{"id":93292,"date":"2017-01-25T11:24:21","date_gmt":"2017-01-25T16:24:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=93292"},"modified":"2017-01-25T11:24:21","modified_gmt":"2017-01-25T16:24:21","slug":"dezorientacja-seksualna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=93292","title":{"rendered":"Dezorientacja seksualna"},"content":{"rendered":"

Okre\u015blenie \u201eorientacja seksualna\u201d pojawia si\u0119 w ksi\u0105\u017ckach, doniesieniach prasowych, a nawet prawie zakazuj\u0105cym dyskryminacji ze wzgl\u0119du na \u201eorientacj\u0119 seksualn\u0105\u201d. Czy jednak wiemy o czym m\u00f3wimy? Co dok\u0142adnie oznacza ten termin?<\/strong><\/p>\r\n

Ameryka\u0144skie Stowarzyszenie Psychologiczne<\/a>[1]<\/sup><\/a> w broszurze \u201eOdpowiedzi na pytania, w kierunku lepszego zrozumienia orientacji seksualnej i homoseksualizmu\u201d definiuje j\u0105 w ten spos\u00f3b:<\/p>\r\n

\u201eOrientacja seksualna odnosi si\u0119 do trwa\u0142ego wzorca poci\u0105gu emocjonalnego, romantycznego lub\/i seksualnego wobec m\u0119\u017cczyzn, kobiet lub obu p\u0142ci. Orientacja seksualna odnosi si\u0119 te\u017c do osobistego poczucia to\u017csamo\u015bci opartego o te inklinacje, zwi\u0105zane z nimi zachowania i bycie cz\u0142onkiem wsp\u00f3lnoty os\u00f3b podzielaj\u0105cych te same inklinacje.\u201d<\/p>\r\n

A zatem na orientacj\u0119 seksualn\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119: poci\u0105g seksualny, emocje, zachowania oraz etykieta stanowi\u0105ca istotn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 to\u017csamo\u015bci. Co ciekawe dok\u0142adna lektura cytowanej wy\u017cej broszury pokazuje, \u017ce zar\u00f3wno poci\u0105g seksualny, emocje, zachowania a nawet to\u017csamo\u015b\u0107 mog\u0105 ulec zmianie w ci\u0105gu \u017cycia. Potwierdzaj\u0105 to badania naukowe, a Lisa Diamond<\/a>[2]<\/sup><\/a>, wieloletnia badaczka p\u0142ynno\u015bci seksualnej w swym najnowszym opracowaniu otwarcie odrzuca tez\u0119 o wrodzono\u015bci i niezmienno\u015bci orientacji seksualnej. Namawia wr\u0119cz do odrzucenia jej, jako nieprawdziwego i niepotrzebnego ju\u017c narz\u0119dzia wp\u0142ywu politycznego.<\/p>\r\n

W wy\u017cej wymienionej broszurze mo\u017cemy przeczyta\u0107 te\u017c: „Nie istnieje w\u015br\u00f3d naukowc\u00f3w konsensus dotycz\u0105cy dok\u0142adnych przyczyn powstawania u konkretnej osoby orientacji heteroseksualnej, biseksualnej lub homoseksualnej. Cho\u0107 wiele bada\u0144 sprawdza\u0142o mo\u017cliw\u0105 rol\u0119 czynnik\u00f3w genetycznych, hormonalnych, rozwojowych, spo\u0142ecznych i kulturowych, \u017cadne z wynik\u00f3w bada\u0144 nie pozwalaj\u0105 na stwierdzenie, \u017ce orientacja seksualna jest determinowana przez konkretny czynnik, lub czynniki. Wielu uwa\u017ca, \u017ce zar\u00f3wno natura jak i wychowanie odgrywaj\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 rol\u0119\u2026\u201d<\/a>[3]<\/sup><\/a><\/p>\r\n

Mamy zatem orientacj\u0119 seksualn\u0105, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 zmienne inklinacje seksualne, zmienne emocje, oraz zmienna to\u017csamo\u015b\u0107, lecz kt\u00f3ra sama pozostaje wrodzona i niezmienna.<\/p>\r\n

Pami\u0119tajmy jednocze\u015bnie, \u017ce to jedna z nielicznych bezpo\u015brednich pr\u00f3b definiowania orientacji seksualnej. Co ciekawe nawet cytowany na wikipedii pod has\u0142em orientacji seksualnej artyku\u0142 naukowy, dedykowany historii sposobu postrzegania jej w czasie – nie podaje ani jej definicji, ani nawet nie wspomina o tym, kto pierwszy u\u017cy\u0142 tego okre\u015blenia<\/a>[4]<\/sup><\/a>!<\/p>\r\n

W polskim prawie termin ten pojawia si\u0119 niepostrze\u017cenie po raz pierwszy w Rozporz\u0105dzeniu Rady Ministr\u00f3w z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie Pe\u0142nomocnika Rz\u0105du do Spraw R\u00f3wnego Statusu Kobiet i M\u0119\u017cczyzn<\/a>[5]<\/sup><\/a>, do kt\u00f3rego zada\u0144 mia\u0142o nale\u017ce\u0107 m.in. przygotowanie utworzenia urz\u0119du do spraw przeciwdzia\u0142ania dyskryminacji ze wzgl\u0119du m.in. na w\u0142a\u015bnie orientacj\u0119 seksualn\u0105. Z tym, \u017ce i tutaj nie zosta\u0142a ona w \u017caden spos\u00f3b zdefiniowana.<\/p>\r\n

Pr\u00f3ba odnalezienia definicji w podr\u0119czniku akademickim: \u201eSeksualno\u015b\u0107 cz\u0142owieka\u201d, wydanym przez wydawnictwo naukowe Elsevier w 2011 roku te\u017c spe\u0142za na niczym. Autor (J. Bancroft) omawia to nast\u0119puj\u0105co: \u201eCzy powinni\u015bmy m\u00f3wi\u0107 o preferencjach seksualnych, orientacji seksualnej czy te\u017c to\u017csamo\u015bci seksualnej? (\u2026) Jestem zdania, \u017ce nasz poci\u0105g seksualny wynika z wzajemnego oddzia\u0142ywania mi\u0119dzy uwarunkowaniami genetycznymi i wychowaniem, dlatego b\u0119d\u0119  si\u0119 stara\u0142 unika\u0107 obu termin\u00f3w i u\u017cywa\u0107 zamiast nich bardziej neutralnej \u201eto\u017csamo\u015bci seksualnej\u201d (podkre\u015blenie w\u0142asne).<\/a>[6]<\/sup><\/a><\/p>\r\n

Podsumowuj\u0105c: nie do\u015b\u0107, \u017ce pr\u00f3buj\u0105c zaj\u0105\u0107 si\u0119 spraw\u0105 orientacji seksualnej natrafiamy trudno\u015bci by j\u0105 w og\u00f3le zdefiniowa\u0107, autor podr\u0119cznika akademickiego odmawia stosowania tego terminu a jednocze\u015bnie mamy w prawie zakaz dyskryminacji ze wzgl\u0119du na \u00f3w bli\u017cej niezdefiniowany tw\u00f3r.<\/p>\r\n

Je\u017celi nie orientacja seksualna to co?<\/strong><\/p>\r\n

Warto wr\u00f3ci\u0107 do starego, precyzyjnego rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy poci\u0105giem seksualnym, zachowaniami i to\u017csamo\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

Poci\u0105g seksualny (czy inklinacje seksualne) definiujemy jako niezale\u017cne od woli uczucie podniecenia seksualnego wobec p\u0142ci w\u0142asnej lub przeciwnej. Mamy zatem poci\u0105g wobec os\u00f3b tej samej p\u0142ci oraz poci\u0105g wobec os\u00f3b p\u0142ci przeciwnej. Wa\u017cne jest, \u017ce inklinacje te nie musz\u0105 manifestowa\u0107 si\u0119 w postaci zachowa\u0144 seksualnych.<\/p>\r\n

Zachowania seksualne to zale\u017cne od woli zachowania obejmuj\u0105ce dzia\u0142ania autoerotyczne, kt\u00f3rym towarzysz\u0105 wyobra\u017cenia o p\u0142ci w\u0142asnej lub przeciwnej (w tym ogl\u0105danie pornografii) lub\/i akty seksualne z udzia\u0142em p\u0142ci w\u0142asnej lub przeciwnej.<\/p>\r\n

To\u017csamo\u015b\u0107 seksualna to dobrowolnie przyjmowana etykieta, np. gej, lesbijka. Bywa niezale\u017cna od poci\u0105gu seksualnego. Jako przyk\u0142ad mo\u017cna poda\u0107 tzw. lesbianizm polityczny – postaw\u0119 przyjmowan\u0105 przez niekt\u00f3re radykalne heteroseksualne feministki, uznaj\u0105ce akty seksualne z m\u0119\u017cczyznami za manifestacj\u0119 zdrady wobec w\u0142asnej p\u0142ci (patrz np. Sheila Jeffreys). Co ciekawe, etykieta to\u017csamo\u015bci seksualnej niekoniecznie jest istotnym sk\u0142adnikiem to\u017csamo\u015bci os\u00f3b heteroseksualnych. Podobnie jak nie uznajemy np. swojej prawo czy lewor\u0119czno\u015bci za kluczow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci, tak nie b\u0119dziemy opiera\u0107 istoty swej to\u017csamo\u015bci na kierunku poci\u0105gu seksualnego. Dlatego to\u017csamo\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105 mo\u017cna uzna\u0107 za pewnego typu manifestacj\u0119, etykiet\u0119 spo\u0142eczn\u0105, wykorzystywan\u0105 raczej przez osoby nieheteroseksualne.<\/p>\r\n

Co wa\u017cne. Nie wszystkie osoby odczuwaj\u0105ce poci\u0105g seksualny wobec w\u0142asnej p\u0142ci przyjmuj\u0105 etykiet\u0119 geja\/lesbijki\/biseksualisty, nie uznaj\u0105c tej cz\u0119\u015bci swego do\u015bwiadczenia \u017cyciowego za definiuj\u0105ce ich to\u017csamo\u015b\u0107. B\u0119d\u0105 to osoby nie sk\u0142adaj\u0105ce publicznych deklaracji pozwalaj\u0105cych ich identyfikowa\u0107 jako geje czy lesbijki. <\/p>\r\n

Oznacza to w praktyce, \u017ce \u201ezakaz dyskryminacji ze wzgl\u0119du na orientacj\u0119 seksualn\u0105\u201d oznacza de facto<\/em> \u201ezakaz dyskryminacji ze wzgl\u0119du na publicznie przybran\u0105 etykiet\u0119 to\u017csamo\u015bci p\u0142ciowej, lub\/i publicznie demonstrowane zachowania seksualne.\u201d<\/p>\r\n

Inne spojrzenie na orientacj\u0119 seksualn\u0105.<\/strong><\/p>\r\n

Oddaj\u0119 g\u0142os profesorowi Ryszardowi Legutko: \u201eNajwi\u0119ksza pu\u0142apka czyha na nas w samym s\u0142owie \u201eorientacja\u201d. S\u0142owo to odnosimy zwykle do polityki. M\u00f3wimy wi\u0119c o rozmaitych orientacjach politycznych – liberalnej, socjalistycznej, konserwatywnej, i innych – z kt\u00f3rych wszystkie maj\u0105 tak samo otwarte pole do ubiegania si\u0119 o w\u0142adz\u0119.  Kiedy wi\u0119c m\u00f3wimy \u201eorientacja seksualna\u201d, to tym samym przypisujemy p\u0142ci tre\u015b\u0107 polityczn\u0105. Zak\u0142adamy, \u017ce istniej\u0105 grupy i idee uto\u017csamiane z heteroseksualizmem i homoseksualizmem, kt\u00f3re \u015brodkami politycznymi staraj\u0105 si\u0119 zmieni\u0107 kszta\u0142t spo\u0142ecze\u0144stwa i instytucji wedle swoich postulat\u00f3w i idea\u0142\u00f3w. [\u2026]. <\/p>\r\n

Ale na tym nie koniec k\u0142opot\u00f3w. Orientacja z definicji jest czym\u015b neutralnym – nie ma a priori \u017cadnej racji dla uznania, \u017ce libera\u0142owie s\u0105 lepsi od konserwatyst\u00f3w, socjaldemokraci od chadek\u00f3w lub odwrotnie. Ustr\u00f3j polityczny na tym polega, \u017ce \u017cadna z tych grup nie mo\u017ce by\u0107 uprzywilejowana i zaraz na wst\u0119pie uznana za naturalnie lepsz\u0105 lub naturalnie gorsz\u0105. Gdy wi\u0119c m\u00f3wimy o orientacji seksualnej, to tym samym przyznajemy, \u017ce mi\u0119dzy heteroseksualizmem a homoseksualizmem zachodzi bezwzgl\u0119dna r\u00f3wno\u015b\u0107 i \u017cadne nie mo\u017ce by\u0107 uznane za lepsze i uprzywilejowane wobec drugiego. Wszelkie uprawnienia, kt\u00f3re przys\u0142uguj\u0105 orientacji heteroseksualnej musz\u0105 przys\u0142ugiwa\u0107 orientacji homoseksualnej.<\/p>\r\n

Kto wi\u0119c nazywa homoseksualist\u00f3w orientacj\u0105, tym samym zgadza si\u0119 – czy tego chce, czy nie – na t\u0119 logik\u0119, kt\u00f3ra prowadzi do wprowadzenia ma\u0142\u017ce\u0144stw homoseksualnych i adopcji dzieci\u201d<\/a>[7]<\/sup><\/a>.<\/p>\r\n

Czy jednak profesor Legutko widz\u0105c w terminie \u201eorientacja seksualna\u201d przede wszystkim narz\u0119dzie polityczne nie wysnuwa zbyt daleko id\u0105cych wniosk\u00f3w? Warto wiedzie\u0107, co ju\u017c szereg lat temu napisa\u0142 jeden z czo\u0142owych aktywist\u00f3w walk o nadawanie praw osobom nieheteroseksualnym, Charles Silverstein:<\/p>\r\n

„Poza homoseksualizmem Podr\u0119cznik Diagnostyczno-Statystyczny Zaburze\u0144 Psychicznych (DSM) wymienia tak\u017ce sadyzm, masochizm, ekshibicjonizm, voyeuryzm, pedofili\u0119 i fetyszyzm jako zaburzenia psychiczne. Je\u015bli nie ma obiektywnego, niezale\u017cnego dowodu, \u017ce orientacja homoseksualna jest sama w sobie nienormalna, jakie istnieje usprawiedliwienie umieszczania jakiegokolwiek z innych zachowa\u0144 seksualnych w DSM? (\u2026) Mija w tej chwili 35 lat od usuni\u0119cia homoseksualizmu z DSM, co by\u0142o naszym celem kr\u00f3tkoterminowym. Nasz cel d\u0142ugoterminowy – usuni\u0119cie z DSM r\u00f3\u017cnie okre\u015blanych perwersji seksualnych, zaburze\u0144 seksualnych i parafilii, w zale\u017cno\u015bci od wydania, nie zosta\u0142 zrealizowany”<\/a>[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\r\n

W roku  2013 w nowej wersji podr\u0119cznika diagnostycznego DSM 5 pojawi\u0142a si\u0119 pr\u00f3ba wprowadzenia tylnymi drzwiami \u201eorientacji pedofilnej\u201d, gdy w opisie pedofilii uj\u0119to nast\u0119puj\u0105cy akapit:  „Je\u015bli osoby takie donosz\u0105 o braku poczucia winy, wstydu lub niepokoju zwi\u0105zanego z tymi impulsami (poci\u0105gu seksualnego wobec dzieci – przyp. t\u0142um) \u2026 a historia \u017cycia wskazuje, \u017ce nigdy nie dzia\u0142ali zgodnie z tymi impulsami (czyli nie wsp\u00f3\u0142\u017cyli seksualnie z dzie\u0107mi – przyp. t\u0142um), osoby takie maj\u0105 PEDOFILN\u0104 ORIENTACJ\u0118 SEKSUALN\u0104, a nie zaburzenie pedofilne.<\/a>[9]<\/sup><\/a>” (podkre\u015blenie w\u0142asne). Wskutek zdecydowanego i mocno nag\u0142o\u015bnionego przez media protestu, autorzy wycofali si\u0119 z tego zapisu, deklaruj\u0105c, \u017ce to by\u0142a tylko pomy\u0142ka edytorska.<\/p>\r\n

Zjawiska te wydaj\u0105 si\u0119 potwierdza\u0107 ocen\u0119 profesora Legutki. By\u0107 mo\u017ce (szczeg\u00f3lnie w obliczu bada\u0144 prof. Lisy Diamond demonstruj\u0105cych p\u0142ynno\u015b\u0107 seksualno\u015bci zar\u00f3wno kobiet jak i m\u0119\u017cczyzn) warto zabra\u0107 si\u0119 za dekonstrukcj\u0119 poj\u0119cia orientacji i wyeliminowanie jej, jako terminu nieprecyzyjnego zar\u00f3wno z podr\u0119cznik\u00f3w, jak i regulacji prawnych?<\/p>\r\n

Bogna Bia\u0142ecka<\/em><\/strong><\/p>\r\n

<\/a>[1]<\/sup><\/a> American Psychological Association<\/a>: Answers to Your Questions: For a Better Understanding of Sexual Orientation and Homosexuality<\/a>. 2008.<\/p>\r\n

<\/a>[2]<\/sup><\/a> L.M.Diamond, C.J. Rosky .Scrutinizing Immutability: Research on Sexual Orientation and U.S. Legal Advocacy for Sexual Minorities.J Sex Res. 2016, 53(4-5):363-91<\/p>\r\n

<\/a>[3]<\/sup><\/a> American Psychological Association<\/a>: Answers to Your Questions: For a Better Understanding of Sexual Orientation and Homosexuality<\/a>. 2008.<\/p>\r\n

<\/a>[4]<\/sup><\/a> RL. Sell. Defining and measuring sexual orientation: a review<\/em>. \u201eArchives of Sexual Behavior<\/a>\u201d. 1997.26 (6), s. 643-58<\/p>\r\n

<\/a>[5]<\/sup><\/a> Dz. U. z 2002, Nr 96, poz. 849<\/p>\r\n

<\/a>[6]<\/sup><\/a> J. Bancroft \u201eSeksualno\u015b\u0107 cz\u0142owieka\u201d, Wroc\u0142aw 2011, s167<\/p>\r\n

<\/a>[7]<\/sup><\/a> R. Legutko, Polska, Polacy i suwerenno\u015b\u0107<\/em>, Krak\u00f3w 2014, s. 133, 134-135.<\/p>\r\n

<\/a>[8]<\/sup><\/a> Ch. Silverstein „The Implications of Removing Homosexuality from the DSM as a Mental Disorder „Archives of Sexual Behavior 2009\/38:161-163, s.162<\/p>\r\n

<\/a>[9]<\/sup><\/a> „DSM5 Pedophilic Disorder Diagnostic Criteria 302.2 (F65.4)”<\/p>\r\n

za: christianitas.org<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Okre\u015blenie \u201eorientacja seksualna\u201d pojawia si\u0119 w ksi\u0105\u017ckach, doniesieniach prasowych, a nawet prawie zakazuj\u0105cym dyskryminacji ze wzgl\u0119du na \u201eorientacj\u0119 seksualn\u0105\u201d. Czy jednak wiemy o czym m\u00f3wimy? Co dok\u0142adnie oznacza ten termin? Ameryka\u0144skie Stowarzyszenie Psychologiczne[1] w broszurze \u201eOdpowiedzi na pytania, w kierunku lepszego zrozumienia orientacji seksualnej i homoseksualizmu\u201d definiuje j\u0105 w ten spos\u00f3b: \u201eOrientacja seksualna odnosi si\u0119 do […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[314,26,86,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93292"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=93292"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93292\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=93292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=93292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=93292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}