{"id":9504,"date":"2009-05-25T10:24:17","date_gmt":"2009-05-25T15:24:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=9504"},"modified":"2009-05-25T10:24:17","modified_gmt":"2009-05-25T15:24:17","slug":"gestosc-zaludnienia-a-dobrobyt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=9504","title":{"rendered":"G\u0119sto\u015b\u0107 zaludnienia a dobrobyt"},"content":{"rendered":"

„Paradoksalnie narodziny dziecka s\u0105 odnotowywane jako zmniejszenie dochodu narodowego na g\u0142ow\u0119, podczas gdy narodziny zwierz\u0119cia hodowlanego zwi\u0119kszaj\u0105 go.” – Peter Bauer (1991)<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Ka\u017cdy mijaj\u0105cy rok u\u015bwiadamia mi jak zadziwiaj\u0105ca jest zdolno\u015b\u0107 cz\u0142owieka do niedostrzegania tego co oczywiste. Nie mam tu na my\u015bli tych aspekt\u00f3w rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3re mo\u017cna poj\u0105\u0107 jedynie po specjalistycznym przeszkoleniu. Przyk\u0142adowo – profesjonalny ekonomista wie, \u017ce elastyczno\u015b\u0107 krzywej popytu nie jest r\u00f3wnoznaczna z jego spadkiem. Nie my\u015bl\u0119 r\u00f3wnie\u017c o tych aspektach rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 znane z do\u015bwiadczenia np. to, \u017ce francuskie Chardonnay smakuje zupe\u0142nie inaczej ni\u017c kalifornijskie.<\/p>\r\n\r\n

Odnosz\u0119 si\u0119 tutaj do tych aspekt\u00f3w rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 uwypuklone, przyt\u0142aczaj\u0105ce i po prostu w zasi\u0119gu wzroku ka\u017cdego cz\u0142owieka. Mimo to wielu ludzi \u017cyje w nie\u015bwiadomo\u015bci istnienia tej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\r\n\r\n

Moim g\u0142\u00f3wnym przyk\u0142adem jest utarty i powszechny pogl\u0105d, \u017ce ludzie s\u0105 wrogami materialnego dobrobytu. Gazety, magazyny i przypadkowi rozm\u00f3wcy ci\u0105gle wyg\u0142aszaj\u0105 opini\u0119 (jakby by\u0142o to tak ewidentne jak si\u0142a grawitacji), \u017ce liczna, ci\u0105gle rosn\u0105ca populacja na ziemi oznacza powszechne ub\u00f3stwo i nieszcz\u0119\u015bcie. Rozmaite fundacje, w\u0142\u0105czaj\u0105c najbogatsz\u0105 na \u015bwiecie Bill and Melinda Gates Foundation, po\u015bwi\u0119caj\u0105 miliardy dolar\u00f3w na akcje na rzecz kontroli populacji.<\/p>\r\n\r\n

Organizacja o nazwie Population Connection (kiedy\u015b pod nazw\u0105 Zerowy Wzrost Populacji), g\u0142\u00f3wny rzecznik polityki maj\u0105cej na celu ograniczenie wzrostu populacji, pisze na swojej stronie: „Chcemy by ludzie wsz\u0119dzie przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do nas, aby\u015bmy razem mogli uczyni\u0107 \u015bwiat lepszym, bezpieczniejszym i mniej zat\u0142oczonym.” Cz\u0142onek Izby Reprezentant\u00f3w Carolyn Maloney z Nowego Jorku m\u00f3wi, \u017ce spowolnienie wzrostu populacji jest niezb\u0119dne je\u015bli chcemy „zapobiec kl\u0119sce g\u0142odu i zachowa\u0107 \u015bwiatowe zasoby”.<\/p>\r\n\r\n

Nie istnieje jednak \u017caden dow\u00f3d na to, by zaakceptowa\u0107 pogl\u0105d o rzekomych zagro\u017ceniach maj\u0105cych wynika\u0107 ze wzrostu populacji. W gruncie rzeczy wszystkie dowody, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich widoczna dla ka\u017cdego, wskazuj\u0105 na to, \u017ce wi\u0119cej ludzi oznacza wi\u0119cej dobrobytu dla wszystkich.<\/p>\r\n\r\n

Prawdopodobnie najbogatszym miejscem na ziemi, licz\u0105cym 23 mile kwadratowe powierzchni, jest Manhattan. Jest to r\u00f3wnie\u017c punkt na ziemi charakteryzuj\u0105cy si\u0119 jedn\u0105 z najwi\u0119kszych w \u015bwiecie g\u0119sto\u015bci zaludnienia, gdzie \u015brednio na ka\u017cdej mili kwadratowej zamieszkuje 67 tys. ludzi. Ponad 1.54 miliona ludzi mieszka na ca\u0142ym Manhattanie, 2 miliony 120 tys. pracuje tam, opr\u00f3cz tego co rok na wysp\u0119 przybywaj\u0105 miliony turyst\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Wed\u0142ug popularnego obecnie pogl\u0105du, jakoby przeludnienie mia\u0142o niekorzystnie wp\u0142ywa\u0107 na poziom \u017cycia, mieszka\u0144cy Manhattanu powinni si\u0119 znale\u017a\u0107 po\u015br\u00f3d najubo\u017cszych narod\u00f3w \u015bwiata. Tymczasem mimo tego, \u017ce Manhattan nie posiada las\u00f3w, farm, pastwisk, \u0142owisk czy kopal\u0144, doch\u00f3d na g\u0142ow\u0119 jest niebotyczny i wynosi 73 tys. dolar\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Por\u00f3wnajmy Manhattan z licz\u0105cym 46.907 mil kwadratowych powierzchni stanem Mississippi. Stan ten szczyci si\u0119 du\u017cym area\u0142em \u017cyznej ziemi, niezliczon\u0105 ilo\u015bci\u0105 jezior i rzek oraz g\u0119stymi lasami. Mississipi ma r\u00f3wnie\u017c szcz\u0119\u015bcie (je\u015bli we\u017amiemy pod uwag\u0119 \u00f3w „popularny pogl\u0105d”) posiada\u0107 1\/1000 g\u0119sto\u015bci zaludnienia Manhattanu (61 mieszka\u0144c\u00f3w na mil\u0119 kw.). Zgodnie z „popularnym pogl\u0105dem” mieszka\u0144cy Mississippi powinni by\u0107 bardziej zamo\u017cni ni\u017c Manhatta\u0144czycy. Jednak s\u0105 oni o wiele bardziej ubodzy. Na g\u0142ow\u0119 mieszka\u0144ca Mississippi przypada mniej ni\u017c 16 tys. dolar\u00f3w, co stanowi zaledwie 22% dochodu mieszka\u0144ca Manhattanu.<\/p>\r\n\r\n

R\u00f3wnie\u017c zgodnie z tym samym „popularnym pogl\u0105dem”, Rosja powinna znajdowa\u0107 si\u0119 w\u015br\u00f3d najbogatszych kraj\u00f3w na ziemi. Posiada rozleg\u0142e tereny le\u015bne, bogate z\u0142o\u017ca mineralne, ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 w\u00f3d brzegowych i wewn\u0119trznych, liczne grunty rolne, za\u015b jej g\u0119sto\u015b\u0107 zaludnienia stanowi 1\/3 g\u0119sto\u015bci zaludnienia Mississippi: 22 osoby na mil\u0119 kwadratow\u0105. Natomiast doch\u00f3d na g\u0142ow\u0119 w Rosji to mierne 7.700 dolar\u00f3w. Manhattan jest bogatszy od Mississippi a Mississippi o wiele bogatszy od Rosji.<\/p>\r\n\r\n

Oto dwa dodatkowe przyk\u0142ady. Na ka\u017cdej mili kw. Hongkongu zamieszkuje \u015brednio 15.966 os\u00f3b; doch\u00f3d na g\u0142ow\u0119 w tym rejonie znajduje si\u0119 po\u015br\u00f3d najwy\u017cszych w \u015bwiecie – 24.506 dolar\u00f3w. Skrajnym kontrastem jest s\u0142abo zaludniona Etiopia – \u015brednio 157 os\u00f3b na mil\u0119 kw., gdzie doch\u00f3d na g\u0142ow\u0119 jest najni\u017cszy w \u015bwiecie i wynosi 600 dolar\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Czy bogactwo jest przyczyn\u0105 ub\u00f3stwa?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Nie my\u015blcie, \u017ce bogactwo kraj\u00f3w rozwini\u0119tych pojawia si\u0119 kosztem kraj\u00f3w mniej rozwini\u0119tych. Badania empiryczne pokazuj\u0105, \u017ce najubo\u017csze regiony na kuli ziemskiej to te, kt\u00f3re nie posiadaj\u0105 znacz\u0105cych kontakt\u00f3w ze spo\u0142ecze\u0144stwami o silnie rozwini\u0119tych gospodarkach. Im silniejszy jest kontakt ubogiego narodu z bogatym spo\u0142ecze\u0144stwem, tym on sam staje si\u0119 bogatszy.<\/p>\r\n\r\n

Du\u017ca g\u0119sto\u015b\u0107 zaludnienia nie jest oczywi\u015bcie przyczyn\u0105 ub\u00f3stwa; niska z pewno\u015bci\u0105 nie skutkuje dobrobytem. Oczywiste dowody na to napotykamy wok\u00f3\u0142 nas. Mimo to dominuj\u0105cy pogl\u0105d podzielany przez wielu ludzi – w\u0142\u0105czaj\u0105c g\u0142\u00f3wnych urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych, ONZ, \u015brodowiska akademickie i fundacje – g\u0142osi, \u017ce wi\u0119ksza g\u0119sto\u015b\u0107 zaludnienia poci\u0105ga za sob\u0105 obni\u017cenie dobrobytu materialnego dla przeci\u0119tnego cz\u0142owieka.<\/p>\r\n\r\n

Dlaczego? Przecie\u017c nie jest to przypadek tego typu, gdy materia\u0142 dowodowy jest dwuznaczny, skomplikowany czy niewystarczaj\u0105cy.<\/p>\r\n\r\n

Jednym z powod\u00f3w ci\u0105g\u0142ej nie\u015bwiadomo\u015bci oczywistego faktu, i\u017c dobrobytowi nie zagra\u017ca g\u0119sto\u015b\u0107 zaludnienia jest niemo\u017cno\u015b\u0107 uznania pogl\u0105du, \u017ce to ludzki umys\u0142 jest najwy\u017cszym zasobem.<\/p>\r\n\r\n

Bogactwo nie jest wytwarzane w spos\u00f3b automatyczny przez natur\u0119 a nast\u0119pnie „rozdawane” w celach konsumpcyjnych biernym narodom. Bogactwo, ca\u0142e bogactwo, ka\u017cda jego cz\u0119\u015b\u0107 wymaga do wytworzenia go aktywnego i racjonalnego zaanga\u017cowania ludzkiego. Bez kreatywnych umys\u0142\u00f3w ludzkich i wysi\u0142ku nie istnia\u0142oby \u017cadne bogactwo. Nawet naj\u017cy\u017aniejsza ziemia nie da\u0142aby plon\u00f3w; rzeki i oceany nie dawa\u0142yby ryb; lasy nie dostarcza\u0142yby tarcicy czy zwierzyny \u0142ownej. Ani minera\u0142y, ani substancje chemiczne, ani tkaniny, ani schronienie, ani papier, ani stal, ani leki, ani wino, ani nic nie istnia\u0142oby bez ludzkiej kreatywno\u015bci, wysi\u0142ku i pokojowej wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\r\n\r\n

Oczywiste zatem jest, \u017ce bardziej kreatywne istoty ludzkie wytwarzaj\u0105 wi\u0119cej dobrobytu. Jak ci\u0105gle przypominaj\u0105 nam wszyscy wielcy ekonomi\u015bci – Adam Smith, F.A. Hayek, Peter Bauer, Julian Simon i Vernon Smith – ludzie s\u0105 znacznie bardziej kreatywni i produktywni, gdy nie przeszkadza im si\u0119 w prowadzeniu negocjacji i wzajemnej wymiany.<\/p>\r\n\r\n

Dlatego miejsca takie jak Nowy Jork i Hongkong s\u0105 bogate gdy\u017c s\u0105 g\u0119sto zaludnione wolnymi lud\u017ami. Miejsca takie jak Etiopia i Rosja s\u0105 biedne poniewa\u017c maj\u0105 niewiele wolnych umys\u0142\u00f3w ludzkich. \u0179aden inny fakt nie jest bardziej pewny i oczywisty.<\/p>\r\n\r\n

Donald Boudreaux<\/strong><\/em>
\r\n (11 maja 2009)<\/em>
\r\n T\u0142um. Agnieszka \u0141aska<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n

Donald Boudreaux<\/strong> pracuje na wydziale ekonomii George Mason University oraz jest by\u0142ym prezesem FEE. Tekst publikujemy za zgod\u0105 Autora. Przedruk wy\u0142\u0105cznie za podaniem \u017ar\u00f3d\u0142a www.kapitalizm.republika.pl<\/a><\/p><\/blockquote>\r\n\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Za: Strona prokapitalistyczna<\/a><\/p>\r\n\r\n


<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"„Paradoksalnie narodziny dziecka s\u0105 odnotowywane jako zmniejszenie dochodu narodowego na g\u0142ow\u0119, podczas gdy narodziny zwierz\u0119cia hodowlanego zwi\u0119kszaj\u0105 go.” – Peter Bauer (1991) Ka\u017cdy mijaj\u0105cy rok u\u015bwiadamia mi jak zadziwiaj\u0105ca jest zdolno\u015b\u0107 cz\u0142owieka do niedostrzegania tego co oczywiste. Nie mam tu na my\u015bli tych aspekt\u00f3w rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3re mo\u017cna poj\u0105\u0107 jedynie po specjalistycznym przeszkoleniu. Przyk\u0142adowo – profesjonalny […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[94,49,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9504"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9504"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9504\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}