{"id":94285,"date":"2017-03-07T10:01:41","date_gmt":"2017-03-07T15:01:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=94285"},"modified":"2017-03-28T10:47:48","modified_gmt":"2017-03-28T14:47:48","slug":"naduzycia-staja-sie-norma-czas-powstrzymac-upadek-muzyki-sakralnej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=94285","title":{"rendered":"Nadu\u017cycia staj\u0105 si\u0119 norm\u0105. Czas powstrzyma\u0107 upadek muzyki sakralnej"},"content":{"rendered":"

Muzyka sakralna wymaga dzi\u015b wi\u0119kszej uwagi. \u201eTa pami\u0119\u0107, ta skarbnica, jak\u0105 jest nasza katolicka tradycja, nie jest czym\u015b tylko przesz\u0142ym. Jest to wci\u0105\u017c \u017cywotna si\u0142a w tera\u017aniejszo\u015bci i zawsze b\u0119dzie darem pi\u0119kna dla przysz\u0142ych pokole\u0144\u201d – zauwa\u017caj\u0105 muzycy.<\/strong><\/p>\r\n

Ponad dwustu muzyk\u00f3w, duszpasterzy, uczonych i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w muzyki z ca\u0142ego \u015bwiata podpisa\u0142o deklaracj\u0119 w sprawie muzyki sakralnej Cantate Domino canticum novum<\/em>, by uczci\u0107 50 rocznic\u0119 instrukcji o muzyce w \u015bwi\u0119tej liturgii Musica sacram<\/em>. Deklaracja zosta\u0142a opublikowana 5 marca w sze\u015bciu j\u0119zykach (angielskim, w\u0142oskim, hiszpa\u0144skim, portugalskim, francuskim i niemieckim).<\/p>\r\n

\u201eMy, ni\u017cej podpisani, (…) pokornie ofiarujemy to o\u015bwiadczenie katolickiej wsp\u00f3lnocie na ca\u0142ym \u015bwiecie, wyra\u017caj\u0105c nasz\u0105 wielk\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do ko\u015bcielnej skarbnicy muzyki sakralnej i nasz\u0105 g\u0142\u0119bok\u0105 trosk\u0119 o jej obecn\u0105 trudn\u0105 sytuacj\u0119\u201d – pisz\u0105 sygnatariusze.<\/p>\r\n

Dalej we wst\u0119pie czytamy: \u201eCantate Domino canticum novum, cantate Domino omnis terra (Ps 96): ten \u015bpiew na chwa\u0142\u0119 Boga rozbrzmiewa\u0142 przez ca\u0142\u0105 histori\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa, od pocz\u0105tku do dnia dzisiejszego. Zar\u00f3wno Pismo \u015awi\u0119te, jak i \u015awi\u0119ta Tradycja daj\u0105 \u015bwiadectwo tej wielkiej mi\u0142o\u015bci do pi\u0119kna i si\u0142y muzyki w oddawaniu czci Bogu Wszechmog\u0105cemu. Skarbnica muzyki sakralnej zawsze by\u0142a ho\u0142ubiona w Ko\u015bciele katolickim przez jego \u015bwi\u0119tych, teolog\u00f3w, papie\u017cy i ludzi \u015bwieckich\u201d.<\/p>\r\n

Podpisani zwracaj\u0105 uwag\u0119 na to, \u017ce wyraz tej mi\u0142o\u015bci do muzyki sakralnej i praktyki mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w literaturze chrze\u015bcija\u0144skiej, ale tak\u017ce w licznych dokumentach papieskich, pocz\u0105wszy od Jana XXII, a na Janie Pawle II sko\u0144czywszy. \u201eTa olbrzymia ilo\u015b\u0107 dokumentacji sk\u0142ania nas do potraktowania z niezmiern\u0105 powag\u0105 znaczenie i rol\u0119 muzyki w liturgii. To znaczenie jest zwi\u0105zane z g\u0142\u0119bok\u0105 relacj\u0105 pomi\u0119dzy liturgi\u0105 a muzyk\u0105, zwi\u0105zkiem, kt\u00f3ry jest obustronny: dobra liturgia uwzgl\u0119dnia dobr\u0105 muzyk\u0119, ale niskie standardy w muzyce liturgicznej tak\u017ce ogromnie wp\u0142ywaj\u0105 na liturgi\u0119\u201d.<\/p>\r\n

Autorzy deklaracji podkre\u015blaj\u0105 ekumeniczne znaczenie muzyki, je\u015bli we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119, jak ogromn\u0105 wag\u0119 przyk\u0142ada si\u0119 do jej wysokiego poziomu \u201ew innych tradycjach chrze\u015bcija\u0144skich\u201d i wymieniaj\u0105 tu zw\u0142aszcza anglikan\u00f3w, luteran\u00f3w i wschodnie prawos\u0142awie.<\/p>\r\n

Traktuj\u0105c 50 rocznic\u0119 og\u0142oszenia Musicam Sacram jako \u201ewa\u017cny kamie\u0144 milowy\u201d, sygnatariusze stwierdzaj\u0105, \u017ce \u201enie mog\u0105 przesta\u0107 my\u015ble\u0107 o via dolorosa muzyki sakralnej (…). Niekt\u00f3re idee, nigdy wcze\u015bniej nieobecne w dokumentach Soboru, zosta\u0142y si\u0142\u0105 wprowadzone do praktyki, czasami przy braku czujno\u015bci ze strony duchowie\u0144stwa i hierarchii ko\u015bcielnej. W niekt\u00f3rych krajach skarbnica muzyki sakralnej, o kt\u00f3rej zachowanie prosi\u0142 Sob\u00f3r, nie tylko nie zosta\u0142a zachowana, ale nawet si\u0119 jej sprzeciwiano\u201d.<\/p>\r\n

Wyra\u017caj\u0105c zatroskanie o \u201eop\u0142akan\u0105 sytuacj\u0119 muzyki sakralnej i liturgii\u201d oraz nadu\u017cycia, kt\u00f3re s\u0105 \u201eobecnie niemal norm\u0105, a nie wyj\u0105tkiem\u201d, autorzy w punktach przedstawiaj\u0105 niekt\u00f3re elementy budz\u0105ce niepok\u00f3j:<\/p>\r\n

1. Jako pierwszy wymieniaj\u0105 \u201eutrat\u0119 zrozumienia muzycznego kszta\u0142tu liturgii, to znaczy, \u017ce muzyka jest nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 samej istoty liturgii jako publicznego, formalnego, uroczystego kultu Boga. Nie mamy jedynie \u015bpiewa\u0107 na Mszy, ale \u015bpiewa\u0107 Msz\u0119\u201d. Podkre\u015blaj\u0105 rol\u0119 tych cz\u0119\u015bci Mszy, kt\u00f3re kap\u0142an \u201epowinien \u015bpiewa\u0107 wed\u0142ug tonacji podanej w Mszale\u201d, rol\u0119 chora\u0142u gregoria\u0144skiego i muzyki nim inspirowanej. Jednocze\u015bnie mowa jest o \u201egnu\u015bno\u015bci liturgicznej\u201d, kt\u00f3rej przejawem jest brak \u015bpiewu w trakcie liturgii (tak\u017ce ze strony wiernych), stosowanie \u201emuzyki u\u017cytecznej\u201d, brak edukacji w\u0142asnej i innych co do tradycji Ko\u015bcio\u0142a, brak \u015brodk\u00f3w na \u201ebudowanie programu muzyki sakralnej\u201d.<\/p>\r\n

2. \u201eTa utrata liturgicznego i teologicznego zrozumienia idzie w parze z przyj\u0119ciem sekularyzmu. Sekularyzm popularnych styl\u00f3w muzycznych przyczyni\u0142 si\u0119 do desakralizacji liturgii\u201d. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z antropocentryzmem w liturgii, a tak\u017ce z \u201eniew\u0142a\u015bciwymi relacjami z kultur\u0105\u201d. Zamiast wynosi\u0107 kultur\u0119 na wy\u017cszy poziom i j\u0105 oczyszcza\u0107, Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest \u201ewykorzystywany przez dominuj\u0105c\u0105 kultur\u0119 \u015bwieck\u0105, zrodzon\u0105 ze sprzeciwu wobec chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d.<\/p>\r\n

3. Autorzy zwracaj\u0105 uwag\u0119 na istnienie grup domagaj\u0105cych si\u0119 \u201eodnowy, kt\u00f3ra nie odzwierciedla nauczania Ko\u015bcio\u0142a, ale raczej s\u0142u\u017cy ich w\u0142asnemu programowi, \u015bwiatopogl\u0105dowi i interesom\u201d. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z niskim poziomem \u201enowej muzyki liturgicznej\u201d i pogard\u0105 dla \u201enajwy\u017cszego wzoru\u201d, jakim powinien by\u0107 chora\u0142 gregoria\u0144ski, nie jako ograniczenie, ale \u201efundament, na kt\u00f3rym mo\u017ce rozkwita\u0107 natchnienie. Je\u015bli pragniemy, by ludzie szukali Jezusa, musimy przygotowa\u0107 dom przy u\u017cyciu tego, co najlepszego ma Ko\u015bci\u00f3\u0142 do zaoferowania\u201d.<\/p>\r\n

4. \u201eTa pogarda dla chora\u0142u gregoria\u0144skiego i tradycyjnego repertuaru jest oznak\u0105 du\u017co wi\u0119kszego problemu, kt\u00f3rym jest pogarda dla Tradycji\u201d. Autorzy przypominaj\u0105, \u017ce niegdy\u015b Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u201eby\u0142 tw\u00f3rc\u0105 i arbitrem kultury\u201d, zamiast \u201ebiec za najnowsz\u0105 mod\u0105\u201d. Za\u015b \u201eodzyskanie jedno\u015bci, integralno\u015bci i harmonii i nauczania katolickiego jest warunkiem przywr\u00f3cenia liturgii i jej muzyki do szlachetnego stanu\u201d.<\/p>\r\n

5. \u201eKolejn\u0105 przyczyn\u0105 dekadencji muzyki sakralnej jest klerykalizm, nadu\u017cycie stanowiska i statusu duchownego\u201d, podczas gdy \u015bwieccy muzycy mogliby zapewni\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi to, czego nie s\u0105 w stanie niekt\u00f3rzy duchowni \u201ekiepsko wykszta\u0142ceni w wielkiej tradycji muzyki sakralnej\u201d i podejmuj\u0105cy b\u0142\u0119dne decyzje.<\/p>\r\n

6. Ostatnim z punkt\u00f3w jest kwestia \u201eniewystarczaj\u0105cego (a chwilami niesprawiedliwego) wynagrodzenia muzyk\u00f3w \u015bwieckich\u201d, kt\u00f3rzy powinni otrzymywa\u0107 tak samo godn\u0105 zap\u0142at\u0119, jak inni, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017c\u0105 Ko\u015bcio\u0142owi.<\/p>\r\n

Autorzy jednak nie chc\u0105 poprzesta\u0107 tylko na krytyce, ale proponuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c pozytywne rozwi\u0105zania obecnego kryzysu, maj\u0105c na celu \u201eprzywr\u00f3cenie godno\u015bci liturgii i jej muzyce w Ko\u015bciele\u201d:<\/p>\r\n

1. Podkre\u015blaj\u0105c umi\u0142owanie chora\u0142u gregoria\u0144skiego i polifonii sakralnej, prosz\u0105 \u201eo potwierdzenie tego dziedzictwa wraz ze wsp\u00f3\u0142czesnymi kompozycjami sakralnymi w j. \u0142aci\u0144skim albo j\u0119zykach narodowych, kt\u00f3re czerpi\u0105 swoj\u0105 inspiracj\u0119 z tej wielkiej tradycji\u201d oraz o podj\u0119cie konkretnych krok\u00f3w po to, \u201eaby wszyscy katolicy mogli wy\u015bpiewywa\u0107 chwa\u0142\u0119 Boga\u201d na ca\u0142ym \u015bwiecie \u201ejednym g\u0142osem, jedn\u0105 my\u015bl\u0105 i sercem, jedn\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 kultur\u0105, kt\u00f3ra przekracza wszystkie ich r\u00f3\u017cnice\u201d. To samo dotyczy organ\u00f3w dla u\u017cytku \u201eliturgii \u015bwi\u0119tej, ze wzgl\u0119du na ich wyj\u0105tkow\u0105 zdolno\u015b\u0107 wznoszenia serc ku Panu i ze wzgl\u0119du na to, \u017ce doskonale nadaj\u0105 si\u0119 do wspierania \u015bpiewu ch\u00f3r\u00f3w i wiernych\u201d.<\/p>\r\n

2. Sygnatariusze podkre\u015blaj\u0105 potrzeb\u0119 zaczynania edukacji muzycznej i liturgicznej od dzieci, by wyrabia\u0107 ich dobry gust. Podwa\u017caj\u0105 jednocze\u015bnie opini\u0119 tych, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce \u201edzieci nie potrafi\u0105 doceni\u0107 pi\u0119kna prawdziwej sztuki\u201d. Je\u015bli zastosuje si\u0119 \u201epedagogik\u0119, kt\u00f3ra pomo\u017ce im zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do pi\u0119kna liturgii, dzieci zostan\u0105 uformowane w spos\u00f3b, kt\u00f3ry wzmocni ich si\u0142\u0119, gdy\u017c zaoferuje si\u0119 im po\u017cywny duchowy chleb, a nie na poz\u00f3r smaczne, ale niezdrowe jedzenie pochodzenia przemys\u0142owego\u201d.<\/p>\r\n

3. Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 powy\u017cszy cel, konieczny jest \u201esilny laikat, kt\u00f3ry b\u0119dzie przestrzega\u0107 Magisterium. (…) Dobrze wykszta\u0142ceni \u015bwieccy w obszarach, kt\u00f3re maj\u0105 zwi\u0105zek ze sztuk\u0105 i muzyk\u0105\u201d, mogliby \u201ewnie\u015b\u0107 sw\u00f3j pe\u0142ny wk\u0142ad tam, gdzie \u015bwi\u0119cenia nie s\u0105 wymogiem\u201d.<\/p>\r\n

4. \u201eNale\u017cy domaga\u0107 si\u0119 wy\u017cszych kryteri\u00f3w, je\u015bli chodzi o repertuar muzyczny i umiej\u0119tno\u015bci dla katedr i bazylik\u201d, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z zatrudnianiem przez biskup\u00f3w \u201eprzynajmniej profesjonalnego dyrygenta i\/albo organisty\u201d. Mogliby oni z kolei stanowi\u0107 przyk\u0142ad dla innych, \u0142\u0105cz\u0105c wielk\u0105 tradycj\u0119 z nowymi kompozycjami, kt\u00f3re by z niej wyrasta\u0142y.<\/p>\r\n

5. Autorzy proponuj\u0105 tak\u017ce wprowadzenie w ka\u017cdej bazylice i katedrze cotygodniowej Mszy w j. \u0142aci\u0144skim, \u201eaby zachowa\u0107 wi\u0119\u017a, jak\u0105 posiadamy, z naszym liturgicznym, kulturalnym, artystycznym i teologicznym dziedzictwem\u201d. Zwracaj\u0105 te\u017c uwag\u0119 na \u201eznak czas\u00f3w\u201d, jakim jest zainteresowanie \u201epi\u0119knem \u0142aciny w liturgii\u201d w\u015br\u00f3d ludzi m\u0142odych, kt\u00f3re nale\u017cy rozwija\u0107 przy pomocy stosownych \u015brodk\u00f3w.<\/p>\r\n

6. \u201eKszta\u0142cenie muzyczne i liturgiczne duchowie\u0144stwa powinno by\u0107 dla biskup\u00f3w priorytetem\u201d.<\/p>\r\n

7. \u201eKatoliccy wydawcy powinni jako sw\u00f3j podstawowy cel stawia\u0107 kszta\u0142cenie wiernych w zdrowej doktrynie katolickiej i dobrych praktykach liturgicznych, a nie zarabianie pieni\u0119dzy\u201d. Powinno to by\u0107 powi\u0105zane z zaprzestaniem upowszechniania muzyki, \u201ekt\u00f3ra nie jest w\u0142a\u015bciwa dla liturgii\u201d.<\/p>\r\n

8. \u201eFormacja liturgist\u00f3w ma tak\u017ce znaczenie zasadnicze. Tak jak muzycy musz\u0105 zrozumie\u0107 podstawy historii liturgicznej i teologii, tak liturgi\u015bci musz\u0105 zdoby\u0107 wykszta\u0142cenie w dziedzinie chora\u0142u gregoria\u0144skiego, polifonii i ca\u0142ej tradycji muzycznej Ko\u015bcio\u0142a, aby potrafili rozr\u00f3\u017cni\u0107 pomi\u0119dzy tym, co dobre, a tym, co z\u0142e\u201d.<\/p>\r\n

Na ko\u0144cu swej deklaracji autorzy przytaczaj\u0105 s\u0142owa z encykliki Lumen fidei<\/em> papie\u017ca Franciszka: \u201ejako odpowied\u017a na uprzedzaj\u0105ce j\u0105 S\u0142owo, wiara Abrahama b\u0119dzie zawsze aktem pami\u0119ci. Jednak ta pami\u0119\u0107, b\u0119d\u0105c pami\u0119ci\u0105 o obietnicy, nie zamyka si\u0119 w przesz\u0142o\u015bci, staje si\u0119 zdolna otworzy\u0107 na przysz\u0142o\u015b\u0107, o\u015bwieci\u0107 przemierzan\u0105 drog\u0119. Wida\u0107 wi\u0119c, \u017ce wiara, jako pami\u0119\u0107 o przysz\u0142o\u015bci, memoria futuri, jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z nadziej\u0105\u201d (Lf 9).<\/p>\r\n

I nast\u0119pnie konkluduj\u0105: \u201eta pami\u0119\u0107, ta skarbnica, jak\u0105 jest nasza katolicka tradycja, nie jest czym\u015b tylko przesz\u0142ym. Jest to wci\u0105\u017c \u017cywotna si\u0142a w tera\u017aniejszo\u015bci i zawsze b\u0119dzie darem pi\u0119kna dla przysz\u0142ych pokole\u0144\u201d.<\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: RorateCaeli.com<\/p>\r\n

Jan J. Franczak<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Muzyka sakralna wymaga dzi\u015b wi\u0119kszej uwagi. \u201eTa pami\u0119\u0107, ta skarbnica, jak\u0105 jest nasza katolicka tradycja, nie jest czym\u015b tylko przesz\u0142ym. Jest to wci\u0105\u017c \u017cywotna si\u0142a w tera\u017aniejszo\u015bci i zawsze b\u0119dzie darem pi\u0119kna dla przysz\u0142ych pokole\u0144\u201d – zauwa\u017caj\u0105 muzycy. Ponad dwustu muzyk\u00f3w, duszpasterzy, uczonych i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w muzyki z ca\u0142ego \u015bwiata podpisa\u0142o deklaracj\u0119 w sprawie muzyki sakralnej […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[240,24],"class_list":["post-94285","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kosciol-na-swiecie","tag-art","tag-tridentine"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94285"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94285\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}