{"id":93681,"date":"2017-02-10T11:03:23","date_gmt":"2017-02-10T16:03:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=93681"},"modified":"2017-02-10T11:04:20","modified_gmt":"2017-02-10T16:04:20","slug":"rocznica-deportacji-polakow-na-sybir-i-do-kazachstanu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=93681","title":{"rendered":"Rocznica deportacji Polak\u00f3w na Sybir i do Kazachstanu"},"content":{"rendered":"

Fundacja Kresy – Syberia<\/em><\/p>\r\n

Dzi\u015b jest 10 lutego, 77 rocznica gorzko zamarzni\u0119tej nocy w 1940 roku, gdy Sowieci w\u0142amali si\u0119 do dom\u00f3w tysi\u0105ca \u015bpi\u0105cych rodzin, w tym mego w\u0142asnego ojca. Dali ludziom zaledwie kilka minut, pod zbrojn\u0105 stra\u017c\u0105, aby zebra\u0107 swoje rzeczy i zmusili ich do opuszczenia dom\u00f3w, pakuj\u0105c do poci\u0105g\u00f3w towarowych na wygnanie do pracy przymusowej w dalekiej g\u0142\u0119bi Rosji.<\/strong><\/p>\r\n

Kilka lat temu, przygotowali\u015bmy kampani\u0119, by zapami\u0119ta\u0107 t\u0119 masow\u0105 deportacj\u0119 i kolejne fale, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142y po niej. Zapal znicz dzisiaj w ich pami\u0119ci i odwiedzi\u0107 nasz\u0105 specjaln\u0105 stron\u0119 internetow\u0105 www.10luty1940.pl<\/a><\/span><\/p>\r\n

\u201eOstatnim spojrzeniem ogarn\u0119\u0142am nasz sypialny pok\u00f3j. R\u00f3\u017cowy aba\u017cur s\u0105czy\u0142 r\u00f3\u017cowe \u015bwiat\u0142o. Na ziemi wala\u0142 si\u0119 przewr\u00f3cony nocnik. Przywi\u0105za\u0142am go do kosza z prowiantami. \u0179o\u0142nierze wyprowadzili nas przed dom. Na drodze sta\u0142a ch\u0142opska furmanka, zaprz\u0119gni\u0119ta w par\u0119 koni. Noc by\u0142a ciemna i ch\u0142odna. Z\u0142o\u017cyli\u015bmy na fur\u0119 walizki i worki w takiej ciszy, jakby\u015bmy uk\u0142adali na katafalku cia\u0142o zmar\u0142ego cz\u0142owieka. Usadowili\u015bmy si\u0119 ciasno na tobo\u0142ku z po\u015bciel\u0105. Stukn\u0119\u0142y ko\u0144skie kopyta o bruk. W mroku zamajaczy\u0142 krzak r\u00f3\u017cy. To nie by\u0142 zwyczajny r\u00f3\u017cany krzak. Jego ukwiecone latem ga\u0142\u0105zki opada\u0142y wok\u00f3\u0142 pnia, tworz\u0105c du\u017c\u0105 parasolk\u0119, pod kt\u00f3r\u0105 cz\u0119sto chowa\u0142a si\u0119 moja ma\u0142a. Pomy\u015bla\u0142am sobie, \u017ce je\u015bli nikt nie b\u0119dzie go w maju podlewa\u0142, uschnie. Pomy\u015bla\u0142am sobie r\u00f3wnie\u017c, \u017ce koniecznie w tej chwili powinnam zap\u0142aka\u0107. Wymaga\u0142a tego prosta przyzwoito\u015b\u0107. \u0179egna\u0142am przecie\u017c w\u0142asny, budowany kilka lat dom. Dom, w kt\u00f3rym rodzi\u0142am dzieci. Kt\u00f3rego \u015bciany stroili\u015bmy w obrazy i kilimy. Wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego sia\u0142am nasturcje i sadzi\u0142am pomidory. \u0141zy nie chcia\u0142y by\u0107 pos\u0142uszne. Ci\u0119\u017car ich ugrz\u0105z\u0142 gdzie\u015b a\u017c w \u017co\u0142\u0105dku. Wyzby\u0107 si\u0119 go jednak nie mog\u0142am. Dziwi\u0142am si\u0119, \u017ce moje dzieci tak\u017ce nie p\u0142acz\u0105, cho\u0107 w ciemno\u015bci widzia\u0142am ich wystraszone oczy. Z obu stron drogi co sto metr\u00f3w patrzyli na nas \u017co\u0142nierze w pe\u0142nym rynsztunku. Trzymali \u201ena ostro\u201d karabiny, z lekka je pochylaj\u0105c. Zupe\u0142nie jakby si\u0119 nam k\u0142aniali. Na drodze du\u017co fur. Na nich ciche, nie p\u0142acz\u0105ce kobiety i dzieci. Milcz\u0105cy, bez ksi\u0119dza, kondukt pogrzebowy. Stuka\u0142y podkowy. Branka si\u0119 zacz\u0119\u0142a.<\/p>\r\n

Czerwony, d\u0142ugi \u0142a\u0144cuch bydl\u0119cych wagon\u00f3w. Na razie bez parowozu. Jeszcze jedna walizka. Jeszcze jeden tob\u00f3\u0142. Koszyk. Ba\u0144ka. I nagle zgrzytliwy, ci\u0119\u017cki chrobot \u017celaznej zasuwy. Zatrza\u015bni\u0119to drzwi. (\u2026)<\/p>\r\n

Naprzeciw mnie siedzia\u0142a p\u00f3\u0142\u017cywa m\u0142odziutka matka o bardzo niebieskich oczach i zadartym nosie. Na pewno matka. Ruch, kt\u00f3rym obejmowa\u0142a \u015bpi\u0105ce niemowl\u0119, by\u0142 tak wymowny, \u017ce nie mo\u017cna by\u0142o na ten temat mie\u0107 jakichkolwiek w\u0105tpliwo\u015bci. W tej chwili by\u0142a to chyba najbardziej smutna matka na \u015bwiecie. Jej ma\u0142e nie mia\u0142o suchych pieluszek. By\u0142y ich dwa tuziny, ale zapakowane w jakiej\u015b walizce, granatowej w br\u0105zowym pokrowcu. Jak j\u0105 znale\u017a\u0107 w stosie kilkudziesi\u0119ciu spi\u0119trzonych pod sam sufit baga\u017cy? Mo\u017ce by si\u0119 i znalaz\u0142a, ale jak j\u0105 stamt\u0105d wytaszczy\u0107?<\/p>\r\n

Wyci\u0105gn\u0119\u0142am ze swojego tobo\u0142ka jaki\u015b stary r\u0119cznik i poda\u0142am go matce. Podzi\u0119kowa\u0142a mi spojrzeniem ciep\u0142ym, macierzy\u0144skim.<\/p>\r\n

-C\u00f3reczka? \u201d\u201d spyta\u0142am raczej z uprzejmo\u015bci. -Tak. To zreszt\u0105 wida\u0107 od razu, prawda? Taka drobniutka. Ma dopiero osiem dni. Jest bardzo grzeczna. Prawie nie p\u0142acze\u2026 Jak pani my\u015bli? Czy w drodze b\u0119d\u0105 nam dawa\u0107 gotowane mleko?\u2026 Bo ja mam strasznie ma\u0142o pokarmu. L\u0119kam si\u0119, \u017ceby mi w og\u00f3le nie zagin\u0105\u0142. Musz\u0119 moj\u0105 Basi\u0119 dokarmia\u0107.<\/p>\r\n

(\u2026)Ale nie mog\u0119 kl\u0119kn\u0105\u0107, panie kochanie\u0144ki. Nog\u0119 mam sztywn\u0105. Ju\u017c dwadzie\u015bcia lat ni\u0105 nie w\u0142adam. Staro\u015b\u0107, szanowny panie, staro\u015b\u0107! Dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t jeden lat, panie kochanie\u0144ki. Do setki dochodz\u0119. Wnuk\u00f3w, prawnuk\u00f3w i praprawnuk\u00f3w ju\u017c nie zlicz\u0119. Te\u017c ko\u0142o setki. -To czemu jedzie pan samotny? – pytali\u015bmy. -Bo moja rodzina w Siedlcach. W Siedlcach, panie kochanie\u0144ki. Tylko jedna wnuczka wysz\u0142a za m\u0105\u017c do Trembowli. U niej mieszka\u0142em. Uciek\u0142a w ostatniej chwili z c\u00f3rk\u0105 do Lwowa. Dowiedzia\u0142a si\u0119, \u017ce b\u0119dzie wyw\u00f3z. Zostawi\u0142a mnie w domu, \u017cebym pilnowa\u0142 rzeczy. My\u015bla\u0142a, \u017ce takiemu staremu, jak ja, dadz\u0105 spok\u00f3j. ..Dotkn\u0105\u0142 wzrokiem m\u0142odziutkiej pary, przytulonej do siebie pod sufitem. – Przedwczoraj si\u0119 po\u017cenili. Takim to dobrze – szepn\u0105\u0142, gorzko si\u0119 u\u015bmiechaj\u0105c – im nawet ta dziura teraz pachnie. Miodowe miesi\u0105ce!<\/p>\r\n

(\u2026) Im nie by\u0142o za ciasno, cho\u0107 przed wieczorem \u017co\u0142nierz wepchn\u0105\u0142 do wagonu jeszcze jedn\u0105 rodzin\u0119: ci\u0119\u017carn\u0105 kobiet\u0119 z czworgiem dzieci, z kt\u00f3rych najstarsze, c\u00f3rka, mia\u0142o lat czterna\u015bcie, a najm\u0142odsze, syn, cztery. Nie mieli ze sob\u0105 \u017cadnych baga\u017cy, a ch\u0142opak by\u0142 bez but\u00f3w. Przez podarte skarpetki wida\u0107 by\u0142o niezbyt czyste nogi. Kobieta zawodzi\u0142a rzewnie, po ch\u0142opsku. -Ludzie! Ratujta! Pom\u00f3\u017cta! Matko najs\u0142odsza! Co ja poczn\u0119? Ani pierzyny! Ani poduszki! Ani bocheneczka chleba na drog\u0119! Ani jednej koszuli na zmian\u0119! -Czemu pani nie zabra\u0142a ze sob\u0105 rzeczy? – spyta\u0142am. – Bo mnie wzi\u0119li z lasu, paniusieczku! Z lasu mnie wzi\u0119li!\u2026 Kiedy us\u0142ysza\u0142am, \u017ce z naszej wsi bior\u0105 ludzi do Rosji, tom dzieci za r\u0119ce i przez p\u0142ot! Przez \u0142\u0105k\u0119! Do lasu! Schowali\u015bmy si\u0119 w zagajnik i czekamy. My\u015bla\u0142am, \u017ce sobie p\u00f3jd\u0105, a nas zostawi\u0105. Mo\u017ce by i ostawili, ale kto\u015b przyuwa\u017cy\u0142 i doni\u00f3s\u0142, \u017ce si\u0119 kryjemy\u2026 I przyjechali furmank\u0105 do lasu, i wzi\u0119li. Tak jak my stali. Prosi\u0142am, \u017ceby nawr\u00f3cili furmank\u0105 do wsi. O dolo moja! Jak\u017ce ja wy\u017cywi\u0119 t\u0119 czw\u00f3rk\u0119?\u2026 Pi\u0105te w drodze.. Czym owin\u0119\u2026 Dwana\u015bcie pieluch z obr\u0105bkami w domu.<\/p>\r\n

(\u2026) By\u0142o ju\u017c ciemno, gdy \u017co\u0142nierze odegnali od poci\u0105gu naszych znajomych, krewnych. O godzinie dziesi\u0105tej stukn\u0119\u0142y o siebie zderzaki. Przystawiaj\u0105 parow\u00f3z \u201d\u201d pomy\u015bla\u0142am. Wyda\u0142o mi si\u0119, \u017ce ca\u0142a cierpn\u0119.Dzieci, zm\u0119czone wra\u017ceniami, spa\u0142y w ramionach matek. By\u0142o tak cicho, \u017ce s\u0142ysza\u0142am w\u0142asny oddech. O p\u00f3\u0142nocy parow\u00f3z st\u0119kn\u0105\u0142. \u0179elaza k\u00f3\u0142 zgrzytn\u0119\u0142y. Mia\u0142am wra\u017cenie, \u017ce poruszy\u0142o si\u0119 ca\u0142e niebo, wygwie\u017cd\u017cone dzi\u015b i jasne, listonosz zaintonowa\u0142 \u201eSerdeczna Matko\u201d. Melodi\u0119, zrazu nie\u015bmia\u0142o, podchwycili wszyscy. Zag\u0142uszy\u0142a ona p\u0142acz zbudzonej Basi, stukot k\u00f3\u0142 i gwizd parowozu. Wychyli\u0142am przez okno g\u0142ow\u0119. W p\u0119dzie uciekaj\u0105cego powietrza drga\u0142y roz\u015bpiewane g\u0142osy s\u0105siednich wagon\u00f3w. \u015apiewa\u0142 ca\u0142y poci\u0105g.<\/p>\r\n

W Husiatynie otoczy\u0142a nasz eszelon gromada rodak\u00f3w. Wszyscy z ostatnimi darami na drog\u0119. \u0179egnali. B\u0142ogos\u0142awili. P\u0142akali. Rzucali do okienek placki, suchary, pieni\u0105dze, gotowane jaja.Po przesiadce do wielkich rosyjskich wagon\u00f3w ruszyli\u015bmy ku dawnej polsko-sowieckiej granicy. Uda\u0142o mi si\u0119 dosta\u0107 do okienka. Ogarn\u0119\u0142am ostatnim spojrzeniem skrawek ziemi, kt\u00f3ra do niedawna by\u0142a jeszcze polska. Pada\u0142 ulewny deszcz. Mimo to ludzie nie odchodzili z peronu. Powiewali chusteczkami. Biegli za poci\u0105giem. Jaki\u015b siwy m\u0119\u017cczyzna zdj\u0105\u0142 z g\u0142owy kapelusz ruchem takim, jakim si\u0119 go zdejmuje na widok id\u0105cej z krzy\u017cem procesji. Sta\u0142 z odkryta g\u0142ow\u0105, p\u00f3ki go nie min\u0105\u0142 ostatni wagon. Jego mokn\u0105ce w strugach deszczu w\u0142osy przys\u0142oni\u0142a mi mg\u0142a. Us\u0142ysza\u0142am w\u0142asne ci\u0119\u017ckie westchnienie. Ostatnie westchnienie w ojczy\u017anie. Poci\u0105g min\u0105\u0142 dawny szlaban graniczny.<\/p>\r\n

(\u2026) Coraz trudniej by\u0142o utrzyma\u0107 harmoni\u0119 we wsp\u00f3\u0142\u017cyciu zamkni\u0119tych 72 os\u00f3b, w tym 28 dzieci. G\u0142odne, \u015bci\u015bni\u0119te, wytr\u0105cone z r\u00f3wnowagi, usi\u0142owa\u0142y wy\u0142adowa\u0107 swoj\u0105 parali\u017cowan\u0105 ruchliwo\u015b\u0107 wok\u00f3\u0142 dziury klozetowej, stanowi\u0105cej wsp\u00f3ln\u0105, naturaln\u0105 granic\u0119 mi\u0119dzy dwiema po\u0142\u00f3wkami wagonu. By\u0142o to miejsce najbardziej zapalne. Na trasie \u0179ytomierz – Kij\u00f3w zanotowa\u0142am tylko dwa dni, w kt\u00f3rych nie la\u0142a si\u0119 krew z nos\u00f3w naszych pociech. Plac dzieci\u0119cych \u201emarato\u0144skich bieg\u00f3w\u201d by\u0142 jednocze\u015bnie miejscem przeznaczonym do odbierania w oznaczonym czasie dw\u00f3ch wiader zimnej wody do mycia i dw\u00f3ch wiader kipiatku do picia. Kipiatok po skrupulatnym dzieleniu go przez Starost\u0119 na siedemdziesi\u0105t dwie porcje, mia\u0142 smak pomyj, w kt\u00f3rych wyp\u0142ukano t\u0142ust\u0105 myjk\u0119\u201d.<\/p>\r\n

M\u0142odziutka matka  pi\u0142a tylko trzy \u0142yki. Reszt\u0119 zostawia\u0142a na \u201ek\u0105piel\u201d c\u00f3reczki Basi. Straci\u0142a pokarm, zapas mleka podany przez okno w Husiatynie sko\u0144czy\u0142 si\u0119. Listonoszowa, patrz\u0105c ze wsp\u00f3\u0142czuciem na ot\u0119pia\u0142\u0105 ze zgryzoty m\u0142od\u0105 matk\u0119, poradzi\u0142a nakarmi\u0107 Basi\u0119 rozmoczon\u0105 w kipiatku tart\u0105 bu\u0142k\u0105. – Co pani szkodzi spr\u00f3bowa\u0107? I tak umrze, i tak! A mo\u017ce akuratnie nie zaszkodzi? Mo\u017ce Matka Boska Karmi\u0105ca pomo\u017ce? Widocznie Matka Boska Karmi\u0105ca pomog\u0142a. Bo Basia nakarmiona \u0142y\u017ceczk\u0105 dobrze rozmoczonej, os\u0142odzonej i wyci\u015bni\u0119tej przez rzadk\u0105 szmatk\u0119 bu\u0142ki, nareszcie na ca\u0142\u0105 godzin\u0119 zasn\u0119\u0142a.<\/p>\r\n

(\u2026) Jechali\u015bmy g\u0142\u0119bokimi lasami. Stacje rozsiane rzadko. Co sto, lub dwie\u015bcie kilometr\u00f3w. Zdarza\u0142y si\u0119 stacyjki, obok kt\u00f3rych nie by\u0142o nawet jednego mieszkalnego domku. Nie dostawali\u015bmy ani zup, ani kipiatka. S\u0142o\u0144ce dokucza\u0142o coraz bardziej. W dzie\u0144 k\u0105pali\u015bmy si\u0119 we w\u0142asnym pocie. W nocy wycierali\u015bmy go w pierzyny. Pili\u015bmy surow\u0105 wod\u0119 z row\u00f3w. \u0179\u00f3\u0142t\u0105, pachn\u0105c\u0105 siark\u0105 lub naft\u0105. Matka Basi wy\u017cebra\u0142a troch\u0119 wody gotowanej od maszynisty parowozu. Pachnia\u0142a \u017celazem, ale ratowa\u0142a \u017cycie dziecka. Ma\u0142y, pomara\u0144czowego koloru p\u00f3\u0142trupek nie r\u00f3s\u0142, nie przybywa\u0142 na wadze, ale jakim\u015b cudem \u017cy\u0142. Wszyscy twierdzili, \u017ce karmi\u0142a go Matka Boska Karmi\u0105ca. Czasami w\u0105tlutki p\u0142omyk \u017cycia zdawa\u0142 si\u0119 gasn\u0105\u0107. Wtedy zawsze trafia\u0142o si\u0119, jak moj\u017ceszowa manna na pustyni, mleko. Bywa\u0142o, \u017ce poci\u0105g nasz stawa\u0142 daleko przed stacj\u0105 dla nabrania wody lub reperacji parowozu. W\u00f3wczas przychodzili do naszych wagon\u00f3w wie\u015bniacy. Za kolorowy \u0142aszek lub r\u0119cznik – po\u0142otience przynosili gotowane jajka i gotowane mleko. Przewa\u017cnie kozie. Tylko dzi\u0119ki temu Basia wegetowa\u0142a. A nawet po swojemu wyra\u017ca\u0142a rado\u015b\u0107 \u017cycia, objawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 tylko dla matki zrozumia\u0142ymi d\u017awi\u0119kami, podobnymi do miauczenia kociaka. Przed Omskiem wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce dla ma\u0142ej wybi\u0142a ostatnia godzina. Nie by\u0142o przez kilka dni kipiatka, nie by\u0142o ludzkich osiedli, poci\u0105g gna\u0142 jak tr\u0105ba powietrzna, nie zatrzymuj\u0105c si\u0119 na ma\u0142ych stacjach. Nie widzieli\u015bmy przez okno ani kr\u00f3w, ani k\u00f3z, ani \u017cadnego \u015bladu ludzkiego bytowania. Sko\u0144czy\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zapas tartej bu\u0142ki, zabranej przypadkowo przez jedn\u0105 z kobiet.<\/p>\r\n

G\u0142\u00f3d, smr\u00f3d, wszy, poj\u0119kiwania Basi, strach przed mrozem i g\u0142odem – wszystko to razem zwr\u00f3ci\u0142o ludzi ku sile nadprzyrodzonej. Modlili si\u0119 wszyscy. Wierz\u0105cy i niewierz\u0105cy. Ca\u0142y dzie\u0144 s\u0142ysza\u0142o si\u0119 litanie, koronki, nowenny, pobo\u017cne pie\u015bni. Ludzie przyrzekali, \u015blubowali piesze pielgrzymki do Cz\u0119stochowy, Kalwarii, Lud\u017amierza. Na go\u0142ych kolanach! O suchym chlebie! Byle tylko B\u00f3g pozwoli\u0142 im te antychrystowe czasy przetrwa\u0107 i wr\u00f3ci\u0107 do ojczyzny.<\/p>\r\n

(\u2026) Jaka\u015b kobieta o sko\u015bnych oczach przynios\u0142a dzbanek surowego mleka. Nie zaszkodzi\u0142o Basi. Dzieciak by\u0142 przera\u017aliwie chudy, ale wyra\u017anie zahartowa\u0142 si\u0119 przez te cztery tygodnie podr\u00f3\u017cy jak Cygani\u0105tko. Kobieta nie rozumia\u0142a po rosyjsku. Jej mowa przypomina\u0142a do z\u0142udzenia gdakanie starej kwoki Na migi pokazywa\u0142a, \u017ce nie chce za mleko pieni\u0119dzy, tylko co\u015b do ubrania. Matka Basi podarowa\u0142a jej sukienk\u0119. Prosi\u0142a o dalsze porcje mleka, ale przegotowanego. Listonoszowa zgorszona by\u0142a tak\u0105 rozrzutno\u015bci\u0105: Nied\u0142ugo odda pani ostatni\u0105 koszul\u0119 z grzbietu. Wr\u00f3ci pani do kraju z listkiem figowym.<\/p>\r\n

Matka Basi \u015bmia\u0142a si\u0119: – A cho\u0107by z listkiem, aby z Basi\u0105. Wiecie co, panie? Gdy wr\u00f3c\u0119 do kraju to zaraz za pierwsze pieni\u0105dze kupi\u0119 sobie obraz\u2026 Matki Boskiej Karmi\u0105ce. To b\u0119dzie strasznie g\u0142upie i \u015bmieszne\u2026 -Dlaczego \u015bmieszne? \u201d\u201d zagadn\u0119\u0142a z oburzeniem Listonoszowa.<\/p>\r\n

-Bo ja\u2026 jestem protestantk\u0105.\u201d<\/p>\r\n

(\u2026) Pod wiecz\u00f3r \u017co\u0142nierz odsun\u0105\u0142 drzwi na ca\u0142\u0105 szeroko\u015b\u0107. Obok niego sta\u0142 milicjant. W\u0142adze wojskowe oddawa\u0142y nas w r\u0119ce w\u0142adz cywilnych.<\/p>\r\n

– Wychodit!<\/p>\r\n

Wychodzi\u0107! Ba! Nie by\u0142o to wcale \u0142atwe. Nogi skurczone przez cztery tygodnie nie chcia\u0142y chodzi\u0107! Dotkn\u0119\u0142am stopami ziemi. Zawr\u00f3ci\u0142o mi si\u0119 w g\u0142owie, jakbym wypi\u0142a kielich mocnego wina. Jakbym ko\u0142ysa\u0142a si\u0119 w chmurach. – Pan B\u00f3g wiedzia\u0142, do czego stworzy\u0142 nogi – pomy\u015bla\u0142am z czu\u0142o\u015bci\u0105. Nad nami \u015bwieci\u0142o s\u0142o\u0144ce. Wielkie, czerwone jak zorza. Za nami siedem tysi\u0119cy kilometr\u00f3w krzy\u017cowej zaiste drogi. Przed nami – w ca\u0142ym majestacie azjatyckiej urody bezkresny, bezdrzewny\u2026 step\u2026 step\u2026 step.<\/p>\r\n

(fragmenty powie\u015bci Marii Jadwigi \u0141\u0119czyckiej \u201eZsy\u0142ka\u201d)<\/p>\r\n

[…]<\/p>\r\n

Za: isakowicz.pl (10 lutego 2017)<\/a><\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>\r\n

Dzisiaj 77. rocznica pierwszej deportacji Polak\u00f3w na Syberi\u0119 podczas II wojny \u015bwiatowej<\/h2>\r\n

Jej ofiar\u0105 padli g\u0142\u00f3wnie polscy osadnicy wojskowi, urz\u0119dnicy pa\u0144stwowi ni\u017cszej i \u015bredniej rangi, pracownicy s\u0142u\u017cby le\u015bnej oraz pracownicy PKP.<\/strong><\/p>\r\n

Deportacja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w nocy z 9 na 10 lutego 1940 r. Obejmowa\u0142a ona tereny Polski przy\u0142\u0105czone do Zwi\u0105zku Radzieckiego w ramach paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow. Deportacja mia\u0142a miejsce w bardzo trudnych warunkach atmosferycznych, temperatura wynosi\u0142a wtedyw niekt\u00f3rych miejscach nawet -40\u00b0C. Osoby deportowane mog\u0142y zabra\u0107 ze sob\u0105 nie wi\u0119cej ni\u017c p\u00f3\u0142 tony odzie\u017cy, drobnego sprz\u0119tu rolniczego i domowego na rodzin\u0119. Nie mog\u0142y jednak zabra\u0107 zwierz\u0105t i du\u017cego sprz\u0119tu.<\/p>\r\n