{"id":95154,"date":"2017-04-18T10:37:52","date_gmt":"2017-04-18T14:37:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=95154"},"modified":"2017-04-18T10:37:52","modified_gmt":"2017-04-18T14:37:52","slug":"poczet-papiezy-zapomnianych-trzech-wielkich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=95154","title":{"rendered":"Poczet papie\u017cy zapomnianych: trzech Wielkich"},"content":{"rendered":"

Nie sam\u0105 krem\u00f3wk\u0105 \u017cyje cz\u0142owiek – chcia\u0142oby si\u0119 powiedzie\u0107 widz\u0105c, co pozosta\u0142o w naszym narodzie i szerzej, w ca\u0142ym Ko\u015bciele, z nauczania Ojca \u015awi\u0119tego Jana Paw\u0142a II. Jednak banalizacja, kt\u00f3rej ofiar\u0105 pad\u0142a spu\u015bcizna biskupa Rzymu przyby\u0142ego \u201e z dalekiego kraju\u201d, to nic przy niemal ca\u0142kowitym zapomnieniu, jakie dotkn\u0119\u0142o jego wielkich poprzednik\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n

Jan, Grzegorz, Benedykt, Pius, Leon, Klemens, Innocenty, Sykstus, Aleksander, Miko\u0142aj, Eugeniusz, Bonifacy, Urban, Pawe\u0142 i Stefan to najpopularniejsze imiona, jakie nosili rzymscy biskupi w licz\u0105cej ponad dwa tysi\u0105clecia historii Ko\u015bcio\u0142a. Trzech z nich zyska\u0142o w historiografii przydomek \u201eWielki\u201d.<\/p>\r\n

Ko\u015bcio\u0142em przewodzi\u0142o ju\u017c ponad \u0107wier\u0107 tysi\u0105ca papie\u017cy, nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce ludzie niezajmuj\u0105cy si\u0119 na co dzie\u0144 dziejami papiestwa mog\u0105 nie wiedzie\u0107 b\u0105d\u017a nie pami\u0119ta\u0107, czym ws\u0142awi\u0142 si\u0119 biskup Rzymu sprzed kilku lub kilkunastu stuleci. S\u0105 jednak i tacy spo\u015br\u00f3d Wikariuszy Chrystusowych, kt\u00f3rych nie zna\u0107 po prostu nie wypada, czy to ze wzgl\u0119du na ich waleczno\u015b\u0107, wierno\u015b\u0107 ortodoksji, b\u0105d\u017a te\u017c inne, niezwyk\u0142e i niepowtarzalne przymioty. I to pomimo faktu, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wielu wp\u0142ywowych ludzi Ko\u015bcio\u0142a, z cz\u0119\u015bci\u0105 katolickich medi\u00f3w na czele, zachowuje si\u0119 tak, jakby przed Soborem Watyka\u0144skim II Tron Piotrowy by\u0142 pusty, a przed b\u0142ogos\u0142awionym Paw\u0142em VI, \u015bwi\u0119tym Janem XXIII czy \u015bwi\u0119tym Janem Paw\u0142em II nie by\u0142o \u017cadnych papie\u017cy.<\/p>\r\n

Leon I Wielki. Teolog kontra barbarzy\u0144cy<\/em><\/strong><\/p>\r\n

W czasie jego pontyfikatu, a wi\u0119c w po\u0142owie V wieku, pleni\u0142y si\u0119 gro\u017ane herezje: pelagianizm, manicheizm, pryscylianizm, nestorianizm i monofizytyzm. Leon, p\u00f3\u017aniejszy \u015bwi\u0119ty, jako g\u0142owa Ko\u015bcio\u0142a zapisa\u0142 si\u0119 w pami\u0119ci pokole\u0144 dzi\u0119ki obronie czysto\u015bci wiary w prawowiernej, ortodoksyjnej formie. Papie\u017ca znamy g\u0142\u00f3wnie jako wybitnego teologa zg\u0142\u0119biaj\u0105cego natur\u0119 Jezusa Chrystusa. To pod wp\u0142ywem tego biskupa Rzymu, aktywnego poprzez legat\u00f3w na soborze chalcedo\u0144skim w roku 451, dosz\u0142o do ustalenia nauczania o naturze Jezusie Chrystusie – prawdziwym Bogu i prawdziwym cz\u0142owieku. Po odczytaniu papieskiego listu do patriarchy Flawiana ojcowie soborowi pono\u0107 zawo\u0142ali: \u201eTo jest wiara ojc\u00f3w naszych, to jest wiara Aposto\u0142\u00f3w, tak wszyscy wierzymy, Piotr przem\u00f3wi\u0142 przez usta Leona\u201d.<\/p>\r\n

Jednak czasy Leona I Wielkiego to nie tylko spory teologiczne. To r\u00f3wnie\u017c okres niestabilno\u015bci politycznej, rozk\u0142adu staro\u017cytnych rzymskich struktur pa\u0144stwowych, upadku antycznego dziedzictwa, najazd\u00f3w plemion barbarzy\u0144skich i krwawych wojen. Wielki \u015bwi\u0119ty r\u00f3wnie\u017c stawia\u0142 czo\u0142a takim wyzwaniom.<\/p>\r\n

Papie\u017c rozmawia\u0142 twarz\u0105 w twarz z budz\u0105cym przera\u017cenie w ca\u0142ej Europie wodzem dzikich Hun\u00f3w, azjatyckich plemion stepowych terroryzuj\u0105cych w V wieku ca\u0142y cywilizowany \u015bwiat. Podczas bezpo\u015bredniego spotkania Attyli z Leonem, kt\u00f3ry wyjecha\u0142 poganinowi naprzeciw do Mantui, Wikariusz Chrystusowy przekona\u0142 barbarzy\u0144c\u0119, by ten nie r\u00f3wna\u0142 Rzymu z ziemi\u0105. Talent negocjacyjny pokaza\u0142 papie\u017c r\u00f3wnie\u017c w trakcie najazdu Wandal\u00f3w Genzeryka. Mimo \u017ce w\u00f3dz germa\u0144skiego plemienia z\u0142upi\u0142 Wieczne Miasto, nie dokona\u0142 rzezi ludno\u015bci i nie podpali\u0142 zabudowa\u0144.<\/p>\r\n

Dzi\u0119ki swoim przymiotom i dzia\u0142aniom Leon umocni\u0142 autorytet papiestwa. Przyw\u00f3dztwo biskupa Rzymu w \u015bwiecie chrze\u015bcija\u0144skim uzna\u0142 zar\u00f3wno cesarz Walentynian III jak i Ko\u015bci\u00f3\u0142 na Wschodzie, gdy\u017c przes\u0142any na sob\u00f3r w Chalcedonie list papie\u017ca zawiera\u0142 s\u0142owa: \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 rzymski posiada\u0142 zawsze prymat\u201d. Dokument zosta\u0142 przez aklamacj\u0119 wszystkich ojc\u00f3w soborowych przyj\u0119ty jako regu\u0142a wiary.<\/p>\r\n

Grzegorz I Wielki. Administracja, chrystianizacja, prymat Rzymu<\/em><\/strong><\/p>\r\n

R\u00f3wnie\u017c pierwszy spo\u015br\u00f3d papie\u017cy nosz\u0105cych imi\u0119 Grzegorz zyska\u0142 przydomek Wielki. Jego pontyfikat przypad\u0142 na niespokojne czasy, gdy zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 dawnego Imperium Rzymskiego znajdowa\u0142a si\u0119 w r\u0119kach German\u00f3w – zwykle pogan b\u0105d\u017a aria\u0144skich heretyk\u00f3w, za\u015b sama Italia w\u0142a\u015bnie zosta\u0142a poddana najazdowi Longobard\u00f3w, cho\u0107 wp\u0142ywy na p\u00f3\u0142wyspie zachowywa\u0142o jeszcze wschodnie Cesarstwo Rzymskie. To w\u0142a\u015bnie w takich okoliczno\u015bciach pod koniec VI wieku na Stolic\u0119 Piotrow\u0105 wybrano pierwszego w historii zakonnika, benedykty\u0144skiego mnicha. Do\u015bwiadczenie \u017cycia zakonnego okaza\u0142o si\u0119 niezwykle istotne dla owocnego pontyfikatu przypadaj\u0105cego na trudne czasy.<\/p>\r\n

Gdy wybierano Grzegorza I Wielkiego na papie\u017ca, w Rzymie trwa\u0142a zaraza. Biskup miejsca zarz\u0105dzi\u0142 procesje pokutne, by odwr\u00f3ci\u0107 kl\u0119sk\u0119. Podzieli\u0142 stany Ko\u015bcio\u0142a i wyznaczy\u0142 dla nich miejsca do modlitwy. Podczas procesji do bazyliki Matki Bo\u017cej Wi\u0119kszej papie\u017c mia\u0142 zobaczy\u0107 nad mauzoleum Hadriana anio\u0142a chowaj\u0105cego miecz. Lud odczyta\u0142 to pod\u00f3wczas jako znak ko\u0144ca zarazy, kt\u00f3ra wkr\u00f3tce ust\u0105pi\u0142a.<\/p>\r\n

Grzegorz, jako osoba przyzwyczajona do jasnych zakonnych regu\u0142, d\u0105\u017cy\u0142 do przywr\u00f3cenia \u0142adu w Ko\u015bciele. Sw\u00f3j cel osi\u0105gn\u0105\u0142. Odnowi\u0142 struktury organizacyjne Ko\u015bcio\u0142a, zwalcza\u0142 nepotyzm i handel ko\u015bcielnymi godno\u015bciami oraz wspiera\u0142 celibat – wtedy jeszcze nieobowi\u0105zkowy. W celu ukr\u00f3cenia panuj\u0105cego zamieszania, upowszechnia\u0142 obrz\u0105dek rzymski w liturgii. Ponadto skutecznie zabezpieczy\u0142 papieskie posiad\u0142o\u015bci przed napa\u015bciami ze strony German\u00f3w, czym poprawi\u0142 presti\u017c biskupa rzymskiego w Wiecznym Mie\u015bcie. Uda\u0142o mu si\u0119 r\u00f3wnie\u017c umocni\u0107 pozycj\u0119 Rzymu w \u015bwiecie chrze\u015bcija\u0144skim na tyle, \u017ce grecki cesarz Fokas uzna\u0142 Rzym za \u201eg\u0142ow\u0119 wszystkich Ko\u015bcio\u0142\u00f3w\u201d. Grzegorz I Wieki nie uznawa\u0142 u\u017cywanego przez patriarch\u0119 Konstantynopola tytu\u0142u \u201eekumeniczny\u201d, czyli powszechny, co oznacza\u0107 mia\u0142oby pierwsze\u0144stwo biskupa greckiego nad rzymskim.<\/p>\r\n

Papie\u017c w trakcie pontyfikatu dba\u0142 r\u00f3wnie\u017c o to, by wiar\u0119 przyjmowa\u0142y kolejne narody. Z chrystianizacj\u0105 Anglii, kt\u00f3rej \u015bw. Grzegorz jest patronem, wi\u0105\u017ce si\u0119 legenda. Papie\u017c mia\u0142 by\u0107 wielkim or\u0119downikiem akcji ze wzgl\u0119du na spotkanie z pochodz\u0105cymi z Brytanii niewolnikami. Gdy zmartwiony faktem, \u017ce nie byli ochrzczeni spyta\u0142 ich o pochodzenie, ci odpowiedzieli: Anglowie. Papie\u017c zrozumia\u0142, \u017ce przedstawili si\u0119 jako anio\u0142owie (anio\u0142 to po \u0142acinie angelus<\/em>). Gdy pyta\u0142, sk\u0105d pochodz\u0105, odpowiedzieli, \u017ce ich krajem jest Deira, co Grzegorz zrozumia\u0142 jako \u0142aci\u0144skie de ira<\/em> – wybawieni od gniewu Bo\u017cego. Pytani o w\u0142adc\u0119 ojczyzny odpowiedzieli: Aella, co papie\u017c zrozumia\u0142 jako Alleluja.<\/p>\r\n

\u015awi\u0119temu Grzegorzowi I Wielkiemu przypisuje si\u0119 uporz\u0105dkowanie muzyki ko\u015bcielnej, jednak chora\u0142 gregoria\u0144ski i kszta\u0142t d\u017awi\u0119kowej oprawy liturgicznej okrzep\u0142 nieco p\u00f3\u017aniej. S\u0142usznie natomiast to z tym papie\u017cem \u0142\u0105czy si\u0119 tradycj\u0119 odprawiania za zmar\u0142ych tzw. Mszy \u015awi\u0119tych gregoria\u0144skich, skracaj\u0105cych m\u0119ki czy\u015b\u0107cowe duszy. Ponadto to w\u0142a\u015bnie Grzegorz wprowadzi\u0142 Kanon Rzymski do Mszy \u015awi\u0119tej w formie nie zmienianej a\u017c do roku 1962. To r\u00f3wnie\u017c ten papie\u017c wprowadzi\u0142 do liturgii modlitw\u0119 Ojcze Nasz oraz ustanowi\u0142 \u0142acin\u0119 jako jedyny j\u0119zyk w zachodniej liturgii. Jako, \u017ce w trakcie najazd\u00f3w Longobard\u00f3w papie\u017c Grzegorz I stanowi\u0142 de facto<\/em> jedyny licz\u0105cy si\u0119 o\u015brodek w\u0142adzy w regionie, uznaje si\u0119 go za tw\u00f3rc\u0119 podwalin przysz\u0142ego Pa\u0144stwa Ko\u015bcielnego.<\/p>\r\n

Dzi\u0119ki poparciu Grzegorza I Ko\u015bci\u00f3\u0142 uzna\u0142 oficjalnie nauk\u0119 o czy\u015b\u0107cu, kt\u00f3rej wcze\u015bniej zaprzeczali niekt\u00f3rzy chrze\u015bcijanie.<\/p>\r\n

Miko\u0142aj I Wielki. Filioque i obrona nierozerwalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa przed synodem<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u0179yj\u0105cy w IX wieku kr\u00f3l Lotar II zapragn\u0105\u0142 rozwie\u015b\u0107 si\u0119 ze swoj\u0105 bezdzietn\u0105 \u017con\u0105, ksi\u0119\u017cniczk\u0105 burgundzk\u0105 Tautberg\u0105 i zawrze\u0107 \u015blub z konkubin\u0105 Waldrad\u0105. Monarcha oskar\u017cy\u0142 nawet swoj\u0105 \u017con\u0119 o kazirodcz\u0105 zdrad\u0119, ale s\u0105d dowi\u00f3d\u0142 jej niewinno\u015bci. Dopiero powt\u00f3rny proces przeprowadzony na \u017c\u0105danie Lotara II i uzyskane w wyniku tortur zeznania Tautbergi przyczyni\u0142y si\u0119 do stwierdzenia jej winy.<\/p>\r\n

Stron\u0119 monarchy wzi\u0119li metropolici z Trewiru oraz Kolonii, za\u015b dwa synody z roku 860 i 862 uzna\u0142y ma\u0142\u017ce\u0144stwo kr\u00f3la za niewa\u017cne. Tautberg\u0119 odes\u0142ano do klasztoru, a Lotarowi zezwolono na ponowny o\u017cenek. Na pro\u015bb\u0119 skrzywdzonej kobiety w spraw\u0119 w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 papie\u017c Miko\u0142aj I wysy\u0142aj\u0105c do zbadania zagadnienia swoich legat\u00f3w. Zostali oni jednak przekupieni i zastraszeni przez karoli\u0144skiego kr\u00f3la.<\/p>\r\n

W odpowiedzi na naganne zachowanie duchownych, papie\u017c zdegradowa\u0142 swoich wys\u0142annik\u00f3w oraz biskup\u00f3w z Kolonii (G\u00fcntera) i Trewiru (Theudgauda), za\u015b ma\u0142\u017ce\u0144stwo Tautbergi i Lotara Ojciec \u015awi\u0119ty uzna\u0142 za wa\u017cne. Waldrada otrzyma\u0142a od papie\u017ca pokut\u0119.<\/p>\r\n

Gdy mimo tak stanowczych krok\u00f3w monarcha po powrocie \u017cony na dw\u00f3r nadal utrzymywa\u0142 intymne stosunki z kochank\u0105, papie\u017c \u015bmia\u0142o rzuci\u0142 na Lotara kl\u0105tw\u0119. Nie ma wi\u0119c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce \u015bwi\u0119tego papie\u017ca Miko\u0142aja I Wielkiego uzna\u0107 nale\u017cy za stanowczego obro\u0144c\u0119 nierozerwalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\r\n

Najbardziej znany w\u0105tek z pontyfikatu Miko\u0142aja I to jednak tzw. \u201esp\u00f3r o Filioque\u201d mi\u0119dzy Wschodem o Zachodem. W czasach tego papie\u017ca oraz patriarchy Focjusza dyskusja przybra\u0142a form\u0119 konfliktu \u201ena no\u017ce\u201d – czyli na kl\u0105twy. Po kr\u00f3tkotrwa\u0142ych napi\u0119ciach dotycz\u0105cych kwestii pochodzenia Ducha \u015awi\u0119tego zdo\u0142ano jednak za\u0142agodzi\u0107 problem. Powr\u00f3ci\u0142 po latach.<\/p>\r\n

Pierwszy papie\u017c stosuj\u0105cy tiar\u0119 (czyniono tak przez nast\u0119pne 1000 lat a\u017c do Paw\u0142a VI) stara\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zadba\u0107 o powa\u017cne traktowanie prymatu biskupa Rzymu. W tym celu pozytywnie rozpatrzy\u0142 pro\u015bb\u0119 bu\u0142garskiego kr\u00f3la, a p\u00f3\u017aniejszego \u015bwi\u0119tego, Borysa o przys\u0142anie z zachodu misjonarzy. Bizancjum poczu\u0142o si\u0119 pomini\u0119te, gdy\u017c Bu\u0142garia przyj\u0119\u0142a chrzest z r\u0105k Grek\u00f3w. Jako kolejny policzek Cesarstwo odebra\u0142o wsparcie udzielone przez Rzym aposto\u0142om S\u0142owian – Cyrylowi i Metodemu. Rzym si\u0119 jednak z pomoc\u0105 nie narzuca\u0142, a zareagowa\u0142 pozytywnie na pro\u015bby patron\u00f3w Europy.<\/p>\r\n

Od czasu papie\u017ca Miko\u0142aja I \u017caden biskup Rzymu nie otrzyma\u0142 od potomnych zaszczytnego przydomka \u201eWielki\u201d.<\/p>\r\n

Micha\u0142 Wa\u0142ach<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Kolejny tekst o zapomnianych papie\u017cach uka\u017ce si\u0119 na portalu PCh24.pl ju\u017c wkr\u00f3tce!<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nie sam\u0105 krem\u00f3wk\u0105 \u017cyje cz\u0142owiek – chcia\u0142oby si\u0119 powiedzie\u0107 widz\u0105c, co pozosta\u0142o w naszym narodzie i szerzej, w ca\u0142ym Ko\u015bciele, z nauczania Ojca \u015awi\u0119tego Jana Paw\u0142a II. Jednak banalizacja, kt\u00f3rej ofiar\u0105 pad\u0142a spu\u015bcizna biskupa Rzymu przyby\u0142ego \u201e z dalekiego kraju\u201d, to nic przy niemal ca\u0142kowitym zapomnieniu, jakie dotkn\u0119\u0142o jego wielkich poprzednik\u00f3w. Jan, Grzegorz, Benedykt, Pius, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[14],"tags":[119,196],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95154"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95154"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95154\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95154"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95154"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95154"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}