{"id":96776,"date":"2017-07-18T22:32:26","date_gmt":"2017-07-19T02:32:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=96776"},"modified":"2017-07-18T14:34:41","modified_gmt":"2017-07-18T18:34:41","slug":"dobra-zmiana-w-hymnie-panstwowym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=96776","title":{"rendered":"Dobra zmiana w hymnie pa\u0144stwowym"},"content":{"rendered":"

Zast\u0105pienie Bonapartego Sobieskim to p\u00f3\u0142\u015brodek – nie lepiej pomy\u015ble\u0107 o wymianie mazurka na powa\u017cny hymn?<\/strong><\/p>\r\n

\u201eMazurek D\u0105browskiego\u201d wpad\u0142 w histori\u0119 Polski jak Pi\u0142at w Credo<\/em>. Od bez ma\u0142a stulecia jest polskim hymnem pa\u0144stwowym, cho\u0107 niewiele ma wsp\u00f3lnego z duchem naszych tysi\u0105cletnich dziej\u00f3w. \u201eMazurek D\u0105browskiego\u201d to bowiem pie\u015b\u0144 wyra\u017anie rewolucyjna. Trudno nie dopatrze\u0107 si\u0119 w niej inspiracji o kilka lat starsz\u0105 \u201eMarsyliank\u0105\u201d. Podobnie trudno si\u0119 zgodzi\u0107 na obecno\u015b\u0107 w nim kondotier\u00f3w \u015bwiatowej rewolucji: Jana Henryka D\u0105browskiego – pustoszyciela posiad\u0142o\u015bci papieskich, oraz Ko\u015bciuszki – grabarza Rzeczypospolitej na zlecenie francuskich jakobin\u00f3w. Przede wszystkim za\u015b samego tej\u017ce rewolucji pierwowo zakapiora<\/em>: Napoleona Bonapartego, kt\u00f3ry zaprz\u0105g\u0142 Polak\u00f3w do rewolucyjnego rydwanu, zmuszaj\u0105c ich do przelewania katolickiej krwi – w dodatku narod\u00f3w, z kt\u00f3rymi nigdy nie dzieli\u0142a nas \u017cadna wa\u015b\u0144: W\u0142och\u00f3w i Hiszpan\u00f3w.<\/p>\r\n

Da\u0142 nam przyk\u0142ad Bonaparte? Czego? Jak ujarzmia\u0107 kraje wedle swej niepohamowanej ambicji i bezczelno\u015bci? Jak instalowa\u0107 w nim prawo zrodzone z rewolucyjnej pychy? A ostatecznie: jak z kretesem przegra\u0107. Czy\u017c wi\u0119c mo\u017ce dziwi\u0107, \u017ce Polacy powo\u0142uj\u0105cy si\u0119 od dziewi\u0119ciu dekad s\u0142owami hymnu narodowego na jego przyk\u0142ad ponosz\u0105 kl\u0119sk\u0119 za kl\u0119sk\u0105?<\/p>\r\n

Dlatego postulat usuni\u0119cia nazwiska nies\u0142awnej pami\u0119ci Napoleona z naszego hymnu pa\u0144stwowego brzmi nader sensownie. Ma\u0142y Korsykanin nie jest naszym bohaterem narodowym, ani postaci\u0105 dla narodu polskiego zas\u0142u\u017con\u0105. W najmniejszym stopniu nie zas\u0142uguje na nieprzerwan\u0105 od ponad dw\u00f3ch stuleci sympati\u0119 Polak\u00f3w, kt\u00f3ra wynika jedynie z naszego w\u0142asnego za\u015blepienia spowodowanego monumentalnym dziejowym pechem. Oto trzech najwi\u0119kszych wrog\u00f3w rewolucji francuskiej by\u0142o jednocze\u015bnie mordercami Rzeczypospolitej, wskutek czego, wedle odwrotno\u015bci starej india\u0144skiej zasady: \u201eprzyjaciele naszych przyjaci\u00f3\u0142 s\u0105 naszymi przyjaci\u00f3\u0142mi\u201d, jedynym sprzymierze\u0144cem Polak\u00f3w jawi\u0142a si\u0119 mi\u0119dzynarod\u00f3wka maso\u0144sko-rewolucyjna.<\/p>\r\n

Precz z Napoleonem!<\/strong><\/p>\r\n

Bonapartego zatem nale\u017cy bezsprzecznie z naszego hymnu wyrugowa\u0107 – czy jednak ma go zast\u0105pi\u0107 akurat Sobieski? Nie znajdzie si\u0119 aby \u017caden wi\u0119kszy bohater narodowy? Nie, w tym konkretnym kontek\u015bcie Jan III wydaje si\u0119 najlepszym kandydatem. Kr\u00f3lem by\u0142 co prawda takim sobie, ale miejsce przeznaczone dla\u0144 w tek\u015bcie hymnu wyra\u017anie wskazuje na osob\u0119, kt\u00f3ra da\u0142a nam przyk\u0142ad, jak zwyci\u0119\u017ca\u0107 mamy. A nie znajdzie si\u0119 w naszych d\u0142ugich dziejach, pe\u0142nych spektakularnych zwyci\u0119stw, wiktoria \u015bwietniejsza od wiede\u0144skiej.<\/p>\r\n

Podobnie jak nie znajdzie si\u0119 w gronie wcale licznych w naszym narodzie militarnych triumfator\u00f3w zwyci\u0119zca, kt\u00f3ry z r\u00f3wn\u0105 Sobieskiemu chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 pokor\u0105 postrzega\u0142by triumf tej miary. \u201ePrzybyli\u015bmy, zobaczyli\u015bmy, B\u00f3g zwyci\u0119\u017cy\u0142\u201d – to\u017c to postawa godna najwi\u0119kszych biblijnych bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy ruszali do boju przekonani, \u017ce skoro broni\u0105 s\u0142usznej sprawy, Pan b\u0119dzie walczy\u0142 za nich. Oto przyk\u0142ad, jak zwyci\u0119\u017ca\u0107 mamy: nie tylko dla samych siebie, nie tylko dla w\u0142asnej ojczyzny, ale dla Boga, Ko\u015bcio\u0142a i cywilizacji chrze\u015bcija\u0144skiej. Oto prawdziwy wz\u00f3r cnoty wojskowej. Taki w\u0142a\u015bnie cz\u0142owiek zdecydowanie powinien wymieni\u0107 Bonapartego.<\/p>\r\n

Trzeba b\u0119dzie oczywi\u015bcie znale\u017a\u0107 rym do Sobieskiego – zamiast: \u201eprzejdziem Wis\u0142\u0119, przejdziem Wart\u0119\u201d. Ale to tylko wyjdzie na dobre aktualno\u015bci tekstu. Przej\u015b\u0107 Wis\u0142\u0119 i Wart\u0119 musia\u0142y legiony D\u0105browskiego w marszu z \u201eziemi w\u0142oskiej do Polski\u201d – dzisiejsi Polacy nie maj\u0105 takiej potrzeby. Wydaje si\u0119 zatem, i\u017c zmiana ta nie powinna nastr\u0119czy\u0107 trudno\u015bci – czy\u017c brak w naszym narodzie zr\u0119cznych poet\u00f3w? Sam z miejsca s\u0142u\u017c\u0119 propozycj\u0105:<\/p>\r\n

R\u00f3d piastowski nasz, kr\u00f3lewski – st\u0105d\u015bmy Polakami.<\/p>\r\n

Da\u0142 nam przyk\u0142ad Jan Sobieski, jak zwyci\u0119\u017ca\u0107 mamy.<\/p>\r\n

W\u0105tpliwo\u015bci, w\u0105tpliwo\u015bci, w\u0105tpliwo\u015bci\u2026<\/strong><\/p>\r\n

Powy\u017csza sprawa sk\u0142ania jednak do zastanowienia: po co nam r\u00f3wnie\u017c pozosta\u0142e elementy rewolucyjnej legendy? Po co nam w hymnie wspomnienie o \u017co\u0142nierzach maj\u0105cych przyby\u0107 z ziemi w\u0142oskiej (na kt\u00f3r\u0105 wcze\u015bniej z rozkazu Napoleona brutalnie napadli, by zanie\u015b\u0107 tam po\u017cog\u0119 i \u015bmier\u0107)? Kosmetyczne zmiany w poszczeg\u00f3lnych miejscach tekstu b\u0119d\u0105 jak przyszywanie nowych \u0142at do starych ubra\u0144, co – jak wiemy – na nic si\u0119 nie zda, bo \u201enowa \u0142ata obrywa jeszcze cz\u0119\u015b\u0107 ze starego ubrania i robi si\u0119 gorsze przedarcie\u201d (Mk 2, 21)<\/p>\r\n

Nieuchronnie zatem nasuwa si\u0119 pytanie o sens korekty istniej\u0105cego hymnu – zbyt wiele w nim wszak miejsc budz\u0105cych w\u0105tpliwo\u015bci. Nie wspominaj\u0105c nawet, i\u017c tego typu dzia\u0142anie stanowi gwa\u0142t na znanym, uznanym i ciesz\u0105cym si\u0119 d\u0142ug\u0105 histori\u0105 dziele, czyli zbrodni\u0119 na literaturze. Czy nie lepszym rozwi\u0105zaniem by\u0142aby ca\u0142kowita zmiana hymnu narodowego: b\u0105d\u017a to poprzez zast\u0105pienie go inn\u0105 znan\u0105 pie\u015bni\u0105 patriotyczn\u0105, b\u0105d\u017a przez napisanie zupe\u0142nie nowego utworu.<\/p>\r\n

To z kolei nie takie proste. \u201eMazurek D\u0105browskiego\u201d, kt\u00f3ry funkcj\u0119 hymnu Rzeczypospolitej pe\u0142ni od roku 1927 (rzecz nie mniej znamienna, \u017ce do godno\u015bci pie\u015bni nad pie\u015bniami wynios\u0142a go dopiero ekipa sanacyjnych rewolucjonist\u00f3w po przewrocie majowym\u2026), mocno zapisa\u0142 si\u0119 w naszej najnowszej historii i u\u015bwi\u0119ci\u0142 krwi\u0105 licznych bohater\u00f3w drugiej wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3rzy gin\u0119li z jego s\u0142owami na ustach. Nie trzeba daleko szuka\u0107 – czy\u017c \u0179o\u0142nierze Wykl\u0119ci nie stanowi\u0105 doskona\u0142ego wr\u0119cz uciele\u015bnienia s\u0142\u00f3w: \u201eJeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a, p\u00f3ki my \u017cyjemy\u201d? Tyle by\u0142o Polski po roku 1944, ile oni byli w stanie sw\u0105 ochron\u0105 obj\u0105\u0107. P\u00f3ty trwa\u0142a, p\u00f3ki oni trwali z broni\u0105 w r\u0119ku (zw\u0142aszcza na ziemiach wschodnich w\u0142\u0105czonych do Sowiet\u00f3w). Czy zmiana hymnu nie uderzy w ich pami\u0119\u0107? Ale z drugiej strony jednak, czy przelana krew powinna u\u015bwi\u0119ca\u0107 b\u0142\u0119dy?<\/p>\r\n

Jakiego hymnu nam trzeba?<\/strong><\/p>\r\n

Czemu powinien s\u0142u\u017cy\u0107 hymn narodowy? Rozbudzaniu uczu\u0107 patriotycznych, czyli mi\u0142o\u015bci do ojczyzny i dumy z przynale\u017cno\u015bci do narodu. Powinien zatem w poetyckiej formie dostarcza\u0107 niezafa\u0142szowanej wyk\u0142adni ojczystej historii i formu\u0142owa\u0107 dziejow\u0105 misj\u0119 narodu. I to w spos\u00f3b uroczysty i podnios\u0142y – aby dobitnie pokaza\u0107, \u017ce chodzi o sprawy najwy\u017cszej wagi. Dlatego nie powinien zawiera\u0107 tre\u015bci nie licuj\u0105cych z powag\u0105 jego funkcji – na przyk\u0142ad scen, w kt\u00f3rych zap\u0142akani ojcowie informuj\u0105 swe zap\u0142akane c\u00f3rki o zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 waleniu w b\u0119ben.<\/p>\r\n

Niepor\u00f3wnanie lepiej pod tym wzgl\u0119dem wypadaj\u0105 kontrkandydaci \u201eMazurka D\u0105browskiego\u201d do roli hymnu pa\u0144stwowego, mianowicie: \u201eBo\u017ce, co\u015b Polsk\u0119\u2026\u201d i \u201eRota\u201d, i to nie tylko od strony tekstowej, ale i muzycznej.<\/p>\r\n

Jednakowo\u017c oba te utwory tak\u017ce nie spe\u0142niaj\u0105 wymaga\u0144 stawianych hymnowi – jako pie\u015bni okoliczno\u015bciowe i w dodatku nader jednostronnie pozycjonuj\u0105ce wrog\u00f3w i przyjaci\u00f3\u0142. Antyniemiecka \u201eRota\u201d powsta\u0142a wszak jako odpowied\u017a na nasilenie akcji germanizacyjnej w zaborze pruskim,  z kolei prorosyjskie \u201eBo\u017ce, co\u015b Polsk\u0119\u2026\u201d mia\u0142o stanowi\u0107 wyraz ho\u0142downiczej postawy wobec cara Aleksandra I jako kr\u00f3la polskiego. Hymn pa\u0144stwowy nie powinien wyrasta\u0107 z konkretnych wydarze\u0144 historyczno-spo\u0142ecznych, tylko obejmowa\u0107 ca\u0142\u0105 perspektyw\u0119 dziejow\u0105 narodu – od korzeni a\u017c po spodziewane owoce.<\/p>\r\n

Czy wi\u0119c nie lepiej by\u0142oby napisa\u0107 nowy hymn dla Polski. Owszem, warto – ale dla nowej Polski. Zmiana symboli narodowych przy zachowaniu istniej\u0105cego ustroju oraz formy \u017cycia spo\u0142ecznego b\u0119dzie bowiem dzia\u0142aniem – jako si\u0119 rzek\u0142o – wy\u0142\u0105cznie kosmetycznym, jak posypywanie pryszczy pudrem albo zdobienie starej cha\u0142upy stiukiem. Ju\u017c to zreszt\u0105 znamy – orze\u0142 odzyska\u0142 koron\u0119, a Czeciaerpe pozosta\u0142a Peerelembis. Zanim si\u0119 zacznie poprawia\u0107 symbole, nale\u017cy naprawi\u0107 sam gmach. Najpierw zmie\u0144my Polsk\u0119 – niech b\u0119dzie pot\u0119\u017cna, bogata, zbrojna, praworz\u0105dna, sprawiedliwa, katolicka, wolnorynkowa, licz\u0105ca si\u0119 w \u015bwiecie – potem dopiero wyra\u017amy to wszystko wierszem, kt\u00f3ry z niek\u0142aman\u0105 dum\u0105 b\u0119dziemy od\u015bpiewywa\u0107 przy stosownych okazjach. Nie wlewajmy m\u0142odego wina do starych buk\u0142ak\u00f3w. \u201eW przeciwnym razie wino rozerwie buk\u0142aki – i wino przepadnie, i buk\u0142aki. M\u0142ode wino nale\u017cy wlewa\u0107 do nowych buk\u0142ak\u00f3w\u201d (Mk 2, 22).<\/p>\r\n

A mo\u017ce po prostu – do korzeni?<\/strong><\/p>\r\n

Z drugiej jednak strony, czy\u017c to nie pie\u015b\u0144 najlepiej zach\u0119ca do pracy? Pie\u015b\u0144 te\u017c jest najwspanialsz\u0105 modlitw\u0105. \u201eKto \u015bpiewa, ten si\u0119 dwa razy modli\u201d – uczy \u015bwi\u0119ty Augustyn. Potrzeba nam pie\u015bni, kt\u00f3ra ju\u017c dzi\u015b wzbudzi\u0142aby w coraz bardziej apatycznych Polakach zapa\u0142 potrzebny do budowy opisanej powy\u017cej Rzeczypospolitej – nie jedynie s\u0142owem i melodi\u0105, ale zawart\u0105 w niej inwokacj\u0105 wzywaj\u0105c\u0105 nadprzyrodzonego wsparcia.<\/p>\r\n

Jest taka pie\u015b\u0144 – mamy j\u0105 od dawna. Sprawdzi\u0142a si\u0119 w boju – w bitwie o by\u0107 albo nie by\u0107 m\u0142odego pa\u0144stwa piastowsko-jagiello\u0144skiego. Z ni\u0105 w\u0142a\u015bnie na ustach dziadkowie grunwaldzkich zwyci\u0119zc\u00f3w przyst\u0119powali do odbudowy polskiej pa\u0144stwowo\u015bci, ona towarzyszy\u0142a ich wnukom w k\u0142adzeniu fundament\u00f3w pod przysz\u0142e Imperium Obojga Narod\u00f3w.<\/p>\r\n

\u201eBogurodzica\u201d zawiera w sobie wszystkie postulowane powy\u017cej elementy – jest powa\u017cna, wznios\u0142a, nieco tajemnicza, wr\u0119cz mistyczna, do tego jej megaarchaiczny j\u0119zyk podkre\u015bla odwieczne trwanie polskiej pa\u0144stwowo\u015bci – wydaje si\u0119 zatem by\u0107 hymnem idealnym. Ma\u0142o tego, ju\u017c pe\u0142ni\u0142a tak\u0105 funkcj\u0119, i to z wy\u015bmienitym skutkiem. Mo\u017ce wi\u0119c to by\u0142by najlepszy wyb\u00f3r? C\u00f3\u017c wszak m\u0105drzejszego mog\u0105 uczyni\u0107 Polacy ni\u017c od najg\u0142\u0119bszych fundament\u00f3w a\u017c po zwie\u0144czenie dachu swego \u017cycia spo\u0142eczno-politycznego odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do majestatu Kr\u00f3lowej Polski, a za jej przyczyn\u0105 – do samego Kr\u00f3la Wszech\u015bwiata?<\/p>\r\n

I nie troska\u0142bym si\u0119 o to, czy wypada gra\u0107 tak wznios\u0142\u0105 pie\u015b\u0144 na stadionach. \u015awi\u0119to\u015b\u0107 bowiem, wkraczaj\u0105c do najbardziej nawet \u015bwiatowych zak\u0105tk\u00f3w \u017cycia ludzkiego, nie jest w stanie si\u0119 od nich zabrudzi\u0107, przeciwnie za to – mo\u017ce doprowadzi\u0107 do ich nawr\u00f3cenia. Pan nasz Jezus Chrystus jada\u0142 z celnikami i nierz\u0105dnicami, i wcale go to nie zbruka\u0142o, za to niejeden z nich si\u0119 nawr\u00f3ci\u0142, a jeden nawet zosta\u0142 Aposto\u0142em. Podobnie \u201eBogurodzicy\u201d nie splami wykonanie na stadionie czy podczas politycznej manifestacji, za to w ich uczestnik\u00f3w mo\u017ce wla\u0107 od wiek\u00f3w nieobecnego w naszym \u017cyciu publicznym ducha.<\/p>\r\n

Jerzy Wolak<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zast\u0105pienie Bonapartego Sobieskim to p\u00f3\u0142\u015brodek – nie lepiej pomy\u015ble\u0107 o wymianie mazurka na powa\u017cny hymn? \u201eMazurek D\u0105browskiego\u201d wpad\u0142 w histori\u0119 Polski jak Pi\u0142at w Credo. Od bez ma\u0142a stulecia jest polskim hymnem pa\u0144stwowym, cho\u0107 niewiele ma wsp\u00f3lnego z duchem naszych tysi\u0105cletnich dziej\u00f3w. \u201eMazurek D\u0105browskiego\u201d to bowiem pie\u015b\u0144 wyra\u017anie rewolucyjna. Trudno nie dopatrze\u0107 si\u0119 w niej […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96776"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=96776"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96776\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=96776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=96776"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=96776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}