{"id":96191,"date":"2017-06-15T12:06:17","date_gmt":"2017-06-15T16:06:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=96191"},"modified":"2017-08-18T12:28:41","modified_gmt":"2017-08-18T16:28:41","slug":"ks-prof-michal-poradowski-1913-2003-wobec-reformy-liturgicznej-po-soborze-watykanskim-drugim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=96191","title":{"rendered":"Ks. prof. Micha\u0142 Poradowski (1913-2003) wobec reformy liturgicznej po Soborze Watyka\u0144skim Drugim"},"content":{"rendered":"<p><strong>By\u0142y duszpasterz Narodowych Si\u0142 Zbrojnych krytycznie patrzy\u0142 na&nbsp;posoborowe zmiany w&nbsp;liturgii i&nbsp;demaskowa\u0142 antyliturgiczne tendencje reformator\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n<p>Odno\u015bnie zagadnienia samej reformy katolickiej liturgii po Soborze Watyka\u0144skim Drugim, ks.prof. Micha\u0142 Poradowski przytacza w&nbsp;swojej ksi\u0105\u017cce \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 od wewn\u0105trz zagro\u017cony\u201d definicj\u0119 Mszy \u015bw. z&nbsp;Konstytucji \u201eSacrosanctum Concilium\u201d, kt\u00f3ra podaje: \u201eZbawiciel nasz, podczas Ostatniej Wieczerzy, tej nocy, kiedy zosta\u0142 wydany, ustanowi\u0142 Eucharystyczn\u0105 Ofiar\u0119 Cia\u0142a i&nbsp;Krwi Swojej, aby w&nbsp;niej na&nbsp;ca\u0142e wieki, a\u017c do swojego przyj\u015bcia, utrwali\u0107 Ofiar\u0119 Krzy\u017ca i&nbsp;tak umi\u0142owanej Oblubienicy Ko\u015bcio\u0142owi powierzy\u0107 pami\u0105tk\u0119 swej M\u0119ki i&nbsp;Zmartwychwstania: sakrament mi\u0142osierdzia, znak jedno\u015bci, w\u0119ze\u0142 mi\u0142o\u015bci, uczt\u0119 paschaln\u0105, w&nbsp;kt\u00f3rej po\u017cywamy Chrystusa, w&nbsp;kt\u00f3rej dusza nape\u0142nia si\u0119 \u0142ask\u0105 i&nbsp;otrzymuje zadatek przysz\u0142ej chwa\u0142y.\u201d<a href=\"#_edn1\" name=\"_ednref1\">[i]<\/a><\/p>\r\n<p>Poradowski wyra\u017ca uznanie dla tej definicji, gdy pisze \u201e(\u2026) nauka Soboru o&nbsp;Mszy \u015bw. jest ca\u0142kowicie taka sama, jak tradycyjna nauka Ko\u015bcio\u0142a w&nbsp;tej sprawie.\u201d<a href=\"#_edn2\" name=\"_ednref2\">[ii]<\/a> Wed\u0142ug Konstytucji wi\u0119c, zmiany i&nbsp;reformy w&nbsp;liturgii maj\u0105 ograniczy\u0107 si\u0119 tylko do tego co akcydentalne, zachowuj\u0105c tym samym istot\u0119 Mszy \u015bw. Kolejnymi istotnymi elementami \u201eSacrosanctum Concilium\u201d, kt\u00f3re podtrzymuj\u0105 i&nbsp;przypominaj\u0105 tradycyjn\u0105 nauk\u0119, to zalecenie odno\u015bnie stosowania j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego w&nbsp;liturgii (nr 36); dba\u0142o\u015b\u0107 o&nbsp;to, aby wierni \u201eumieli wsp\u00f3lnie odmawia\u0107 lub \u015bpiewa\u0107 sta\u0142e teksty mszalne, dla nich przeznaczone, tak\u017ce w&nbsp;j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim (nr 54); czy te\u017c cz\u0119ste odwo\u0142ywanie si\u0119 do nauki Soboru Trydenckiego.<\/p>\r\n<p>&#8222;O ile wi\u0119c w&nbsp;uj\u0119ciu Poradowskiego postawa Soboru w&nbsp;sprawie Mszy \u015bw. faktycznie jest odbiciem tradycyjnego Magisterium (encyklika Paw\u0142a VI \u201eMysterium Fidei\u201d z&nbsp;1965 r. zawiera\u0142a te same normatywne wskaz\u00f3wki podkre\u015blaj\u0105ce r\u00f3wnocze\u015bnie czego nale\u017cy unika\u0107 w&nbsp;trakcie planowanej reformy liturgicznej) ze szczeg\u00f3lnymi odniesieniami do Soboru Trydenckiego, o&nbsp;tyle zastosowanie tej nauki nie obesz\u0142o si\u0119 bez ogromnych trudno\u015bci, szczeg\u00f3lnie na&nbsp;Zachodzie. To zagadnienie dotyczy przede wszystkim sposobu w&nbsp;jakim przeprowadzono reform\u0119 liturgiczn\u0105 po Soborze oraz licznymi nadu\u017cyciami, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 na&nbsp;polu liturgicznym. Do\u015b\u0107 wspomnie\u0107 s\u0142owa zmar\u0142ego kardyna\u0142a Alfonsa Sticklera: \u201eMusimy teraz zaznaczy\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bciwa nazwa Mszy Soboru Watyka\u0144skiego II powinna brzmie\u0107: Msza posoborowej komisji liturgicznej. Zwyk\u0142e spojrzenie na&nbsp;soborow\u0105 Konstytucj\u0119 o&nbsp;liturgii od razu wskazuje, \u017ce wola Soboru i&nbsp;wola komisji cz\u0119sto nie s\u0105 ze sob\u0105 zgodne, a nawet wprost sprzeczne.\u201d<a href=\"#_edn3\" name=\"_ednref3\">[iii]<\/a> Istnieje bogata literatura historyczno-teologiczna, kt\u00f3ra problematyk\u0119 posoborowej reformy liturgicznej omawia w&nbsp;sposob zar\u00f3wno krytyczny, ale i&nbsp;solidnie udokumentowany.<a href=\"#_edn4\" name=\"_ednref4\">[iv]<\/a><\/p>\r\n<p><strong>Konieczno\u015b\u0107 zachowania \u0142aciny w&nbsp;liturgii<\/strong><\/p>\r\n<p>Poradowski zauwa\u017ca: \u201eJednym z&nbsp;istotnych element\u00f3w cywilizacji \u0142aci\u0144skiej jest j\u0119zyk \u0142aci\u0144ski. Porzucanie tego j\u0119zyka przez Ko\u015bci\u00f3\u0142, a nawet w&nbsp;wielu \u015brodowiskach brutalna walka z&nbsp;tym jezykiem, jest tak\u017ce jednym z&nbsp;przejaw\u00f3w protestantyzacji katolicyzmu. Atakuj\u0105c \u0142acin\u0119, zwalcza si\u0119 nie tylko sam j\u0119zyk jako taki, lecz tak\u017ce i&nbsp;dorobek kulturalny niemal dwutysi\u0105cletni, wyra\u017cony w&nbsp;tym j\u0119zyku. Porzucanie \u0142aciny jest zrywaniem z&nbsp;my\u015bl\u0105 filozoficzno-teologiczna wyra\u017con\u0105 w&nbsp;tym j\u0119zyku, z&nbsp;kultur\u0105 \u0142aci\u0144sk\u0105, z&nbsp;bogactwem liturgii \u0142aci\u0144skiej i&nbsp;spiewu gregoria\u0144skiego.\u201d<a href=\"#_edn5\" name=\"_ednref5\">[v]<\/a> I cho\u0107 \u0142acina jest nadal oficjalnym j\u0119zykiem Ko\u015bcio\u0142a, najwa\u017cniejszy niejako \u201einstrument\u201d jego powszechno\u015bci, a wi\u0119c liturgia, kt\u00f3ra nierozerwalnie do czasu reformy liturgicznej by\u0142a zwi\u0105zana z&nbsp;tym\u017ce j\u0119zykiem, zosta\u0142a w&nbsp;pewien spos\u00f3b \u201eogo\u0142ocona\u201d ze swego najbardziej charakterystycznego znamienia. Pomimo jasnego stanowiska Soboru w&nbsp;tej sprawie<a href=\"#_edn6\" name=\"_ednref6\">[vi]<\/a>, paradoksem wydaj\u0105 si\u0119 s\u0142owa mowi\u0105ce o&nbsp;konieczno\u015bci \u201ewielkiej ofiary\u201d z&nbsp;j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego papie\u017ca Paw\u0142a VI wypowiedziane 26 listopada 1969 r., kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie, o&nbsp;dziwo, w&nbsp;imi\u0119 Soboru sankcjonowa\u0142 porzucenie \u0142aciny w&nbsp;liturgii: \u201e (\u2026) w&nbsp;ten spos\u00f3b utracimy w&nbsp;wielkiej cz\u0119\u015bci to cudowne i&nbsp;niezr\u00f3wnane bogactwo artystyczne i&nbsp;duchowe, kt\u00f3rym jest chora\u0142 gregoria\u0144ski.\u201d<a href=\"#_edn7\" name=\"_ednref7\">[vii]<\/a> Cho\u0107 w&nbsp;tej samej wypowiedzi, twierdzi\u0142, \u017ce \u201e\u0142acina nie zniknie zupe\u0142nie z&nbsp;naszego Ko\u015bcio\u0142a\u201d i&nbsp;wymaga\u0142, aby \u201ewierni potrafili spiewa\u0107 razem po \u0142acinie, wed\u0142ug \u0142atwych melodii, co najmniej kilka cz\u0119\u015bci sta\u0142ych Mszy-zw\u0142aszcza Wyznania wiary i&nbsp;Modlitwe Pa\u0144sk\u0105\u201d<a href=\"#_edn8\" name=\"_ednref8\">[viii]<\/a>, to skutki reformy liturgicznej posz\u0142y w&nbsp;ca\u0142kowicie w&nbsp; innym kierunku.<\/p>\r\n<div class=\"avia-iframe-wrap\"><iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ZLeomOG3bN8?feature=oembed&amp;wmode=opaque\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\" width=\"600\" height=\"444\" frameborder=\"0\"><\/iframe>\r\n<p>Jeden z&nbsp;prekursor\u00f3w \u201eruchu liturgicznego\u201d, benedyktyn Dom Prosper Gueranger, wydaje si\u0119 potwierdza\u0107 tez\u0119 Poradowskiego o&nbsp;tym, \u017ce porzucenie \u0142aciny jest elementem protestantyzacji Ko\u015bcio\u0142a,<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> gdy pisze: \u201eNienawi\u015b\u0107 do \u0142aciny jest wrodzona wszystkim wrogom Rzymu. Uznaj\u0105 j\u0105 oni za wi\u0119\u017a \u0142acz\u0105ca katolik\u00f3w na&nbsp;ca\u0142ym \u015bwiecie, za arsena\u0142 ortodoksji przeciw subtelno\u015bciom ducha sekciarskiego. (\u2026) Musimy przyzna\u0107, \u017ce mistrzowskim posuni\u0119ciem protestantyzmu jest wypowiedzenie wojny swi\u0119temu j\u0119zykowi. Gdyby uda\u0142o im si\u0119 go kiedys zniszczy\u0107, byliby na&nbsp;prostej drodze do zwyci\u0119stwa.\u201d<a href=\"#_edn9\" name=\"_ednref9\">[ix]<\/a><\/p>\r\n<p>R\u00f3wnie ciekawe spostrze\u017cenia, istotne z&nbsp;punktu widzenia rozwa\u017ca\u0144 ksi\u0119dza Poradowskiego, czyni N. Gihr w&nbsp;swojej ksi\u0105\u017cce \u201eThe Holy Sacrifice of the Mass\u201d: \u201eBardzo stara praktyka celebrowania Mszy na&nbsp;Zachodzie nie w&nbsp;\u017cywym j\u0119zyku danego narodu, lecz w&nbsp;j\u0119zyku martwym, przewa\u017cnie niezrozumia\u0142ym dla ludu, tj. po \u0142acinie, by\u0142a cz\u0119sto przedmiotem atak\u00f3w od dwunastego wieku a\u017c do naszych czas\u00f3w. Ataki te wywodzi\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z&nbsp;ducha heretyckiego, schizmatyckiego, z&nbsp;pychy narodowej wrogiej Koscio\u0142owi lub te\u017c z&nbsp;powierzchownego i&nbsp;sztucznego ducha o\u015bwiecenia, z&nbsp;p\u0142ytkiego i&nbsp;ja\u0142owego racjonalizmu, ca\u0142kowicie zapoznaj\u0105cego istot\u0119 i&nbsp;obiekt katolickiej liturgii, a zw\u0142aszcza jej g\u0142\u0119boko mistyczny aspekt ofiarny. W pr\u00f3bach ograniczenia j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego i&nbsp;zast\u0105pienia go j\u0119zykiem narodowym tkwi\u0142 mniej lub bardziej \u015bwiadomy plan rozbicia katolickiej jedno\u015bci, os\u0142abienia wi\u0119z\u00f3w z&nbsp;Rzymem, st\u0142umienia ducha katolickiego, zniszczenia pokory i&nbsp;prostoty wiary. (\u2026) Ko\u015bci\u00f3\u0142 ekskomunikuje wszystkich, kt\u00f3rzy o\u015bmielaja sie deklarowa\u0107 j\u0119zyk narodowy jako konieczny i&nbsp;jedyny dopuszczalny j\u0119zyk liturgii.\u201d<a href=\"#_edn10\" name=\"_ednref10\">[x]<\/a><\/p>\r\n<p>Tak wi\u0119c \u201eCa\u0142kowite porzucenie \u0142aciny r\u00f3wna\u0142oby si\u0119 porzuceniu chrze\u015bcija\u0144skiej my\u015bli wielu stuleci, a wi\u0119c znacznej cz\u0119\u015bci tradycji, na&nbsp;to mog\u0105 si\u0119 odwa\u017cy\u0107 tylko barbarzy\u0144cy.\u201d<a href=\"#_edn11\" name=\"_ednref11\">[xi]<\/a><\/p>\r\n<p>Protestantyzacja w&nbsp;szczeg\u00f3lny spos\u00f3b wp\u0142yne\u0142a na&nbsp;rozw\u00f3j i&nbsp;na&nbsp;kszta\u0142t posoborowej liturgii, czyli \u201eNovus Ordo Missae\u201d. \u201eJe\u015bli chodzi o&nbsp;now\u0105 liturgi\u0119 mszaln\u0105 to sami protestanci twierdz\u0105, \u017ce zosta\u0142a ona, przynajmniej kanon i&nbsp;drugi i&nbsp;czwarty, dostosowany do wymaga\u0144 luteranizmu. Tak\u017ce wielu katolik\u00f3w nawr\u00f3conych z&nbsp;protestantyzmu z&nbsp;rozpacz\u0105 i&nbsp;b\u00f3lem, rozpoznaje w&nbsp;nowej liturgii mszalnej ceremonie protestanckie.\u201d<a href=\"#_edn12\" name=\"_ednref12\">[xii]<\/a><\/p>\r\n<p><strong>Protestantyzacja katolicyzmu to fakt<\/strong><\/p>\r\n<p>Ta opinia wydaje sie byc uzasadniona, nie tylko teologiczne ale dzi\u0119ki historycznym \u015bwiadectwom r\u00f3\u017cnych os\u00f3b. Sam fakt, \u017ce w&nbsp;pracach komisji, kt\u00f3ra opracowywa\u0142a nowy porz\u0105dek Mszy, uczestniczy\u0142o 6 protestanckich obserwator\u00f3w, sta\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017aniej powodem licznych kontrowersji. Cho\u0107 oficjalnie w&nbsp;trakcie Soboru, jak i&nbsp;prac komisji, nie pozwalano obserwatorom w\u0142\u0105cza\u0107 si\u0119 do debaty, to jednak, jak podaje Michael Davies: \u201eWieczorem (\u2026) mia\u0142o zawsze miejsce spotkanie informacyjne obserwator\u00f3w z&nbsp;\u2018periti\u2019 [tj. katolickimi ekspertami teologicznymi Soboru-przyp.aut.], kt\u00f3rzy przygotowywali projekty obrz\u0119d\u00f3w, i&nbsp;podczas tych spotka\u0144 z&nbsp;pewno\u015bci\u0105 pozwalano im komentowa\u0107, krytykowa\u0107 i&nbsp;czyni\u0107 sugestie. To \u2018periti\u2019 decydowali p\u00f3\u017aniej, czy ktore\u015b z&nbsp;ich sugestii warte by\u0142y zg\u0142oszenia podczas sesji plenarnych \u2018Concilium\u2019.\u201d <a href=\"#_edn13\" name=\"_ednref13\">[xiii]<\/a> Davies r\u00f3wnie\u017c podaje ciekawe \u015bwiadectwo Kardyna\u0142a W.W. Bauma, kt\u00f3ry na&nbsp;\u0142amach prasy stwierdzi\u0142 odno\u015bnie obserwator\u00f3w, i\u017c: \u201eNie s\u0105 oni poprostu obserwatorami, ale r\u00f3wnie\u017c konsultantami i&nbsp;uczestnicz\u0105 w&nbsp;pe\u0142ni w&nbsp;dyskusjach nad katolick\u0105 odnow\u0105 liturgiczn\u0105. Nie tylko przys\u0142uchuj\u0105 si\u0119, ale wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105.\u201d<a href=\"#_edn14\" name=\"_ednref14\">[xiv]<\/a><\/p>\r\n<p>Bardzo ciekawe w&nbsp;tym kontek\u015bcie rozwa\u017ca\u0144 Poradowskiego nad wp\u0142ywem protestantyzmu na&nbsp;Now\u0105 Msz\u0119 jawi\u0105 sie tak\u017ce slowa wybitnego my\u015bliciela katolickiego i&nbsp;bliskiego przyjaciela papie\u017ca Paw\u0142a VI Jeana Guittona, kt\u00f3ry w&nbsp;1993 r. wspomina\u0142 okoliczno\u015bci wydania nowego Msza\u0142u: \u201ePawe\u0142 VI robi\u0142 wszystko, co m\u00f3g\u0142, aby oddali\u0107 katolick\u0105 Msz\u0119 od tradycji Soboru Trydenckiego na&nbsp;rzecz protestanckiej Wieczerzy Pa\u0144skiej. (\u2026) Innymi s\u0142owy, widzimy u Paw\u0142a VI ekumeniczn\u0105 intencj\u0119 wyrzucenia wszystkiego lub przynajmniej skorygowania wszystkiego, co jest zbyt katolickie, ze Mszy oraz zbli\u017cenie Mszy-powt\u00f3rz\u0119 to raz jeszcze-tak silnie jak mo\u017cliwe do liturgii kalwi\u0144skiej.\u201d<a href=\"#_edn15\" name=\"_ednref15\">[xv]<\/a><\/p>\r\n<ul>\r\n\t<li>ZOBACZ R\u00d3WNIE\u017b: <a href=\"http:\/\/kresy.pl\/wydarzenia\/biskup-schneider-katolicy-nie-sa-zobowiazani-do-slepego-posluszenstwa-papiezowi\/\">Biskup Schneider: katolicy nie s\u0105 zobowi\u0105zani do \u015blepego pos\u0142usze\u0144stwa papie\u017cowi&nbsp;<\/a><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p>Dr. M.G. Siegvalt, wyk\u0142adowca teologii dogmatycznej na&nbsp;protestanckim wydziale Uniwersytetu w&nbsp;Strasburgu na&nbsp;\u0142amach \u201eLe Monde\u201d, 22 listopada 1969 r. tak stwierdzi\u0142:\u201eNic w&nbsp;odnowionym Mszale nie stanowi prawdziwego problemu dla ewangelickiego protestanta.\u201d<a href=\"#_edn16\" name=\"_ednref16\">[xvi]<\/a><\/p>\r\n<p>Abstrahuj\u0105c od zagadnienia na&nbsp;ile Nowa Msza stanowi pewne odbicie protestanckiej liturgii i&nbsp;doktryny, Poradowski pisze \u201eNadto wielu biskup\u00f3w i&nbsp;ksi\u0119\u017cy, otwartych zwolennik\u00f3w protestantyzmu, \u015bwiadomie i&nbsp;celowo tak\u0105 w\u0142a\u015bnie daje interpretacj\u0119 nowej liturgii mszalnej, wbrew jasnym o\u015bwiadczeniom Soboru.\u201d<a href=\"#_edn17\" name=\"_ednref17\">[xvii]<\/a> Problemem jest wi\u0119c kreowanie pewnej \u201eposoborowej mitologii\u201d lub \u201erzeczywisto\u015bci\u201d, kt\u00f3ra w&nbsp;jaskrawy spos\u00f3b odbiega od za\u0142o\u017ce\u0144, przynajmniej tych liturgicznych, Soboru Watyka\u0144skiego Drugiego.<\/p>\r\n<p><strong><em>Micha\u0142 Krupa<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\"><\/a><\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\">[i]<\/a> Sobor Watykanski II, Konstytucja o&nbsp;Liturgii <em>Sacrosanctum Concilium<\/em>, 47. Cyt. za. Poradowski, <em>Ko\u015bci\u00f3\u0142\u2026<\/em>, s. 198.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref2\" name=\"_edn2\">[ii]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref3\" name=\"_edn3\">[iii]<\/a> Kard. A. M. Stickler, <em>Teologiczna atrakcyjno\u015b\u0107 Mszy trydenckiej<\/em>, \u201eChristianitas\u201d 1 \/ 2 (1999), s. 29.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref4\" name=\"_edn4\">[iv]<\/a> Patrz m.in: Kard. J. Ratzinger, <em>Duch liturgii<\/em>, Poznan 2002.; M. Davies, <em>Liturgiczne bomby zegarowe. Zniszczenie katolickiej wiary poprzez zmiany w&nbsp;katolickim kulcie,<\/em> Warszawa 2004.; M. Davies, <em>O Komunii na&nbsp;r\u0119k\u0119 i&nbsp;podobnych nadu\u017cyciach<\/em>, Warszawa 1999.; Bractwo Kap\u0142a\u0144skie \u015bw. Piusa X, <em>Rewolucja Liturgiczna. Problemy z&nbsp;nowym rytem Mszy,<\/em>Warszawa 2003.; K. Gamber, <em>Zwr\u00f3\u0107my si\u0119 ku Panu! Zagadnienia dotycz\u0105ce budownictwa ko\u015bcielnego i&nbsp;modlitwy zwr\u00f3conej na&nbsp;wsch\u00f3d,<\/em> Pozna\u0144 1998.; Kard. A. Ottaviani, Kard. A. Bacci, <em>Kr\u00f3tka krytyczna analiza Nowego Porz\u0105dku Mszy. List kardy\u0142\u00f3w Alfreda Ottavianiego i&nbsp;Antonio Bacciego do Jego Swi\u0119tobliwo\u015bci papie\u017ca Pawla VI,<\/em> \u201eNova et Vetera\u201d&nbsp; (1998), s. 264-286; P. Milcarek, <em>Mi\u0119dzy Msz\u0105 i&nbsp;Msz\u0105, <\/em>\u201eChristianitas\u201d&nbsp; 21 \/ 22 (2005), s. 233-267; Bp. J.R. Laise, <em>Komunia sw. na&nbsp;reke? Dokumenty i&nbsp;historia,<\/em> Krakow 2007.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref5\" name=\"_edn5\">[v]<\/a> Tam\u017ce, <em>Ko\u015bci\u00f3\u0142 od wewn\u0105trz zagro\u017cony, <\/em>Wroc\u0142aw 1994,&nbsp; s. 68.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref6\" name=\"_edn6\">[vi]<\/a> Patrz: Konstytucja o&nbsp;Liturgii <em>Sacrosanctum Concilium,<\/em>&nbsp; 36 i&nbsp;54. Cyt. za Poradowski, <em>Ko\u015bci\u00f3\u0142\u2026<\/em>, s. 199.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref7\" name=\"_edn7\">[vii]<\/a>&nbsp; Cyt. za: Milcarek, <em>Miedzy Msz\u0105<\/em>\u2026, dz.cyt., &nbsp;s. 256.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref8\" name=\"_edn8\">[viii]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref9\" name=\"_edn9\">[ix]<\/a> Cyt.za: Davies, <em>Liturgiczne\u2026,<\/em> s. 62.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref10\" name=\"_edn10\">[x]<\/a> N. Gihr, <em>The Holy Sacrifice of the Mass<\/em>, St. Louis 1908, s. 319-321. Za: K. Stehlin, <em>Fa\u0142szywe poj\u0119cie liturgii, <\/em>w: M. Davies, <em>Liturgiczne\u2026<\/em>, s. 112.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref11\" name=\"_edn11\">[xi]<\/a> Poradowski, <em>Ko\u015bci\u00f3l\u2026<\/em>, s. 68.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref12\" name=\"_edn12\">[xii]<\/a> Tam\u017ce, s. 72.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref13\" name=\"_edn13\">[xiii]<\/a> Davies, <em>Liturgiczne\u2026<\/em>, s. 77.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref14\" name=\"_edn14\">[xiv]<\/a> Tamze, s. 76.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref15\" name=\"_edn15\">[xv]<\/a> Milcarek, dz.cyt., s. 256.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref16\" name=\"_edn16\">[xvi]<\/a> Davies, <em>Liturgiczne\u2026<\/em>, s. 53. Davies podaje tutaj r\u00f3wnie\u017c opinie innych protestanckich teolog\u00f3w, kt\u00f3rzy wyra\u017caj\u0105 swoj\u0105 aprobat\u0119 dla Nowej Mszy.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ednref17\" name=\"_edn17\">[xvii]<\/a> Poradowski, <em>Ko\u015bci\u00f3\u0142\u2026<\/em>, s. 72.<\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"By\u0142y duszpasterz Narodowych Si\u0142 Zbrojnych krytycznie patrzy\u0142 na&nbsp;posoborowe zmiany w&nbsp;liturgii i&nbsp;demaskowa\u0142 antyliturgiczne tendencje reformator\u00f3w. Odno\u015bnie zagadnienia samej reformy katolickiej liturgii po Soborze Watyka\u0144skim Drugim, ks.prof. Micha\u0142 Poradowski przytacza w&nbsp;swojej ksi\u0105\u017cce \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 od wewn\u0105trz zagro\u017cony\u201d definicj\u0119 Mszy \u015bw. z&nbsp;Konstytucji \u201eSacrosanctum Concilium\u201d, kt\u00f3ra podaje: \u201eZbawiciel nasz, podczas Ostatniej Wieczerzy, tej nocy, kiedy zosta\u0142 wydany, ustanowi\u0142 Eucharystyczn\u0105 Ofiar\u0119 [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[24,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96191"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=96191"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96191\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=96191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=96191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=96191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}