{"id":96274,"date":"2017-06-21T10:50:35","date_gmt":"2017-06-21T14:50:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=96274"},"modified":"2017-06-21T10:54:09","modified_gmt":"2017-06-21T14:54:09","slug":"jednosc-wiary-z-papiezem-franciszkiem-a-kanoniczne-uznanie-bractwa-kaplanskiego-sw-piusa-x","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=96274","title":{"rendered":"Jedno\u015b\u0107 wiary z papie\u017cem Franciszkiem a kanoniczne uznanie Bractwa Kap\u0142a\u0144skiego \u015aw. Piusa X"},"content":{"rendered":"

W niniejszym artykule, opublikowanym za zgod\u0105 Domu Generalnego Bractwa Kap\u0142a\u0144skiego \u015aw. Piusa X, ks. Pawe\u0142 Robinson (profesor dogmatyki w seminarium \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca w Goulburn w Australii – przyp. red. WTK) zajmuje si\u0119 kwesti\u0105, czy papie\u017c musi by\u0107 tradycjonalist\u0105, \u017ceby Bractwo post\u0105pi\u0142o s\u0142usznie, przyjmuj\u0105c z jego r\u0105k rozwi\u0105zanie kanoniczne.<\/strong><\/p>\r\n

Wprowadzenie<\/h4>\r\n

\"\"W debacie dotycz\u0105cej tego, czy Bractwo Kap\u0142a\u0144skie \u015aw. Piusa X powinno zaakceptowa\u0107 pra\u0142atur\u0119 personaln\u0105 w trakcie pontyfikatu papie\u017ca Franciszka, pojawi\u0142y si\u0119 opinie, \u017ce nie powinno ono zajmowa\u0107 si\u0119 kwesti\u0105, czy uznanie kanoniczne jest rzecz\u0105 stosown\u0105 lub roztropn\u0105. Rzeczywiste pytanie, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142oby postawi\u0107, powinno raczej dotyczy\u0107 tego, czy Bractwo i Franciszek maj\u0105 wsp\u00f3lny cel oraz czy wyznaj\u0105 t\u0119 sam\u0105 wiar\u0119. Je\u015bli nie, to w\u00f3wczas czym\u015b z\u0142ym z zasady by\u0142oby nawet samo rozwa\u017canie przyj\u0119cia uznania kanonicznego. Je\u015bli tak, to wtedy i tylko<\/em> wtedy takie rozwa\u017cania by\u0142yby z zasady s\u0142uszne, mo\u017cna by\u0142oby wi\u0119c si\u0119 zastanawia\u0107, czy akceptacja pra\u0142atury personalnej jest roztropna.<\/p>\r\n

Ci, kt\u00f3rzy wyra\u017caj\u0105 t\u0119 opini\u0119, milcz\u0105co zak\u0142adaj\u0105, \u017ce papie\u017c Franciszek nie ma tej samej wiary ani tego samego celu, co Bractwo, zatem akceptacja uznania kanonicznego podczas pontyfikatu papie\u017ca Franciszka by\u0142aby rzecz\u0105 z\u0142\u0105 co do zasady. Wi\u0119cej nawet, by\u0142oby to nielogiczne, gdy\u017c \u201eustanowienie jedno\u015bci prawnej bez rzeczywistej jedno\u015bci [\u2026] wprowadza\u0142oby sprzeczno\u015b\u0107\u201d1<\/a><\/sup>.<\/p>\r\n

Celem niniejszego artyku\u0142u b\u0119dzie wykazanie, \u017ce przyj\u0119cie uznania kanonicznego od modernistycznego papie\u017ca nie jest czym\u015b z\u0142ym z zasady oraz pr\u00f3ba ustalenia kryterium pozwalaj\u0105cego okre\u015bli\u0107 stopie\u0144, w jakim wsp\u00f3\u0142praca z modernistycznym papie\u017cem jest mo\u017cliwa do zaakceptowania. Przedmiotem tego artyku\u0142u nie b\u0119dzie [natomiast] rozwa\u017canie tego, czy w obecnych okoliczno\u015bciach przyj\u0119cie przez Bractwo pra\u0142atury personalnej od papie\u017ca Franciszka jest rzecz\u0105 roztropn\u0105.<\/p>\r\n

Historia Bractwa Kap\u0142a\u0144skiego \u015aw. Piusa X<\/h4>\r\n

Pierwszym faktem, na kt\u00f3ry nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, je\u015bli chodzi o wyra\u017cone powy\u017cej stanowisko, jest to, \u017ce sprzeciwia si\u0119 ono duchowi przenikaj\u0105cemu ca\u0142\u0105 histori\u0119 Bractwa. Pozw\u00f3lmy sobie dokona\u0107 kr\u00f3tkiego przegl\u0105du tej historii, aby zobaczy\u0107, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie ma si\u0119 sprawa w omawianym przypadku.<\/p>\r\n

Wydaje si\u0119, i\u017c bez specjalnego trudu mo\u017cna wykaza\u0107, \u017ce papie\u017c Pawe\u0142 VI przejawia\u0142 silne tendencje modernistyczne – a jednak Bractwo zosta\u0142o erygowane kanonicznie w\u0142a\u015bnie za jego pontyfikatu i w latach 1970-1975 mia\u0142o status stowarzyszenia pobo\u017cnego (\u0142ac. pia unio<\/i> – przyp. red. WTK). Zatem, bior\u0105c pod uwag\u0119 wszystkie okoliczno\u015bci, wsp\u00f3\u0142praca z modernistycznym papie\u017cem, polegaj\u0105ca na posiadaniu podleg\u0142ej mu struktury kanonicznej, nie mog\u0142a by\u0107 – przynajmniej w opinii abp. Lefebvre\u2019a – uznawana za rzecz z\u0142\u0105.<\/p>\r\n

Zdarzenia prowadz\u0105ce do tego, co dokona\u0142o si\u0119 w roku 1988, s\u0105 w tym wzgl\u0119dzie nawet bardziej pouczaj\u0105ce. Gdy kto\u015b rozumie, \u017ce abp Lefebvre czeka\u0142 na znaki, i\u017c powinien konsekrowa\u0107 biskup\u00f3w, i \u017ce po<\/em> otrzymaniu dw\u00f3ch takich znak\u00f3w (w postaci modernistycznych skandali wywo\u0142anych przez Rzym) uda\u0142 si\u0119 do Rzymu, aby uzyska\u0107 uznanie kanoniczne, powinien wyprowadzi\u0107 z tego og\u00f3ln\u0105 zasad\u0119: \u201emodernistyczne skandale same w sobie nie stanowi\u0105 przeszkody do przyj\u0119cia uznania kanonicznego z r\u0105k tych, kt\u00f3rzy s\u0105 odpowiedzialni za ich wywo\u0142anie\u201d.<\/p>\r\n

Wkr\u00f3tce potem Arcybiskup wycofa\u0142 sw\u00f3j podpis z protoko\u0142u maj\u0105cego by\u0107 podstaw\u0105 nadania struktury kanonicznej, poniewa\u017c utraci\u0142 zaufanie do os\u00f3b, z kt\u00f3rymi negocjowa\u0142. Po zako\u0144czeniu tej ci\u0119\u017ckiej przeprawy uzna\u0142 on, \u017ce wi\u0119kszy tradycjonalizm – pod wzgl\u0119dem doktrynalnym – po stronie przedstawicieli Rzymu zapewni\u0142by solidny fundament zaufania. Zatem ocena wiary papie\u017ca stanowi\u0142a dla niego punkt wyj\u015bcia do dokonania oceny [ewentualnej] akceptacji uznania kanonicznego – nie w tym znaczeniu, czy jest ono mo\u017cliwe<\/em>, lecz raczej czy jest ono roztropne<\/em>. Je\u015bli mo\u017cna zaufa\u0107 papie\u017cowi, \u017ce pozwoli Bractwu pozosta\u0107 \u201etakim, jakim jest\u201d i sprawowa\u0107 w\u0142asn\u0105 pos\u0142ug\u0119 – \u201eeksperyment Tradycji\u201d – z wystarczaj\u0105cym stopniem autonomii, w\u00f3wczas uznanie kanoniczne dobrze przys\u0142u\u017cy si\u0119 Ko\u015bcio\u0142owi i powinno zosta\u0107 przyj\u0119te.<\/p>\r\n

Bractwo przyj\u0119\u0142o t\u0119 sam\u0105 lini\u0119 post\u0119powania w swoich obecnych kontaktach z hierarchi\u0105 rzymsk\u0105. Bractwo nigdy nie posz\u0142o do Rzymu prosz\u0105c, aby papie\u017c i biskupi nawr\u00f3cili si\u0119 na tradycjonalizm, zanim kwestia uznania kanonicznego w og\u00f3le mia\u0142aby zosta\u0107 rozwa\u017cona. Bractwo nigdy nie domaga\u0142o si\u0119 z\u0142o\u017cenia przez papie\u017ca wyznania wiary, wyparcia si\u0119 herezji, [sformu\u0142owania] syllabusa b\u0142\u0119d\u00f3w ani temu podobnych rzeczy. Podobne \u017c\u0105dania oznacza\u0142yby, \u017ce Bractwo jest nadrz\u0119dne w stosunku do papie\u017ca i \u017ce to papie\u017c ma uzyska\u0107 legalne uznanie od Bractwa, a nie na odwr\u00f3t. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, by\u0142yby przejawem ducha schizmatyckiego.<\/p>\r\n

Bractwo tymczasem stawia\u0142o jedynie takie wymagania, jakie pozostaj\u0105 w zgodzie z jego w\u0142a\u015bciwym stanowiskiem; w szczeg\u00f3lno\u015bci chodzi o wym\u00f3g, aby pozostawi\u0107 je \u201etakim, jakim jest\u201d. Na kapitule generalnej, zwo\u0142anej w 2012 r., Bractwo sformu\u0142owa\u0142o sze\u015b\u0107 warunk\u00f3w – z kt\u00f3rych \u017caden nie dotyczy\u0142 wiary papie\u017ca – aby zagwarantowa\u0107, \u017ce pozostanie ono nietkni\u0119te i b\u0119dzie si\u0119 cieszy\u0107 wystarczaj\u0105cym stopniem autonomii po hipotetycznym uznaniu kanonicznym.<\/p>\r\n

Nie oznacza to jednak, \u017ce w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w Bractwa, nawet tych bardzo wysoko postawionych, co pewien czas nie pojawia\u0142a si\u0119 pokusa utrzymywania, \u017ce prawdziwy duch Arcybiskupa – a zatem i Bractwa – wymaga, aby papie\u017c wyznawa\u0142 doktrynalny tradycjonalizm (doctrinal traditionalism<\/i>), zanim b\u0119dzie mog\u0142o nast\u0105pi\u0107 jakiekolwiek uznanie kanoniczne. W\u0142a\u015bnie takie jest stanowisko tej lu\u017anej grupy by\u0142ych kap\u0142an\u00f3w Bractwa, kt\u00f3ra okre\u015bla si\u0119 jako \u201eruch oporu\u201d (\u201eThe Resistance\u201d), a w kt\u00f3rej gronie znajduje si\u0119 tak\u017ce nie nale\u017c\u0105cy ju\u017c do Bractwa biskup.<\/p>\r\n

Twierdz\u0119 natomiast, \u017ce pogl\u0105d, zgodnie z kt\u00f3rym \u201e\u015bcis\u0142a jedno\u015b\u0107 wiary ma poprzedza\u0107 uznanie kanoniczne\u201d nigdy, w \u017cadnym momencie, nie by\u0142 oficjalnym stanowiskiem Bractwa: ani w czasach, gdy \u017cy\u0142 Arcybiskup, ani te\u017c po jego \u015bmierci.<\/p>\r\n

Wsp\u00f3\u0142praca jest mo\u017cliwa<\/h4>\r\n

Co do zasady pewna forma wsp\u00f3\u0142pracy z modernistycznym papie\u017cem jest zatem mo\u017cliwa. Tymczasem odsu\u0144my nieco na bok zagadnienie rozm\u00f3w Bractwa z Rzymem, aby zrozumie\u0107 fakt, kt\u00f3ry ma znaczenie fundamentalne dla ca\u0142ej tej dyskusji: Bractwo zawsze do pewnego stopnia wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142o z posoborowymi papie\u017cami<\/em>. Trzy zasady pomog\u0105 doprecyzowa\u0107, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie ma si\u0119 sprawa z papie\u017cem Franciszkiem.<\/p>\r\n

Pierwsza zasada brzmi: Bractwo uznaje papie\u017ca Franciszka za papie\u017ca<\/em>. O ile abp Lefebvre wykazywa\u0142 pewn\u0105 doz\u0119 tolerancji wobec poszczeg\u00f3lnych sedewakantyst\u00f3w, o tyle zawsze odrzuca\u0142 sedewakantyzm jako rozwi\u0105zanie dla bractwa kap\u0142a\u0144skiego, kt\u00f3re za\u0142o\u017cy\u0142. Po dzi\u015b dzie\u0144 kandydaci do \u015bwi\u0119ce\u0144 wy\u017cszych w Bractwie w wiecz\u00f3r poprzedzaj\u0105cy \u015bwi\u0119cenia musz\u0105 o\u015bwiadczy\u0107 przed Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramentem, \u017ce uznaj\u0105 aktualnego papie\u017ca za papie\u017ca.<\/p>\r\n

Druga zasada m\u00f3wi, \u017ce papie\u017c Franciszek jest papie\u017cem Ko\u015bcio\u0142a katolickiego<\/em>. Oznacza to, \u017ce sprawuje on najwy\u017cszy urz\u0105d w instytucji, kt\u00f3r\u0105 za\u0142o\u017cy\u0142 nasz Pan, Jezus Chrystus. Jako taki, papie\u017c nie decyduje i nie mo\u017ce decydowa\u0107 o celu (finality<\/i>) tej instytucji. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest Ko\u015bcio\u0142em niezale\u017cnie od jego osobistych odczu\u0107 w tym wzgl\u0119dzie. Jest to zapewne jedna z tych rzadkich sytuacji, gdy papie\u017c Franciszek m\u00f3g\u0142by zasadnie zapyta\u0107: \u201eKim\u017ce jestem, aby decydowa\u0107?\u201d2<\/a><\/sup>.<\/p>\r\n

O tym w\u0142a\u015bnie nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, gdy rozwa\u017camy pewne kierunki, w kt\u00f3rych papie\u017c Franciszek zdaje si\u0119 prowadzi\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142. Wydaje si\u0119 na przyk\u0142ad, \u017ce chce on, aby Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 rzecznikiem ideologii ekologicznej w jej nowoczesnej, antyludzkiej formie, reprezentowanej przez takie osoby jak Jeffrey Sachs3<\/a><\/sup> czy Paul Ehrlich4<\/a><\/sup>. Nie trzeba dodawa\u0107, \u017ce promowanie \u201ecel\u00f3w zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju\u201d5<\/a><\/sup> nie nale\u017cy do misji Ko\u015bcio\u0142a, zw\u0142aszcza wtedy, gdy poci\u0105ga to za sob\u0105 drastyczne ograniczenie liczby ludno\u015bci na \u015bwiecie. Jest to prawd\u0105 niezale\u017cnie od tego, czy papie\u017c Franciszek wierzy, \u017ce stanowi to cz\u0119\u015b\u0107 misji Ko\u015bcio\u0142a b\u0105d\u017a te\u017c chce, aby cz\u0119\u015b\u0107 tej misji stanowi\u0142o.<\/p>\r\n

Po trzecie wreszcie, zar\u00f3wno cz\u0142onkowie Bractwa, jak i zwi\u0105zani z nim wierni s\u0105 ju\u017c cz\u0142onkami rzeczywistej spo\u0142eczno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, kt\u00f3rego widzialn\u0105 g\u0142ow\u0105 jest papie\u017c Franciszek<\/em>. Innymi s\u0142owy, s\u0105 oni w realny spos\u00f3b zjednoczeni z papie\u017cem Franciszkiem (nie chodzi tu o papie\u017ca Franciszka wraz z jego \u201eosobistym magisterium\u201d, lecz o papie\u017ca Franciszka jako papie\u017ca). Uznaj\u0105 oni, \u017ce jest on sprawuj\u0105c\u0105 w\u0142adz\u0119 g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, umieszczaj\u0105 jego wizerunek w swoich kaplicach, wymieniaj\u0105 jego imi\u0119 podczas Mszy \u015bwi\u0119tej i w trakcie b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw. Wymienione akty nie s\u0105 ani ob\u0142udnym pozerstwem, ani pustymi symbolami – wskazuj\u0105 one na rzeczywist\u0105 jedno\u015b\u0107, jaka istnieje mi\u0119dzy Bractwem a papie\u017cem. Wskazuj\u0105 na to, \u017ce Bractwo, maj\u0105c na wzgl\u0119dzie dobro \u015awi\u0119tej Matki Ko\u015bcio\u0142a, wsp\u00f3\u0142pracuje – przynajmniej do pewnego stopnia – z papie\u017cem Franciszkiem.<\/p>\r\n

Uznanie kanoniczne, a nie przy\u0142\u0105czenie<\/h4>\r\n

To, \u017ce realna jedno\u015b\u0107 Bractwa z papie\u017cem Franciszkiem ju\u017c ma miejsce, u\u015bwiadamia nam drugi, kluczowy fakt cz\u0119sto pomijany przez przeciwnik\u00f3w akceptacji pra\u0142atury personalnej: w kanonicznym uznaniu Bractwa przez papie\u017ca Franciszka nie chodzi o to, \u017ce Bractwo si\u0119 do czego\u015b przy\u0142\u0105cza<\/em>. Chodzi natomiast o to, \u017ce Bractwo otrzymuje status prawny w ramach instytucji, kt\u00f3rej ju\u017c faktycznie jest cz\u0119\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

Nazbyt cz\u0119sto przeciwnicy akceptacji uznania kanonicznego staraj\u0105 si\u0119 przedstawia\u0107 dyskusj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 relacji mi\u0119dzy Bractwem a Rzymem tak, jak gdyby Bractwo mia\u0142o uzyska\u0107 cz\u0142onkostwo w \u201eKo\u015bciele Franciszka\u201d. Tymczasem w og\u00f3le nie ma mowy o tym, aby Bractwo mia\u0142o si\u0119 przy\u0142\u0105czy\u0107 do czego\u015b, do czego wcze\u015bniej nie nale\u017ca\u0142o. Bractwo przy\u0142\u0105cza\u0142oby si\u0119 do jakiej\u015b organizacji wtedy i tylko wtedy, gdyby:<\/p>\r\n

1\u00e2\u2014\u00a6 mia\u0142o obecnie charakter schizmatycki, znajduj\u0105c si\u0119 poza Ko\u015bcio\u0142em – jest to twierdzenie, kt\u00f3remu z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 zaprzeczamy;<\/p>\r\n

2\u00e2\u2014\u00a6 w\u0142adze Rzymu tworzy\u0142y nie-katolicki Ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u015bci\u015ble organizacyjnym znaczeniu tego s\u0142owa – temu r\u00f3wnie\u017c zaprzeczamy.<\/p>\r\n

Wielu z nas, nale\u017c\u0105cych do Bractwa, w trakcie rozm\u00f3w z naszymi krewnymi i przyjaci\u00f3\u0142mi przywi\u0105zanymi do Ko\u015bcio\u0142a posoborowego by\u0142o przez nich oskar\u017canych – na podstawie pozor\u00f3w – o to, \u017ce znajdujemy si\u0119 \u201epoza Ko\u015bcio\u0142em\u201d, poniewa\u017c nasze parafie (to s\u0142owo nale\u017cy tu rozumie\u0107 w sensie potocznym, a nie \u015bci\u015ble kanonicznym – przyp. red. WTK) nie s\u0105 uznawane przez diecezje [w kt\u00f3rych si\u0119 znajduj\u0105]. A my, rzecz jasna, wyja\u015bniali\u015bmy im, \u017ce to oddzielenie jest jedynie pozorne, poniewa\u017c w pe\u0142ni uznajemy w\u0142adz\u0119 papie\u017ca i biskup\u00f3w. Lecz tak jak wspomniane \u201eoddzielenie\u201d od w\u0142adz ko\u015bcielnych spowodowane brakiem struktury kanonicznej jest tylko pozorne, tak te\u017c i \u201epo\u0142\u0105czenie si\u0119\u201d z czym\u015b poprzez uznanie struktury kanonicznej b\u0119dzie mia\u0142o charakter jedynie pozorny. Gdyby papie\u017c nada\u0142 Bractwu pra\u0142atur\u0119 personaln\u0105, niekt\u00f3rym mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce tym samym Bractwo osi\u0105gn\u0119\u0142o jedno\u015b\u0107 z Ko\u015bcio\u0142em (\u201epe\u0142n\u0105 jedno\u015b\u0107\u201d w ich nomenklaturze!). W rzeczywisto\u015bci jednak, bior\u0105c pod uwag\u0119 jedno\u015b\u0107 Bractwa z Ko\u015bcio\u0142em, nic by si\u0119 nie zmieni\u0142o. Jedno\u015b\u0107 ta istnia\u0142aby bowiem w spos\u00f3b integralny zar\u00f3wno przed, jak i po nadaniu struktury kanonicznej.<\/p>\r\n

Ten punkt jest wa\u017cny z powodu tych, kt\u00f3rzy utrzymuj\u0105, \u017ce uznanie kanoniczne jest z\u0142e w ka\u017cdej sytuacji, gdy papie\u017c inaczej rozumie Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki ni\u017c tradycjonali\u015bci, bowiem w\u00f3wczas tradycjonali\u015bci staraliby si\u0119 zjednoczy\u0107 swe wysi\u0142ki z osob\u0105, z kt\u00f3r\u0105 nie \u0142\u0105czy ich wsp\u00f3lny cel. Jest faktem, \u017ce z konieczno\u015bci tradycjonali\u015bci musz\u0105 do pewnego stopnia jednoczy\u0107 swoje wysi\u0142ki z papie\u017cem Franciszkiem, po prostu uznaj\u0105c go za papie\u017ca i staraj\u0105c si\u0119 dzia\u0142a\u0107 dla dobra instytucji, kt\u00f3rej on jest widzialn\u0105 g\u0142ow\u0105. Modernistyczna wiara papie\u017ca Franciszka nie mo\u017ce zatem by\u0107 przeszkod\u0105 ca\u0142kowicie uniemo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 podj\u0119cie z nim wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\r\n

Je\u015bli zgodzimy si\u0119 na to, \u017ce ca\u0142kowita jedno\u015b\u0107 wiary z Ojcem \u015awi\u0119tym nie jest sama w sobie konieczna do wsp\u00f3\u0142pracy, pojawi si\u0119 pytanie: czy kanoniczne uznanie Bractwa stanowi jeden z tych obszar\u00f3w, w kt\u00f3rych wsp\u00f3\u0142praca z modernistycznym papie\u017cem jest mo\u017cliwa? Innymi s\u0142owy: czy modernizm wyra\u017anie wyklucza tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, skoro wsp\u00f3\u0142praca dotyczy [przyj\u0119cia] struktury kanonicznej?<\/p>\r\n

Poziomy wsp\u00f3\u0142pracy<\/h4>\r\n

Gdyby\u015bmy mieli podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 ustalenia og\u00f3lnej zasady dotycz\u0105cej okoliczno\u015bci, w jakich wsp\u00f3\u0142praca z legalnie wybranym papie\u017cem, kt\u00f3rego wiara jest w\u0105tpliwa, jest rzecz\u0105 dobr\u0105, a kiedy ni\u0105 nie jest, by\u0142aby ona nast\u0119puj\u0105ca: wsp\u00f3\u0142praca z takim papie\u017cem jest dobra wtedy, gdy jest rzecz\u0105 moralnie pewn\u0105, \u017ce sprawuje on swoj\u0105 pos\u0142ug\u0119 dla dobra Ko\u015bcio\u0142a, natomiast z\u0142a, kiedy jest moralnie pewne, \u017ce tego nie robi.<\/p>\r\n

Wydaje si\u0119, \u017ce w oparciu o tak\u0105 w\u0142a\u015bnie zasad\u0119 dzia\u0142a\u0142 abp Lefebvre. W swoim kazaniu, zawieraj\u0105cym krytyk\u0119 sedewakantyzmu, a wyg\u0142oszonym podczas \u015bwi\u0119ce\u0144 w 1982 r., o\u015bwiadczy\u0142 on:<\/p>\r\n

\u201e[\u2026] mimo ran Ko\u015bcio\u0142a, mimo trudno\u015bci, kt\u00f3re pi\u0119trz\u0105 si\u0119 przed nami, mimo prze\u015bladowa\u0144, jakich wszyscy doznajemy, nawet ze strony tych, kt\u00f3rzy sprawuj\u0105 w\u0142adz\u0119 w Ko\u015bciele, kochajmy nasz\u0105 Matk\u0119, Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119ty, zawsze mu s\u0142u\u017cmy – pomimo w\u0142adz, je\u015bli to konieczne [\u2026] chcemy wspiera\u0107 \u015bwi\u0119ty rzymski Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki\u201d (Apologia pro Marcel Lefebvre<\/i>, t. III, ss. 415-416).<\/p>\r\n

Gdy Arcybiskup m\u00f3wi \u201epomimo w\u0142adz, je\u015bli to konieczne\u201d, to zarazem daje do zrozumienia, \u017ce \u201ez w\u0142adzami, je\u015bli to mo\u017cliwe\u201d. Cokolwiek si\u0119 zdarzy, Bractwo musi s\u0142u\u017cy\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi, a nie jego hierarchii. Gdy duchowni dzia\u0142aj\u0105 przeciwko Ko\u015bcio\u0142owi – i wida\u0107 to wyra\u017anie – Bractwu nie wolno z nimi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107. W przypadku konsekracji biskupich z 1988 r. Bractwo musia\u0142o wr\u0119cz posun\u0105\u0107 si\u0119 do tego, aby dzia\u0142a\u0107 w opozycji do w\u0142adz ko\u015bcielnych po to, aby dobrze s\u0142u\u017cy\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi. Z drugiej strony, gdy duchowni dzia\u0142aj\u0105 dla dobra Ko\u015bcio\u0142a, w\u00f3wczas – rzecz jasna – Bractwo musi z nimi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107; uczynienie czego\u015b przeciwnego by\u0142oby dzia\u0142aniem przeciwko Ko\u015bcio\u0142owi. Jest to prawd\u0105 niezale\u017cnie od tego, czy ci duchowni dzia\u0142aj\u0105cy dla dobra Ko\u015bcio\u0142a s\u0105 modernistami, czy te\u017c nie, a tak\u017ce niezale\u017cnie od tego, czy ich wiara pokrywa si\u0119 z wiar\u0105 tradycyjnych katolik\u00f3w, czy nie.<\/p>\r\n

W odniesieniu do pra\u0142atury personalnej osobiste magisterium papie\u017ca Franciszka samo w sobie nie jest przeszkod\u0105, \u017ceby Bractwo mog\u0142o pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 t\u0105 pra\u0142atur\u0105 dla dobra Ko\u015bcio\u0142a. Papie\u017c nie musi by\u0107 zagorza\u0142ym zwolennikiem encykliki Pascendi<\/i>, \u017ceby jego hipotetyczne uznanie Bractwa przynios\u0142o owoce. Wszystko, co musi zrobi\u0107, to respektowa\u0107 warunki umowy ustanawiaj\u0105cej pra\u0142atur\u0119.<\/p>\r\n

Przyk\u0142ad<\/h4>\r\n

Aby zrozumie\u0107, dlaczego wsp\u00f3\u0142praca z modernistycznym papie\u017cem nie by\u0142aby czym\u015b z\u0142ym, gdyby dzia\u0142a\u0142 on w prawdziwym interesie Ko\u015bcio\u0142a, rozwa\u017cmy nast\u0119puj\u0105cy przyk\u0142ad. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce we Francji za czas\u00f3w socjalistycznego rz\u0105du Fran\u00c3\u00a7oisa Hollande\u2019a funkcjonowa\u0142a organizacja o nazwie \u201eStowarzyszenie Ratowniczek \u0179ycia\u201d: grupa kobiet, staraj\u0105cych si\u0119 uchroni\u0107 matki w stanie b\u0142ogos\u0142awionym i ich nienarodzone dzieci przed aborcj\u0105. To stowarzyszenie ju\u017c istnieje we Francji, dzia\u0142aj\u0105c w interesie wsp\u00f3lnoty. A jednak jego cz\u0142onkinie mog\u0142yby uczyni\u0107 jeszcze wi\u0119cej dobra, gdyby zosta\u0142y zarejestrowane jako organizacja (tzn. gdyby uzyska\u0142y status prawny). Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce rz\u0105d Hollande\u2019a jest prawowity, [nale\u017cy uzna\u0107, \u017ce] otrzyma\u0142 on w\u0142adz\u0119 od Boga i to w celu krzewienia wsp\u00f3lnego dobra. Je\u015bli sam Hollande s\u0142yszy o pro\u015bbie \u201eStowarzyszenia Ratowniczek \u0179ycia\u201d, maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107, czym si\u0119 ono zajmuje, i postanawia nada\u0107 zwi\u0105zkowi tych wspania\u0142ych kobiet osobowo\u015b\u0107 prawn\u0105, w\u00f3wczas b\u0119dzie promowa\u0142 dobro wsp\u00f3lne czynem i – przynajmniej w tym przypadku – kobiety te b\u0119d\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y z w\u0142adzami dla dobra kraju.<\/p>\r\n

Czy wspomniane kobiety powinny mie\u0107 jakie\u015b skrupu\u0142y w przyj\u0119ciu tej formy prawnego uznania ze strony takiej w\u0142adzy, m\u00f3wi\u0105c sobie: \u201eHollande nie ma tej samej idei dobra wsp\u00f3lnego, co my, i dlatego nie mo\u017cemy z nim wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 dla dobra og\u00f3\u0142u\u201d? Z pewno\u015bci\u0105 nie, poniewa\u017c w tym konkretnym przypadku Hollande dzia\u0142a obiektywnie dla wsp\u00f3lnego dobra. Co wi\u0119cej, Hollande posiada w\u0142adz\u0119, kt\u00f3ra nie opiera si\u0119 na nim samym, lecz ostatecznie na Bogu. A B\u00f3g okre\u015bli\u0142 cel wszystkich spo\u0142eczno\u015bci i stowarzysze\u0144, przekazuj\u0105c w\u0142adz\u0119 g\u0142owom pa\u0144stw, aby one ten cel wspiera\u0142y. Kiedy wi\u0119c \u201eRatowniczki \u0179ycia\u201d wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z Hollande\u2019em dla dobra Francji, w gruncie rzeczy wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z Bogiem.<\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie, koniecznie nale\u017ca\u0142oby si\u0119 upewni\u0107, \u017ce Hollande nie pr\u00f3buje zwabi\u0107 tych kobiet w pu\u0142apk\u0119, przyznaj\u0105c ich grupie status prawny tylko po to, aby j\u0105 p\u00f3\u017aniej zniszczy\u0107 – lecz jest to kwestia roztropno\u015bci, a wi\u0119c zagadnienie, kt\u00f3re nie stanowi przedmiotu analizy w niniejszym artykule – nie za\u015b kwestia samej zasady. Co do zasady, to w opisanej sytuacji nie mo\u017cna by\u0142oby niczego zarzuci\u0107 \u201eStowarzyszeniu Ratowniczek \u0179ycia\u201d, gdyby przyj\u0119\u0142y status prawny od socjalistycznego rz\u0105du.<\/p>\r\n

Powy\u017cszy przyk\u0142ad nie zosta\u0142 przytoczony po to, \u017ceby sugerowa\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem r\u00f3wnowa\u017cny rz\u0105dowi \u015bwieckiemu; mamy tu raczej do czynienia z pewn\u0105 analogi\u0105. Jedn\u0105 z podstawowych r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy nimi jest na przyk\u0142ad to, \u017ce jako instytucja Ko\u015bci\u00f3\u0142 nigdy nie mo\u017ce upa\u015b\u0107. Nasz Pan obieca\u0142, \u017ce pozostanie z nami a\u017c do ko\u0144ca czas\u00f3w – czego\u015b podobnego nie obieca\u0142 \u017cadnemu rz\u0105dowi \u015bwieckiemu. Zatem nigdy nie mog\u0142oby doj\u015b\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej katolik by\u0142by usprawiedliwiony odrzucaj\u0105c w\u0142adz\u0119 ko\u015bcieln\u0105 jako tak\u0105.<\/p>\r\n

Z drugiej strony, w pewnych przypadkach katolicy zostali upowa\u017cnieni do zakwestionowania w\u0142adzy rz\u0105d\u00f3w \u015bwieckich; przyk\u0142adowo \u015bw. Pius V radzi\u0142 angielskim katolikom, aby ci nie uznawali w\u0142adzy kr\u00f3lowej El\u017cbiety I podczas jej niegodziwego panowania.<\/p>\r\n

Taki scenariusz nie jest mo\u017cliwy w przypadku Ko\u015bcio\u0142a, poniewa\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce upa\u015b\u0107 ani w swej widzialnej strukturze, ani w wype\u0142nianiu swojego celu. Zatem katolicy – a przynajmniej ci spo\u015br\u00f3d nich, kt\u00f3rzy wierz\u0105 w doskona\u0142o\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a – nie mog\u0105 spodziewa\u0107 si\u0119, \u017ce przyjdzie im stan\u0105\u0107 przed konieczno\u015bci\u0105 rozeznania, kiedy i w jakiej sytuacji mieliby odrzuci\u0107 jego w\u0142adze.<\/p>\r\n

Zastosowanie<\/h4>\r\n

Wspomnieli\u015bmy powy\u017cej, \u017ce papie\u017c nie posiada w\u0142adzy zmieniania misji Ko\u015bcio\u0142a. To nie on ustanowi\u0142 sw\u00f3j urz\u0105d, gdy\u017c ten pochodzi od naszego Pana, Jezusa Chrystusa. Urz\u0105d ten zosta\u0142 przez Niego przeznaczony do wspomagania realizacji celu Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rym jest zbawienie dusz – taki jest pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego Pan Jezus ustanowi\u0142 sw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142. Papie\u017c sam w sobie, z samej natury swego urz\u0119du, jest narz\u0119dziem Jezusa Chrystusa i – o ile nie nadu\u017cywa swego urz\u0119du – pracuje dla celu wytyczonego przez Jezusa Chrystusa. W rzeczywisto\u015bci akty prawne papie\u017ca maj\u0105 w\u0142adz\u0119 i moc tylko o tyle, o ile s\u0142u\u017c\u0105 interesom Jezusa Chrystusa.<\/p>\r\n

Zatem, gdy papie\u017c Franciszek podejmuje dzia\u0142ania, s\u0142u\u017c\u0105ce interesom Ko\u015bcio\u0142a, Bractwo r\u00f3wnie\u017c s\u0142u\u017cy Ko\u015bcio\u0142owi, gdy te dzia\u0142ania wspiera. Z pewno\u015bci\u0105 ma to miejsce wtedy, gdy Bractwo z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 przyjmuje z r\u0105k papie\u017ca Franciszka jurysdykcj\u0119 zwyczajn\u0105 w celu udzielania rozgrzeszenia i przyjmowania przysi\u0119gi ma\u0142\u017ce\u0144skiej.<\/p>\r\n

Ta sama zasada og\u00f3lna ma zastosowanie do zagadnienia uznania kanonicznego. Je\u015bli s\u0142u\u017cy ono interesom Ko\u015bcio\u0142a, Bractwo powinno wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107; je\u015bli nie s\u0142u\u017cy, Bractwo nie powinno wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107. Dla Arcybiskupa odpowied\u017a na to pytanie by\u0142a taka sama, jak odpowied\u017a na pytanie nast\u0119puj\u0105ce: czy Bractwo b\u0119dzie w stanie pozosta\u0107 takim, jakim jest i kontynuowa\u0107 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, ciesz\u0105c si\u0119 odpowiedni\u0105 doz\u0105 wolno\u015bci? Czy te\u017c zostanie ono przez uznanie kanoniczne zniszczone?<\/p>\r\n

Ci, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce to zagadnienie sprowadza si\u0119 do pytania o wiar\u0119 papie\u017ca, zdaj\u0105 si\u0119 myli\u0107 go z Ko\u015bcio\u0142em, popadaj\u0105c tym samym w pewn\u0105 posta\u0107 papolatrii6<\/a><\/sup>. Zdaj\u0105 si\u0119 s\u0105dzi\u0107, \u017ce dobro Ko\u015bcio\u0142a mo\u017ce zale\u017ce\u0107 tylko od osobistego magisterium papie\u017ca. Gdy to magisterium jest ortodoksyjne, w\u00f3wczas uznanie kanoniczne umacnia dobro Ko\u015bcio\u0142a; gdy w pewnych punktach sprzeciwia si\u0119 ortodoksji, w\u00f3wczas dobro Ko\u015bcio\u0142a nie mo\u017ce by\u0107 krzewione przez uznanie kanoniczne [Bractwa]. Albo papie\u017c w doskona\u0142y spos\u00f3b realizuje obowi\u0105zki wynikaj\u0105ce ze swego urz\u0119du, albo bogobojni katolicy nie mog\u0105 z nim wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107.<\/p>\r\n

Wprost przeciwnie: mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 wiele sytuacji, w jakich uznanie kanoniczne Bractwa faktycznie s\u0142u\u017cy\u0142oby dobru Ko\u015bcio\u0142a, niezale\u017cnie od osobistej wiary papie\u017ca, a zatem powinno zosta\u0107 zaakceptowane, je\u015bli naprawd\u0119 chce si\u0119 s\u0142u\u017cy\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi. Jednak rozstrzyganie, czy taka sytuacja w\u0142a\u015bnie teraz ma miejsce, nie stanowi przedmiotu niniejszego artyku\u0142u. A jednak to, i\u017c wspomniana sytuacja mog\u0142aby rzeczywi\u015bcie zaistnie\u0107, powinno by\u0107 oczywiste dla wszystkich. Przez sam fakt, i\u017c mog\u0142oby doj\u015b\u0107 do czego\u015b takiego, stanowisko, wedle kt\u00f3rego przyj\u0119cie uznania kanonicznego mog\u0142oby by\u0107 os\u0105dzane tylko na podstawie czyjej\u015b jedno\u015bci z wiar\u0105 papie\u017ca, okazuje si\u0119 fa\u0142szywe.<\/p>\r\n

Podsumowanie<\/h4>\r\n

Uznanie, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca [z Rzymem] jest mo\u017cliwa tylko w\u00f3wczas, gdy zachodzi pe\u0142na jedno\u015b\u0107 wiary z papie\u017cem, nigdy nie by\u0142o stanowiskiem os\u00f3b kieruj\u0105cych Bractwem – ani w czasach, gdy \u017cy\u0142 Arcybiskup, ani potem. Wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy Bractwem a papie\u017cem do pewnego stopnia zawsze mia\u0142a miejsce; tak\u017ce w chwili obecnej mamy do czynienia z pewnym poziomem wsp\u00f3\u0142pracy. M\u00f3wi\u0105c og\u00f3lnie, nale\u017cy odm\u00f3wi\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy, gdy sprzeciwia si\u0119 ona interesom Ko\u015bcio\u0142a, a podj\u0105\u0107 j\u0105, gdy dokonuje si\u0119 ona w interesie Ko\u015bcio\u0142a. W szczeg\u00f3lno\u015bci zatem uznanie kanoniczne powinno by\u0107 przyj\u0119te, je\u015bli jest dobre dla Ko\u015bcio\u0142a, i odrzucone, je\u015bli takim nie jest – niezale\u017cnie od tego, jaka jest wiara papie\u017ca.<\/p>\r\n

\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o<\/strong><\/p>\r\n