{"id":96887,"date":"2017-07-24T13:26:22","date_gmt":"2017-07-24T17:26:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=96887"},"modified":"2017-07-24T13:26:22","modified_gmt":"2017-07-24T17:26:22","slug":"szwecja-ukazala-sie-biala-ksiega-o-protestanckich-zbrodniach-na-laponczykach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=96887","title":{"rendered":"Szwecja: ukaza\u0142a si\u0119 bia\u0142a ksi\u0119ga o protestanckich zbrodniach na Lapo\u0144czykach"},"content":{"rendered":"<p><strong>W\u0142adze Szwecji wyda\u0142y bia\u0142\u0105 ksi\u0119g\u0119 dotycz\u0105c\u0105 krzywd, jakich ze strony szwedzkiego ko\u015bcio\u0142a protestanckiego do\u015bwiadczyli Samowie (Lapo\u0144czycy), rdzenni mieszka\u0144cy Skandynawii.<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>&nbsp;<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.pch24.pl\/images\/min_mid_big\/mid_53303.jpg?v=2143\" alt=\"Szwecja: ukaza\u0142a si\u0119 bia\u0142a ksi\u0119ga o protestanckich zbrodniach na Lapo\u0144czykach\" width=\"596\" height=\"352\"><\/strong><\/p>\r\n<p style=\"text-align: center;\">Lapo\u0144czycy, autochtoni Laponii. \u017ar\u00f3d\u0142o: wikipedia.org<\/p>\r\n<p>&#8211; <em>Ko\u015bci\u00f3\u0142 nas podzieli\u0142 na \u201eprawdziwych Sam\u00f3w\u201d, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 hodowl\u0105 renifer\u00f3w, i na tych, kt\u00f3rzy tego nie robi\u0105. Prawdziwi Samowie mieli by\u0107 izolowani od \u201ecywilizacji\u201d i nauczani w szko\u0142ach dla nomad\u00f3w (lud\u00f3w pasterskich i zbieracko-\u0142owieckich prowadz\u0105cych koczowniczy tryb \u017cycia &#8211; red.) organizowanych i administrowanych przez ko\u015bci\u00f3\u0142<\/em> &#8211; zaznacza w rozmowie z dziennikiem \u201eRzeczpospolita\u201d Johannes Marainem, by\u0142y przewodnicz\u0105cy Rady Sam\u00f3w w protestanckim Ko\u015bciele Szwecji.<\/p>\r\n<p>G\u0142\u00f3wny temat publikacji stanowi\u0105 zabiegi eugeniczne, jakich w XX wieku dokonywali przedstawiciele szwedzkiego Ko\u015bcio\u0142a na Lapo\u0144czykach. Najwa\u017cniejszymi apologetami tego typu \u201erozwi\u0105za\u0144\u201d byli bp Bergqvist z Lulea, Georg Bergfors (rektor szko\u0142y dla koczownik\u00f3w) oraz Herman Lundborg (szef Instytutu Biologii Rasowej w Uppsali). Ten ostatni otwarcie g\u0142osi\u0142, \u017ce \u201erasa lapo\u0144ska to niedorozwini\u0119ta forma cz\u0142owieka\u201d.<\/p>\r\n<p>\u201eW latach 30. szko\u0142y dla nomad\u00f3w sta\u0142y si\u0119 miejscem, gdzie Lundborg dla potrzeb eugeniki mierzy\u0142 dzieciom czaszki. Najm\u0142odszym kazano si\u0119 rozbiera\u0107, by fotografowa\u0107 im czaszki\u201d, informuje Anna Nowacka-Isaksson, autorka tekstu. Dodaje, \u017ce \u201ewed\u0142ug ideologii eugeniki\u201d mieszka\u0144cy Laponii, kt\u00f3rzy \u201enie utrzymywali si\u0119 z hodowli renifer\u00f3w\u201d mieli zosta\u0107 poddani \u201etotalnej asymilacji\u201d.<\/p>\r\n<p>&#8211; <em>W szkole dla nomad\u00f3w zabroniono nam m\u00f3wi\u0107 po lapo\u0144sku. (\u2026) M\u00f3j kolega, kt\u00f3ry mieszka\u0142 bardzo blisko szko\u0142y, nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 widywa\u0107 z rodzicami w domu, tylko w szkolnym budynku. Na skutek podzia\u0142u i rozproszenia stracili\u015bmy nasz\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i nasz j\u0119zyk &#8211; <\/em>podkre\u015bla Marainem.<\/p>\r\n<p>Jak podaje dziennik, podczas seminarium po\u015bwi\u0119conego bia\u0142ej ksi\u0119dze Sylvia Sparrock, przewodnicz\u0105ca Rady Sam\u00f3w w szwedzkim Ko\u015bciele, \u201eodczyta\u0142a wpis swojego syna (\u2026), w kt\u00f3rym wylicza on wydarzenia z historii kolonizacji\u201d. By\u0142y to m.in. \u201eprzymusowe nawracanie na chrze\u015bcija\u0144stwo\u201d, \u201ezakaz u\u017cywania lapo\u0144skich imion\u201d, \u201ekradzie\u017c ziemi i wszelkich d\u00f3br materialnych\u201d oraz \u201epomiary czasek przez wyznawc\u00f3w biologii rasowej\u201d.<\/p>\r\n<p>Drugim aspektem poruszonym w bia\u0142ej ksi\u0119dze by\u0142a \u201ekwestia ziemi\u201d. Jak podaje autorka, \u201eszwedzki Ko\u015bci\u00f3\u0142 administruje lasami i ziemi\u0105 o areale niemal\u017ce 400 tys. hektar\u00f3w. Z tego 32&nbsp;500 ha to grunty nale\u017c\u0105ce do Sam\u00f3w\u201d. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a zagrabiona jej w\u0142a\u015bcicielom.<\/p>\r\n<p>&#8211; <em>W podr\u0119cznikach szkolnych historia mieszka\u0144c\u00f3w Laponii prawie nie istnieje, zosta\u0142a przemilczana<\/em> &#8211; podkre\u015bli\u0142a Sparrock. Doda\u0142a, \u017ce wielu przedstawicieli Lapo\u0144czyk\u00f3w nie ma wiedzy na ten temat.<\/p>\r\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: \u201eRzeczpospolita\u201d<\/p>\r\n<p>TK<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W\u0142adze Szwecji wyda\u0142y bia\u0142\u0105 ksi\u0119g\u0119 dotycz\u0105c\u0105 krzywd, jakich ze strony szwedzkiego ko\u015bcio\u0142a protestanckiego do\u015bwiadczyli Samowie (Lapo\u0144czycy), rdzenni mieszka\u0144cy Skandynawii. &nbsp; Lapo\u0144czycy, autochtoni Laponii. \u017ar\u00f3d\u0142o: wikipedia.org &#8211; Ko\u015bci\u00f3\u0142 nas podzieli\u0142 na \u201eprawdziwych Sam\u00f3w\u201d, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 hodowl\u0105 renifer\u00f3w, i na tych, kt\u00f3rzy tego nie robi\u0105. Prawdziwi Samowie mieli by\u0107 izolowani od \u201ecywilizacji\u201d i nauczani w szko\u0142ach [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[12],"tags":[132,114,238,399,205],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96887"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=96887"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96887\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=96887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=96887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=96887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}