{"id":95190,"date":"2017-04-19T10:14:52","date_gmt":"2017-04-19T14:14:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=95190"},"modified":"2017-04-19T13:57:18","modified_gmt":"2017-04-19T17:57:18","slug":"w-rosji-splonal-zabytkowy-polski-kosciol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=95190","title":{"rendered":"W Rosji sp\u0142on\u0105\u0142 zabytkowy polski ko\u015bci\u00f3\u0142"},"content":{"rendered":"<p><strong>Drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 w&nbsp;Bia\u0142ymstoku by\u0142&nbsp;jedyn\u0105 tak\u0105 budowl\u0105 na&nbsp;Zachodniej Syberii.<\/strong><\/p>\r\n<p>TVP Info powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na&nbsp;rosyjskie media poda\u0142a, \u017ce w&nbsp;nocy z&nbsp;wtorku na&nbsp;\u015brod\u0119 spali\u0142 si\u0119 zabytkowy drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 we wsi Bia\u0142ystok w&nbsp;obwodzie tomskim. Z budowli pozosta\u0142y jedynie fundamenty.<\/p>\r\n<p>Przedstawiciel miejscowej administracji nie zna\u0142 przyczyn po\u017caru, jednak wykluczy\u0142 podpalenie.<\/p>\r\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Antoniego, zbudowany na&nbsp;pocz\u0105tku XX wieku przez polskich osadnik\u00f3w, by\u0142 jedyn\u0105 tak\u0105 budowl\u0105 na&nbsp;Zachodniej Syberii. Druga taka budowla znajduje si\u0119 w&nbsp;Wierszynie w&nbsp;obwodzie irkuckim.<\/p>\r\n<p>W czasach sowieckich budynek ko\u015bcio\u0142a s\u0142u\u017cy\u0142 za spichlerz. Po upadku ZSRR \u015bwi\u0105tynia wr\u00f3ci\u0142a w&nbsp;r\u0119ce katolik\u00f3w, w&nbsp;1998 roku odremontowany ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 ponownie konsekrowany. Jak podaje TVP Info, 25% mieszka\u0144c\u00f3w wsi posiada polskie korzenie.<\/p>\r\n<ul>\r\n\t<li>CZYTAJ TAK\u0179E: <a href=\"https:\/\/kresy.pl\/publicystyka\/syberia-ziemia-polakow\/\">Syberia &#8211; ziemia Polak\u00f3w<\/a><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p>Kresy.pl \/ <a href=\"https:\/\/www.tvp.info\/30001749\/zabytkowy-polski-kosciol-splonal-na-syberii\">TVP Info<\/a><\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">Za: <a href=\"http:\/\/kresy.pl\/wydarzenia\/w-rosji-splonal-zabytkowy-polski-kosciol\/\">Nowe.Kresy.pl (19 kwietnia 2017)<\/a><\/p>\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\">\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<h2>Syberyjski Bia\u0142ystok zap\u0142on\u0105\u0142<\/h2>\r\n<p>W nocy z wtorku na \u015brod\u0119 &nbsp;sp\u0142on\u0105\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142ek katolicki w syberyjskim Bia\u0142ymstoku. Drewniany budynek zbudowali, swoimi r\u0119koma, dobrowolni polscy przesiedle\u0144cy, na pocz\u0105tku XX w. (1908-1910 r.). Przyczyny po\u017caru nie s\u0105 znane. Po\u017car wybuch\u0142 po 4 rano, stra\u017c po\u017carna pojawi\u0142a si\u0119 na miejcu 4:25. Ogie\u0144 ugaszono o 6:55. Niemal do ko\u0144ca trzyma\u0142a si\u0119 dzwonnica. Finalnie budynek sp\u0142on\u0105\u0142 doszcz\u0119tnie.<\/p>\r\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/agakaniewska.files.wordpress.com\/2017\/04\/20160617_144925.jpg?w=371&amp;h=278\" height=\"448\" width=\"598\"><\/p>\r\n<p>Sam pomys\u0142 wybudowania \u015bwi\u0105tyni wyszed\u0142, jak mo\u017cna wnioskowa\u0107 ze \u017ar\u00f3de\u0142, od ks. Paw\u0142a Kaziunasa, pe\u0142ni\u0105cego pos\u0142ug\u0119 duszpastersk\u0105 w przesiedle\u0144czych osadach tomskiej guberni na pocz\u0105tku XX w. W 1906 r. z jego inspiracji \u201e<em>mieszka\u0144cy Bia\u0142egostoku wyst\u0105pili z pro\u015bba do w\u0142adz o pozwolenie na budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a i przyznanie po\u017cyczki pa\u0144stwowej na ten cel<\/em>\u201d<a href=\"https:\/\/agakaniewska.wordpress.com\/2017\/04\/19\/bialystok-zaplonal\/?utm_source=email&amp;utm_medium=email#_edn1\" name=\"_ednref1\">[i]<\/a>. Budow\u0119 zako\u0144czono 1 listopada 1908 r. \u201e<em>Drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 postawiono na modrzewiowych fundamentach (z bali), jest przykryty blach\u0105, ma wierz\u0119 i dwie zakrystie. Posiada 14 okien i 5 drzwi z zamkami i zosta\u0142 zabezpieczony w towarzystwie ubezpieczeniowym<\/em>.\u201d<a href=\"https:\/\/agakaniewska.wordpress.com\/2017\/04\/19\/bialystok-zaplonal\/?utm_source=email&amp;utm_medium=email#_edn2\" name=\"_ednref2\">[ii]<\/a> Dzwon na wie\u017c\u0119 ofiarowa\u0142 proboszcz tomskiej parafii &#8211; ks. J\u00f3zef Demikis. Uroczyste po\u015bwi\u0119cenie ko\u015bcio\u0142a mia\u0142o miejsce 13 czerwca 1910 r., w dzie\u0144 \u015bw. Antoniego Padewskiego, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 patronem \u015bwi\u0105tyni. Ze wspomnie\u0144 \u00f3wczesnych mieszka\u0144c\u00f3w wy\u0142ania si\u0119 idylliczny obraz cerkiewki, stoj\u0105cej na wzg\u00f3rzu, w otoczeniu cedr\u00f3w i jode\u0142.<\/p>\r\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/agakaniewska.files.wordpress.com\/2017\/04\/img_3809.jpg?w=566&amp;h=377\" height=\"399\" width=\"599\"><\/p>\r\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/agakaniewska.files.wordpress.com\/2017\/04\/20160617_135711_001.jpg?w=334&amp;h=251&amp;crop&amp;ssl=1\" height=\"451\" width=\"600\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/agakaniewska.files.wordpress.com\/2017\/04\/20160617_135634.jpg?w=334&amp;h=251&amp;crop&amp;ssl=1\" height=\"450\" width=\"599\"><\/p>\r\n<p>Pocz\u0105tek pierwszej wojny \u015bwiatowej, to pocz\u0105tek zmian na gorsze, w rozwijaj\u0105cej si\u0119 aktywnie polskiej wiosce. Lata 20. przynosz\u0105 zwalczanie religii &#8211; w 1927 r. ko\u015bci\u00f3\u0142 rozsta\u0142 zamkni\u0119ty. Mieszka\u0144com uda\u0142o si\u0119 go uratowa\u0107 od rozbi\u00f3rki. W 1938 r., po aresztowaniu niemal wszystkich m\u0119\u017cczyzn w wiosce i rozstrzelaniu ich w ramach \u201epolskiej akcji NKWD\u201d, budynek zamieniono na magazyn dla zbo\u017ca, a po 1945 r. pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 miejscowego klubu. Dopiero w latach 90. XX w. katolikom uda\u0142o si\u0119 odzyska\u0107 \u015bwi\u0105tyni\u0119. Jego ponowne po\u015bwi\u0119cenie odby\u0142o si\u0119 13 czerwca 1998 r. &#8211; w 90 rocznic\u0119 istnienia ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/agakaniewska.files.wordpress.com\/2017\/04\/img_3515.jpg?w=334&amp;h=223&amp;crop&amp;ssl=1\" height=\"399\" width=\"598\"> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/agakaniewska.files.wordpress.com\/2017\/04\/img_3455.jpg?w=334&amp;h=223&amp;crop&amp;ssl=1\" height=\"398\" width=\"596\"><\/p>\r\n<p>Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 miejscem bo\u017cej pos\u0142ugi, miejscem spotka\u0144 doros\u0142ych i dzieci. To tu odbywa\u0142y si\u0119 letnie obozy dla maluch\u00f3w z Bia\u0142egostoku i pobliskich wsi. To tu na ka\u017cde \u015bwi\u0119ta przydreptywa\u0142y babule, modli\u0107 si\u0119 przed ikon\u0105 \u015bw. Antoniego Padewskiego.<\/p>\r\n<p>Anna Lekarewicz, z domu Grik. Przez 12 lat opiekowa\u0142a si\u0119 ko\u015bcio\u0142em, z dnia jego ponownego po\u015bwi\u0119cenia, od 1998 r., otwiera\u0142a go na nabo\u017ce\u0144stwa, &nbsp;W rozmowie z czerwca 2016 r. m\u00f3wi\u0142a: \u201e<em>Naszych Polak\u00f3w zosta\u0142o tu ju\u017c bardzo ma\u0142o. Starsi poumierali, m\u0142odzi powyje\u017cd\u017cali. Tu urodzi\u0142 si\u0119 m\u00f3j ojciec i urodzi\u0142a si\u0119 moja matka. Tata z 1904 r., mama z 1908 r. Moi dziadowie tu przyjechali. Ja jestem Sybiraczka. M\u00f3j dziadek, tato mojej mamy robi\u0142 okna w tym ko\u015bciele. A sam ko\u015bci\u00f3\u0142 budowali wszyscy, malowali, wszystko robili.<\/em>\u201d<\/p>\r\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/agakaniewska.files.wordpress.com\/2017\/04\/20160617_161144.jpg?w=383&amp;h=287\" height=\"448\" width=\"598\"><\/p>\r\n<p>Dla m\u0142odzie\u017cy z tomskiej parafii Bia\u0142ystok to by\u0142a ostoja spokoju, miejsce, do kt\u00f3rego wszyscy przyje\u017cd\u017cali z rado\u015bci\u0105. Drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142ek by\u0142 pi\u0119knym elementem wiejskiego pejza\u017cu. I gdy wie\u015b\u0107 o tym, \u017ce sp\u0142on\u0105\u0142 doszcz\u0119tnie dotar\u0142a do Tomska\u2026po twarzach pop\u0142yn\u0119\u0142y \u0142zy. Znikn\u0105\u0142 symbol, co\u015b niezwykle prostego, ale bardzo bliskiego sercu. Symbol namacalnie polski, bo cho\u0107 dzi\u015b msze odprawiane s\u0105 tam po rosyjsku &#8211; z racji, \u017ce w wiosce zamieszkuje wiele rodzin rosyjskich i ormia\u0144skich &#8211; to jednak s\u0142ycha\u0107 w nim tak\u017ce s\u0142owa polskich modlitw i pie\u015bni. Wyszeptywane cicho przez babule, przeszywaj\u0105 serce.<\/p>\r\n<p>16 kwietnia 2017 r. jeszcze mo\u017cna by\u0142o poczu\u0107 w nozdrzach zapach drewna, wilgoci odchodz\u0105cej zimy i rodz\u0105cej si\u0119 wiosny, kt\u00f3re przenika\u0142y \u015bwi\u0105tyni\u0119. Jeszcze w Wielkanoc zabrzmia\u0142y stare polskie utwory\u2026. jeszcze w &nbsp;t\u0119 Wielkanoc \u2026do ko\u015bci\u00f3\u0142ka w Bia\u0142ymtoku przeszed\u0142 Chrystus, i w swoich przebitych d\u0142oniach przyni\u00f3s\u0142 nadziej\u0119, mi\u0142o\u015b\u0107 i pok\u00f3j. <a href=\"http:\/\/catholic.tomsk.ru\/2017\/04\/18\/pasha-v-selskih-prihodah.html\" target=\"_blank\">\u201eUsiad\u0142 obok \u015bw. Antoniego Padewskiego. Zmartwychwsta\u0142y Chrystus i \u015bwi\u0119ty, od utraconych ludzi i rzeczy &#8211; c\u00f3\u017c za niezwyk\u0142e spotkanie w wielkanocny dzie\u0144. W starym ko\u015bciele, zbudowanym w 1908 r., pod niebo wznios\u0142y si\u0119 modlitwy uwielbiania. A \u015bw. Antoni s\u0142ucha\u0142, jak w niekt\u00f3rych sercach tl\u0105 si\u0119 ciche pro\u015bby, by znale\u015b\u0107 drugiego cz\u0142owieka, znale\u017a\u0107 pok\u00f3j i rado\u015b\u0107, odnale\u017a\u0107 siebie\u2026.\u201d&nbsp;<\/a><\/p>\r\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/agakaniewska.files.wordpress.com\/2017\/04\/20160617_142731.jpg?w=464&amp;h=619\" height=\"799\" width=\"599\"><\/p>\r\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 pod wezwaniem \u015bw. Antoniego Padewskiego w syberyjskim Bia\u0142ymstoku, by\u0142 obiektem unikatowym, kt\u00f3ry ca\u0142y czas funkcjonowa\u0142. By\u0142 jedynym drewnianym, domem modlitwy, kt\u00f3ry zachowa\u0142 si\u0119 na Syberii Zachodniej do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych. By\u0142 jednym z dw\u00f3ch zachowanych w Rosji (drugi znajduje si\u0119 w polskiej wiosce Wierszyna, w irkuckim obwodzie).<\/p>\r\n<p>Poprzednie wpisy o Bia\u0142ymstoku i ko\u015bciele:<\/p>\r\n<ul>\r\n\t<li><a href=\"https:\/\/agakaniewska.wordpress.com\/2017\/01\/24\/ojcze-nasz-na-syberyjskiej-ziemi\/\" target=\"_blank\">\u201eOjcze nasz\u201d na syberyjskiej ziemi\u2026<\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"https:\/\/agakaniewska.wordpress.com\/2016\/07\/06\/syberyjski-bialystok-lato-2016\/\" target=\"_blank\">Syberyjski Bia\u0142ystok &#8211; lato 2016<\/a><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p><a href=\"https:\/\/agakaniewska.wordpress.com\/2017\/04\/19\/bialystok-zaplonal\/?utm_source=email&amp;utm_medium=email#_ednref1\" name=\"_edn1\">[i]<\/a> W. Chaniewicz, Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, Kielce 2017, s. 212,<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/agakaniewska.wordpress.com\/2017\/04\/19\/bialystok-zaplonal\/?utm_source=email&amp;utm_medium=email#_ednref2\" name=\"_edn2\">[ii]<\/a> RGIA, f. 826, op.1, d.108, l.1<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">Za: <a href=\"https:\/\/agakaniewska.wordpress.com\/2017\/04\/19\/bialystok-zaplonal\/\">agakaniewska (Kwiecie\u0144 19, 2017)<\/a><\/p>\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\">\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 w&nbsp;Bia\u0142ymstoku by\u0142&nbsp;jedyn\u0105 tak\u0105 budowl\u0105 na&nbsp;Zachodniej Syberii. TVP Info powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na&nbsp;rosyjskie media poda\u0142a, \u017ce w&nbsp;nocy z&nbsp;wtorku na&nbsp;\u015brod\u0119 spali\u0142 si\u0119 zabytkowy drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 we wsi Bia\u0142ystok w&nbsp;obwodzie tomskim. Z budowli pozosta\u0142y jedynie fundamenty. Przedstawiciel miejscowej administracji nie zna\u0142 przyczyn po\u017caru, jednak wykluczy\u0142 podpalenie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Antoniego, zbudowany na&nbsp;pocz\u0105tku XX wieku przez polskich osadnik\u00f3w, [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[359,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95190"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95190"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95190\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}