{"id":94718,"date":"2017-03-27T10:26:08","date_gmt":"2017-03-27T14:26:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=94718"},"modified":"2017-03-27T10:29:49","modified_gmt":"2017-03-27T14:29:49","slug":"nie-warto-odwracac-sie-od-bialorusi-rozmowa-z-dr-andrzejem-zapalowskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=94718","title":{"rendered":"Nie warto odwraca\u0107 si\u0119 od Bia\u0142orusi – rozmowa z dr. Andrzejem Zapa\u0142owskim<\/em>"},"content":{"rendered":"

Z dr. Andrzejem Zapa\u0142owskim, historykiem, wyk\u0142adowc\u0105 akademickim, ekspertem ds. bezpiecze\u0144stwa, prezesem rzeszowskiego oddzia\u0142u Polskiego Towarzystwa Geopolitycznego, rozmawia Mariusz Kamieniecki<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Przez ostatnie 20 lat polityka wschodnia polskich w\u0142adz widziana jest przez pryzmat zagro\u017ce\u0144 ze strony Rosji i tzw. strategiczne partnerstwo z Ukrain\u0105, natomiast w cieniu pozostaje Bia\u0142oru\u015b. Dlaczego\u2026?<\/strong><\/p>\r\n

– Bia\u0142oru\u015b po doj\u015bciu Alaksandra \u0141ukaszenki do w\u0142adzy zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 ponownie w kierunku wsp\u00f3\u0142pracy z Rosj\u0105, natomiast Ukraina zacz\u0119\u0142a balansowa\u0107 mi\u0119dzy Zachodem a Rosj\u0105. Dlatego te\u017c wiele pa\u0144stw Unii Europejskiej, a tak\u017ce Stany Zjednoczone podj\u0119\u0142y kroki maj\u0105ce na celu wyrwanie tego pa\u0144stwa spod wp\u0142yw\u00f3w Moskwy. Wspomniane dzia\u0142ania mia\u0142y na celu uniemo\u017cliwienie Rosji odbudowy swoich wp\u0142yw\u00f3w w Europie. Bia\u0142oru\u015b by\u0142a poprzez to na drugim planie zainteresowania Zachodu.<\/p>\r\n

Dla naszego bezpiecze\u0144stwa na wschodzie najwa\u017cniejsza jest Ukraina jako bufor mi\u0119dzy Rosj\u0105 a Polsk\u0105?<\/strong><\/p>\r\n

– Rzeczywi\u015bcie tak si\u0119 wielu wydaje, ale tak nie jest. Dla Polski obecnie istotniejsze jest funkcjonowanie – w miar\u0119 – niezale\u017cnego pa\u0144stwa bia\u0142oruskiego. Je\u017celi z perspektywy wiek\u00f3w spojrzymy na tradycyjne ekspansje na Polsk\u0119, to kierunek ukrai\u0144ski by\u0142 w wi\u0119kszo\u015bci zwi\u0105zany z zagro\u017ceniami z po\u0142udniowej Europy i Bliskiego Wschodu. Natomiast kierunek bia\u0142oruski by\u0142 g\u0142\u00f3wnym traktem, kt\u00f3ry generowa\u0142 zagro\u017cenia dla naszej pa\u0144stwowo\u015bci. Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, i\u017c Bia\u0142orusini s\u0105 najbli\u017csi Polakom, bo s\u0105 wsp\u00f3\u0142obywatelami Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w. Przez wieki wzajemnie gwarantowali\u015bmy sobie bezpiecze\u0144stwo i tak powinno by\u0107 w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\r\n

Co zatem powinno by\u0107 celem polskiej polityki zagranicznej na kierunku wschodnim?<\/strong><\/p>\r\n

– Po pierwsze, polska polityka zagraniczna powinna by\u0107 nastawiona na ustabilizowanie sytuacji na Ukrainie, a po drugie, na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Bia\u0142orusi\u0105, nawet bior\u0105c pod uwag\u0119 g\u0142\u0119bokie zwi\u0105zki tego pa\u0144stwa z Rosj\u0105. Istotnym elementem zacie\u015bnienia wsp\u00f3\u0142pracy jest tak\u017ce wysoce prawdopodobny przebieg tego chi\u0144skiego projektu Nowego Jedwabnego Szlaku w\u0142a\u015bnie przez Bia\u0142oru\u015b i Polsk\u0119. Ukraina ze wzgl\u0119du na to, i\u017c jest i b\u0119dzie jeszcze przez lata pa\u0144stwem zdestabilizowanym, sama siebie skazuje na peryferyjno\u015b\u0107 w tym projekcie. \u0179eby ten projekt m\u00f3g\u0142 si\u0119 zi\u015bci\u0107, musz\u0105 by\u0107 spe\u0142nione pewne warunki, a zw\u0142aszcza utrzymanie stabilizacji tego obszaru. W przeciwnym wypadku mo\u017ce to skutkowa\u0107 zako\u0144czeniem projektu nad Ba\u0142tykiem z wykluczeniem zar\u00f3wno Polski, jak i Bia\u0142orusi. Sam projekt Jedwabnego Szlaku jest dla naszego regionu wielk\u0105 szans\u0105, zw\u0142aszcza \u017ce Polska i Bia\u0142oru\u015b le\u017c\u0105 na peryferiach wp\u0142yw\u00f3w interes\u00f3w Chin, co jest niezwykle wa\u017cne z punktu widzenia naszego bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

Bia\u0142oru\u015b prze\u017cywaj\u0105ca powa\u017cne trudno\u015bci gospodarcze z nieprzewidywalnym \u0141ukaszenk\u0105 mo\u017ce by\u0107 stabilizatorem blokuj\u0105cym dalsz\u0105 dezintegracj\u0119 ca\u0142ej Europy Wschodniej?<\/strong><\/p>\r\n

– Ostatnie dwie dekady pokaza\u0142y, \u017ce Alaksandr \u0141ukaszenka jest bardziej przewidywalnym politykiem ni\u017c ostatni prezydenci Ukrainy Wiktor Juszczenko, Wiktor Janukowycz czy Petro Poroszenko. Oczywi\u015bcie nie do zaakceptowania jest \u0142amanie praw cz\u0142owieka w tym pa\u0144stwie, ale istnienie niezale\u017cnej Bia\u0142orusi jest wa\u017cniejsze dla Polski ni\u017c forma ustroju tam panuj\u0105ca. Je\u017celi nie przeszkadza nam dyktatura w Arabii Saudyjskiej czy formuj\u0105ca si\u0119 obecnie dyktatura w Turcji, to dlaczego znacznie wa\u017cniejsz\u0105 z naszego punktu widzenia Bia\u0142oru\u015b mamy traktowa\u0107 inaczej? Warto przy tym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce o ile destabilizacja Ukrainy jest obecnie zwi\u0105zana ze wschodnimi terenami tego pa\u0144stwa, a wi\u0119c stosunkowo daleko od naszych granic, to ewentualna destabilizacja Bia\u0142orusi b\u0119dzie tu\u017c przy naszej granicy i – co wi\u0119cej – b\u0119dzie si\u0119 odbywa\u0107 kosztem naszych rodak\u00f3w \u017cyj\u0105cych w tym kraju.<\/p>\r\n

No dobrze, ale czy mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o bli\u017cszej wsp\u00f3\u0142pracy z pa\u0144stwem, kt\u00f3re nie uznaje Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Bia\u0142orusi?<\/strong><\/p>\r\n

– Cz\u0119\u015bciowo Polska jest sama tego winna i musimy to naprawi\u0107. Zwi\u0105zek Polak\u00f3w na Bia\u0142orusi by\u0142 kilkakrotnie wi\u0119ksz\u0105 pot\u0119g\u0105 od organizacji Polak\u00f3w na Litwie. Niestety w ostatnich latach pozwolili\u015bmy, aby r\u00f3\u017cni nieodpowiedzialni politycy pr\u00f3bowali wykorzysta\u0107 naszych rodak\u00f3w do poparcia opozycji bia\u0142oruskiej. To by\u0142o dalece nieodpowiedzialne dzia\u0142anie, kt\u00f3re odbija si\u0119 czkawk\u0105.<\/p>\r\n

W grudniu 2016 r. w Mi\u0144sku go\u015bci\u0142 marsza\u0142ek Senatu Stanis\u0142aw Karczewski, a wcze\u015bniej wicepremier Mateusz Morawiecki i minister Witold Waszczykowski. Czy to oznacza, \u017ce obecne polskie w\u0142adze dostrzegaj\u0105 potencja\u0142 Bia\u0142orusi?<\/strong><\/p>\r\n

– Na razie to s\u0105 tylko gesty i wizyty maj\u0105ce os\u0142abi\u0107 dotychczasowe napi\u0119cia mi\u0119dzy naszymi pa\u0144stwami. Tutaj potrzebne jest teraz wsparcie finansowe pa\u0144stwa bia\u0142oruskiego, a nie pakowanie pieni\u0119dzy w skorumpowan\u0105 Ukrain\u0119, kt\u00f3rej los wydaje si\u0119 przes\u0105dzony.<\/p>\r\n

Zacie\u015bniaj\u0105c relacje z Bia\u0142orusi\u0105, mimo wszystko nie wchodzimy w sfer\u0119 wp\u0142ywu Moskwy. Czy to jeszcze bardziej nie zaostrzy naszych relacji z Rosj\u0105?<\/strong><\/p>\r\n

– Bia\u0142oru\u015b mo\u017ce by\u0107 pa\u0144stwem, kt\u00f3re we wsp\u00f3\u0142pracy Polski z Rosj\u0105 b\u0119dzie stabilizatorem w tej cz\u0119\u015bci Europy. Dlatego te\u017c nie wolno podejmowa\u0107 dzia\u0142a\u0144 mog\u0105cych mie\u0107 znamiona pr\u00f3by wyrwania Bia\u0142orusi spod wp\u0142yw\u00f3w Moskwy. Wybory w tej sprawie zostawmy mieszka\u0144com tego pa\u0144stwa.<\/p>\r\n

Czy nie jest tak, \u017ce Bia\u0142oru\u015b usi\u0142uj\u0105ca si\u0119 wyrwa\u0107 z orbity Rosji u\u017cywa Polski jako narz\u0119dzia?<\/strong><\/p>\r\n

– Jeszcze raz podkre\u015bl\u0119, i\u017c destabilizacja Bia\u0142orusi to gro\u017aba prawdziwego konfliktu NATO z Rosj\u0105 na terytorium g\u0142\u00f3wnie Polski i Bia\u0142orusi. Czy obu pa\u0144stwom o to chodzi, aby sta\u0107 si\u0119 polem konfliktu mocarstw o wp\u0142ywy?  Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie. Jeste\u015bmy cz\u0119\u015bci\u0105 Zachodu i jeste\u015bmy zwi\u0105zani sojuszami, kt\u00f3re musimy wype\u0142nia\u0107, ale wystawianie si\u0119 Polski na konflikt to nie niwelowanie zagro\u017ce\u0144, ale danie przyzwolenia, aby pa\u0144stwa trzecie nami gra\u0142y na tym kierunku.<\/p>\r\n

A jak nasza ewentualna bli\u017csza wsp\u00f3\u0142praca z Bia\u0142orusi\u0105 mo\u017ce by\u0107 postrzegana przez pa\u0144stwa Unii Europejskiej?<\/strong><\/p>\r\n

– Pa\u0144stwa Unii jako\u015b specjalnie nie protestuj\u0105, kiedy ponad ich g\u0142owami Berlin buduje most z Moskw\u0105. Tym bardziej w tym przypadku nie powinno to budzi\u0107 niczyich zastrze\u017ce\u0144, zw\u0142aszcza \u017ce na Bia\u0142orusi ju\u017c teraz dzia\u0142a kilkakrotnie wi\u0119cej firm brytyjskich i niemieckich ni\u017c polskich. Od strony inwestycyjnej jest to pa\u0144stwo stabilne i otwarte na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z zagranic\u0105. O tym zreszt\u0105 m\u00f3wi wielu polskich przedsi\u0119biorc\u00f3w. I to warto r\u00f3wnie wykorzysta\u0107.<\/p>\r\n

Co zyskujemy, wspieraj\u0105c Bia\u0142oru\u015b i wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z ni\u0105? <\/strong><\/p>\r\n

– Przede wszystkim korzy\u015bci\u0105 jest stabilne pa\u0144stwo u naszych wschodnich granic, z kt\u00f3rym mo\u017cemy wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 chocia\u017cby w kwestii niwelowania presji migracyjnej z pa\u0144stw muzu\u0142ma\u0144skich by\u0142ego Zwi\u0105zku Sowieckiego. Je\u017celi za\u0142o\u017cymy, i\u017c Ukraina jeszcze przez lata b\u0119dzie zdestabilizowana na r\u00f3\u017cnych poziomach, w tym zw\u0142aszcza gospodarczo, a Litwa ma znikomy potencja\u0142 gospodarczy, demograficzny i geopolityczny, to Bia\u0142oru\u015b jest bardzo dobrze rokuj\u0105cym partnerem gospodarczym.  <\/p>\r\n

Jak Polska i Bia\u0142oru\u015b ze wzgl\u0119du na swoje po\u0142o\u017cenie rysuj\u0105 si\u0119 w \u015bwiatowej geopolityce?<\/strong><\/p>\r\n

– Dla Stan\u00f3w Zjednoczonych zar\u00f3wno Polska, jak i Bia\u0142oru\u015b s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tzw. Rimlandu, czyli pasa pa\u0144stw granicz\u0105cych z Rosj\u0105, nad kt\u00f3rymi kontrola zapewnia przewag\u0119 strategiczn\u0105 Waszyngtonu nad Rosj\u0105 i Chinami. Dla Moskwy Bia\u0142oru\u015b jest obszarem rdzeniowym dla rosyjskich koncepcji geopolitycznych, obszarem wy\u0142\u0105cznych wp\u0142yw\u00f3w tego pa\u0144stwa, a zatem jest postrzegana jako niesamodzielne i niesuwerenne pa\u0144stwo. Natomiast Polska jest widziana jako pa\u0144stwo, w kt\u00f3rym trzeba zneutralizowa\u0107 wp\u0142ywy Stan\u00f3w Zjednoczonych. Tak czy inaczej zar\u00f3wno Polska, jak i Bia\u0142oru\u015b s\u0105 polem konfrontacji mocarstw. W dobrze poj\u0119tym naszym wsp\u00f3lnym interesie jest niedopuszczenie do wykorzystania naszych pa\u0144stw do rywalizacji pa\u0144stw trzecich. Dlatego te\u017c nasze geopolityczne po\u0142o\u017cenie z obszaru rywalizacji mocarstw musimy przekszta\u0142ci\u0107 w obszar mo\u017cliwej wsp\u00f3\u0142pracy, bo to odnosi si\u0119 do naszego egzystencjonalnego bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/p>\r\n

Mariusz Kamieniecki<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z dr. Andrzejem Zapa\u0142owskim, historykiem, wyk\u0142adowc\u0105 akademickim, ekspertem ds. bezpiecze\u0144stwa, prezesem rzeszowskiego oddzia\u0142u Polskiego Towarzystwa Geopolitycznego, rozmawia Mariusz Kamieniecki Przez ostatnie 20 lat polityka wschodnia polskich w\u0142adz widziana jest przez pryzmat zagro\u017ce\u0144 ze strony Rosji i tzw. strategiczne partnerstwo z Ukrain\u0105, natomiast w cieniu pozostaje Bia\u0142oru\u015b. Dlaczego\u2026? – Bia\u0142oru\u015b po doj\u015bciu Alaksandra \u0141ukaszenki do w\u0142adzy zwr\u00f3ci\u0142a […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[168,98,141,167],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94718"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94718"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94718\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}