{"id":93463,"date":"2017-01-31T10:39:06","date_gmt":"2017-01-31T15:39:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=93463"},"modified":"2017-02-24T10:10:27","modified_gmt":"2017-02-24T15:10:27","slug":"amerykanizm-herezja-naszych-czasow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=93463","title":{"rendered":"Amerykanizm – herezja naszych czas\u00f3w"},"content":{"rendered":"

O aktualno\u015bci encykliki Leona XIII \u201eTestem benevolentiae\u201d<\/em><\/h4>\r\n

Raz na cztery lata, na pocz\u0105tku listopada, ca\u0142y \u015bwiat wstrzymuje oddech i czeka na rozstrzygni\u0119cie, kto zostanie nowym prezydentem Stan\u00f3w Zjednoczonych. To najlepszy dow\u00f3d na to, jak bardzo zmieni\u0142 si\u0119 \u015bwiat w ci\u0105gu ostatniego stulecia. Sto lat temu bowiem Stany Zjednoczone by\u0142y do\u015b\u0107 egzotycznym, dalekim krajem, kt\u00f3ry zajmowa\u0142 si\u0119 w\u0142asnymi sprawami, dzisiaj za\u015b prezydent USA jest kim\u015b w rodzaju \u015bredniowiecznego cesarza, panuj\u0105cego nad globalnym Imperium Americanum<\/em>. <\/strong>A poniewa\u017c w parze z dominacj\u0105 polityczn\u0105 i militarn\u0105 Ameryki idzie dominacja kulturowa – i to w ka\u017cdej sferze \u017cycia – to warto analizowa\u0107 niebezpiecze\u0144stwa wynikaj\u0105ce z tego stanu rzeczy i zastanawia\u0107 si\u0119, jak si\u0119 przed nimi broni\u0107.<\/p>\r\n

Na specyfik\u0119 Ameryki i Amerykan\u00f3w zwraca\u0142o uwag\u0119 wielu przenikliwych obserwator\u00f3w ju\u017c w XIX wieku. Poczesne miejsce w\u015br\u00f3d nich zajmuje papie\u017c Leon XIII, kt\u00f3ry mimo s\u0119dziwego wieku do ko\u0144ca swego d\u0142ugiego pontyfikatu wykazywa\u0142 nadzwyczajn\u0105 trze\u017awo\u015b\u0107 umys\u0142u, o czym \u015bwiadcz\u0105 liczne encykliki, kt\u00f3re wysz\u0142y spod jego r\u0119ki. W styczniu 1899 roku papie\u017c ten wystosowa\u0142 encyklik\u0119 w postaci listu do kardyna\u0142a Jamesa Gibbonsa, wieloletniego arcybiskupa Baltimore, czyli prymasa Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\r\n

Encyklika ta nosi \u0142aci\u0144ski tytu\u0142 \u201eTestem benevolentiae<\/em>\u201d i traktuje o tzw. amerykanizmie. Pod t\u0105 nazw\u0105 Leon XIII rozumia\u0142 bynajmniej nie \u201eposzczeg\u00f3lne przymioty ducha, zdobi\u0105ce wasz nar\u00f3d\u201d – jak zwraca\u0142 si\u0119 do adresata listu – lecz pewne pogl\u0105dy, kt\u00f3re w swojej encyklice szczeg\u00f3\u0142owo opisa\u0142 i zdecydowanie pot\u0119pi\u0142.<\/p>\r\n

Zasadniczym trzonem tych pogl\u0105d\u00f3w by\u0142o przekonanie, \u017ce \u201edla \u0142atwiejszego poci\u0105gni\u0119cia innowierc\u00f3w do uznania prawdy katolickiej nale\u017ca\u0142oby Ko\u015bcio\u0142owi bardziej si\u0119 zbli\u017cy\u0107 do ludzko\u015bci dosz\u0142ej do pe\u0142nej ju\u017c dojrza\u0142o\u015bci i, pozbywszy si\u0119 dawnej surowo\u015bci, sta\u0107 si\u0119 wyrozumia\u0142ym dla aspiracji i pogl\u0105d\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych lud\u00f3w\u201d.<\/em> Oczywi\u015bcie papie\u017c rozprawia\u0142 si\u0119 z tym pogl\u0105dem, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na autorytet niedawnego I Soboru Watyka\u0144skiego, jednoznacznie wskazuj\u0105cy na niezmienno\u015b\u0107 nauki Chrystusowej.<\/p>\r\n

Nietrudno zauwa\u017cy\u0107, \u017ce napi\u0119tnowane przez Leona XIII przekonanie bardzo si\u0119 rozpowszechni\u0142o w epoce II Soboru Watyka\u0144skiego i a\u017c do dzisiaj stanowi \u201esztandar\u201d, kt\u00f3rym wymachuj\u0105 jak\u017ce liczni, samozwa\u0144czy \u201ereformatorzy\u201d Ko\u015bcio\u0142a, zar\u00f3wno do niego nale\u017c\u0105cy, jak i pozostaj\u0105cy poza nim.<\/p>\r\n

Ile\u017c to razy s\u0142yszeli\u015bmy i nadal s\u0142yszymy z r\u00f3\u017cnych ust pouczenia, jak powinien zmieni\u0107 si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142: \u017ce nie mo\u017ce straszy\u0107 piek\u0142em; \u017ce musi zaakceptowa\u0107 zmiany obyczajowe, jakie dokonuj\u0105 si\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie; \u017ce nie mo\u017ce narzuca\u0107 \u201enie\u017cyciowych\u201d nakaz\u00f3w i zakaz\u00f3w, zw\u0142aszcza w kwestiach moralnych; \u017ce zamiast poucza\u0107 ludzi, powinien skupi\u0107 si\u0119 na dzia\u0142alno\u015bci dobroczynnej. <\/em>Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma by\u0107 \u201elekki, \u0142atwy i przyjemny\u201d dla ka\u017cdego, bez wzgl\u0119du na to, w co si\u0119 wierzy i jak si\u0119 post\u0119puje.<\/p>\r\n

Pogl\u0105dy takie wygl\u0105daj\u0105 na \u015bwie\u017ce, o\u017cywcze i nowoczesne, ale w gruncie rzeczy s\u0105 bardzo stare, tylko ka\u017cde pokolenie \u201ereformator\u00f3w\u201d Ko\u015bcio\u0142a wyci\u0105ga je na nowo i wymachuje nimi ku uciesze wszelakich niedowiark\u00f3w i niestety tak\u017ce wielu naiwnych katolik\u00f3w. O tym, \u017ce nie mamy do czynienia z \u017cadn\u0105 nowo\u015bci\u0105, dobitnie \u015bwiadczy encyklika \u201eTestem benevolentiae<\/em>\u201d, licz\u0105ca sobie przecie\u017c niemal 120 lat<\/strong>. Skoro wi\u0119c ju\u017c wtedy Ojciec \u015awi\u0119ty uznawa\u0142 za konieczne pi\u0119tnowanie tych b\u0142\u0119d\u00f3w, to musia\u0142y one by\u0107 rozpowszechniane znacznie wcze\u015bniej.<\/p>\r\n

Wielk\u0105 zas\u0142ug\u0105 Leona XIII jest nazwanie takiego zestawu pogl\u0105d\u00f3w amerykanizmem<\/em><\/strong>, a zatem jednoznaczne wskazanie na ojczyzn\u0119 tych b\u0142\u0119d\u00f3w. Oczywi\u015bcie, b\u0142\u0119dne przekonania o Ko\u015bciele szerzy\u0142y si\u0119 od pocz\u0105tku chrze\u015bcija\u0144stwa i to nie Amerykanom przypada palma pierwsze\u0144stwa w tej dziedzinie. Jednak rola Stan\u00f3w Zjednoczonych w upowszechnieniu takiej wizji Ko\u015bcio\u0142a wydaje si\u0119 w naszych czasach zasadnicza. Trudno bowiem nie skojarzy\u0107 z napi\u0119tnowanym przez papie\u017ca amerykanizmem faktu, \u017ce USA od pocz\u0105tku swego istnienia zdominowane s\u0105 przez niezliczone sekty protestanckie, kt\u00f3re konkuruj\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 o wiernych (i oczywi\u015bcie o ich pieni\u0105dze)<\/em> niczym firmy o klient\u00f3w na rynku. Takie przeniesienie skrajnego liberalizmu gospodarczego na grunt religijny musia\u0142o, rzecz jasna, spowodowa\u0107, \u017ce owe sekty – zwykle nazywaj\u0105ce siebie \u201eko\u015bcio\u0142ami\u201d – z \u0142atwo\u015bci\u0105 porzuci\u0142y obiektywn\u0105 Prawd\u0119 na rzecz marketingowych zabieg\u00f3w o potencjalnych wiernych (o ile mo\u017cna tak nazwa\u0107 klientel\u0119 ameryka\u0144skich pastor\u00f3w).<\/p>\r\n

Dominacja tych sekt na ziemi ameryka\u0144skiej si\u0142\u0105 rzeczy musia\u0142a zainfekowa\u0107 tamtejszych katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie do\u015b\u0107, \u017ce stanowili i nadal stanowi\u0105 wyra\u017an\u0105 mniejszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa USA, to jeszcze zostali zmuszeni do funkcjonowania w systemie liberalnej demokracji, czyli nieustannego zabiegania o klient\u00f3w na rynku gospodarczym i o wyborc\u00f3w na rynku politycznym. Nic przeto dziwnego, \u017ce ameryka\u0144ski katolicyzm, kt\u00f3ry przecie\u017c ani nie wykuwa\u0142 si\u0119 w ogniu prze\u015bladowa\u0144, ani nie przesi\u0105kn\u0105\u0142 duchem kontrreformacji, \u0142atwo uleg\u0142 naiwnemu przekonaniu, \u017ce mo\u017ce stanowi\u0107 lepsz\u0105 ofert\u0119 dla tamtejszej publiczno\u015bci – wystarczy tylko, \u017ceby zrezygnowa\u0142 z \u201edawnej surowo\u015bci\u201d i sta\u0142 si\u0119 \u201ewyrozumia\u0142ym dla aspiracji i pogl\u0105d\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych lud\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Leon XIII bezb\u0142\u0119dnie rozpozna\u0142 zagro\u017cenie p\u0142yn\u0105ce z takich przekona\u0144 i jak\u017ce trafnie przeanalizowa\u0142 poszczeg\u00f3lne b\u0142\u0119dy zawieraj\u0105ce si\u0119 w amerykanizmie. Domaganie si\u0119 wi\u0119kszej swobody w Ko\u015bciele, kwestionowanie nieomylno\u015bci urz\u0119du papieskiego, przekonanie o szczeg\u00f3lnym dzia\u0142aniu Ducha \u015awi\u0119tego bezpo\u015brednio na dusze ludzkie, bez po\u015brednictwa Ko\u015bcio\u0142a, lekcewa\u017cenie czy wr\u0119cz poni\u017canie \u017cycia zakonnego – oto zestaw pogl\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re Ojciec \u015awi\u0119ty zdecydowanie pot\u0119pi\u0142, przestrzegaj\u0105c przed nimi ameryka\u0144skich katolik\u00f3w i ich pasterzy.<\/p>\r\n

Za szczeg\u00f3lnie niebezpieczne autor encykliki \u201eTestem benevolentiae<\/em>\u201d uzna\u0142 wynoszenie cn\u00f3t naturalnych<\/em> nad cnoty nadprzyrodzone<\/strong>, a tak\u017ce podzia\u0142 na cnoty bierne i czynne oraz preferowanie tych ostatnich jako bardziej stosownych w obecnych czasach. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do \u015bw. Tomasza z Akwinu papie\u017c rozprawia\u0142 si\u0119 z tymi pogl\u0105dami, kt\u00f3re s\u0105 w oczywisty spos\u00f3b fa\u0142szywe. \u201eCzy\u017cby natura, wsparta \u0142ask\u0105, mia\u0142a by\u0107 s\u0142absz\u0105 ni\u017c natura pozostawiona w\u0142asnym si\u0142om swoim? Czy\u017cby ludzie naj\u015bwi\u0119tsi, kt\u00f3rych Ko\u015bci\u00f3\u0142 uwielbia i kt\u00f3rym oddaje cze\u015b\u0107 publiczn\u0105, mieli by\u0107 s\u0142abymi i niedorzecznymi w rzeczach natury dlatego, \u017ce celowali w cnotach chrze\u015bcija\u0144skich?\u201d – pyta\u0142 retorycznie Leon XIII. Podkre\u015bla\u0142 te\u017c, \u017ce nie ma i nie mo\u017ce by\u0107 cnoty biernej, gdy\u017c cnot\u0105 nazywa\u0142 \u015bw. Tomasz \u201eudoskonalenie mocy, a ko\u0144cem mocy jest czyn; i czyn cnoty niczym jest innym, jeno dobrym u\u017cyciem wolnej woli\u201d. W ten spos\u00f3b Ojciec \u015awi\u0119ty da\u0142 zdecydowan\u0105 odpowied\u017a na typowy dla ameryka\u0144skich protestant\u00f3w aktywizm religijny<\/em>, czyli przedk\u0142adanie dzia\u0142alno\u015bci zewn\u0119trznej nad \u017cycie wewn\u0119trzne.<\/p>\r\n

Zaledwie osiem lat po wydaniu tej encykliki nast\u0119pca Leona XIII, \u015bw. Pius X, r\u00f3wnie zdecydowanie pot\u0119pi\u0142 inny b\u0142\u0119dny kierunek, jaki pojawi\u0142 si\u0119 w Ko\u015bciele – modernizm<\/strong>. Trudno nie zauwa\u017cy\u0107 podobie\u0144stw mi\u0119dzy tymi dwiema tendencjami, o kt\u00f3rych to podobie\u0144stwach najdobitniej \u015bwiadczy fakt, \u017ce b\u0142\u0119dy modernizmu i amerykanizmu zgodnie koegzystuj\u0105 we wsp\u00f3\u0142czesnym nam Ko\u015bciele<\/strong>. R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy nimi jest taka, \u017ce modernizm mia\u0142 ambicj\u0119 narzuci\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi now\u0105 teologi\u0119 i filozofi\u0119, natomiast amerykanizm pragn\u0105\u0142 tylko nowej eklezjologii, czyli nauki o Ko\u015bciele. Bez w\u0105tpienia wynika\u0142o to z zainteresowania Amerykan\u00f3w g\u0142\u00f3wnie sprawami praktycznymi i ich niech\u0119ci do g\u0142\u0119bszego wysi\u0142ku intelektualnego.<\/p>\r\n

W rzeczywisto\u015bci jednak ameryka\u0144skie pojmowanie roli Ko\u015bcio\u0142a znacz\u0105co u\u0142atwi\u0142o rozszerzenie wp\u0142yw\u00f3w modernizmu w XX wieku. Herezja ta bowiem \u015bwietnie pasuje do takiego Ko\u015bcio\u0142a, jaki chcieliby mie\u0107 zwolennicy amerykanizmu: Ko\u015bcio\u0142a z\u0142o\u017conego z wolnych, samodzielnych jednostek, kt\u00f3re odrzucaj\u0105 autorytet Stolicy Apostolskiej oraz ko\u015bcielne nakazy i zakazy, za to czuj\u0105 si\u0119 \u201eodnowione w Duchu \u015awi\u0119tym\u201d, a swoj\u0105 wiar\u0119 realizuj\u0105 poprzez aktywno\u015b\u0107 na rozmaitych polach – od biznesu po dzia\u0142alno\u015b\u0107 charytatywn\u0105. Taki model chrze\u015bcijanina wypracowa\u0142y protestanckie sekty w USA, a dzi\u0119ki wsp\u00f3lnej pracy propagator\u00f3w modernizmu i amerykanizmu model ten staje si\u0119 coraz bardziej powszechny tak\u017ce w\u015br\u00f3d katolik\u00f3w.<\/p>\r\n

Przysz\u0142o nam \u017cy\u0107 w epoce ameryka\u0144skiej hegemonii nad \u015bwiatem. Nie znaczy to jednak, \u017ce mamy ulega\u0107 amerykanizmowi, kt\u00f3ry jest kierunkiem bardzo niebezpiecznym, bo niestety atrakcyjnym dla wielu katolik\u00f3w, naiwnie wierz\u0105cych, \u017ce upodabniaj\u0105c si\u0119 do protestant\u00f3w, staniemy si\u0119 r\u00f3wnie skuteczni jak oni.<\/p>\r\n

Ale przecie\u017c ju\u017c samo przyr\u00f3wnanie Ko\u015bcio\u0142a \u015bwi\u0119tego do heretyckich sekt stanowi obraz\u0119 dla Mistycznego Cia\u0142a Chrystusa, poza kt\u00f3rym nie ma zbawienia. Jeden, powszechny, apostolski Ko\u015bci\u00f3\u0142, ustanowiony przez Zbawiciela, nie musi si\u0119ga\u0107 po metody \u201efa\u0142szywych prorok\u00f3w\u201d, bo jego celem jest nawracanie dusz ludzkich, a nie zdobywanie zamo\u017cnych klient\u00f3w.<\/p>\r\n

Pawe\u0142 Siergiejczyk<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Zawsze wierni, <\/strong>nr. 1 [188] stycze\u0144 2017<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O aktualno\u015bci encykliki Leona XIII \u201eTestem benevolentiae\u201d Raz na cztery lata, na pocz\u0105tku listopada, ca\u0142y \u015bwiat wstrzymuje oddech i czeka na rozstrzygni\u0119cie, kto zostanie nowym prezydentem Stan\u00f3w Zjednoczonych. To najlepszy dow\u00f3d na to, jak bardzo zmieni\u0142 si\u0119 \u015bwiat w ci\u0105gu ostatniego stulecia. Sto lat temu bowiem Stany Zjednoczone by\u0142y do\u015b\u0107 egzotycznym, dalekim krajem, kt\u00f3ry zajmowa\u0142 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135,328],"tags":[238,221,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93463"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=93463"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93463\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=93463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=93463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=93463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}