cele, przecie\u017c dzieci\u0144stwo to najcudowniejszy okres. A tu szlaban, koledzy to z\u0142e towarzystwo ze \u015bwiata, muzyka – deprawuje, telewizja niszczy osobowo\u015b\u0107 i jest niemoralna, ksi\u0105\u017cki ucz\u0105 niepos\u0142usze\u0144stwa i niezale\u017cno\u015bci. Pozostaj\u0105 tylko teokratyczne \u015bwierszczyki i to nie takie jak dzisiaj kolorowe, ale takie jeszcze drukowane na powielaczu czarno bia\u0142e. Dzieci\u0119ce \u0142apki by\u0142y ca\u0142e umorusane w farbie drukarskiej z o\u0142owiem, ale zdrowie si\u0119 nie liczy\u0142o, najwa\u017cniejsze to teokratyczne cele.<\/p>\r\n

Na le\u015bnej konwencji 17 lipca 1967 roku moja mama stwierdzi\u0142a to chyba ju\u017c czas aby\u015b si\u0119 ochrzci\u0142 no i w tym dniu si\u0119 ochrzci\u0142em. Mia\u0142em 14 lat i nagle sta\u0142em si\u0119 doros\u0142ym duchowo, bracie Stasiu – w tym \u015bwiecie brzmia\u0142o to donio\u015ble ale w r\u00f3wnoleg\u0142ym \u015bwiecie 14 latka by\u0142a to jaka\u015b ironia.<\/p>\r\n

Jako 14 latek zosta\u0142em s\u0142ug\u0105 o\u015brodka, studium ksi\u0105\u017cki, zebranie s\u0142u\u017cby, stra\u017cnica i wyk\u0142ady, dzisiaj jak o tym my\u015bl\u0119 to samemu nie chce mi si\u0119 w to wierzy\u0107 a jednak by\u0142 to fakt. Czego mog\u0142em w tym wieku nauczy\u0107 innych, pewnie nie wiele, ale w tym \u015bwiecie by\u0142em kim\u015b wa\u017cnym mia\u0142em pozycj\u0119 i autorytet.<\/p>\r\n

Jednak cz\u0119sto ucieka\u0142em do tego drugiego \u015bwiata z zazdro\u015bci\u0105 spogl\u0105da\u0142em si\u0119 na koleg\u00f3w umawiaj\u0105cych si\u0119 z dziewczynami do kina, bawi\u0105cych si\u0119 na zabawach szkolnych, bardzo im tej wolno\u015bci zazdro\u015bci\u0142em, zapisa\u0142em si\u0119 do wszystkich nie politycznych k\u00f3\u0142ek zainteresowa\u0144 w szkole od k\u00f3\u0142ka fotograficznego, matematycznego, biologicznego i ju\u017c sam nie pami\u0119tam jakich jeszcze, by\u0142o to dobre alibi i mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontaktu nawet i z dziewczynami, przeci\u0105ga\u0142em te zaj\u0119cia jak tylko to by\u0142o mo\u017cliwe a w domu z d\u0142ugiej nieobecno\u015bci \u0142atwiej mo\u017cna by\u0142o si\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107.<\/p>\r\n

I tak nie umawia\u0142em si\u0119 na randki tylko na zdj\u0119cia plenerowe kt\u00f3re by\u0142y potrzebne na k\u00f3\u0142ko fotograficzne i tak sobie \u017cy\u0142em w tych dw\u00f3ch r\u00f3wnoleg\u0142ych \u015bwiatach, sprawdzaj\u0105c czy j\u0119zyk mi nie gnije, a powiem Wam, \u017ce nie gni\u0142 cho\u0107 by\u0142y ku temu powody.<\/p>\r\n

Czy w szkole by\u0142em szykanowany przez koleg\u00f3w? Raczej nie, by\u0142em przystojnym wysportowanym ch\u0142opakiem (zreszt\u0105 jestem takim do dzisiaj) i dobrze si\u0119 uczy\u0142em, a najwa\u017cniejsze, \u017ce zawsze mia\u0142em przy sobie kas\u0119, moi rodzice do biednych nie nale\u017celi i niczego sobie nie \u017ca\u0142owa\u0142em, korzystali na tym te\u017c moi koledzy. W tym \u015bwiecie by\u0142em dla moich koleg\u00f3w idolem i dlatego mia\u0142em spok\u00f3j a o prawdzie nigdy z nimi nie rozmawia\u0142em, dziwne ale tak by\u0142o.<\/p>\r\n

Moja rodzina to tata, bardzo zaj\u0119ty prac\u0105 pa\u0144sk\u0105, by\u0142 s\u0142ug\u0105 zboru na oddaleniu i praktycznie rzadko bywa\u0142 w domu, mama s\u0142uga studi\u00f3w biblijnych i wieczna pionierka, jak znajdowa\u0142a czas na pogodzenie tego wszystkiego tego, do dzisiaj nie wiem i moje trzy starsze siostry i starszy brat.<\/p>\r\n

Ka\u017cdy z rodze\u0144stwa mia\u0142 swoje zadania kt\u00f3re obowi\u0105zkowo musia\u0142 wykona\u0107, ja by\u0142em najm\u0142odszy i mia\u0142em najwi\u0119cej luzu. M\u00f3j starszy brat jak wyszed\u0142 ze szko\u0142y podstawowej odm\u00f3wi\u0142 nauki w szkole zawodowej i uciek\u0142 z domu. Zosta\u0142 zatrzymany w milicyjnej izbie dziecka i poproszono moich rodzic\u00f3w o wyja\u015bnienie. W rozmowie z psychologiem m\u00f3j brat o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce zosta\u0142 zmuszony przez rodzic\u00f3w do ucz\u0119szczania do takiej szko\u0142y i jest zmuszany aby by\u0107 \u015bwiadkiem Jehowy, a on ma tego dosy\u0107 i ju\u017c tak dalej nie chce.<\/p>\r\n

By\u0142 to rok 1963, czasy komuny, i pa\u0144stwo stan\u0119\u0142o po stronie brata. Zapytano moich rodzic\u00f3w czy zmieni\u0105 swoje zdanie i pozwol\u0105 synowi na inny \u015bwiatopogl\u0105d, oczywi\u015bcie nie zgodzili si\u0119 i milicja skierowa\u0142a spraw\u0119 do s\u0105du a do czasu jej rozstrzygni\u0119cia umie\u015bcili brata w pogotowiu opieku\u0144czym.<\/p>\r\n

Rozprawa by\u0142a kr\u00f3tka, s\u0119dzia zapyta\u0142 brata czy chce by\u0107 SJ, brat odpar\u0142 \u017ce nie, zapyta\u0142 si\u0119 czy rodzice akceptuj\u0105 jego decyzj\u0119, oczywi\u015bcie odparli \u017ce nie. S\u0105d wyda\u0142 wyrok pozbawiaj\u0105cy moich rodzic\u00f3w praw rodzicielskich do syna i umie\u015bci\u0142 go w domu dziecka. Tak oto ostracyzm zabra\u0142 mi na d\u0142ugie lata brata a rodzicom da\u0142 poczucie dobrze spe\u0142nionego obowi\u0105zku pos\u0142usze\u0144stwa wobec boga.<\/p>\r\n

Co czuje taki 15 latek jak s\u0142yszy od w\u0142asnych rodzic\u00f3w, ze ju\u017c go nie chc\u0105, wiem \u017ce w tej chwili znienawidzi\u0142 ich i tego okrutnego boga, kt\u00f3ry skaza\u0142 go na tu\u0142aczk\u0119. M\u00f3j brat by\u0142 bardzo ambitny i po wyj\u015bciu z domu dziecka odby\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 w krakowskiej dywizji powietrzno-desantowej w tzw. czerwonych beretach, a ja by\u0142em dumny, \u017ce mam takiego brata. Do dzisiaj mam n\u00f3\u017c komandoski kt\u00f3ry mi podarowa\u0142, przechowuje go jak naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 relikwie tamtego czasu. To ja uprosi\u0142em rodzic\u00f3w, aby brat m\u00f3g\u0142 przyjecha\u0107 na urlop z wojska, pami\u0119tam, \u017ce odda\u0142em mu wtedy wszystkie moje oszcz\u0119dno\u015bci. Do dzisiaj mam dobry kontakt z bratem i bardzo go za to co przeszed\u0142 szanuje.<\/p>\r\n

Dla moich rodzic\u00f3w na zawsze by\u0142 to zamkni\u0119ty rozdzia\u0142.<\/p>\r\n

Nadszed\u0142 1972 rok i armia upomnia\u0142a si\u0119 o mnie, wiedzia\u0142em \u017ce to kiedy\u015b nast\u0105pi, bo ju\u017c od wczesnego dzieci\u0144stwa by\u0142em do tego przygotowywany. Oczywi\u015bcie odm\u00f3wi\u0142em s\u0142u\u017cby wojskowej, znajomy lekarz d\u0142ugo puka\u0142 si\u0119 w czo\u0142o jak odm\u00f3wi\u0142em zaproponowanej przez niego kategorii \u201eD\u201d. By\u0142em ideologicznie wychowany, cele teokratyczne mia\u0142em wytkni\u0119te, nie ba\u0142em si\u0119 w tej chwili nikogo i niczego, pami\u0119tam wybuch furii prokuratora kt\u00f3ry krzycza\u0142 \u017ce mnie zgnoi i tak zrobi\u0142 – na rozprawie za\u017c\u0105da\u0142 dla mnie 3 i p\u00f3\u0142 roku, s\u0105d przys\u0105dzi\u0142 mi 3 lata. Siedzia\u0142em za niewinno\u015b\u0107 22 miesi\u0105ce i wyszed\u0142em na wolno\u015b\u0107 za dobre sprawowanie po po\u0142owie kary.<\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie za moja lojalno\u015b\u0107 ten b\u00f3g mi b\u0142ogos\u0142awi\u0142, wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyroku odsiedzia\u0142em na O\u015brodku wypoczynkowym Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci w Borach Tucholskich, tam pracowa\u0142em na zmywaku, by\u0142em str\u00f3\u017cem, kelnerem a na ko\u0144cu zarz\u0105dzaj\u0105cym. Pozna\u0142em tam wiele \u00f3wczesnych decydent\u00f3w z kt\u00f3rymi chodzi\u0142em na polowania, nie rzadko nosz\u0105c ich my\u015bliwsk\u0105 bro\u0144. Ci ludzie nas bardzo szanowali, nie raz s\u0142ysza\u0142em napisz, ze ju\u017c nie chcesz by\u0107 \u015aJ a jutro b\u0119dziesz w domu\u2026 ale nie napisa\u0142em, my\u015bl\u0119, \u017ce nie chcia\u0142em zdradzi\u0107 samego siebie za cen\u0119 wolno\u015bci, dla kogo\u015b kto ma 36 miesi\u0105ce do odsiadki za nic, by\u0142a to jednak spora pokusa.<\/p>\r\n

Po wyj\u015bciu z wiezienia, o\u017ceni\u0142em si\u0119 i zmieni\u0142em miejsce zamieszkania, mamy czworo wspania\u0142ych dzieci . \u0179adne z nich dzisiaj nie jest \u015aJ co sprawia mi wielka rado\u015b\u0107. Na nowym miejscu szybko otrzyma\u0142em nowe teokratyczne zadania, zosta\u0142em s\u0142ug\u0105 pomocniczym a nast\u0119pnie starszym zboru. W 1975 roku jak mia\u0142a w miesi\u0105cu wrze\u015bniu urodzi\u0107 si\u0119 nasza pierwsza c\u00f3rka, pobiegli\u015bmy do te\u015bci\u00f3w z nowina, te\u015b\u0107 jako starszy i ortodoksyjny beton nie by\u0142 ta informacja zachwycony – my\u015blicie o dzieciach a tracicie z oczu cele duchowe. Przecie\u017c na jesieni spodziewamy si\u0119 ju\u017c kr\u00f3lestwa bo\u017cego i jak chcecie przej\u015b\u0107 przez wielki ucisk, pomy\u015bla\u0142em sobie oby\u015b si\u0119 nie przeliczy\u0142, \u017cycie pokaza\u0142o \u017ce si\u0119 przeliczy\u0142.<\/p>\r\n

Ja osobi\u015bcie nigdy nie mia\u0142em wyrobionego zdania na temat ko\u0144ca w 1975 roku, nigdy nie by\u0142em ortodoksyjny i nawiedzony. Tematy doktrynalne nigdy mi nie by\u0142y bliskie, nigdy nie mia\u0142em okresu specjalnego zauroczenia nadziej\u0105 bliskiego kr\u00f3lestwa, my\u015bl\u0119 \u017ce tak do ko\u0144ca w to nie wierzy\u0142em, robi\u0142em to te\u017c dla mojej mamy kt\u00f3ra by\u0142a fanatykiem tych obietnic. Tak mija\u0142y lata, wir teokratycznej pracy wci\u0105ga\u0142, przywileje, pozycja, uznanie no i nieograniczona w\u0142adza, to mog\u0142o kr\u0119ci\u0107.<\/p>\r\n

W czasach przed prawn\u0105 rejestracj\u0105, by\u0107 starszym to kosztowna sprawa, cz\u0119ste wyjazdy na odprawy, studia, wizyty, wyk\u0142ady wyg\u0142aszane w innych zborach, wyk\u0142ady pogrzebowe to wymaga\u0142o sporo czasu i pieni\u0119dzy. W tym czasie nie by\u0142o zwrot\u00f3w za poniesione kaszty, ka\u017cdy robi\u0142 to za swoja kas\u0119. Czasami zadawa\u0142em sobie pytanie po co to robi\u0119, zabieram czas i pieni\u0105dze nale\u017cne rodzinie. Tak naprawd\u0119 nie potrafi\u0142em na dobre wtopi\u0107 si\u0119 w ta struktur\u0119 gdzie\u015b w duszy by\u0142em niezale\u017cny no prawie opozycjonista, czasami nie do ko\u0144ca wykonuj\u0105c pewne zalecenia teokratyczne a ju\u017c jako nadzorca przewodnicz\u0105cy, czasami wcale ich nie wdra\u017ca\u0142em.<\/p>\r\n

Zdenerwowa\u0142 mnie system podzia\u0142u dar\u00f3w w latach 80, to by\u0142o obrzydliwe. Dystrybucja tych obfito\u015bci mia\u0142a dwa obiegi: ten nieoficjalny na kt\u00f3ry czasami by\u0142em zapraszany i ten oficjalny dla zboru. W tym nieoficjalnym prym wiod\u0142y \u017cony wybitnych starszych i to one rozdziela\u0142y te dobra. By\u0142em par\u0119 razy na takim cyrku, te dobra by\u0142y przeznaczone tylko dla mojej rodziny, a co z pozosta\u0142ymi cz\u0142onkami zboru, mogli liczy\u0107 na przebrane resztki, dlatego sam nigdy z tego nie skorzysta\u0142em i do zboru te\u017c nie przywioz\u0142em.<\/p>\r\n

W Poznaniu by\u0142 i jest olbrzymi nepotyzm, to trzy rodziny rz\u0105dzi\u0142y i rz\u0105dz\u0105 wszystkim. Aby brylowa\u0107 w tych kr\u0119gach trzeba by\u0142o systematycznie urz\u0105dza\u0107 spotkanie towarzyskie (czytaj imprezy z dobrym jedzeniem i morzem alkoholu), parokrotnie wraz z \u017con\u0105 je organizowali\u015bmy. Nepotyzm to jest rak, kt\u00f3ry zjad\u0105 t\u0119 wsp\u00f3lnot\u0119 od \u015brodka, mo\u017cesz pi\u0107 alkohol, nie p\u0142aci\u0107 podatk\u00f3w, kry\u0107 wybryki dzieci, wa\u017cne \u017ce jeste\u015b w tej samej dru\u017cynie a w\u0142os z g\u0142owy tobie nie spadnie.<\/p>\r\n

Coraz bardziej pojmowa\u0142em, \u017ce to nie kwestie doktrynalne s\u0105 si\u0142\u0105 tej spo\u0142eczno\u015bci ale rozleg\u0142e kontakty towarzyskie. Po kongresach w Wiedniu, w pozna\u0144skiej Arenie a potem na stadionie Warty, zrozumia\u0142em, ze nie umiej\u0119tno\u015bci, wiara, wiedza, po\u015bwi\u0119cenie a uk\u0142ad towarzyski jest kluczem do twojego zaistnienia, to nie wpisywa\u0142o si\u0119 w moj\u0105 filozofi\u0119. Dlatego w nast\u0119pnych latach poprosi\u0142em o skre\u015blenie z funkcji starszego. Po raz pierwszy poczu\u0142em, ze zdj\u0105\u0142em z siebie odium odpowiedzialno\u015bci\u2026 i g\u0142upoty.<\/p>\r\n

[Stanis\u0142aw Ch\u0142o\u015bci\u0144ski<\/em><\/strong>]<\/p>\r\n

https:\/\/swiadkowiejehowywpolsce.org<\/a><\/em><\/p>\r\n

Za: Dziennik gajowego Maruchy (2017-08-01)<\/a><\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>\r\n

Cud nawr\u00f3cenia \u015bwiadka Jehowy<\/h2>\r\n

Mam 22 lata. Od ma\u0142ego dziecka wychowa\u0142em si\u0119 w rodzinie \u015bwiadk\u00f3w Jehowy. Przez 11 lat by\u0142em \u201eochrzczonym g\u0142osicielem zborowym\u201d. Jednak w moim \u017cyciu dokona\u0142 si\u0119 cud nawr\u00f3cenia. To sam B\u00f3g w Tr\u00f3jcy Jedyny – Jahwe, a nie Jehowa – udzieli\u0142 mi si\u0142y, by porzuci\u0107, po 18 latach, szeregi \u015bwiadk\u00f3w Jehowy.<\/strong><\/p>\r\n

W sierpniu 1996 r. mia\u0142em zaszczyt uczestniczy\u0107 w pielgrzymce do Matki Bo\u017cej na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119. W Sanktuarium d\u0142ugo dzi\u0119kowa\u0142em Kochanej Matce Maryi za cudowny dar nawr\u00f3cenia i tam przysi\u0105g\u0142em Jej, \u017ce reszt\u0119 mojego \u017cycia po\u015bwi\u0119c\u0119 na aktywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w obronie wiary Chrystusowej przed sekt\u0105 \u015bwiadk\u00f3w Jehowy. Mam pod tym wzgl\u0119dem mo\u017cliwo\u015bci bardzo du\u017ce, poniewa\u017c w ci\u0105gu 18 lat zd\u0105\u017cy\u0142em ich bardzo dok\u0142adnie pozna\u0107. By\u0142em bowiem zawsze bardzo dociekliwy, i jako \u015bwiadek Jehowy \u201eprzodowa\u0142em\u201d w gorliwo\u015bci. Czasami by\u0142em nawet pionierem pomocniczym.<\/p>\r\n

Moje \u017cycie by\u0142o bardzo burzliwe i mimo m\u0142odego wieku wiele ju\u017c prze\u017cy\u0142em, a jeszcze wi\u0119cej widzia\u0142em. Bez wzgl\u0119du jednak na to, jak bolesne by\u0142y te prze\u017cycia, uwa\u017cam si\u0119 obecnie za jednego z najszcz\u0119\u015bliwszych ludzi, poniewa\u017c dozna\u0142em na sobie cudu, kt\u00f3rym by\u0142o moje nawr\u00f3cenie. Dlaczego uwa\u017cam je za cud? I co spowodowa\u0142o, \u017ce ja, cz\u0142owiek od ma\u0142ego wychowany w sekcie \u015bwiadk\u00f3w Jehowy, nagle w wieku 21 lat decyduj\u0119 si\u0119 na opuszczenie szereg\u00f3w \u201eg\u0142osicieli\u201d.<\/p>\r\n

Przez lata obserwacji zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce \u015bwiadkowie s\u0105 ca\u0142kowicie uzale\u017cnieni od \u201eOrganizacji\u201d, kt\u00f3rej wszelkie wytyczne podawane s\u0105 za po\u015brednictwem \u201eStra\u017cnicy\u201d – ich g\u0142\u00f3wnego czasopisma. Co wi\u0119cej, przekona\u0142em si\u0119, \u017ce cho\u0107 teoretycznie m\u00f3wi si\u0119, \u017ce najwa\u017cniejsze jest Pismo \u015bwi\u0119te, to w rzeczywisto\u015bci \u201e\u2026zamiast Biblii \u201eStra\u017cnica\u201d zosta\u0142\u2026 i same ok\u0142adki Biblii\u201d (fragment wiersza pani Marii Kosowskiej, kt\u00f3ra przez 13 lat by\u0142a \u015bwiadkiem Jehowy). Towarzystwo \u201eStra\u017cnica\u201d jest uwa\u017cane za jedyny \u201ekana\u0142 \u0142\u0105czno\u015bci\u201d z Chrystusem. Hegemonia \u201eStra\u017cnicy\u201d bardzo mnie razi\u0142a, tym bardziej, \u017ce w ci\u0105gu zaledwie 120 lat historii zboru, \u201eTowarzystwo\u201d wielokrotnie zmienia\u0142o swoje nauki, a nierzadko nawet sobie zaprzecza\u0142o. Tajemnic\u0105 poliszynela jest fakt kilkakrotnego wyznaczania przez nich daty ko\u0144ca \u015bwiata. Najcz\u0119\u015bciej przypomina si\u0119 lata 1914 i 1975, chocia\u017c by\u0142o ich znacznie wi\u0119cej. Kiedy jednak w 1914 roku nie nast\u0105pi\u0142 koniec \u015bwiata, przemianowano go na rok, w kt\u00f3rym rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 paruzja, czyli powt\u00f3rna obecno\u015b\u0107 Pana Jezusa. A przecie\u017c nie ma na to \u017cadnych biblijnych dowod\u00f3w. Je\u015bli natomiast wspomnie\u0107 rok 1975, to i tu srodze si\u0119 zawiedli, bowiem Pismo wyra\u017anie o\u015bwiadcza, \u017ce nikt nie mo\u017ce zna\u0107 dnia ani godziny (Mt 24, 36). Wszystko to budzi\u0142o moje w\u0105tpliwo\u015bci, wi\u0119c zacz\u0105\u0142em dok\u0142adniej przygl\u0105da\u0107 si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci, a szczeg\u00f3lnie historii \u201eOrganizacji\u201d. Zacz\u0105\u0142em patrze\u0107 krytyczniej na nauki \u201eStra\u017cnicy\u201d i dok\u0142adnie \u201ebada\u0107 pisma, czy tak si\u0119 rzeczy maj\u0105\u201d. Oczywi\u015bcie wnioski pozostawia\u0142em dla siebie, poniewa\u017c za krytykowanie \u201eNiewolnika\u201d grozi wykluczenie, czego w\u00f3wczas si\u0119 obawia\u0142em.<\/p>\r\n

\u201eStra\u017cnica\u201d wychowuje swoich czytelnik\u00f3w na bezwolne, zawsze pos\u0142uszne narz\u0119dzia do spe\u0142niania okre\u015blonych zada\u0144. Przekona\u0142em si\u0119 o tym osobi\u015bcie. Ponadto ka\u017cdy g\u0142osiciel musi by\u0107 zaj\u0119ty, by nie przysz\u0142o mu do g\u0142owy zastanawia\u0107 si\u0119 nad niejasno\u015bciami, wi\u0119c wyznacza si\u0119 ka\u017cdemu coraz to inne zadania. Je\u015bli mimo wszystko kto\u015b zacznie zadawa\u0107 pytania, nieodmiennie pada odpowied\u017a: \u201ebracie, poczekaj a\u017c \u201eNiewolnik Wierny i Rozumny\u201d w s\u0142usznym czasie da w\u0142a\u015bciwe wyja\u015bnienie\u201d. Kiedy ju\u017c przyjdzie czas i dany problem zostaje om\u00f3wiony w \u201eStra\u017cnicy\u201d, nierzadko okazuje si\u0119, \u017ce dotychczasowe wyja\u015bnienia by\u0142y b\u0142\u0119dne. Wtedy m\u00f3wi si\u0119, \u017ce jest to \u201eNowe \u015bwiat\u0142o\u201d od Boga. Dziwne jest jednak to, \u017ce \u201eNowe \u015bwiat\u0142o\u201d zaprzecza informacjom, kt\u00f3re pi\u0119\u0107, dziesi\u0119\u0107 czy dwadzie\u015bcia lat wcze\u015bniej by\u0142y tak\u017ce \u201eNowym \u015bwiat\u0142em\u201d. Mimo swojego m\u0142odego wieku, sam pami\u0119tam co najmniej dwie powa\u017cne zmiany. Na przyk\u0142ad do roku 1989\/90, \u015bwiadkowie Jehowy oficjalnie twierdzili, \u017ce przynajmniej niekt\u00f3rzy mieszka\u0144cy Sodomy i Gomory otrzymaj\u0105 zmartwychwstanie do \u017cycia na ziemi (wiecznego – oczywi\u015bcie; patrz ksi\u0105\u017cka p.t. \u201eB\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 \u017cy\u0107 wiecznie w raju na ziemi\u201d, str. 179 \u00a4 9, 1984 [Wachtower Biblie and Tract Socjety]). Natomiast w roku 1990 wysz\u0142o \u201eNowe \u015bwiat\u0142o\u201d, bowiem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce \u201etak okropnie niegodziwi ludzie\u201d nie b\u0119d\u0105 z martwych wzbudzeni, bo \u201ePismo \u015bwi\u0119te wyra\u017anie wskazuje, \u017ce tak nie b\u0119dzie\u201d (patrz j. w., wyd. 1990). No c\u00f3\u017c, widocznie zaledwie 6 lat wcze\u015bniej Pismo m\u00f3wi\u0142o co\u015b innego, a Duch \u015bwi\u0119ty, kt\u00f3rym podobno s\u0105 namaszczeni wydawcy i autorzy spo\u015br\u00f3d \u201eNiewolnika Wiernego i Rozumnego\u201d, najwyra\u017aniej si\u0119 pomyli\u0142. Ale to jest niemo\u017cliwe! B\u00f3g si\u0119 nigdy nie myli! To \u015bwiadkowie s\u0105 zmuszeni od czasu do czasu dokonywa\u0107 rewolucji w swych wierzeniach, bo niestety okazuje si\u0119, \u017ce cz\u0119sto s\u0105 one nielogiczne. I czy ja mog\u0142em dalej w to wierzy\u0107? Dzi\u0119kuj\u0119 Panu Bogu, \u017ce mnie uwolni\u0142 z tej niewoli k\u0142amstwa! Przekona\u0142em si\u0119 o prawdziwo\u015bci s\u0142\u00f3w Pa\u0144skich: \u201ei poznacie prawd\u0119, a prawda was wyzwoli\u201d (J 8, 32).<\/p>\r\n

Ale nie jest to jedyny pow\u00f3d dla kt\u00f3rego ju\u017c nie jestem \u015bwiadkiem Jehowy. Od dawna razi\u0142a mnie w ich doktrynie niesamowita pewno\u015b\u0107 siebie. Nale\u017c\u0105 do tego typu ludzi, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105: \u201eTak jest, i na tym koniec\u201d. Ludzie tacy nie chc\u0105 zna\u0107 prawdy, kt\u00f3ra nie mie\u015bci si\u0119 w systemie ich prze\u015bwiadcze\u0144, i wszystko, co si\u0119 z nimi nie zgadza odczuwaj\u0105 jako gro\u017ab\u0119. P\u0142yn\u0105 przez \u017cycie rzucaj\u0105c na lewo i na prawo swe slogany: \u201ewszystko co nowe, nieznane, poszerzaj\u0105ce horyzonty, to co\u015b z\u0142ego (\u2026); a wszystko co stare, tradycyjne i kr\u0119puj\u0105ce, to co\u015b dobrego\u201d (dr Robert Anthony, \u201ePe\u0142na wiara w siebie\u201d , wyd. studio EMKA Warszawa 1996, str. 26). W zwi\u0105zku z tym nieraz zadawa\u0142em sobie pytanie: jak to mo\u017cliwe, \u017ceby jedynym miarodajnym \u017ar\u00f3d\u0142em w\u0142a\u015bciwej interpretacji Biblii by\u0142 \u201eNiewolnik\u201d, skoro tak cz\u0119sto zmienia swe stanowisko, nierzadko w zasadniczych sprawach. Bardzo nie podoba\u0142o mi si\u0119 te\u017c os\u0105dzanie ludzi – bardzo tam powszechne – i okre\u015blanie ju\u017c teraz, kto z nich nale\u017cy do \u201eowiec\u201d, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 zbawione, a kto do pot\u0119pionych \u201ekoz\u0142\u00f3w\u201d, zupe\u0142nie tak, jakby to nie B\u00f3g, a \u015bwiadkowie mieli przeprowadza\u0107 S\u0105d Ostateczny. W ca\u0142ym ich nauczaniu nie trudno jest zauwa\u017cy\u0107 dziwne dostosowywanie interpretacji do wygodnych wierze\u0144. I tak na przyk\u0142ad: doktryn\u0119 o Tr\u00f3jcy \u015bwi\u0119tej odrzucaj\u0105, stosuj\u0105c takie oto \u201elogiczne\u201d wyt\u0142umaczenie: 1 B\u00f3g + 1 B\u00f3g + 1 B\u00f3g to nie mo\u017ce by\u0107 1 B\u00f3g, bo 1 + 1 + 1 = 3, a nie 1. W ten spos\u00f3b fundamentaln\u0105 prawd\u0119 o istocie Boga sprowadzaj\u0105 do poziomu r\u00f3wnania matematycznego na poziomie przedszkola, pomijaj\u0105c wyra\u017ane dowody na prawdziwo\u015b\u0107 Boga Tr\u00f3jjedynego. Natomiast proste sprawy komplikuj\u0105 do tego stopnia, \u017ce nawet wprawiony \u015bwiadek Jehowy ma k\u0142opoty ze zrozumieniem tego. Na przyk\u0142ad biblijn\u0105 gwarancj\u0119 zbawienia \u201eca\u0142ej pe\u0142ni\u201d czyli wszystkich, wyobra\u017con\u0105 w Apokalipsie \u015bw. Jana przez 144 000 (12 x 12 x 1000; 12 – pe\u0142nia), t\u0142umacz\u0105 jako OGRANICZENIE liczby zbawionych (!!!). Twierdz\u0105 bowiem, \u017ce 144 000 to literalna liczba ograniczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3re p\u00f3jd\u0105 do nieba. Pozostali \u201ewierni \u015bwiadkowie\u201d otrzymaj\u0105 warunkowe zbawienie – warunkowe i czasowe – na 1000 lat, aby doj\u015b\u0107 do stanu bezgrzesznego. \u201ePotem ci, kt\u00f3rzy nie przejd\u0105 pr\u00f3by z pozytywnym wynikiem, \u201ezgin\u0105 razem z szatanem\u201d w czym\u015b, co ja nazywam Armagedonem – bis, czyli drugim ko\u0144cem \u015bwiata (pierwszy nast\u0105pi za naszego \u017cycia, i zgin\u0105 w nim wszyscy poza \u015bwiadkami). Czy\u017c takiej nauki – nawet na zdrowy rozs\u0105dek – nie mo\u017cna nazwa\u0107 niedorzeczno\u015bci\u0105? Nie tylko mo\u017cna, ale trzeba!<\/p>\r\n

Historia organizacji zrzeszaj\u0105cej obecnych \u015bwiadk\u00f3w Jehowy tak\u017ce obfituje w wiele ciemnych spraw. Do tego stopnia, \u017ce mo\u017cna mie\u0107 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci co do \u201eCia\u0142a Kierowniczego\u201d. Na przyk\u0142ad bardzo niejasne s\u0105 kulisy obj\u0119cia rz\u0105du przez drugiego prezesa Towarzystwa Stra\u017cnica, po nag\u0142ej i do\u015b\u0107 tajemniczej \u015bmierci w poci\u0105gu za\u0142o\u017cyciela Ch. T. Russela. O fotel prezesa walczy\u0142o w\u00f3wczas kilku cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du, ale promowany by\u0142 jeden z najbli\u017cszych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w Russela. Tymczasem \u201ewojn\u0119\u201d – bo tak to mo\u017cna nazwa\u0107 – wygrywa nikomu nie znany prawnik Towarzystwa J. F. Rutherford. Ci, kt\u00f3rzy nie uznali nowego prezesa zostali wykluczeni, a nast\u0119pnie wydaleni z o\u015brodka g\u0142\u00f3wnego. Co ciekawe, na zdj\u0119ciu zrobionym na 4 lata przed \u015bmierci\u0105 Russela, a przedstawiaj\u0105cym najbli\u017cszych jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, nie ma Rutherforda (zob. ksi\u0105\u017ck\u0119 p. t. \u201e\u015bwiadkowie Jehowy – g\u0142osiciele Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego\u201d, wyd. Wathtower – Stra\u017cnica).<\/p>\r\n

Ale prze\u0142omowym momentem w moim \u017cyciu by\u0142o wydanie przez \u015bwiadk\u00f3w Nowego Testamentu w j\u0119zyku polskim, kt\u00f3ry szumnie nazwali \u201eChrze\u015bcija\u0144skie Pisma Greckie w przek\u0142adzie Nowego \u015bwiata\u201d. Ju\u017c pobie\u017cne przewertowanie tej publikacji sprawi\u0142o, \u017ce przeszy\u0142 mnie dreszcz przera\u017cenia. Zrozumia\u0142em, \u017ce mam w r\u0119ku ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3ra ma by\u0107 S\u0142owem Bo\u017cym, a jest w rzeczywisto\u015bci publikacj\u0105, dostosowan\u0105 do wierze\u0144 i odpowiednio ukierunkowan\u0105. Wiele tekst\u00f3w jest po prostu zmienionych i to w tak subtelny spos\u00f3b, \u017ce dopiero dok\u0142adne por\u00f3wnanie Biblii z t\u0105 publikacj\u0105 daje pe\u0142ny obraz zafa\u0142szowa\u0144 w niej poczynionych. Podam tu na przyk\u0142ad werset, kt\u00f3ry ma zupe\u0142nie inne znaczenie w Biblii i w \u201eChrze\u015bcija\u0144skich Pismach\u2026\u201d \u015bwiadk\u00f3w.<\/p>\r\n

Biblia Tysi\u0105clecia:<\/p>\r\n

\u201eJezus mu odpowiedzia\u0142: \u00abZaprawd\u0119 powiadam ci: Dzi\u015b b\u0119dziesz ze Mn\u0105 w raju\u00bb\u201d (s\u0142owa Pana do z\u0142oczy\u0144cy wisz\u0105cego obok Niego na krzy\u017cu – \u0141k 23, 43).<\/p>\r\n

Chrze\u015bcija\u0144skie Pisma Greckie w przek\u0142adzie Nowego \u015bwiata:<\/p>\r\n

\u201eA on rzek\u0142 do niego: \u00abZaprawd\u0119 m\u00f3wi\u0119 ci dzisiaj: b\u0119dziesz ze mn\u0105 w raju\u00bb\u201d.<\/p>\r\n

Czy zwr\u00f3cili\u015bcie uwag\u0119 jak niewinna zmiana tu nast\u0105pi\u0142a? Dwukropek przesuni\u0119to z przed, za s\u0142owo \u201edzi\u015b\u201d. Musieli w tym wypadku dokona\u0107 takiej zmiany, bo przecie\u017c nie wierz\u0105 w \u017cycie pozagrobowe, a tymi s\u0142owy Chrystus zaprzecza\u0142 nauce \u015bwiadk\u00f3w Jehowy. Nie jest to jedyne miejsce, gdzie \u015bwiadkowie zmienili tre\u015b\u0107 S\u0142owa Bo\u017cego. Takie przyk\u0142ady mo\u017cna by mno\u017cy\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Fakt pozostanie faktem: \u015bwiadkowie Jehowy sfa\u0142szowali Bibli\u0119!<\/p>\r\n

Kiedy by\u0142em \u015bwiadkiem Jehowy, wielokrotnie powtarzano mi, \u017ce s\u0105 oni wzorem mi\u0142o\u015bci, jedno\u015bci i wyrozumia\u0142o\u015bci. Obowi\u0105zywa\u0142o mnie przekonanie, \u017ce tylko oni post\u0119puj\u0105 zgodnie z wol\u0105 Bo\u017c\u0105. Kiedy naucza\u0142em, musia\u0142em podkre\u015bla\u0107, \u017ce inne ko\u015bcio\u0142y nie okazuj\u0105 takiej mi\u0142o\u015bci. Na \u201edow\u00f3d\u201d przytacza\u0142em fakt, \u017ce \u015bwiadkowie odmawiaj\u0105 udzia\u0142u w s\u0142u\u017cbie wojskowej, by nie mie\u0107 jakiegokolwiek udzia\u0142u w sztuce zabijania – jak nazywaj\u0105 obron\u0119. Ponadto stawia\u0142em na wz\u00f3r wsp\u00f3lnot\u0119 \u015bwiadk\u00f3w, kt\u00f3ra rzeczywi\u015bcie przy pobie\u017cnej obserwacji sprawia bardzo dobre wra\u017cenie. Jednocze\u015bnie jednak mia\u0142em w\u0105tpliwo\u015bci co do tej \u201ebezinteresownej mi\u0142o\u015bci\u201d. By\u0142em w \u015brodku i widzia\u0142em wiele r\u00f3\u017cnych rzeczy. Rzeczy, pod kt\u00f3rymi Chrystus na pewno by si\u0119 nie podpisa\u0142. To prawda, \u017ce w pewnych okoliczno\u015bciach potrafi\u0105 si\u0119 pokaza\u0107. \u015bwiadkowie okazuj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 tylko w bardzo ograniczonym zakresie – za to bardzo spektakularn\u0105. Natomiast je\u015bli chodzi o mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego – to z czystym sumieniem mog\u0119 powiedzie\u0107: W\u015br\u00f3d \u015bwiadk\u00f3w Jehowy nie ma mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego. Czy mo\u017cna nazwa\u0107 mi\u0142o\u015bci\u0105 pot\u0119pianie b\u0142\u0105dz\u0105cych, poprzez wyrzekanie si\u0119 znajomo\u015bci z nimi – tak, \u017ce nawet zwyk\u0142ego \u201edzie\u0144 dobry\u201d nie wolno powiedzie\u0107? To nie mi\u0142o\u015b\u0107 kieruje ich post\u0119powaniem, tylko nienawi\u015b\u0107. Nienawidz\u0105 wszystkich i wszystkiego, co nie jest zwi\u0105zane z t\u0105 wiar\u0105. Ka\u017cdy \u015bwiadek oczywi\u015bcie temu zaprzeczy, ale czyny m\u00f3wi\u0105 g\u0142o\u015bniej ni\u017c s\u0142owa. Znane s\u0105 przecie\u017c wszystkie s\u0142ynne nagonki \u015bwiadk\u00f3w na Ko\u015bci\u00f3\u0142 z epitetami typu: \u015bwinie wracaj\u0105ce do b\u0142ota, (\u201eStra\u017cnica\u201d, 13.04.1989, nr 8), nierz\u0105dnica, Babilon, s\u0142udzy diab\u0142a, satani\u015bci w chrze\u015bcija\u0144skich sk\u00f3rach itp. Twierdz\u0105, \u017ce okazuj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 wszystkim ludziom, chodz\u0105c po domach i namawiaj\u0105c ich do porzucenia religii, a nierzadko do wyrzeczenia si\u0119 rodziny. Niedawno rozmawia\u0142em z pewn\u0105 pani\u0105, kt\u00f3rej m\u0105\u017c przeszed\u0142 do \u015bwiadk\u00f3w Jehowy. Powiedzia\u0142a mi, \u017ce odk\u0105d porzuci\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142, przesta\u0142 interesowa\u0107 si\u0119 rodzin\u0105, przesta\u0142 nawet \u0142o\u017cy\u0107 na utrzymanie dzieci, a ca\u0142y czas i wszystkie fundusze, jakimi dysponuje, po\u015bwi\u0119ca na chodzenie po domach. Dzieci maj\u0105 co je\u015b\u0107 i w co si\u0119 ubra\u0107 tylko dlatego, \u017ce mama pracuje na pe\u0142nym etacie. Czy to jest mi\u0142o\u015b\u0107?<\/p>\r\n

Bior\u0105c to wszystko pod uwag\u0119, zrozumia\u0142em, \u017ce nie mog\u0119 d\u0142u\u017cej uto\u017csamia\u0107 si\u0119 z sekt\u0105 \u015bwiadk\u00f3w Jehowy. W zwi\u0105zku z tym wystosowa\u0142em do starszych zboru list, w kt\u00f3rym poinformowa\u0142em ich, \u017ce odt\u0105d ju\u017c nie chc\u0119 mie\u0107 z nimi nic wsp\u00f3lnego. Uzasadni\u0142em to w odpowiedni spos\u00f3b. Jednak w moim rodzinnym mie\u015bcie by\u0142 to dla nich straszny cios, wi\u0119c chc\u0105c to jako\u015b usprawiedliwi\u0107 w opinii publicznej, zacz\u0119li rozpowiada\u0107, \u017ce ja nie odszed\u0142em sam, tylko zosta\u0142em wykluczony za niemoralno\u015b\u0107. Ale to jest k\u0142amstwo i przyznam, \u017ce by\u0142em zaskoczony tym, \u017ce posun\u0119li si\u0119 nawet do tak jawnego z\u0142amania w\u0142asnych zasad.<\/p>\r\n

Do przyj\u0119cia I Komunii \u015bwi\u0119tej przygotowywa\u0142 mnie ks. Krzysztof Gadowski – wikariusz parafii W\u0142oszczowa, a udzielili mi Jej w postaci Cia\u0142a i Krwi Chrystusa w dniu 30 pa\u017adziernika 1996 r. ks. proboszcz Edward Terlecki i ks. Krzysztof Gadowski. Jeszcze przed I Komuni\u0105 – za ustn\u0105 zgod\u0105 ks. bpa Mieczys\u0142awa Jaworskiego – mia\u0142em zaszczyt dawa\u0107 \u015bwiadectwo mojego nawr\u00f3cenia w niekt\u00f3rych parafiach diecezji kieleckiej, w formie 20-25 minutowego odczytu, w miejsce kazania podczas Mszy \u015bwi\u0119tej. Opr\u00f3cz tego mia\u0142em ju\u017c kilka spotka\u0144 z m\u0142odzie\u017c\u0105 i jest to dla mnie \u017ar\u00f3d\u0142em wielkiej rado\u015bci – wi\u0119kszej, ni\u017c kiedykolwiek zazna\u0142em w szeregach \u015bwiadk\u00f3w Jehowy. Mimo tego jednak ci\u0105gle czuj\u0119, \u017ce jeszcze robi\u0119 zbyt ma\u0142o, \u017ce powinienem jeszcze wi\u0119cej d\u0105\u017cy\u0107 do walki z t\u0105 sekt\u0105. Sam przecie\u017c widzia\u0142em, jak zabijaj\u0105 wiar\u0119 setek chrze\u015bcijan, uzale\u017cniaj\u0105c ich od \u201eStra\u017cnicy\u201d oraz \u201eNiewolnika Wiernego i Rozumnego\u201d – jak nazywaj\u0105 \u201enamaszczonych\u201d czyli wybranych.<\/p>\r\n

Z wdzi\u0119czno\u015bci do Pana Boga i Jego Matki postanowi\u0142em moje dalsze \u017cycie po\u015bwi\u0119ci\u0107 na s\u0142u\u017cb\u0119 Bogu, wi\u0119c odt\u0105d staram si\u0119 robi\u0107 to, co najlepiej umiem: demaskowa\u0107 ob\u0142ud\u0119 i k\u0142amstwo w naukach \u015bwiadk\u00f3w Jehowy. I tak na przyk\u0142ad w niekt\u00f3rych parafiach podczas niedzielnych Mszy \u015bwi\u0119tych mam mo\u017cliwo\u015b\u0107 – zamiast kazania – dawa\u0107 \u015bwiadectwo mojego nawr\u00f3cenia.<\/p>\r\n

Adam Bielas<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: (,,Mi\u0142ujcie si\u0119!\u201d, nr 3-4\/1997)<\/p>\r\n

Za: JednoczmySie<\/a><\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

CZYTAJ:<\/strong><\/p>\r\n