{"id":97020,"date":"2017-07-29T22:26:06","date_gmt":"2017-07-30T02:26:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=97020"},"modified":"2017-07-29T22:26:06","modified_gmt":"2017-07-30T02:26:06","slug":"marcin-luter-prawdziwe-oblicze-deformatora-grzegorz-kucharczyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=97020","title":{"rendered":"Marcin Luter. Prawdziwe oblicze deformatora – Grzegorz Kucharczyk<\/em>"},"content":{"rendered":"

Fragmenty ksi\u0105\u017cki prof. Grzegorza Kucharczyka pt. \u201eKryzys i destrukcja. Szkice o protestanckiej reformacji\u201d<\/b><\/em><\/h4>\r\n

Rewolucjonista, za spraw\u0105 kt\u00f3rego zachodnie chrze\u015bcija\u0144stwo otrzyma\u0142o pot\u0119\u017cny cios, doczeka\u0142 si\u0119 wielu opracowa\u0144. Marcinowi Lutrowi po\u015bwi\u0119cano artyku\u0142y i s\u0105\u017cniste monografie. Czy jednak my, katolicy w Polsce, wiemy jak szkodliwe by\u0142y tezy niemieckiego heretyka? Prawd\u0119 o tw\u00f3rcy protestantyzmu przybli\u017ca swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 pt. \u201eKryzys i destrukcja. Szkice o protestanckiej reformacji\u201d profesor Grzegorz Kucharczyk. Publikujemy szerokie fragmenty I rozdzia\u0142u pt. Doktor Marcin Luter odkrywa \u201eprawdziw\u0105 Ewangeli\u0119\u201d<\/em>.<\/strong><\/p>\r\n

Droga Marcina Lutra do klasztoru<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Marcin Luter, a w\u0142a\u015bciwie Marcin Luder urodzi\u0142 si\u0119 w 1483 roku w Eisleben (Saksonia) w ch\u0142opskiej, wielodzietnej rodzinie. (\u2026) Konflikt mi\u0119dzy ojcem a synem wzm\u00f3g\u0142 si\u0119 tylko, gdy w 1505 roku, po uko\u0144czeniu studi\u00f3w prawniczych i filozoficznych na erfurckim uniwersytecie, Marcin Luter zdecydowa\u0142 si\u0119 na wst\u0105pienie do klasztoru augustian\u00f3w (\u2026).<\/p>\r\n

Przyczyny, kt\u00f3re popchn\u0119\u0142y Lutra do tego kroku nale\u017c\u0105 do jednych z najgor\u0119tszych kontrowersji otaczaj\u0105cych jego biografi\u0119. \u201eDoktor Marcin\u201d t\u0142umaczy\u0142, \u017ce podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 pod wp\u0142ywem impulsu wywo\u0142anego straszliw\u0105 burz\u0105, kt\u00f3ra go zasta\u0142a w drodze. Mia\u0142 wtedy \u015blubowa\u0107 \u015bw. Annie, \u017ce je\u015bli B\u00f3g ocali go od piorun\u00f3w, wst\u0105pi do klasztoru. W\u015br\u00f3d biograf\u00f3w tw\u00f3rcy reformacji s\u0105 jednak tak\u017ce ci, kt\u00f3rzy wskazuj\u0105, i\u017c rzeczywistym motywem by\u0142a ch\u0119\u0107 ukrycia si\u0119 za murami klasztoru przed prawnymi konsekwencjami zabicia przez Lutra cz\u0142owieka w pojedynku.<\/p>\r\n

Jedno jest pewne. Decyzja o wst\u0105pieniu do zakonu nie by\u0142a w przypadku Marcina Lutra owocem dojrza\u0142ej, d\u0142ugotrwa\u0142ej refleksji, ale raczej rezultatem dzia\u0142ania pod wp\u0142ywem impulsu. Jak sam m\u00f3wi\u0142, do klasztoru zosta\u0142 \u201enie tyle poci\u0105gni\u0119ty, co porwany\u201d. Jeszcze bardziej wymowne s\u0142owa wyja\u015bnienia Lutra pochodz\u0105 z okresu, gdy ju\u017c zerwa\u0142 jedno\u015b\u0107 ze wsp\u00f3lnot\u0105 Ko\u015bcio\u0142a. Tw\u00f3rca reformacji m\u00f3wi\u0142 w\u00f3wczas: \u201ezosta\u0142em mnichem wbrew ojcu, matce, Bogu i diab\u0142u\u201d.<\/p>\r\n

Jak mo\u017cna wst\u0119powa\u0107 do klasztoru \u201ewbrew Bogu\u201d? Te s\u0142owa s\u0105 traktowane jako po\u015brednie przyznanie si\u0119 przez Lutra do tego, \u017ce w\u0142a\u015bciw\u0105 przyczyn\u0105 jego wst\u0105pienia do augustian\u00f3w by\u0142a ch\u0119\u0107 unikni\u0119cia odpowiedzialno\u015bci za zab\u00f3jstwo.<\/p>\r\n

Tez\u0119 t\u0119 dodatkowo wspiera fakt, \u017ce za murami klasztoru Marcin Luter nie znalaz\u0142 duchowego pokoju. Do wstrz\u0105saj\u0105cego wydarzenia dosz\u0142o w ch\u00f3rze klasztornym pewnego dnia podczas odczytywania fragmentu Ewangelii o wyp\u0119dzaniu przez Chrystusa z\u0142ego ducha z op\u0119tanego cz\u0142owieka. W pewnym momencie Luter upad\u0142 na ziemi\u0119 krzycz\u0105c po \u0142acinie: \u201eNon sum! Non sum!\u201d, czyli \u201eTo nie ja! Tonie ja!\u201d.<\/p>\r\n

Wiara, czyli jak osi\u0105gn\u0105\u0107 dobre samopoczucie<\/em><\/strong><\/p>\r\n

(\u2026) Pod wp\u0142ywem pora\u017cek odnoszonych w swojej walce duchowej (s\u0105dz\u0105c po wynurzeniach samego Lutra chodzi\u0142o tutaj o grzechy zwi\u0105zane z po\u017c\u0105dliwo\u015bci\u0105 cielesn\u0105), Luter w okresie swojej klasztornej formacji nabiera przekonania o ca\u0142kowitym zepsuciu natury ludzkiej przez grzech pierworodny, a trapi\u0105c\u0105 go po\u017c\u0105dliwo\u015b\u0107 cielesn\u0105 identyfikowa\u0142 nie tyle z konsekwencjami grzechu pierworodnego, co raczej z nim samym. Bazuj\u0105c na w\u0142asnych do\u015bwiadczeniach duchowych stwierdza\u0142, \u017ce \u017caden cz\u0142owiek nie jest w stanie zachowa\u0107 Bo\u017cych przykaza\u0144. (\u2026)<\/p>\r\n

(\u2026) \u015awi\u0119to\u015b\u0107 – wbrew temu co odczuwa\u0142 mnich Luter – nie jest dobrym samopoczuciem. W \u017cywotach wielu \u015bwi\u0119tych napotykamy d\u0142ugie okresy w ich biografiach, gdy targa\u0142y nimi pokusy, gdy – jak sami m\u00f3wili – przechodzili przez \u201educhow\u0105 pustyni\u0119\u201d, odczuwali jakby B\u00f3g odwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 od nich. (\u2026)<\/p>\r\n

Im bardziej \u017cycie prowadzone przez Lutra dalekie by\u0142o od idea\u0142u \u015bwi\u0119to\u015bci jakiego naucza\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 (czyli otwarto\u015b\u0107 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Bo\u017c\u0105 \u0142ask\u0105, czego wyrazem s\u0105 dobre uczynki i \u017cycie modlitw\u0105), tym gwa\u0142towniej tw\u00f3rca protestanckiej reformacji atakowa\u0142 uznanych przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119tych. (\u2026)<\/p>\r\n

Incydent przy o\u0142tarzu<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Nic dziwnego wi\u0119c, \u017ce Marcin Luter ju\u017c przed 1517 rokiem utraci\u0142 wiar\u0119 w najwi\u0119kszy, najcenniejszy tu na ziemi dow\u00f3d dzia\u0142ania \u0142aski Bo\u017cego mi\u0142osierdzia we wsp\u00f3\u0142pracy z cz\u0142owiekiem, jakim jest Msza \u015awi\u0119ta. Przypomnijmy, \u017ce w katolickim nauczaniu Eucharystia jest uobecnieniem (w spos\u00f3b bezkrwawy) ofiary Chrystusa. W tym dziele Zbawiciel pos\u0142uguje si\u0119 cz\u0142owiekiem, czyli kap\u0142anem, kt\u00f3ry wyst\u0119puje przy o\u0142tarzu in persona Christi.<\/p>\r\n

O tej prawdzie zw\u0105tpi\u0142 Marcin Luter przyst\u0119puj\u0105c w 1507 roku do o\u0142tarza podczas swojej prymicyjnej Mszy \u015awi\u0119tej. W momencie, gdy s\u0142owami Te igitur clementissime Pater<\/em> (Ciebie wi\u0119c naj\u0142askawszy Ojcze) rozpoczyna\u0142 si\u0119 Kanon, nowo wy\u015bwi\u0119cony ksi\u0105dz Marcin Luter odwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 od o\u0142tarza i chcia\u0142 od niego odej\u015b\u0107. \u015awiadkami tej wstrz\u0105saj\u0105cej sceny by\u0142a najbli\u017csza rodzina neoprezbitera. W tym jego ojciec Hans, kt\u00f3ry, jak wiemy, nie by\u0142 entuzjast\u0105 obrania przez jego syna drogi powo\u0142ania duchownego. Obserwuj\u0105c scen\u0119 przy o\u0142tarzu Hans Luter stwierdzi\u0142, \u017ce jego syn musia\u0142 znale\u017a\u0107 si\u0119 \u201epod dzia\u0142aniem z\u0142ego ducha\u201d. (\u2026)<\/p>\r\n

Po otrzymaniu \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich Marcin Luter – wiemy to z jego w\u0142asnych list\u00f3w i pism – zaniedba\u0142 regularne odprawianie Mszy \u015awi\u0119tych i odmawianie brewiarza. Zas\u0142ania\u0142 si\u0119 przy tym licznymi obowi\u0105zkami kaznodziejskimi. (\u2026)<\/p>\r\n

Ponownie w tym kontek\u015bcie nasuwa si\u0119 por\u00f3wnanie z \u017cyciem \u015bw. Matki Teresy z Kalkuty, kt\u00f3rej trudno by\u0142o przecie\u017c zarzuci\u0107 odwracanie si\u0119 od rozlicznych obowi\u0105zk\u00f3w. Zanim jednak ka\u017cdego dnia podejmowa\u0142a czynno\u015bci zwi\u0105zane z opiek\u0105 nad chorymi i ubogimi, z kierowaniem za\u0142o\u017conego przez siebie zgromadzenia zakonnego, regularnie zaczyna\u0142a dzie\u0144 od Mszy \u015awi\u0119tej i adoracji Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, uwa\u017caj\u0105c to za najwa\u017cniejsze czynno\u015bci dnia. Najpierw spotkanie z Chrystusem, potem spotkanie ze sprawami tego \u015bwiata. U ks. Marcina Lutra by\u0142o zupe\u0142nie na odwr\u00f3t.<\/p>\r\n

Zepsucie najlepszych<\/em><\/strong><\/p>\r\n

A przecie\u017c takich ksi\u0119\u017cy jak Marcin Luter by\u0142o w krajach niemieckich na pocz\u0105tku szesnastego wieku bardzo wielu. Opisane przez Lutra jego \u017cycie jako kap\u0142ana jest wyja\u015bnieniem jednego z najpowa\u017cniejszych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re w znacz\u0105cy spos\u00f3b przyczyni\u0142y si\u0119 do zwyci\u0119stwa reformacji w wielu regionach Rzeszy, czyli brak r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy \u017cyciem czynnym a kontemplacyjnym. Zarzucenie przez ksi\u0119dza Lutra i wielu jemu podobnych duchownych na pocz\u0105tku szesnastego wieku swojego podstawowego powo\u0142ania, czyli odprawiania Mszy \u015awi\u0119tej i rezygnacja z w\u0142asnego post\u0119pu duchowego (codzienna modlitwa brewiarzowa), wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej musia\u0142o wyda\u0107 fatalne owoce. (\u2026)<\/p>\r\n

Odrzucenie Ko\u015bcio\u0142a i sakrament\u00f3w<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Kardyna\u0142 Walter Brandm\u00fcller, wybitny historyk Ko\u015bcio\u0142a epoki nowo\u017cytnej, analizuj\u0105c kwesti\u0119 oceny dzia\u0142a\u0144 Marcina Lutra zauwa\u017ca, \u017ce aby tego dokona\u0107, nale\u017cy przede wszystkim wyja\u015bni\u0107, co niemiecki mnich rozumia\u0142 pod poj\u0119ciem \u201ereformy Ko\u015bcio\u0142a\u201d podejmuj\u0105c w 1517 roku swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. (\u2026)<\/p>\r\n

Jak podkre\u015bla jednak kardyna\u0142 Brandm\u00fcller, \u201egdy za ka\u017cdym razem m\u00f3wiono o reformie, rozumiano pod tym poj\u0119ciem starania, by jeszcze sumienniej wype\u0142nia\u0107 ko\u015bcielne przepisy, wzgl\u0119dnie chodzi\u0142o o ich dopasowanie do zmienionych warunk\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c rozumiano pod tym poj\u0119ciem jeszcze bardziej usilne starania o cnot\u0119 i pobo\u017cno\u015b\u0107. Tak pojmowana reforma dotyczy\u0142a konkretnej zewn\u0119trznej formy Ko\u015bcio\u0142a, nigdy jednak tre\u015bci wiary oraz opieraj\u0105cej si\u0119 na sakramencie kap\u0142a\u0144stwa struktury hierarchicznej, a w ten spos\u00f3b samej istoty Ko\u015bcio\u0142a. W istocie, reforma nigdy nie mo\u017ce mie\u0107 za cel sytuacji, w kt\u00f3rej zreformowany Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie by\u0142by identyczny z Ko\u015bcio\u0142em, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 poddany reformie. Gdyby bowiem tak si\u0119 sta\u0142o, Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie pozosta\u0142by sob\u0105, ale sta\u0142by si\u0119 zupe\u0142nie inny\u201d.<\/p>\r\n

Dok\u0142adnie z tak\u0105 sytuacj\u0105 – podkre\u015bla kardyna\u0142 Brandm\u00fcller – mamy do czynienia w przypadku Marcina Lutra. (\u2026) Mamy ju\u017c do czynienia nie z d\u0105\u017ceniem do reformy Ko\u015bcio\u0142a, ale w\u0142a\u015bnie z reformacj\u0105, czyli z d\u0105\u017ceniem do stworzenia ca\u0142kiem nowego Ko\u015bcio\u0142a ni\u017c ten, kt\u00f3ry zosta\u0142 za\u0142o\u017cony przez Zbawiciela na Skale Piotrowej. Na tej drodze Luter musia\u0142 zburzy\u0107 (jak sam m\u00f3wi\u0142) \u201etrzy mury\u201d. Pierwszym z nich by\u0142 osobny stan kap\u0142a\u0144ski w rozumieniu kap\u0142a\u0144stwa sakramentalnego przekazywanego w drodze sukcesji apostolskiej. (\u2026)<\/p>\r\n

Drugim \u201emurem\u201d, za kt\u00f3rego niszczenie zabra\u0142 si\u0119 Luter, by\u0142a w\u0142adza nauczycielska Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3r\u0105 tw\u00f3rca reformacji zast\u0105pi\u0142 \u201eos\u0105dem sumienia\u201d. (\u2026)<\/p>\r\n

Trzecim \u201emurem\u201d na drodze stworzenia nowego Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry Luter chcia\u0142 zniszczy\u0107, by\u0142 prymat papie\u017ca ustanowiony przez samego Chrystusa wobec \u015bw. Piotra i jego nast\u0119pc\u00f3w. (\u2026)<\/p>\r\n

Leon X wyda\u0142 bull\u0119 wzywaj\u0105c\u0105 Lutra do porzucenia takich oraz innych, godz\u0105cych w Ko\u015bci\u00f3\u0142 pogl\u0105d\u00f3w. W odpowiedzi 10 grudnia 1520 roku Marcin Luter publicznie spali\u0142 \u201ebull\u0119 ostatniego antychrysta\u201d, jak nazwa\u0142 papieski dokument. Jak podkre\u015bla cytowany tutaj kardyna\u0142 W. Brandm\u00fcller, akt ten by\u0142 symbolicznym zerwaniem przez niemieckiego reformatora jedno\u015bci z Ko\u015bcio\u0142em, a nie dowodem jakiego\u015b personalnego konfliktu na linii papie\u017c – niemiecki augustianin. Luter bowiem opr\u00f3cz bulli wzywaj\u0105cej go do pos\u0142usze\u0144stwa nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a wrzuci\u0142 w ogie\u0144 ksi\u0119g\u0119 prawa kanonicznego, podr\u0119cznik dla spowiednik\u00f3w (Summa angelica<\/em> autorstwa Angelusa de Clavasio) oraz pisma polemist\u00f3w Lutra broni\u0105cych katolickiego nauczania.<\/p>\r\n

Protestancka reformacja ca\u0142kowicie odrzuci\u0142a katolick\u0105 nauk\u0119 o sakramentach \u015bwi\u0119tych. Tw\u00f3rcy reformacji utrzymali w\u0142a\u015bciwie tylko sakrament chrztu, pozosta\u0142ych sze\u015b\u0107, o kt\u00f3rych od pocz\u0105tku naucza\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, odrzucili. Dotyczy\u0142o to r\u00f3wnie\u017c sakramentu O\u0142tarza (Eucharystii), kt\u00f3ry jest \u201e\u00c5\u00b9r\u00f3d\u0142em i szczytem\u201d duchowego \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a (konstytucja soborowa Sacrosanctum Concilium<\/em>). (\u2026)<\/p>\r\n

Nie ma czego\u015b takiego jak \u201eprotestancka Msza \u015awi\u0119ta\u201d, bo nie ma uznania przez uczni\u00f3w Lutra i Kalwina nauki o cudownym uobecnieniu Ofiary Chrystusa za po\u015brednictwem kap\u0142ana, kt\u00f3ry staje przy o\u0142tarzu, jako alter Christus<\/em>.<\/p>\r\n

Niejeden z tych, kt\u00f3rzy po 1517 roku uwa\u017cali, \u017ce odkryli \u201eprawdziw\u0105 Ewangeli\u0119\u201d woln\u0105 od \u201epapistowskich zabobon\u00f3w\u201d, nie wahali si\u0119 w tej ostatniej kategorii umieszcza\u0107 katolickiej Mszy \u015awi\u0119tej, kt\u00f3r\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 odprawia\u0142 od pocz\u0105tku swojego istnienia. W 1534 roku Francj\u0105 wstrz\u0105sn\u0119\u0142a tzw. noc plakat\u00f3w, gdy pewnej pa\u017adziernikowej nocy 1534 roku w Pary\u017cu, Orleanie, Amboise, a nawet na drzwiach kr\u00f3lewskiej komnaty pojawi\u0142y si\u0119 plakaty zawieraj\u0105ce, jak g\u0142osi\u0142 nag\u0142\u00f3wek \u201ePrawdziwe artyku\u0142y na temat okropnych, wielkich i wa\u017cnych nadu\u017cy\u0107 mszy papieskiej, wymy\u015blonej specjalnie przeciw \u015bwi\u0119tej Wieczerzy Jezusa Chrystusa\u201d.<\/p>\r\n

P\u00f3\u017aniej okaza\u0142o si\u0119, \u017ce autorem tego pamfletu by\u0142 protestancki pastor Antoni Marcourt z Neuch\u00c3\u00a2tel. (\u2026) Nie zabrak\u0142o r\u00f3wnie\u017c drwin z katolickiej liturgii. Protestancki autor pisa\u0142 w tym kontek\u015bcie o \u201edzwonieniu, wyciu, \u015bpiewaniu, ceremoniach, \u015bwiat\u0142ach, okadzaniach, maskaradach i innych ma\u0142pich popisach\u201d. (\u2026)<\/p>\r\n

Co to jest czysto\u015b\u0107?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Reformacja w decyduj\u0105cy spos\u00f3b przyczyni\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do sekularyzacji (ze\u015bwiecczenia) instytucji ma\u0142\u017ce\u0144stwa, a to poprzez odrzucenie jego sakramentalnego charakteru. R\u00f3wnie\u017c pod tym wzgl\u0119dem prekursorem by\u0142 Marcin Luter. Jak podkre\u015blaj\u0105 badacze zajmuj\u0105cy si\u0119 tym aspektem nauczania tw\u00f3rcy protestanckiej reformacji, jego spojrzenie na ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o w du\u017cym stopniu pochodn\u0105 wytoczonej przez Lutra walki z celibatem oraz \u015blubami zakonnymi. Z tym za\u015b zwi\u0105zane jest specyficzne pojmowanie przez Lutra cnoty czysto\u015bci i roli kobiety w rodzinie.<\/p>\r\n

Tw\u00f3rca reformacji niejednokrotnie wyra\u017ca\u0142 si\u0119 bardzo pogardliwie o kobietach. Twierdzi\u0142 wi\u0119c, \u017ce \u201echwasty rosn\u0105 szybko, dlatego te\u017c dziewczynki rosn\u0105 szybciej ni\u017c ch\u0142opcy\u201d. W czasie swoich \u201erozm\u00f3w przy stole\u201d (Tischreden<\/em>) rozwija\u0142 ten temat w charakterystyczny dla siebie, do\u015b\u0107 obcesowy spos\u00f3b: \u201eKobietom zbywa na sile i mocy cia\u0142a i na rozumie. M\u0119\u017cczy\u017ani maj\u0105 szerok\u0105 pier\u015b i ma\u0142e biodra, dlatego te\u017c maj\u0105 wi\u0119cej rozumu ani\u017celi kobiety, kt\u00f3re z kolei maj\u0105 w\u0105skie piersi, a za to szerokie biodra i zadek. Co oznacza, \u017ce powinny pozostawa\u0107 w domu, siedzie\u0107 tam cicho, zajmowa\u0107 si\u0119 dzie\u0107mi. Dziewczynki nie powinny zabiera\u0107 g\u0142osu publicznie\u201d.<\/p>\r\n

Pocz\u0105wszy od swojej wymierzonej w katolickie zakony rozprawy De votis monasticis<\/em> (O \u015blubach zakonnych) z 1521 roku, Marcin Luter coraz wyra\u017aniej akcentowa\u0142 swoje przekonanie, \u017ce sk\u0142adane przez zakonnik\u00f3w i zakonnice \u015bluby czysto\u015bci oraz celibat ksi\u0119\u017cy s\u0105 zaprzeczeniem Bo\u017cego planu, wedle kt\u00f3rego ludzie powinni zawiera\u0107 zwi\u0105zki ma\u0142\u017ce\u0144skie. Wed\u0142ug niemieckiego reformatora Chrystus w Ewangelii nie zach\u0119ca\u0142 do \u017cycia w celibacie. Konsekwentnie te\u017c Luter nie szcz\u0119dzi\u0142 obelg wobec wielu \u015bwi\u0119tych Pa\u0144skich, pocz\u0105wszy od Ojc\u00f3w Pustyni (\u201eszaleni \u015bwi\u0119ci, kt\u00f3rzy na pustkowiu chcieli z\u0142ama\u0107 swoje naturalne sk\u0142onno\u015bci\u201d), kt\u00f3rzy szli za ewangeliczn\u0105 rad\u0105 \u017cycia w celibacie i czysto\u015bci. (\u2026)<\/p>\r\n

Koniec z nierozerwalno\u015bci\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwa jako sakramentu<\/em><\/strong><\/p>\r\n

W kazaniu z 1519 roku po\u015bwi\u0119conym ma\u0142\u017ce\u0144stwu Marcin Luter wymieni\u0142 trzy dobra p\u0142yn\u0105ce z ma\u0142\u017ce\u0144stwa: fides (wiara), proles (potomstwo) i sacramentum. Z tym, \u017ce ten ostatni termin rozumie on tylko w sensie obrazowym\/metaforycznym. Podobnie jak polanie wod\u0105 w czasie chrztu oznacza \u0142ask\u0119, tak i stan ma\u0142\u017ce\u0144ski jest sakramentem, czyli \u201ezewn\u0119trznym znakiem z\u0142\u0105czenia w Chrystusie ludzkiej i boskiej natury\u201d. W ten spos\u00f3b – jak pisze – sakramentalny charakter ma\u0142\u017ce\u0144stwa w sensie dogmatycznym nie zosta\u0142 wprost zakwestionowany, ale wyra\u017anie poddany w w\u0105tpliwo\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Ostateczne odrzucenie katolickiej nauki o sakramentach, w tym o sakramencie ma\u0142\u017ce\u0144stwa, nast\u0105pi\u0142o u Lutra w 1520 roku w opublikowanym w\u00f3wczas traktacie De captivitate Babylonica<\/em> (O niewoli babilo\u0144skiej). W tym samym tek\u015bcie tw\u00f3rca reformacji nie tylko wypowiedzia\u0142 pos\u0142usze\u0144stwo papie\u017cowi i biskupom, ale odrzuci\u0142 id\u0105ce od czas\u00f3w apostolskich nauczanie Ko\u015bcio\u0142a, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo jako sakrament jest przyczyn\u0105, a nie jedynie oznak\u0105 (symbolem) \u0142aski Bo\u017cej. Od 1520 roku w nauczaniu Marcina Lutra – a potem w\u015br\u00f3d kolejnych pokole\u0144 jego uczni\u00f3w – jest dok\u0142adnie odwrotnie: ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest tylko symbolicznym znakiem \u0142aski Bo\u017cej, a nie jej przyczyn\u0105 w \u017cyciu ma\u0142\u017conk\u00f3w. To jest fundamentalna r\u00f3\u017cnica.<\/p>\r\n

Konsekwentnie bowiem, wraz z odrzuceniem prawdy o sakramentalnym charakterze ma\u0142\u017ce\u0144stwa, znika w protestanckiej perspektywie prawda o nienaruszalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa. \u201eObiektywne prawo ma\u0142\u017ce\u0144skie zamienia si\u0119 w subiektywn\u0105 spraw\u0119 sumienia, w oparciu o kt\u00f3re ka\u017cdy mo\u017ce ostatecznie sam sobie udzieli\u0107 dyspensy\u201d (ks. Z. Baranowski).<\/p>\r\n

Dyspensa na bigami\u0119<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Dyspensy udzielane przez Marcina Lutra nie mia\u0142y li tylko charakteru og\u00f3lnych wskaza\u0144. Odnosi\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do konkretnych przypadk\u00f3w. Jeden z najg\u0142o\u015bniejszych dotyczy\u0142 landgrafa heskiego Filipa, kt\u00f3ry radzi\u0142 si\u0119 tw\u00f3rcy reformacji, czy mo\u017ce wst\u0105pi\u0107 w ponowny zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski nie rozstaj\u0105c si\u0119 ze swoj\u0105 dotychczasow\u0105 ma\u0142\u017conk\u0105. Luter udzieli\u0142 landgrafowi swojej dyspensy na bigamiczny zwi\u0105zek uwa\u017caj\u0105c, \u017ce rozw\u00f3d jest gorszy od poligamii (w tym przypadku bigamii). Powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 przy tym na ksi\u0119gi Starego Testamentu i opisane w nich wielo\u017ce\u0144stwo patriarch\u00f3w i kr\u00f3l\u00f3w Izraela. Jednak sam do ko\u0144ca nie by\u0142 przekonany do tej argumentacji, skoro w li\u015bcie do Filipa heskiego z 1540 roku radzi\u0142 mu, by sw\u00f3j bigamiczny zwi\u0105zek mo\u017cliwie skrupulatnie trzyma\u0142 w tajemnicy przed swoimi poddanymi. (\u2026)<\/p>\r\n

Jak ju\u017c zaznaczono, decyduj\u0105cym krokiem podj\u0119tym przez Marcina Lutra w kierunku sekularyzacji ma\u0142\u017ce\u0144stwa, czyli odarcia go z sakralnego charakteru, by\u0142o zanegowanie przeze\u0144 katolickiej nauki o sakramencie ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Druga \u201ezas\u0142uga\u201d niemieckiego reformatora w tym wzgl\u0119dzie polega\u0142a na tym, \u017ce odrzucaj\u0105c autorytet hierarchicznego Ko\u015bcio\u0142a, a tym samym r\u00f3wnie\u017c prawa kanonicznego, Luter oddawa\u0142 w\u0142adzy \u015bwieckiej (w\u0142adzy pa\u0144stwowej) wszystkie sprawy dotycz\u0105ce regulacji prawa ma\u0142\u017ce\u0144skiego. (\u2026)<\/p>\r\n

Ze\u015bwiecczenie instytucji ma\u0142\u017ce\u0144stwa, czyli tzw. ma\u0142\u017ce\u0144stwa cywilne oraz rozwody, wprowadzi\u0142a do prawodawstwa europejskiego rewolucja francuska, a potem Napoleon. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce by\u0142a to tylko kontynuacja procesu rozpocz\u0119tego za spraw\u0105 Marcina Lutra w epoce reformacji. (\u2026)<\/p>\r\n

Grzegorz Kucharczyk<\/em><\/strong><\/p>\r\n

*****<\/strong><\/p>\r\n

 <\/strong>Fragmenty pochodz\u0105 z I Rozdzia\u0142u ksi\u0105\u017cki profesora Grzegorza Kucharczyka pt. Kryzys i destrukcja. Szkice o protestanckiej reformacji<\/em>.<\/strong><\/p>\r\n

Ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna zam\u00f3wi\u0107 w Ksi\u0119garni Polonia Christiana<\/a>
\r\n <\/strong><\/p>\r\n

\"\"<\/strong><\/a><\/p>\r\n

 <\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Fragmenty ksi\u0105\u017cki prof. Grzegorza Kucharczyka pt. \u201eKryzys i destrukcja. Szkice o protestanckiej reformacji\u201d Rewolucjonista, za spraw\u0105 kt\u00f3rego zachodnie chrze\u015bcija\u0144stwo otrzyma\u0142o pot\u0119\u017cny cios, doczeka\u0142 si\u0119 wielu opracowa\u0144. Marcinowi Lutrowi po\u015bwi\u0119cano artyku\u0142y i s\u0105\u017cniste monografie. Czy jednak my, katolicy w Polsce, wiemy jak szkodliwe by\u0142y tezy niemieckiego heretyka? Prawd\u0119 o tw\u00f3rcy protestantyzmu przybli\u017ca swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 pt. \u201eKryzys […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[238,321],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97020"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97020"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97020\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}