{"id":94175,"date":"2017-03-02T22:30:05","date_gmt":"2017-03-03T03:30:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=94175"},"modified":"2017-03-01T21:27:31","modified_gmt":"2017-03-02T02:27:31","slug":"dokad-tak-naprawde-moze-doprowadzic-nas-wzajemne-ubogacenie-peter-kwasniewski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=94175","title":{"rendered":"Dok\u0105d tak naprawd\u0119 mo\u017ce doprowadzi\u0107 nas \u201ewzajemne ubogacenie”? – Peter Kwasniewski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego libera\u0142owie nienawidz\u0105 Summorum Pontificum<\/em>, jest nast\u0119puj\u0105cy: doskonale zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce odnowa starej liturgii stwarza wyzwanie dla kluczowych zasad stoj\u0105cych za reform\u0105 liturgiczn\u0105 i wi\u0119kszo\u015bci\u0105 jej praktycznych skutk\u00f3w. Nie jest to „cofanie zegara”, lecz niszczenie go: owym zegarem jest osobliwe nowoczesne, zachodnie za\u0142o\u017cenie, wed\u0142ug kt\u00f3rego nasze praktyki musz\u0105 zosta\u0107 zmienione (lub zmieniane), w przeciwnym wypadku staj\u0105 si\u0119 skostnia\u0142e i trac\u0105 swe znaczenie. W rzeczywisto\u015bci to w\u0142a\u015bnie zbyt wiele zmian powoduje zatracenie znaczenia form – utrata \u015bwie\u017cego, wiecznego \u017ar\u00f3d\u0142a prowadzi do stagnacji i wysuszenia.<\/strong><\/p>\r\n

Prosz\u0119 wyobrazi\u0107 sobie nast\u0119puj\u0105cy scenariusz: powiedzmy, \u017ce istnieje wsp\u00f3lnota parafialna, w kt\u00f3rej po\u0142owa os\u00f3b ucz\u0119szcza na rozrywkowy, charyzmatyczny Novus Ordo, a druga po\u0142owa s\u0142ucha cichej Mszy. Na obydwie celebracje zezwala Ko\u015bci\u00f3\u0142. Charyzmatycy zapewne pomy\u015bl\u0105: „To my jeste\u015bmy naprawd\u0119 otwarci na dzia\u0142anie Ducha \u015awi\u0119tego i pokazujemy to poprzez spos\u00f3b, w jaki chwalimy Boga – z r\u0119kami i g\u0142osami. Ci katolicy, kt\u00f3rzy po prostu kl\u0119cz\u0105 cicho na starej Mszy, podczas gdy ksi\u0105dz robi wszystko – Ci to wiele trac\u0105!” Wierni na starej Mszy pewnie pomy\u015bl\u0105: „To w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b niezliczona rzesza m\u0119\u017cczyzn i kobiet zosta\u0142a u\u015bwi\u0119cona na przestrzeni dziej\u00f3w. To jest osobiste spotkanie z Panem w Jego M\u0119ce i misterium Eucharystii. Podczas tej liturgii g\u0142\u0119boko odczuwamy Obecno\u015b\u0107 Boga i daje nam to si\u0142\u0119 na ca\u0142y dzie\u0144, czy wr\u0119cz tydzie\u0144. To przykre, jak pomy\u015bli si\u0119, \u017ce ci charyzmatycy utkn\u0119li na poziomie w\u0142asnych emocji i nie si\u0119gaj\u0105 do tego g\u0142\u0119bszego do\u015bwiadczenia!”<\/p>\r\n

W ka\u017cdym z powy\u017cszych sposob\u00f3w my\u015blenia s\u0105 b\u0142\u0119dy; obydwa ocieraj\u0105 si\u0119 o grotesk\u0119. Charyzmatyk mo\u017ce w\u0142a\u015bciwie wej\u015b\u0107 w Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Ofiar\u0119 i cich\u0105 chwa\u0142\u0119 Eucharystycznego Pana; tradycjonalista mo\u017ce \u015bpiewa\u0107 Gloria z zapa\u0142em i \u017carliwie wzywa\u0107 Ducha \u015awi\u0119tego. Jednak\u017ce, po ludzku<\/em> rzecz bior\u0105c, czy\u017c nie widzimy, \u017ce te grupy, podj\u0105wszy decyzje, kt\u00f3re prowadz\u0105 ich w przeciwnych kierunkach, os\u0105dzaj\u0105 siebie nawzajem? Czy jest mo\u017cliwe, by jedna grupa nie my\u015bla\u0142a, \u017ce to co robi jest lepsze ni\u017c to, co robi ta druga – i to do tego stopnia, \u017ce w idealnym \u015bwiecie ta druga grupa by nie istnia\u0142a? Nie, nie jest to mo\u017cliwe: w przeciwnym wypadku nie robiliby tego, co uwa\u017caj\u0105 za lepsze. To dlatego „szalej\u0105cy na punkcie chora\u0142u, uwielbiaj\u0105cy \u0142acin\u0119 charyzmatyczny gitarzysta\/wokalista” jest r\u00f3wnie rzadkim zjawiskiem, co sprawnie funkcjonuj\u0105ca demokracja.<\/p>\r\n

W bardzo podobny spos\u00f3b majestatyczne katedry Wieku Wiary stanowi\u0105 oskar\u017cenie przeciwko sterylnym, modernistycznym ko\u015bcio\u0142om Corbusiera i jego na\u015bladowc\u00f3w; wspania\u0142e malowid\u0142a i rze\u017aby, kt\u00f3rych jest wiele w chrze\u015bcija\u0144skim \u015bwiecie, stanowi\u0105 oskar\u017cenie przeciwko kubistycznym klocom i filcowym proporczykom; strzeliste melodie chora\u0142u gregoria\u0144skiego i mistyczne harmonie polifonii stanowi\u0105 oskar\u017cenie przeciwko przyziemnemu sentymentalizmowi wsp\u00f3\u0142czesnej muzyki ko\u015bcielnej; szaty liturgiczne z jedwabnego brokatu i koronkowe alby stanowi\u0105 oskar\u017cenie przeciwko poliestrowym kreacjom i albom na rzepy; zdobne, wysadzane drogimi kamieniami z\u0142ote kielichy i pateny stanowi\u0105 oskar\u017cenie przeciwko niezgrabnym, niby-franciszka\u0144skim kubkom i talerzom. Nie jest mo\u017cliwe, \u017ceby takie rzeczy po prostu \u201ewsp\u00f3\u0142istnia\u0142y\u201d, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o dope\u0142nianiu siebie nawzajem. S\u0105 oponentami w pojedynku o wizerunek Ko\u015bcio\u0142a i dusze ludzi. Ko\u015bci\u00f3\u0142 wygl\u0105da<\/em> tak czy inaczej; ludzie s\u0105<\/em> tacy czy inni. Nie mamy tu do czynienia z katolickim \u201ezar\u00f3wno-i\u201d, lecz z metafizycznym \u201ealbo-albo\u201d.<\/p>\r\n

We\u017amy na przyk\u0142ad kl\u0119kanie przed przyj\u0119ciem Komunii \u015awi\u0119tej na j\u0119zyk od odpowiednio wy\u015bwi\u0119conego szafarza. Tradycyjny rzymski katolik uwa\u017ca, \u017ce ten spos\u00f3b jej przyjmowania, kt\u00f3ry rozwin\u0105\u0142 si\u0119 naturalnie jako wyraz czci dla Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu i na przestrzeni wiek\u00f3w uzyska\u0142 ca\u0142kowit\u0105 stabilno\u015b\u0107, przewy\u017csza w ka\u017cdy mo\u017cliwy spos\u00f3b<\/em> praktyki wdro\u017cone w ostatnich dekadach. Zatem, zachowuj\u0105c sp\u00f3jno\u015b\u0107, tradycyjny katolik b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c uwa\u017ca\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna praktyka przyjmowania Komunii na stoj\u0105co i na r\u0119k\u0119 od \u015bwieckich szafarzy jest rzecz\u0105 z\u0142\u0105, maj\u0105c\u0105 z\u0142y rodow\u00f3d i z\u0142e konsekwencje. W tych kwestiach jest po prostu niemo\u017cliwe – powtarzam, niemo\u017cliwe – \u017ceby ka\u017cdy u\u015bmiecha\u0142 si\u0119 i zgadza\u0142 si\u0119, \u017ce wszystko i wszyscy s\u0105 wspaniali, wspaniali, wspaniali [1].<\/p>\r\n

Papie\u017c Benedykt XVI uzna\u0142, \u017ce Novus Ordo i usus antiquior<\/em> powinny wsp\u00f3\u0142istnie\u0107, aby mog\u0142o mie\u0107 miejsce \u201ewzajemne ubogacenie\u201d – przypuszczalnie pewien rodzaj wzajemnego o\u017cywiania jednego przez drugie. Je\u015bli spojrzy si\u0119 na przyk\u0142ad papie\u017ca Benedykta i poczyta jego prace, a tak\u017ce je\u015bli przyjrzy si\u0119 postaciom takim jak kardyna\u0142 Ranijth, kardyna\u0142 Canizares, kardyna\u0142 Burke i ju\u017c obecnie kardyna\u0142 Sarah, wydaje si\u0119, \u017ce 90% ubogacenia p\u00f3jdzie w jednym kierunku, mianowicie od usus antiquior<\/em> do Novus Ordo, gdy\u017c pierwsze z nich posiada wspania\u0142e bogactwa, kt\u00f3rych drugie desperacko potrzebuje. Przypomina to sytuacj\u0119, gdy \u015bw. Marcin z Tours odci\u0105\u0142 kawa\u0142ek swej przepastnej szaty, by odzia\u0107 nagiego, dygocz\u0105cego \u017cebraka. W kwestii tych 10%, czyli tego, co starsza forma mog\u0142aby przej\u0105\u0107 od m\u0142odszej, mo\u017cemy powiedzie\u0107 z du\u017c\u0105 doz\u0105 pewno\u015bci, \u017ce chodzi tylko pewien rodzaj rzeczy, kt\u00f3re wydarzy\u0142yby si\u0119<\/em> powoli, gdyby nie dzia\u0142ania pewnego komitetu.<\/p>\r\n

Je\u015bli we\u017amie si\u0119 to wszystko pod uwag\u0119, wynik jest oczywisty: o ile Novus Ordo i usus antiquior<\/em> aktualnie wsp\u00f3\u0142istniej\u0105, stanowi\u0105 dla siebie nawzajem wyzwanie i nie mog\u0142oby<\/em> by\u0107 inaczej. Je\u015bli \u015bwiat Novus Ordo nie nauczy si\u0119 wyci\u0105ga\u0107 konsekwencji z lekcji, kt\u00f3rych mo\u017ce udzieli\u0107 usus antiquior<\/em>, b\u0119dzie nadal p\u0119dzi\u0107 wprost ku Armagedonowi. Albo filozofia Summorum Pontificum<\/em> wype\u0142ni ziej\u0105c\u0105 otch\u0142a\u0144 mi\u0119dzy tymi dwoma formami, sprowadzaj\u0105c wsp\u00f3\u0142czesny ryt rzymski do wyra\u017aniejszej harmonii z wcze\u015bniejszym dziedzictwem liturgicznym, albo<\/em> z biegiem czasu zaobserwujemy dramatyczne nasilenie naszych bratob\u00f3jczych konflikt\u00f3w. Nie twierdz\u0119 tak w duchu czarnowidztwa, ale jako kto\u015b, kto wierzy \u017ce posiadanie dw\u00f3ch rzekomo r\u00f3wnych form tego samego rytu jest przepisem na powszechn\u0105, wyniszczaj\u0105c\u0105 niestabilno\u015b\u0107, CHYBA \u0179E mo\u017cliwe b\u0119dzie autentyczne i g\u0142\u0119bokie zbli\u017cenie tych form. A mo\u017cemy by\u0107 pewni, \u017ce nie nast\u0105pi to nigdy<\/em> ze strony starszej formy: nie stanie si\u0119 ona wypasiona, modna i na czasie, porzucaj\u0105c chora\u0142 dla gitary. Stanie si\u0119 tak natomiast, kiedy nowoczesna forma zrzeknie si\u0119 w\u0142asnego roszczenia bycia \u201ew\u0142a\u015bnie tym, co zaleci\u0142 lekarz\u201d.<\/p>\r\n

Tak jak ka\u017cdy, kto rozmy\u015bla nad takimi pytaniami, nie mam poj\u0119cia w jaki spos\u00f3b aktualna sytuacja wp\u0142ynie na najbli\u017csze dziesi\u0119ciolecia. Czy za sto lat nadal b\u0119dzie istnie\u0107 Novus Ordo lub usus antiquior<\/em>? Czy zast\u0105pi je hybryda? Je\u015bli wzajemne ubogacenie jest faktem, czy b\u0119dziemy \u015bwiadkami, jak jedna forma zaniknie jako niepotrzebny balast, \u017ceby zdroworozs\u0105dkowa koncepcja wsp\u00f3lnego kultu zosta\u0142a przywr\u00f3cona w Ko\u015bciele Rzymskim? Tylko B\u00f3g raczy wiedzie\u0107.<\/p>\r\n

W mi\u0119dzyczasie nasz\u0105 powinno\u015bci\u0105 jest docenia\u0107 i \u017cy\u0107 wspania\u0142ymi bogactwami naszego liturgicznego dziedzictwa i dzieli\u0107 si\u0119 nim z innymi, oczekuj\u0105c lepszych, szcz\u0119\u015bliwszych, spokojniejszych dni. Tak jak rado\u015b\u0107 Pana, ten skarb jest jednym z tych, kt\u00f3re nie mog\u0105 nam zosta\u0107 odebrane ludzk\u0105 r\u0119k\u0105, gdy\u017c nale\u017cy do Chrystusa i Jego Ko\u015bcio\u0142a jako wieczyste uposa\u017cenie.<\/p>\r\n

Peter Kwasniewski<\/em><\/strong><\/p>\r\n

T\u0142umaczenie: Marek Korma\u0144ski<\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o<\/a><\/p>\r\n

[1] Zanim kto\u015b podniesie t\u0119 kwesti\u0119, chcia\u0142bym co\u015b wyja\u015bni\u0107: oczywi\u015bcie jestem \u015bwiadom, \u017ce wschodni chrze\u015bcijanie przyjmuj\u0105 Komuni\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 na stoj\u0105co. Jednak\u017ce, po pierwsze, jest to ich wielowiekowa praktyka, tak jak kl\u0119czenie jest nasz\u0105, i je\u015bli oni powinni zachowywa\u0107 sw\u00f3j zwyczaj, my powinni\u015bmy zachowywa\u0107 nasz. Po drugie, i co wa\u017cniejsze, poza nag\u0142ymi wypadkami takimi jak umieszczenie w obozie koncentracyjnym, chrze\u015bcijanie Wschodu w naj\u015bmielszych snach nie roiliby sobie, \u017ceby \u015bwieccy udzielali Komunii – uwa\u017cam, \u017ce woleliby raczej zgin\u0105\u0107 tysi\u0105c razy. Po trzecie, \u015bwieccy nigdy nie bior\u0105 do r\u0105k \u015bwi\u0119tych parament\u00f3w, do trzymania kt\u00f3rych zosta\u0142y namaszczone r\u0119ce kap\u0142ana. Komunia nast\u0119puje poprzez umoczenie Eucharystii we Krwi Chrystusa. Po czwarte, osoba \u015bwiecka przyjmuje Komuni\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 odchylaj\u0105c g\u0142ow\u0119 jak piskl\u0119, z czerwonym p\u0142\u00f3tnem pod brod\u0105, a ksi\u0105dz stoi nad ni\u0105, co jest zgodne z jego miejscem w hierarchii. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, tradycyjna praktyka Wschodu i wsp\u00f3\u0142czesna praktyka Zachodu nie maj\u0105 ze sob\u0105 praktycznie nic wsp\u00f3lnego.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego libera\u0142owie nienawidz\u0105 Summorum Pontificum, jest nast\u0119puj\u0105cy: doskonale zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce odnowa starej liturgii stwarza wyzwanie dla kluczowych zasad stoj\u0105cych za reform\u0105 liturgiczn\u0105 i wi\u0119kszo\u015bci\u0105 jej praktycznych skutk\u00f3w. Nie jest to „cofanie zegara”, lecz niszczenie go: owym zegarem jest osobliwe nowoczesne, zachodnie za\u0142o\u017cenie, wed\u0142ug kt\u00f3rego nasze praktyki musz\u0105 zosta\u0107 zmienione (lub zmieniane), […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[123],"tags":[24,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94175"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94175"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94175\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}