{"id":93113,"date":"2017-01-19T11:52:16","date_gmt":"2017-01-19T16:52:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=93113"},"modified":"2017-01-19T11:52:16","modified_gmt":"2017-01-19T16:52:16","slug":"co-ma-gender-do-lodowca-czyli-o-nieprzebranej-glupocie-grantow-grzegorz-kucharczyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=93113","title":{"rendered":"Co ma gender do lodowca? Czyli o nieprzebranej g\u0142upocie grant\u00f3w – Grzegorz Kucharczyk<\/em>"},"content":{"rendered":"

Tym razem nie b\u0119dzie o naszym rodzimym Absurdystanie, gdzie panuje sze\u015bciu kr\u00f3li, w tym kr\u00f3l Belzebub, a dzielni rycerze galopuj\u0105 na Rubikoniach. Skoro jednak jeste\u015bmy w kontakcie i wszyscy wszystko wiedz\u0105 (albo wiedzie\u0107 powinni), warto wi\u0119c rzuci\u0107 okiem na rozleg\u0142e terytoria \u015awiatowej Federacji Absurdystanu. A poniewa\u017c, jak m\u00f3wi klasyk (obecny od pocz\u0105tku tego tekstu), g\u0142owa psuje si\u0119 od g\u00f3ry, przyjrzyjmy si\u0119 tym, kt\u00f3rzy g\u0142ow\u0105 pracuj\u0105, a wi\u0119c \u015bwiatu Akademii.<\/strong><\/p>\r\n

W nim za\u015b nie brakuje udzielnych ksi\u0119stw, kt\u00f3re ju\u017c dawno (mniej wi\u0119cej w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego stulecia) z\u0142o\u017cy\u0142y obediencj\u0119 Absurdystanowi ochoczo wchodz\u0105c na \u015bcie\u017ck\u0119 post-rozumu, wiod\u0105c\u0105 ca\u0142kiem poprawnie politycznie ku post-prawdzie. Ameryka\u0144skie uniwersytety s\u0105 prawdziw\u0105 kopalni\u0105 przyk\u0142ad\u00f3w potwierdzaj\u0105cych dominacj\u0119 za Oceanem Kr\u00f3la Absurdu. To on ka\u017ce widzie\u0107 za pozornie banalnym zimowym krajobrazem, \u201ewa\u017cne zagadnienia badawcze\u201d, otwieraj\u0105ce nowe perspektywy w zakresie \u201efeministycznych studi\u00f3w postkolonialnych i feministycznej politycznej ekologii\u201d.<\/p>\r\n

W 2016 roku grupa \u201enaukowc\u00f3w\u201d z University of Oregon opublikowa\u0142a wyniki swoich kilkuletnich bada\u0144 finansowanych z wielomilionowego grantu National Science Foundation (jedna z najwi\u0119kszych pa\u0144stwowych, grantodajnych instytucji w USA) na temat \u201efeministycznej glacjologii\u201d.<\/p>\r\n

By\u0107 mo\u017ce wi\u0119kszo\u015bci czytaj\u0105cym ten tekst s\u0142owo \u201eglacjologia\u201d kojarzy si\u0119 z sympatyczn\u0105 osob\u0105 docenta Kozie\u0142\u0142o – glacjologa wyst\u0119puj\u0105cego w jednym z odcink\u00f3w \u201eCzterdziestolatka\u201d. Kto\u015b mo\u017ce zerkn\u0105\u0107 do s\u0142ownika i przeczyta\u0107, \u017ce glacjologia to nauka zajmuj\u0105ca si\u0119 lodowcami na \u015bwiecie. Ale to ju\u017c jest passe. Dzi\u0119ki zespo\u0142owi ameryka\u0144skich uczonych z Oregonu kierowanych przez Marka Careya dowiadujemy si\u0119 bowiem, \u017ce \u201eistotnym, a pomijanym aspektem ludzkiego wymiaru lodowc\u00f3w i zmian w globalnym klimacie jest relacja mi\u0119dzy lodowcami a gender\u201d oraz \u017ce pilnie trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na takie poj\u0119cia jak \u201ew\u0142adza, sprawiedliwo\u015b\u0107, nier\u00f3wno\u015b\u0107 i produkcja wiedzy w kontek\u015bcie lodu, zmian zachodz\u0105cych w lodowcach i glacjologii\u201d.<\/p>\r\n

Pok\u0142onom Kr\u00f3lowi Absurdowi (a jego drugie imi\u0119 zaczyna si\u0119 na \u201eB\u201d) nie ma ko\u0144ca. Dotowani milionami dolar\u00f3w \u201euczeni\u201d z Oregonu pisz\u0105 dalej, \u017ce \u201eramy feministycznej glacjologii zapewniaj\u0105 solidn\u0105 analiz\u0119 gender, w\u0142adzy i epistemiologii w dynamicznych socjo-ekologicznych systemach, prowadz\u0105c w ten spos\u00f3b do bardziej sprawiedliwej nauki oraz interakcji mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem – a lodem [human-ice interactions<\/em>]\u201d.<\/p>\r\n

Odcinamy wi\u0119c rozum i dalej ju\u017c jedziemy bez trzymanki: \u201eObliczone na d\u0142u\u017csz\u0105 perspektyw\u0119 poleganie na wiedzy pochodz\u0105cej z perspektywy nauk przyrodniczych zmarginalizowa\u0142o g\u0142osy kobiet i kultur na ca\u0142ym \u015bwiecie, kt\u00f3re \u017cy\u0142y w \u015bwiecie lodowc\u00f3w\u201d. Kolejny etap to odbicie (nie powiem czego) i wyj\u015bcie z progu: \u201eStruktury w\u0142adzy i dominacji stymulowa\u0142y r\u00f3wnie\u017c pierwsze, na du\u017ca skal\u0119 wiercenia rdzenia lodowc\u00f3w, czyli te archetypiczne maskulinistyczne projekty, by dos\u0142ownie penetrowa\u0107 lodowce i pobiera\u0107 z nich pr\u00f3bki do pomiaru i eksploatacji lodu w Grenlandii i Arktyce\u201d. D\u0142uuugi lot (w oparach absurdu) i l\u0105dowanie z telemarkiem: \u201eLodowce nie maj\u0105 p\u0142ci, ale retoryka stosowana wobec nich m\u00f3wi nam wiele o tym, co ludzie my\u015bl\u0105 o nauce i o p\u0142ci\u201d (wywiad M. Careya dla magazynu \u201eScience\u201d w marcu 2016).<\/p>\r\n

I pomy\u015ble\u0107, \u017ce cz\u0142owiek z\u017cyma\u0142 si\u0119 na to, \u017ce w projektach nagradzanych do 2015 roku przez Narodowy Program Rozwoju Humanistyki (NPRH) \u0142atwiej by\u0142o otrzyma\u0107 wieloletni grant na badania malarstwa skalnego w Nepalu, a nie np. na dzieje okupacji niemieckiej w Polsce, gdy miliony dolar\u00f3w p\u0142yn\u0105 wartkim strumieniem na finansowanie frapuj\u0105cego zagadnienia \u201efeministycznej glacjologii\u201d.<\/p>\r\n

Lodowc\u00f3w w Polsce ma\u0142o, ale mamy przecie\u017c stoki narciarskie. Te za\u015b r\u00f3wnie\u017c stanowi\u0105 wdzi\u0119czny temat do pozyskiwania funduszy na \u201ebadania naukowe\u201d. Mo\u017cna chocia\u017cby odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do studi\u00f3w dr. Marka Stoddarta z Memorial Univeristy na Nowej Fundlandii (Kanada), kt\u00f3ry na \u0142amach \u201eInternational Review for the Sociology of Sport\u201d opublikowa\u0142 artyku\u0142 pt. \u201eKonstruowanie zmaskulinizowanych przestrzeni sportowych: narty, gender i przyroda w Kolumbii Brytyjskiej, Kanada\u201d. Kanadyjski \u201euczony\u201d streszcza swoje ustalenia, konstatuj\u0105c, \u017ce \u201esocjologia sportu dostarczy\u0142a znacz\u0105c\u0105 liczb\u0119 bada\u0144 na temat gender i spo\u0142ecznej nier\u00f3wno\u015bci w sportach na otwartym powietrzu\u201d. Jednak to za ma\u0142o, bo \u201eza ma\u0142o uwagi po\u015bwi\u0119cono zagadnieniu jak spo\u0142eczna konstrukcja krajobrazu kszta\u0142tuje relacji w\u0142adzy nap\u0119dzane kwesti\u0105 p\u0142ci\u201d.<\/p>\r\n

Stoddart p\u0119dzi w d\u00f3\u0142 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 godn\u0105 najlepszych alpejczyk\u00f3w: \u201eKrajobraz wysokog\u00f3rski jest miejscem na uprawianie atletycznej, szukaj\u0105cej ryzyka maskulinizacji. Zaawansowane tereny narciarskie i znajduj\u0105ce si\u0119 tam o\u015brodki s\u0105 r\u00f3wnie\u017c miejscami zmaskulinizowanymi. Z kolei mniej ryzykowne obszary narciarskie mog\u0105 by\u0107 interpretowane jako \u201eneutralne genderowo\u201d (gender – neutral) sfeminizowane przestrzenie. Poprzez zjazd na nartach, uczestnicy konstruuj\u0105 znaczenie p\u0142ci i miejsca, uprzywilejowuj\u0105c zmaskulinizowane wersje sportu\u201d.<\/p>\r\n

Zjazd doko\u0144czony. Daleko w tyle pozostawiony zosta\u0142y takie \u201ekonstrukty spo\u0142eczne\u201d, jak prawda i zdrowy rozs\u0105dek. Ale jakie\u017c perspektywy badawcze! Ju\u017c widz\u0119 te tematy: \u201eModernizacja Wielkiej Krokwi a zmaskulinizowany dyskurs kulturowy w Polsce\u201d, \u201eLoty narciarskie a globalne ocieplenie klimatu\u201d, \u201eKombinezony skoczk\u00f3w narciarskich w perspektywie genderowo – neutralnej aerodynamiki\u201d. Tylko pami\u0119tajcie potencjalni grantobiorcy – copyright by!<\/p>\r\n

Grzegorz Kucharczyk<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tym razem nie b\u0119dzie o naszym rodzimym Absurdystanie, gdzie panuje sze\u015bciu kr\u00f3li, w tym kr\u00f3l Belzebub, a dzielni rycerze galopuj\u0105 na Rubikoniach. Skoro jednak jeste\u015bmy w kontakcie i wszyscy wszystko wiedz\u0105 (albo wiedzie\u0107 powinni), warto wi\u0119c rzuci\u0107 okiem na rozleg\u0142e terytoria \u015awiatowej Federacji Absurdystanu. A poniewa\u017c, jak m\u00f3wi klasyk (obecny od pocz\u0105tku tego tekstu), g\u0142owa […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[369,314,93,25,116,20,221],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93113"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=93113"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93113\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=93113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=93113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=93113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}