1 wrze\u015bnia 2015 r. papie\u017c Franciszek og\u0142osi\u0142, \u017ce wierni, kt\u00f3rzy w czasie Jubileuszowego Roku Mi\u0142osierdzia przyst\u0105pi\u0105 do spowiedzi u kap\u0142an\u00f3w Bractwa \u015aw. Piusa X, otrzymaj\u0105 \u201ewa\u017cne i zgodne z prawem rozgrzeszenie\u201d. W komunikacie prasowym opublikowanym tego samego dnia Dom Generalny podzi\u0119kowa\u0142 papie\u017cowi i przypomnia\u0142, \u017ce \u201ew pos\u0142udze sakramentu pokuty zawsze polegamy, w poczuciu ca\u0142kowitej pewno\u015bci, na jurysdykcji nadzwyczajnej, wynikaj\u0105cej z norm og\u00f3lnych Kodeksu prawa kanonicznego. Z okazji Roku \u015awi\u0119tego papie\u017c Franciszek pragnie, aby wszyscy wierni chc\u0105cy si\u0119 wyspowiada\u0107 wobec kap\u0142an\u00f3w Bractwa \u015aw. Piusa X mogli to uczyni\u0107 bez rozterek\u201d.<\/p>\r\n
Z kolei og\u0142oszony 20 listopada 2016 r. list apostolski papie\u017ca Franciszka Misericordia et misera<\/em> (\u00a7 12) przed\u0142u\u017cy\u0142 prawa dotycz\u0105ce spowiedzi, udzielone 1 wrze\u015bnia 2015 r., r\u00f3wnie\u017c poza okres jubileuszowy. Pomimo i\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 w dalszym ci\u0105gu znajduje si\u0119 niestety w stanie kryzysu, prze\u015bladowanie, kt\u00f3re niesprawiedliwie pozbawia\u0142o kap\u0142an\u00f3w oraz wiernych jurysdykcji zwyczajnej, zako\u0144czy\u0142o si\u0119 wobec faktu, \u017ce obecnie jurysdykcja ta zosta\u0142a udzielona przez papie\u017ca.<\/p>\r\n 4 kwietnia 2017 r. zosta\u0142 opublikowany wsp\u00f3lny list prefekta Kongregacji Nauki Wiary oraz przewodnicz\u0105cego Papieskiej Komisji Ecclesia Dei, skierowany do krajowych konferencji biskup\u00f3w. Kard. M\u00fcller przypomina w nim o decyzji papie\u017ca Franciszka, \u201eby udzieli\u0107 wszystkim kap\u0142anom wspomnianego bractwa w\u0142adzy wa\u017cnego sprawowania sakramentu pokuty wzgl\u0119dem wiernych, w celu zagwarantowania jego wa\u017cno\u015bci i zgodno\u015bci z prawem [Ko\u015bcio\u0142a]\u201d. Nast\u0119pnie og\u0142asza nowe rozporz\u0105dzenia Ojca \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry – w tym samym duchu – \u201epostanowi\u0142 da\u0107 ordynariuszom mo\u017cliwo\u015b\u0107 delegowania w\u0142adzy przyjmowania \u015blubowania ma\u0142\u017ce\u0144skiego od wiernych, kt\u00f3rzy powierzyli si\u0119 opiece duszpasterskiej Bractwa\u201d (list z 27 marca 2017 r.)1<\/a><\/sup>.<\/p>\r\n Zgodnie ze wspomnian\u0105 regulacj\u0105 ordynariusze mog\u0105, \u201eo ile to mo\u017cliwe\u201d, delegowa\u0107 kap\u0142ana diecezjalnego do odebrania \u015blubowania sk\u0142adanego zgodnie z tradycyjnym rytem, a poprzedzaj\u0105cego Msz\u0119 [\u015blubn\u0105] odprawian\u0105 przez kap\u0142ana Bractwa, albo te\u017c \u201eudziela\u0107 koniecznej w\u0142adzy kap\u0142anowi Bractwa, kt\u00f3ry b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c sprawowa\u0107 Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105\u201d.<\/p>\r\n Kard. M\u00fcller ko\u0144czy sw\u00f3j list przypomnieniem intencji przy\u015bwiecaj\u0105cej papie\u017cowi. Po pierwsze pragnie on usun\u0105\u0107 \u201ewszelkie niepewno\u015bci w kwestii wa\u017cno\u015bci sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa\u201d zawieranego wobec kap\u0142an\u00f3w Bractwa. Je\u015bli taki kap\u0142an otrzymuje delegacj\u0119 od biskupa, nie mo\u017ce by\u0107 ju\u017c uwa\u017cany za nie posiadaj\u0105cego jurysdykcji podczas odbierania \u015blubowania ma\u0142\u017ce\u0144skiego. Papie\u017c pragnie ponadto przy\u015bpieszy\u0107 w ten spos\u00f3b \u201eproces zmierzaj\u0105cy ku pe\u0142nemu instytucjonalnemu uregulowaniu sytuacji [Bractwa]\u201d. W swoim li\u015bcie kardyna\u0142 pisze wyra\u017anie o \u201eobiektywnie nieuregulowanym statusie kanonicznym, w jakim obecnie<\/em> [podkre\u015blenie znajduje si\u0119 w oryginale listu – przyp. red. WTK] znajduje si\u0119 Bractwo \u015aw. Piusa X\u201d.<\/p>\r\n Nie spos\u00f3b nie zauwa\u017cy\u0107, w jak zr\u0119czny spos\u00f3b zostaje udzielona w\u0142adza do s\u0142uchania spowiedzi i przyjmowania \u015blub\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich; innymi s\u0142owy spos\u00f3b, w jaki jest regulowana pos\u0142uga kap\u0142an\u00f3w nale\u017c\u0105cych do nie posiadaj\u0105cej uregulowanego statusu wsp\u00f3lnoty ko\u015bcielnej – przynajmniej ad casum<\/em> (\u2018stosownie do danego przypadku\u2019 – przyp. red. WTK). W istocie jednak nowe rozporz\u0105dzenia papie\u017ca stanowi\u0105 pewn\u0105 form\u0119 uznania dla pos\u0142ugi duszpasterskiej Bractwa \u015aw. Piusa X we wszystkich krajach, w kt\u00f3rych jest ono obecne, a co wi\u0119cej, duszpasterstwo to jest nawet w pewien spos\u00f3b wspierane.<\/p>\r\n Wa\u017cno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stw zawieranych wobec kap\u0142an\u00f3w Bractwa<\/strong><\/p>\r\n Od tego momentu, podobnie jak nie musimy si\u0119 ju\u017c powo\u0142ywa\u0107 na jurysdykcj\u0119 nadzwyczajn\u0105, aby m\u00f3c wa\u017cnie s\u0142ucha\u0107 spowiedzi, nie musimy te\u017c powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na stan wy\u017cszej konieczno\u015bci, aby przyjmowa\u0107 \u015blubowania ma\u0142\u017ce\u0144skie, chyba \u017ce jaki\u015b biskup sprzeciwi\u0142by si\u0119 nowym rozporz\u0105dzeniom i odm\u00f3wi\u0142 udzielenia delegacji, o kt\u00f3rej pisze papie\u017c.<\/p>\r\n Nie oznacza to [jednak], \u017ce stan wy\u017cszej konieczno\u015bci przesta\u0142 istnie\u0107, ale jedynie \u017ce w\u0142adze Ko\u015bcio\u0142a nie odmawiaj\u0105 ju\u017c Tradycji pewnych \u015brodk\u00f3w [koniecznych] do rozwoju. W 2007 r. przyznano, \u017ce pos\u0142ugiwanie si\u0119 przedsoborow\u0105 liturgi\u0105 mszaln\u0105 nigdy nie zosta\u0142o zakazane. W 2009 r. zosta\u0142y zdj\u0119te ekskomuniki, na\u0142o\u017cone niesprawiedliwie na biskup\u00f3w Bractwa. W 2015 r. zako\u0144czy\u0142o si\u0119 ostatecznie kwestionowanie wa\u017cno\u015bci spowiedzi u naszych kap\u0142an\u00f3w. Obecnie za\u015b rzekomo nieuregulowany status kap\u0142ana Bractwa – jako oficjalnego \u015bwiadka przy zawieraniu sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa – zosta\u0142 uzupe\u0142niony, ze wzgl\u0119du na dobro ma\u0142\u017conk\u00f3w.<\/p>\r\n Jednak\u017ce podobnie jak sakrament pokuty nie by\u0142 sprawowany niewa\u017cnie przez kap\u0142an\u00f3w Bractwa przed 2015 r., tak samo by\u0142o w przypadku odbierania przez nich \u015blubowania ma\u0142\u017ce\u0144skiego bez oficjalnej delegacji ze strony lokalnego biskupa czy proboszcza.<\/p>\r\n Prawo Ko\u015bcio\u0142a rzeczywi\u015bcie stwierdza, \u017ce wymogiem wa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa jest zawarcie go przed proboszczem lub jego delegatem oraz w obecno\u015bci co najmniej dw\u00f3ch \u015bwiadk\u00f3w (CIC 1917, kan. 1094; KPK 1983, kan. 1116). Jednak kap\u0142ani Bractwa \u015aw. Piusa X nie s\u0105 proboszczami – z tego powodu niekt\u00f3rzy usi\u0142uj\u0105 dowodzi\u0107, \u017ce bez delegacji kap\u0142an Bractwa nie jest w stanie przyjmowa\u0107 \u015blubowania ma\u0142\u017ce\u0144skiego. Takie ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142oby wi\u0119c niewa\u017cne ze wzgl\u0119du na brak wymaganej formy kanonicznej.<\/p>\r\n Jednak\u017ce to samo prawo Ko\u015bcio\u0142a wspomina r\u00f3wnie\u017c o nast\u0119puj\u0105cej sytuacji nadzwyczajnej (CIC 1917, kan. 1098; KPK 1983, kan. 1116): \u201eJe\u015bli osoba, zgodnie z przepisem prawa, kompetentna do asystowania jest nieosi\u0105galna lub nie mo\u017cna si\u0119 do niej uda\u0107 bez powa\u017cnej niedogodno\u015bci [\u2026]\u201d. Je\u015bli jest prawdopodobne, \u017ce taka sytuacja potrwa co najmniej miesi\u0105c, Ko\u015bci\u00f3\u0142 uznaje za wa\u017cne ma\u0142\u017ce\u0144stwo zawarte wobec samych tylko \u015bwiadk\u00f3w. Je\u015bli podczas ceremonii m\u00f3g\u0142by by\u0107 obecny kap\u0142an nie posiadaj\u0105cy delegacji, musi on by\u0107 wezwany do odebrania \u015blubowania. Najnowsze rozporz\u0105dzenie papieskie jest jedynie praktycznym zastosowaniem fundamentalnych zasad prawa kanonicznego: Najwy\u017cszym prawem jest zbawienie dusz<\/em> oraz Sakramenty przynosz\u0105 owoc w tych, kt\u00f3rzy przyjmuj\u0105 je w odpowiedniej dyspozycji<\/em>. A je\u015bli kto\u015b mia\u0142by jeszcze jakie\u015b w\u0105tpliwo\u015bci co do tej sytuacji nadzwyczajnej, to odpowiadamy, \u017ce w przypadku w\u0105tpliwo\u015bci Ko\u015bci\u00f3\u0142 uzupe\u0142nia wykonawcz\u0105 w\u0142adz\u0119 rz\u0105dzenia (CIC 1917, kan. 209; KPK 1983, kan. 14). W ten spos\u00f3b wszelkie niepewno\u015bci s\u0105 rozwiewane – ma\u0142\u017ce\u0144stwa zawierane wobec kap\u0142an\u00f3w Bractwa \u015aw. Piusa X, nawet nie posiadaj\u0105cych delegacji, s\u0105 bez cienia w\u0105tpliwo\u015bci wa\u017cne, a to ze wzgl\u0119du na stan wy\u017cszej konieczno\u015bci.<\/p>\r\n Stan wy\u017cszej konieczno\u015bci trwa nadal<\/strong><\/p>\r\n Stan wy\u017cszej konieczno\u015bci w Ko\u015bciele wci\u0105\u017c istnieje. Nie zamierzamy negowa\u0107 tej smutnej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\r\n W rzeczywisto\u015bci od czasu II Soboru Watyka\u0144skiego, a zw\u0142aszcza od momentu promulgowania w 1983 r. nowego Kodeksu prawa kanonicznego, g\u0142\u00f3wny cel ma\u0142\u017ce\u0144stwa, jakim jest zrodzenie i wychowanie potomstwa, zosta\u0142 zdeprecjonowany na rzecz wzajemnej pomocy ma\u0142\u017conk\u00f3w, zgodnie z personalistyczn\u0105 koncepcj\u0105 godno\u015bci mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra przes\u0142ania prymat dobra wsp\u00f3lnego rodziny.<\/p>\r\n R\u00f3wnie\u017c zako\u0144czony niedawno synod po\u015bwi\u0119cony rodzinie stanowi\u0142 smutny dow\u00f3d na to, \u017ce stan wy\u017cszej konieczno\u015bci w dalszym ci\u0105gu istnieje. To samo trzeba powiedzie\u0107 o gorsz\u0105cych deklaracjach niekt\u00f3rych pra\u0142at\u00f3w i hierarch\u00f3w odno\u015bnie do par \u017cyj\u0105cych ze sob\u0105 bez \u015blubu oraz homoseksualist\u00f3w, w kt\u00f3rych sugerowali oni, \u017ce w tych zwi\u0105zkach mo\u017cna odnale\u017a\u0107 jakie\u015b pozytywne elementy, a nawet warto\u015bci zgodne ze \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\r\n Przypominamy r\u00f3wnie\u017c petycj\u0119 wystosowan\u0105 przez bp. Fellaya do Ojca \u015awi\u0119tego po og\u0142oszeniu dokumentu Mitis iudex<\/em> (15 sierpnia 2015 r.): \u201eZawarte w tym dokumencie nowe postanowienia u\u0142atwiaj\u0105 wydawanie orzecze\u0144 o niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stw w trybie przy\u015bpieszonym, tym samym otwieraj\u0105c drzwi dla procedury stanowi\u0105cej de facto<\/em> \u00abrozw\u00f3d po katolicku\u00bb, a tylko wyst\u0119puj\u0105cej pod inn\u0105 nazw\u0105, a tak\u017ce stoj\u0105 w sprzeczno\u015bci z wielokrotnie przypominan\u0105 we wspomnianym motu proprio<\/em> zasad\u0105 nierozerwalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa\u201d (15 wrze\u015bnia 2015 r.).<\/p>\r\n Tak\u017ce pewne stwierdzenia zawarte w adhortacji Amoris laetitia<\/em>, dotycz\u0105ce os\u00f3b rozwiedzionych, kt\u00f3re zawar\u0142y nowe \u201ema\u0142\u017ce\u0144stwa\u201d, a sugeruj\u0105ce, \u017ce mog\u0142yby one przyst\u0119powa\u0107 do sakrament\u00f3w pokuty i Eucharystii \u017cyj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie jak m\u0105\u017c i \u017cona w kolejnych zwi\u0105zkach, musz\u0105 budzi\u0107 w sumieniach katolik\u00f3w powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\r\n Z tych wszystkich powod\u00f3w wierni znajduj\u0105 si\u0119 w stanie wy\u017cszej konieczno\u015bci, kt\u00f3ry pozwala im zwraca\u0107 si\u0119 do kap\u0142an\u00f3w Tradycji. Zgodnie z prawem Ko\u015bcio\u0142a, ma\u0142\u017ce\u0144stwa [zawarte przez nich wobec kap\u0142an\u00f3w Bractwa] s\u0105 bezdyskusyjnie wa\u017cne, gdy\u017c obecna pro\u015bba papie\u017ca do ordynariuszy, aby u\u0142atwili im wyb\u00f3r zapewniaj\u0105c obecno\u015b\u0107 [podczas ceremonii] posiadaj\u0105cego jurysdykcj\u0119 zwyczajn\u0105 \u015bwiadka urz\u0119dowego, tj. kap\u0142ana przyjmuj\u0105cego \u015blubowanie, nie znosi obiektywnego stanu kryzysu w Ko\u015bciele.<\/p>\r\n Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce gdyby ordynariusz odm\u00f3wi\u0142 wyznaczenia delegata, a nawet nie chcia\u0142 \u201ebezpo\u015brednio udzieli\u0107 koniecznej w\u0142adzy kap\u0142anowi Bractwa\u201d, ten ostatni przyjmowa\u0142by \u015blubowanie ma\u0142\u017ce\u0144skie w spos\u00f3b wa\u017cny, a to ze wzgl\u0119du na wspomniany stan wy\u017cszej konieczno\u015bci, a tak\u017ce dlatego, \u017ce biskup taki w jawny spos\u00f3b sprzeciwia\u0142by si\u0119 woli G\u0142owy Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n Praktyczne wdro\u017cenie tych rozporz\u0105dze\u0144<\/strong><\/p>\r\n Papie\u017c Franciszek pragnie, aby kap\u0142ani Bractwa \u015aw. Piusa X – ze wzgl\u0119du na dobro ma\u0142\u017conk\u00f3w – byli w stanie asystowa\u0107 przy zawieraniu ma\u0142\u017ce\u0144stw, kt\u00f3re by\u0142yby bezdyskusyjnie zgodne z prawem, wa\u017cne i o niemo\u017cliwej do zakwestionowania mocy wi\u0105\u017c\u0105cej. Jak mo\u017cemy przeczyta\u0107 w komunikacie prasowym Domu Generalnego z 4 kwietnia: \u201ePozostaje mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce wszyscy biskupi podzielaj\u0105 t\u0119 sam\u0105 duszpastersk\u0105 trosk\u0119\u201d. Musimy r\u00f3wnie\u017c mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce trybuna\u0142y diecezjalne nie b\u0119d\u0105 ju\u017c mog\u0142y deklarowa\u0107 niewa\u017cno\u015bci ze wzgl\u0119du na brak formy kanonicznej w przypadku ma\u0142\u017ce\u0144stw zawieranych wobec kap\u0142an\u00f3w Tradycji. K\u0142ad\u0105c kres temu zgorszeniu, kt\u00f3re Rota Rzymska tolerowa\u0142a stanowczo zbyt d\u0142ugo, najnowsze rozporz\u0105dzenie papieskie niesie za sob\u0105 bez w\u0105tpienia wielkie dobro. Nowe regulacje, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 otrzymywanie delegacji od ordynariusza, nie oznaczaj\u0105 oczywi\u015bcie, \u017ce to kap\u0142ani diecezjalni b\u0119d\u0105 przygotowywa\u0107, organizowa\u0107 czy te\u017c asystowa\u0107 przy ma\u0142\u017ce\u0144stwach naszych wiernych. Kap\u0142ani Tradycji nie mog\u0105 powierza\u0107 wiernych, zwracaj\u0105cych si\u0119 do nich z pro\u015bb\u0105 o w\u0142a\u015bciwe przygotowanie do zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa, ludziom, kt\u00f3rzy wyznawaliby b\u0142\u0119dne zasady czy te\u017c mogliby narazi\u0107 na szwank wiar\u0119 przysz\u0142ych ma\u0142\u017conk\u00f3w ucz\u0105c ich b\u0142\u0119d\u00f3w dotycz\u0105cych ma\u0142\u017ce\u0144stwa chrze\u015bcija\u0144skiego. Papie\u017c Franciszek pragnie po prostu, by ordynariusze udzielali delegacji kap\u0142anom Bractwa. Rozporz\u0105dzenie jego ma charakter zasadniczo prawny. Jak stwierdzi\u0142 wicedziekan wydzia\u0142u prawa kanonicznego w Pary\u017cu, ks. C\u00c3\u00a9dric Burgun: \u201ePapie\u017c nie rozstrzyga tu kontrowersji natury doktrynalnej. Usuwa niepewno\u015bci w kwestii prawnej, og\u0142aszaj\u0105c za wa\u017cne i zgodne z prawem ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 zawierane pod warunkami okre\u015blonymi przez Rzym\u201d (RCF, 5 kwietnia 2017 r.).<\/p>\r\n Praktyczne wdro\u017cenie tych rozporz\u0105dze\u0144 mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 spraw\u0105 delikatn\u0105, zw\u0142aszcza je\u015bli do odebrania \u015blubowania ma\u0142\u017ce\u0144skiego zostanie oddelegowany kap\u0142an diecezjalny. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce \u0142atwo b\u0119dzie wyja\u015bni\u0107, i\u017c narzeczeni nie czuliby si\u0119 dobrze zawieraj\u0105c ma\u0142\u017ce\u0144stwo przed kap\u0142anem, kt\u00f3rego nie znaj\u0105 – i kt\u00f3rego prawdopodobnie nigdy ju\u017c wi\u0119cej nie zobacz\u0105. Wiele os\u00f3b pragnie sk\u0142ada\u0107 \u015blubowanie ma\u0142\u017ce\u0144skie wobec kap\u0142ana, kt\u00f3rego znaj\u0105 osobi\u015bcie i darz\u0105 szacunkiem, niekiedy nawet b\u0119d\u0105cego ich krewnym. U\u017cyte przez rozporz\u0105dzenie papieskie sformu\u0142owanie \u201eo ile to mo\u017cliwe\u201d wydaje si\u0119 mie\u0107 wystarczaj\u0105co szerokie znaczenie, aby przekona\u0107 lokalnego ordynariusza o praktycznych i konkretnych trudno\u015bciach zwi\u0105zanych z jego wdra\u017caniem. W trosce o to, aby wspomniane rozporz\u0105dzenia Rzymu odno\u015bnie do ma\u0142\u017ce\u0144stw zawieranych w \u015brodowisku Tradycji by\u0142y w\u0142a\u015bciwie rozumiane i interpretowane przez wszystkich kap\u0142an\u00f3w Bractwa, prze\u0142o\u017cony generalny Bractwa bp Bernard Fellay poprosi\u0142 ekspert\u00f3w od prawa kanonicznego oraz duszpasterzy posiadaj\u0105cych mo\u017cliwie najwi\u0119ksze do\u015bwiadczenie o zredagowanie – z upowa\u017cnienia Domu Generalnego – formalnych wytycznych okre\u015blaj\u0105cych wsp\u00f3lne normy dyscyplinarne dla wszystkich dystrykt\u00f3w Bractwa \u015aw. Piusa X.<\/p>\r\n \u0179r\u00f3d\u0142o<\/strong><\/p>\r\n
\r\n Przewiduje ono zw\u0142aszcza, \u017ce ordynariusz mo\u017ce \u201ebezpo\u015brednio udzieli\u0107 koniecznej w\u0142adzy kap\u0142anowi Bractwa\u201d. Idealn\u0105 sytuacj\u0105 by\u0142oby, gdyby biskup, z uzasadnionych wzgl\u0119d\u00f3w natury duszpasterskiej, udziela\u0142 bezpo\u015brednio kap\u0142anom Bractwa delegacji do przyjmowania \u015blubowania ma\u0142\u017ce\u0144skiego od wiernych, nad kt\u00f3rymi sprawuj\u0105 oni opiek\u0119. Powiadomienie diecezji, kt\u00f3rego wymaga list z 4 kwietnia, nie stanowi w og\u00f3le problemu, jako \u017ce jest to ju\u017c obecnie praktykowane we wszystkich dystryktach Bractwa.<\/p>\r\n\r\n\t
\r\n\t