{"id":95113,"date":"2017-04-13T12:32:39","date_gmt":"2017-04-13T16:32:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=95113"},"modified":"2017-04-13T12:32:39","modified_gmt":"2017-04-13T16:32:39","slug":"upadek-czci-dla-najswietszego-sakramentu-przejaw-kryzysu-cywilizacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=95113","title":{"rendered":"Upadek czci dla Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu \u2013 przejaw kryzysu cywilizacji"},"content":{"rendered":"

Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament to niewyobra\u017calna \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 i zarazem najwi\u0119kszy dost\u0119pny cz\u0142owiekowi w \u017cyciu doczesnym Skarb. Dzi\u015b jednak spotyka si\u0119 On cz\u0119sto z tragicznym i gorsz\u0105cym brakiem poszanowania. Ju\u017c zanik w wielu wsp\u00f3lnotach zbawiennej spowiedzi, udzielanie Komunii \u015bwi\u0119tej do r\u0119ki czy w postawie siedz\u0105cej, brak kl\u0119cznik\u00f3w czy paten s\u0105 wyrazem zw\u0105tpienia w realn\u0105 obecno\u015b\u0107 Pana Jezusa. Tymczasem ta prawda, jakkolwiek trudna, stanowi fundament religii katolickiej i opartej na niej cywilizacji.<\/strong><\/p>\r\n

\"Upadek<\/p>\r\n

\u201eEucharystia jest szczytem religii katolickiej, najwy\u017csz\u0105 form\u0105 obcowania z sacrum\u201d, pisze Romano Amerio. \u201eWobec niej wszystkie pozosta\u0142e sakramenty to raczej sakramentalia, jawi\u0105ce si\u0119 poniek\u0105d jako obrz\u0119dy przygotowawcze\u201d, dodaje. Eucharystia stanowi ponadto najwy\u017cszy przejaw Bo\u017cej m\u0105dro\u015bci, w przedziwny spos\u00f3b decyduj\u0105cej si\u0119 na obecno\u015b\u0107 pod postaci\u0105 zwyk\u0142ego ludzkiego pokarmu.<\/p>\r\n

To jednak tak\u017ce, kontynuuje autor \u201eIota Unum\u201d, najwy\u017cszy przejaw mi\u0142o\u015bci Stw\u00f3rcy. Owa mi\u0142o\u015b\u0107 i m\u0105dro\u015b\u0107 udzielaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce czcicielom Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu. Wbrew dzisiejszej kulturze obrazu, pozwalaj\u0105 bowiem wznie\u015b\u0107 si\u0119 ponad to, co dostrzegalne tylko go\u0142ym okiem. Co wi\u0119cej \u201e(\u2026) Eucharystia przymna\u017ca mi\u0142o\u015bci przyjmuj\u0105cemu j\u0105 cz\u0142owiekowi – tak, i\u017c staje si\u0119 on zdolny odpowiedzie\u0107 na niesko\u0144czon\u0105 Mi\u0142o\u015b\u0107 Boga swoj\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105\u201d.<\/p>\r\n

O tradycyjnej teologii Eucharystii mo\u017cna by wiele pisa\u0107. Najwa\u017cniejsze jest jedno: Cia\u0142o Chrystusa w Przenaj\u015bwi\u0119tszym Sakramencie pozostaje prawdziwie obecne – zar\u00f3wno po Konsekracji, jak i ju\u017c po zako\u0144czeniu Mszy. G\u0142osi\u0142 to Sob\u00f3r Trydencki, powt\u00f3rzy\u0142 cho\u0107by Pawe\u0142 VI w Mysterium fidei<\/em>. M\u00f3wi\u0142 o tym te\u017c sam Chrystus Pan w Wielki Czwartek.<\/p>\r\n

Co ciekawe, prawdzie o realnej obecno\u015bci Pana Jezusa nie zaprzeczy\u0142 nawet Marcin Luter. \u201eTekst jest zbyt mocny\u201d – powiedzia\u0142 o s\u0142owach Chrystusa \u201eto jest Cia\u0142o Moje\u201d. Z tego te\u017c powodu cz\u0119\u015b\u0107 s\u0142uchaczy opisanych na kartach Ewangelii \u015bwi\u0119tego Jana uzna\u0142o nauk\u0119 Chrystusa za \u201etward\u0105 mow\u0119\u201d. W dos\u0142owny spos\u00f3b rozumiano j\u0105 zreszt\u0105 ju\u017c od czas\u00f3w pierwotnego chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\r\n

Tymczasem w drugiej po\u0142owie XX wieku, na fali \u017ale rozumianego entuzjazmu posoborowego, pojawi\u0142y si\u0119 pr\u00f3by zmiany znaczenia odwiecznej nauki. Przyk\u0142ad szczeg\u00f3lnie donios\u0142y: Katechizm holenderski z 1966 roku. Jego tw\u00f3rcy stwierdzili, \u017ce podczas konsekracji dochodzi do zmiany celu i znaczenia Hostii, kt\u00f3ra rzekomo przestaje by\u0107 po\u017cywieniem podtrzymuj\u0105cym \u017cycie cielesne i jest od tej pory wy\u0142\u0105cznie pokarmem s\u0142u\u017c\u0105cym \u017cyciu duchowemu.<\/p>\r\n

Ta pozornie g\u0142\u0119boka intelektualnie teoria oznacza\u0142a de facto<\/em> krok wstecz w stosunku do wcze\u015bniejszego nauczania. \u201eW przypadku (\u2026) Przeistoczenia Chrystus daje siebie na pokarm; z mi\u0142o\u015bci staje si\u0119 \u017certw\u0105 ofiarn\u0105\u201d, zauwa\u017ca Romano Amerio. \u201eA ofiarowanie swojej w\u0142asnej istoty (substancji) jest przecie\u017c wznio\u015blejszym i bardziej ofiarnym aktem ni\u017c nadanie innego znaczenia tej samej substancji\u201d, dodaje teolog.<\/p>\r\n

Tego typu zmiany doktrynalne, jakkolwiek odrzucone przez w\u0142adze Ko\u015bcio\u0142a, nie pozosta\u0142y bez konsekwencji. Jedn\u0105 z nich okaza\u0142o si\u0119 porzucenie praktyki adoracji Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu. Je\u015bli uznaje si\u0119 Cia\u0142o Chrystusa jedynie za symbol, to oddawanie Mu czci poza liturgi\u0105 traci sens. Jak bowiem zauwa\u017ca szwajcarski my\u015bliciel, trudno oddawa\u0107 ho\u0142d metaforze. Do odej\u015bcia od adoracji przyczyni\u0142a si\u0119 tak\u017ce og\u00f3lna pogarda dla pozaliturgicznych form pobo\u017cno\u015bci. W efekcie na Zachodzie rzadko dochodzi do wystawienia Hostii, rzadko odprawia si\u0119 te\u017c nabo\u017ce\u0144stwa czterdziestogodzinne.<\/p>\r\n

Kryzys ma wiele przejaw\u00f3w<\/strong><\/p>\r\n

Zanik pobo\u017cno\u015bci eucharystycznej wi\u0105\u017ce si\u0119 tak\u017ce z innymi nadu\u017cyciami. W niekt\u00f3rych krajach Zachodu zanika w zasadzie praktyka spowiedzi indywidualnej. Wprowadzona przez IV Sob\u00f3r Latera\u0144ski jest – jak zauwa\u017cy\u0142 ojciec Maciej Zi\u0119ba – przejawem docenienia warto\u015bci ka\u017cdej osoby i jej sumienia. Ograniczenie si\u0119 do spowiedzi powszechnej stanowi symptom cofni\u0119cia si\u0119 w stron\u0119  kolektywizmu. Przede wszystkim jednak nara\u017ca dusze na \u015bwi\u0119tokradztwo w przypadku przyjmowania Komunii \u015bwi\u0119tej. Wsp\u00f3lne wyznanie grzech\u00f3w nie wystarcza bowiem w normalnych warunkach do zg\u0142adzenia ci\u0119\u017ckich win.<\/p>\r\n

Przejawem braku czci do Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu s\u0105 tak\u017ce wspomniane przez Romano Amerio przypadki wysy\u0142ania konsekrowanych Hostii poczt\u0105, a tak\u017ce wykonywanie komunikant\u00f3w ze\u2026 s\u0142odkich mas lub krem\u00f3w. To ju\u017c skutkuje niewa\u017cno\u015bci\u0105 konsekracji.<\/p>\r\n

Ponadto post eucharystyczny skr\u00f3cono tak mocno, jak tylko to mo\u017cliwe. Jeszcze na pocz\u0105tku lat 50. minionego wieku wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107 od pokarm\u00f3w obowi\u0105zywa\u0142a od p\u00f3\u0142nocy do momentu przyj\u0119cia Komunii. Nast\u0119pnie Pius XII skr\u00f3ci\u0142 j\u0105 do 3 godzin. Obecnie u zdrowych to zaledwie godzina.<\/p>\r\n

Spos\u00f3b obchodzenia si\u0119 z Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramentem tak\u017ce budzi uzasadnione oburzenie. Niekiedy, zw\u0142aszcza przy okazji masowych Mszach \u015bwi\u0119tych odprawianych na zewn\u0105trz, jest przechowywany w plastikowych kubkach albo rozdawany ponad g\u0142owami wiernych, bez zachowania elementarnej ostro\u017cno\u015bci. Coraz bardziej podczas celebry ograniczany jest czas na dzi\u0119kczynienie po Komunii.<\/p>\r\n

Zmiany znalaz\u0142y sw\u00f3j wyraz r\u00f3wnie\u017c w wystroju \u015bwi\u0105ty\u0144. Tabernakula, tradycyjnie powi\u0105zane z o\u0142tarzem po\u0142o\u017conym na wzniesieniu, obecnie s\u0105 spychane z dala od centrum, niekiedy wr\u0119cz do bocznych kaplic. Tymczasem wszystkie ko\u015bcio\u0142y, w tym najpi\u0119kniejsze katedry – klejnoty Christianitas – s\u0142u\u017cy\u0142y przede wszystkim jako dom dla Eucharystii. M\u00f3wiono wr\u0119cz, \u017ce ko\u015bcio\u0142y same si\u0119 modl\u0105. Kryzys architektury sakralnej to zatem kolejna konsekwencja upadku czci dla Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu.<\/p>\r\n

R\u00f3wnie niepokoj\u0105ce jest odej\u015bcie od procesji w Bo\u017ce Cia\u0142o, odprawianych tradycyjnie w ci\u0105gu dnia. Romano Amerio ubolewa, \u017ce cz\u0119sto organizuje si\u0119 je wieczorami, jakby w ukryciu. W Polsce szcz\u0119\u015bliwie na razie do tego nie dosz\u0142o, podobnie jak i do niekt\u00f3rych innych nadu\u017cy\u0107. To, czy kolejne zgorszenia stan\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c naszym udzia\u0142em, zale\u017cy jednak od religijnej wra\u017cliwo\u015bci zar\u00f3wno os\u00f3b duchownych, jak i wiernych \u015bwieckich.<\/p>\r\n

Na stoj\u0105co i na r\u0119k\u0119<\/strong><\/p>\r\n

Postawa przyjmuj\u0105cego Komuni\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 oraz spos\u00f3b, w jaki to czyni, s\u0105 bodaj najcz\u0119\u015bciej poruszanym problemem zwi\u0105zanym z upadkiem czci dla Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu. Obecna w Ko\u015bciele staro\u017cytnym praktyka udzielania Komunii \u015bwi\u0119tej do r\u0105k zanik\u0142a pod wp\u0142ywem troski o nale\u017cne poszanowanie Cia\u0142a Pa\u0144skiego. Przez wiele stuleci podawano je wiernym wy\u0142\u0105cznie do ust. Jednak 29 maja 1969 roku watyka\u0144ska Kongregacja do spraw Kultu dopu\u015bci\u0142a przyjmowanie Komunii \u015bwi\u0119tej na r\u0119k\u0119 w przypadku wyra\u017cenia takiej woli przez co najmniej 2\/3 sk\u0142adu Episkopatu danego kraju. Nie by\u0142a to jednak inicjatywa Watykanu, lecz odpowied\u017a na samowoln\u0105 praktyk\u0119 stosowan\u0105 w Holandii, Belgii, Francji czy Niemczech. Episkopat Polski zaakceptowa\u0142 ewentualno\u015b\u0107 udzielania Komunii na r\u0119k\u0119 w 2004 roku. Na szcz\u0119\u015bcie, w wi\u0119kszo\u015bci ko\u015bcio\u0142\u00f3w pozostaje to wr\u0119cz niespotykanym obyczajem.<\/p>\r\n

Znacznie bardziej rozpowszechnione w naszym kraju sta\u0142o si\u0119 przyjmowanie Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu w pozycji stoj\u0105cej. Tymczasem istniej\u0105 powa\u017cne argumenty przemawiaj\u0105ce za powrotem do – nadal obecnej w niekt\u00f3rych \u015bwi\u0105tyniach – praktyki Komunii w pozycji na kolanach. Si\u0119gnijmy do Pisma \u015awi\u0119tego, spotkamy w nim wiele przyk\u0142ad\u00f3w kl\u0119kania, a nawet padania na twarz przed Bogiem. Skoro w Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramencie obecny jest tak\u017ce prawdziwy B\u00f3g i Cz\u0142owiek, to jedyn\u0105 odpowiedni\u0105 wydaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c postawa kl\u0119cz\u0105ca.<\/p>\r\n

Kolejne nadu\u017cycie wi\u0105\u017ce si\u0119 z zanikiem u\u017cywania paten chroni\u0105cych Hosti\u0119 przed upadkiem na ziemi\u0119. Naczynia te, cz\u0119sto pi\u0119kne i wykonane z kunsztownych kruszc\u00f3w, to niekiedy prawdziwe dzie\u0142a sztuki. Jednak nawet prosta patena jest wyrazem troski o Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament. Tymczasem obecnie tych parament\u00f3w u\u017cywa si\u0119 coraz rzadziej. Niekiedy jednemu kap\u0142anowi towarzyszy ministrant z paten\u0105, a drugiemu ju\u017c nie. Zapewne zazwyczaj nie wynika to ze z\u0142ej woli, obiektywnie jednak mamy do czynienia z pewn\u0105 nonszalancj\u0105 w podej\u015bciu do najwi\u0119kszego skarbu naszej wiary.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n

Duchowni i Ostatnia Wieczerza <\/strong><\/p>\r\n

Brak nale\u017cnej czci dla prawdziwej obecno\u015bci Pana Jezusa w Mszy \u015bwi\u0119tej wi\u0105\u017ce si\u0119 w du\u017cej mierze z kryzysem kap\u0142a\u0144stwa. Wszak to ksi\u0105dz, w odr\u00f3\u017cnieniu od \u015bwieckiego, ma moc dokonywa\u0107 konsekracji. Tymczasem, w duchu egalitaryzmu i \u017ale poj\u0119tej wsp\u00f3lnotowo\u015bci, zapomina si\u0119 o tej podstawowej prawdzie. Romano Amerio opisuje przypadki, gdy wierni wypowiadali s\u0142owa konsekracji razem z celebransem, jak gdyby posiadali r\u00f3wnie\u017c \u201emoc\u201d przemiany chleba i wina w Cia\u0142o i Krew Chrystusa. To dalekie pok\u0142osie Reformacji, wydarzenia zas\u0142uguj\u0105cego raczej na op\u0142akiwanie i pokut\u0119 ni\u017c na celebracj\u0119.<\/p>\r\n

Deprecjonowanie kap\u0142a\u0144stwa prowadzi do zaniku powo\u0142a\u0144, a w konsekwencji do rozpowszechnienia instytucji \u015bwieckich szafarzy Eucharystii. To za\u015b, zgodnie z logik\u0105, skutkowa\u0107 musi dalsz\u0105 deprecjacj\u0105 kap\u0142a\u0144stwa i zniech\u0119ca\u0107 potencjalnych kandydat\u00f3w do seminarium. Rola ksi\u0119dza wydaje si\u0119 nieatrakcyjna, skoro to samo \u201emo\u017ce\u201d czyni\u0107 \u015bwiecki.<\/p>\r\n

Wielki Czwartek to dzie\u0144 ustanowienia Eucharystii i kap\u0142a\u0144stwa. Romano Amerio zwraca uwag\u0119 na wypaczone rozumienie tego wydarzenia przez teologicznych post\u0119powc\u00f3w. W niekt\u00f3rych krajach modne sta\u0142y si\u0119 tak zwane agapy.<\/p>\r\n

Polegaj\u0105 one na sprawowaniu Naj\u015bwi\u0119tszej Ofiary w spos\u00f3b radosny, przyjacielski, a de facto<\/em> gwa\u0142c\u0105cy i tak rozlu\u017anione w minionym wieku przepisy liturgiczne. Samo oderwanie Liturgii od kontekstu Ofiary, od Wielkiego Pi\u0105tku to b\u0142\u0105d.<\/p>\r\n

Jednak, jak podkre\u015bla autor \u201eIota Unum\u201d, tak\u017ce \u201eradosne\u201d rozumienie Ostatniej Wieczerzy k\u0142\u00f3ci si\u0119 z faktami. Ten \u201ekulminacyjny akt mi\u0142o\u015bci Boga\u201d do cz\u0142owieka mia\u0142 wszak charakter tragiczny. Uczta \u201eodbywa\u0142a si\u0119 w przeczuciu, \u017ce oto B\u00f3g zostanie zabity. W cieniu zdrady, kt\u00f3rej zapowied\u017a wielce zatrwo\u017cy\u0142a uczni\u00f3w Jezusa. Rozwa\u017cali oni w sercach, czy zdo\u0142aj\u0105 dochowa\u0107 wierno\u015bci swemu Nauczycielowi. Podczas owej wieczerzy prze\u017cywa\u0142 ju\u017c rozterk\u0119, kt\u00f3r\u0105 osi\u0105gnie szczyt w Ogr\u00f3jcu, kiedy to na ciele Boskiego Mistrza wyst\u0105pi krwawy pot. Sztuka chrze\u015bcija\u0144ska zawsze przedstawia\u0142a Ostatni\u0105 Wieczerz\u0119 jako wydarzenie tragiczne, nigdy jako radosn\u0105 biesiad\u0119\u201d.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n

Wielko\u015b\u0107 pod pozorem ma\u0142o\u015bci <\/strong><\/p>\r\n

Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament to Wielko\u015b\u0107 ukryta pod niepozornymi \u201eprzypad\u0142o\u015bciami\u201d drobnego chleba. Cze\u015b\u0107 dla Niego wymaga pewnego ucywilizowania, zdolno\u015bci abstrakcyjnego my\u015blenia, wzniesienia si\u0119 ponad \u015bwiat zmys\u0142\u00f3w. Tam, gdzie duchowy \u015blepiec dostrze\u017ce jedynie kawa\u0142ek chleba, wierny rozpozna najwi\u0119kszy Skarb.<\/p>\r\n

Niestety, duchowa \u015blepota to problem wielkiej liczby wsp\u00f3\u0142czesnych ludzi. Uwi\u0119zieni w \u015bwiecie zmys\u0142\u00f3w, niczym kajdaniarze w plato\u0144skiej jaskini, nie dostrzegaj\u0105 \u015bwiat\u0142a Prawdy. Prawdy mieszkaj\u0105cej na ziemi i niepozornie ukrytej w Tabernakulach. \u201e\u015awiat\u201d dostrzegaj\u0105cy jedynie to, co wielkie i wspania\u0142e na pierwszy rzut oka, nie potrafi uczci\u0107 Hostii, podobnie jak nie potrafi uszanowa\u0107 dziecka pocz\u0119tego. Ono tak\u017ce, toutes proportion gardees<\/em>, stanowi wielko\u015b\u0107 ukryt\u0105 w ma\u0142o\u015bci. Jednak, skazuje si\u0119 je tak cz\u0119sto na \u015bmier\u0107, gdy\u017c nie wygl\u0105da tak jak doros\u0142y. Miliony mordowanych dzieci pocz\u0119tych i profanacje Hostii to symptom tego samego z\u0142a: upadku cywilizacji chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\r\n

Marcin Jendrzejczak<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eIota Unum\u201d mo\u017cna zam\u00f3wi\u0107 w Wydawnictwie ANTYK, 05-806 Komor\u00f3w, Klonowa 10a, tel. 22 758 03 59, antyk@wolfnet.pl<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament to niewyobra\u017calna \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 i zarazem najwi\u0119kszy dost\u0119pny cz\u0142owiekowi w \u017cyciu doczesnym Skarb. Dzi\u015b jednak spotyka si\u0119 On cz\u0119sto z tragicznym i gorsz\u0105cym brakiem poszanowania. Ju\u017c zanik w wielu wsp\u00f3lnotach zbawiennej spowiedzi, udzielanie Komunii \u015bwi\u0119tej do r\u0119ki czy w postawie siedz\u0105cej, brak kl\u0119cznik\u00f3w czy paten s\u0105 wyrazem zw\u0105tpienia w realn\u0105 obecno\u015b\u0107 Pana Jezusa. Tymczasem […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[119,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95113"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95113"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95113\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}