{"id":94162,"date":"2017-03-02T00:01:39","date_gmt":"2017-03-02T05:01:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=94162"},"modified":"2017-03-01T20:57:35","modified_gmt":"2017-03-02T01:57:35","slug":"romano-amerio-pacyfizm-nie-uniwersalizm-tak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=94162","title":{"rendered":"Romano Amerio: pacyfizm nie, uniwersalizm tak!"},"content":{"rendered":"

\u201eOjcze \u015awi\u0119ty, lepsza jest niewola od wojny! Uwolnij nas od wojny!\u201d, wo\u0142a\u0142 m\u0142ody cz\u0142owiek po bombardowaniu Rzymu w 1943 roku. Pius XII, adresat tej wypowiedzi uzna\u0142 j\u0105 za \u201eszale\u0144stwo\u201d. Takie postawienie sprawy musi zdumiewa\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnego katolika. Sk\u0105d u papie\u017ca taki brak zrozumienia dla zdesperowanego wskutek brutalnej przemocy m\u0142odzie\u0144ca? Z nauki katolickiej – przypomina Romano Amerio. W naszej wierze \u017cycie ludzkie nie jest wszak najwy\u017csz\u0105 warto\u015bci\u0105.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n

Jak zauwa\u017ca ten szwajcarski filozof na kartach \u201eIota unum\u201d \u201ewojna nie mo\u017ce by\u0107 uznawana za najwi\u0119ksze z\u0142o, chyba, \u017ce przez tych, kt\u00f3rzy przyjmuj\u0105 bezbo\u017cny punkt widzenia, a wi\u0119c za dobro najwy\u017csze uwa\u017caj\u0105 nie \u017cywot wieczny, lecz ziemski, w zwi\u0105zku z czym g\u0142\u00f3wnym celem \u017cycia jest dla nich za\u017cywanie uciech\u201d (s. 524).<\/p>\r\n

Pot\u0119pianie wojny zawsze i wsz\u0119dzie, zdaje si\u0119 sugerowa\u0107 Romano Amerio, to teologizowanie przy pomocy cepa. Tradycyjna nauka katolicka wyr\u00f3\u017cnia wszak kilka zasad wojny sprawiedliwej. Musi zosta\u0107 wypowiedziana przez legaln\u0105 w\u0142adz\u0119, w celu przywr\u00f3cenia pogwa\u0142conych praw. Ponadto nale\u017cy prowadzi\u0107 j\u0105 z umiarem. Musi istnie\u0107 te\u017c szansa na powodzenie. Oto realizm i mi\u0142osierdzie Ko\u015bcio\u0142a w pigu\u0142ce.<\/p>\r\n

Druga strona medalu <\/strong><\/p>\r\n

Ale uwaga. Myli\u0142by si\u0119 ten, kto widzia\u0142by w Romano Amerio piewc\u0119 wojny. Wr\u0119cz przeciwnie. Zwraca on uwag\u0119, \u017ce dawne wojny \u0142atwiej uzna\u0107 za uzasadnione i chwalebne, ni\u017c te wsp\u00f3\u0142czesne. Dzi\u015b wszak cz\u0119\u015bciej anga\u017cuje ca\u0142e narody i powoduje wi\u0119ksze straty w\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej.<\/p>\r\n

Czy zatem okoliczno\u015bci historyczne mog\u0105 sprawia\u0107, \u017ce dany czyn staje si\u0119 wi\u0119kszym z\u0142em, ni\u017c do tej pory? Tak, twierdzi szwajcarski my\u015bliciel. Zadziwiaj\u0105ca to deklaracja, je\u015bli wychodzi spod pi\u00f3ra tak konserwatywnego teologa. Ale tylko na pierwszy rzut oka. Nie chodzi tu bowiem o zmian\u0119 prawa moralnego. To, jak podkre\u015bla autor \u201eIota Unum\u201d, pozostaje niezmienne.<\/p>\r\n

Tym niemniej jazda samochodem po alkoholu na pocz\u0105tku ubieg\u0142ego stulecia stanowi\u0142a jedynie niewielkie przewinienie. Drogi by\u0142y wszak puste. Z\u0142o pope\u0142niane przez nietrze\u017awego kierowc\u0119 staje si\u0119 wi\u0119ksze w czasach, gdy samochod\u00f3w jest wiele. Analogicznie – wojna w dobie nowoczesnej broni to powa\u017cniejszy problem moralny, ni\u017c w czasach rycerstwa.<\/p>\r\n

Romano Amerio przypomina, \u017ce wojna nabra\u0142a totalnego charakteru za spraw\u0105 rewolucjonist\u00f3w francuskich. W\u00f3wczas to w 1793 roku francuski Konwent og\u0142osi\u0142 pob\u00f3r wszystkich m\u0119\u017cczyzn poni\u017cej 25 lat. Stopniowo tak\u017ce inne pa\u0144stwa przyj\u0119\u0142y masowy pob\u00f3r do wojska. To pogwa\u0142cenie wolno\u015bci obywatelskich wynika\u0142o \u201e(\u2026) z koncepcji \u015bci\u015blejszej solidarno\u015bci mi\u0119dzy obywatelami danego kraju, co sz\u0142o w parze z umacnianiem si\u0119 idei pa\u0144stwa narodowego – b\u0119d\u0105cego swoistym uosobieniem ludu, olbrzymem, kt\u00f3rego poszczeg\u00f3lni ludzie s\u0105 jakby \u017cywymi kom\u00f3rkami\u201d (s. 526). Fryderyk II, kr\u00f3l Prus m\u00f3g\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce jego lud nie odczuwa nawet prowadzonych przeze\u0144 wojen. W dobie demokratycznych pa\u0144stw narodowych by\u0142oby to jednak niemo\u017cliwe. Nasuwa to na my\u015bl spostrze\u017cenia Hansa Hermanna Hoppe z ksi\u0105\u017cki \u201eDemokracja-b\u00f3g, kt\u00f3ry zawi\u00f3d\u0142\u201d. Jak podkre\u015bla\u0142 jej autor, wojna totalna wi\u0105\u017ce si\u0119 z charakterystycznym dla demokracji uto\u017csamieniem obywatela i pa\u0144stwa. W monarchii uwa\u017cano j\u0105 bardziej jako prywatn\u0105 spraw\u0119 panuj\u0105cego.<\/p>\r\n

Wr\u00f3\u0107my do Romano Amerio. Zauwa\u017ca on, \u017ce \u017cyj\u0105cy w naszych czasach katolik staj\u0105cy wobec problemu wsp\u00f3\u0142czesnej wojny natrafia wi\u0119c na paradoks. Z jednej strony wie, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 akceptuje wojn\u0119 sprawiedliw\u0105. Z drugiej jednak widzi, \u017ce jednym z warunk\u00f3w jej sprawiedliwo\u015bci jest umiar. Czy rz\u0105d staraj\u0105cy si\u0119 w umiarkowany spos\u00f3b walczy\u0107 z pozbawionym skrupu\u0142\u00f3w wrogiem ma szanse na zwyci\u0119stwo? Raczej niewielkie. A skoro tak, to prowadzenie wojny, nawet obronnej, staje si\u0119 nieusprawiedliwione. Oznacza bowiem d\u0105\u017cenie do pe\u0142nej kl\u0119ski.<\/p>\r\n

Paradoks ten jest trudny do rozwi\u0105zania. Katolicyzm odrzuca pacyfizm w imi\u0119 doktryny wojny sprawiedliwej. Jednak nawet zastosowanie tej ostatniej we wsp\u00f3\u0142czesnych warunkach mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 niemo\u017cliwe. Mimo to, jak podkre\u015bla Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II w Konstytucji Gaudium et Spes<\/em> \u201ep\u00f3ki za\u015b b\u0119dzie istnia\u0142o niebezpiecze\u0144stwo wojny, a r\u00f3wnocze\u015bnie brakowa\u0107 b\u0119dzie mi\u0119dzynarodowej w\u0142adzy posiadaj\u0105cej niezb\u0119dne kompetencje i wyposa\u017conej w odpowiedni\u0105 si\u0142\u0119, p\u00f3ty rz\u0105dom nie mo\u017cna zaprzecza\u0107 prawa do koniecznej obrony, byle wyczerpa\u0142y wpierw wszystkie \u015brodki pokojowych rokowa\u0144\u201d.<\/p>\r\n

Jednak \u015bwiat suwerennych i demokratycznych pa\u0144stw narodowych nie jest \u015bwiatem odpowiadaj\u0105cym Romano Amerio. Wr\u0119cz przeciwnie. \u201eJest rzecz\u0105 konieczn\u0105, by wyrzekaj\u0105c si\u0119 barbarzy\u0144stwa(\u2026) ludzko\u015b\u0107 zorganizowa\u0142a si\u0119 w doskona\u0142\u0105 lig\u0119 narod\u00f3w, o jakiej marzy\u0142 Leon XIII, a kt\u00f3ra zosta\u0142a szczeg\u00f3\u0142owo nakre\u015blona przez Benedykta XV, opieraj\u0105cego si\u0119 na tradycji katolickiej i przemy\u015bleniach katolickich autor\u00f3w\u201d (s. 533). Owa \u201eetnarchia\u201d – jak autor \u201eIota unum\u201d nazywa wsp\u00f3lnot\u0119 narod\u00f3w, winna zosta\u0107 wyposa\u017cona we w\u0142adz\u0119 wymierzania sprawiedliwo\u015bci pa\u0144stwom wszczynaj\u0105cym wojny. Owa \u201etrzecia droga\u201d, mi\u0119dzy radykalnym pacyfizmem, a militarystycznym etatyzmem i nacjonalizmem wielu osobom nie przypadnie do gustu. Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce jego chrze\u015bcija\u0144ski uniwersalizm nie ma nic wsp\u00f3lnego z laickim globalizmem i jego wynaturzeniami.<\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\r\n

Romano Amerio, Iota Unum. Ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna zam\u00f3wi\u0107 w Wydawnictwie ANTYK, 05-806 Komor\u00f3w, Klonowa 10a, tel. 227580359, antyk@wolfnet.pl  \/ nonpossumus.pl<\/p>\r\n

Marcin Jendrzejczak<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eOjcze \u015awi\u0119ty, lepsza jest niewola od wojny! Uwolnij nas od wojny!\u201d, wo\u0142a\u0142 m\u0142ody cz\u0142owiek po bombardowaniu Rzymu w 1943 roku. Pius XII, adresat tej wypowiedzi uzna\u0142 j\u0105 za \u201eszale\u0144stwo\u201d. Takie postawienie sprawy musi zdumiewa\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnego katolika. Sk\u0105d u papie\u017ca taki brak zrozumienia dla zdesperowanego wskutek brutalnej przemocy m\u0142odzie\u0144ca? Z nauki katolickiej – przypomina Romano Amerio. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[119,301],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94162"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94162"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94162\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}