{"id":92987,"date":"2017-01-21T22:00:04","date_gmt":"2017-01-22T03:00:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=92987"},"modified":"2017-01-17T10:09:04","modified_gmt":"2017-01-17T15:09:04","slug":"komunia-na-reke-michael-davies","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=92987","title":{"rendered":"Komunia na r\u0119k\u0119 &#8211; <em>Michael Davies<\/em>"},"content":{"rendered":"<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u201e<\/em><em>Nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zwyczaj nie umieszczania tych sakrament\u00f3w z r\u0119kach wiernych zaprowadzony zosta\u0142 w wyniku dwojakiego przes\u0105du: po pierwsze, wynika\u0142o to z fa\u0142szywej czci, jak\u0105 chciano okaza\u0107 temu sakramentowi, drugim za\u015b powodem by\u0142a nikczemna arogancja kap\u0142an\u00f3w, przypisuj\u0105cych sobie godno\u015b\u0107 wynosz\u0105c\u0105 ich ponad lud Chrystusowy, a to ze wzgl\u0119du na olej u\u017cywany podczas \u015bwi\u0119ce\u0144.<\/em><em>\u201d<br>\r\n <\/em>Martin Bucer<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><strong>P<\/strong>raktyka udzielania Komunii na r\u0119k\u0119 narzucona zosta\u0142a katolikom wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w Zachodu w spos\u00f3b typowy dla ca\u0142ej rewolucji liturgicznej. Inicjatywa ta nie nale\u017ca\u0142a bynajmniej do programu ciesz\u0105cego si\u0119 aprobat\u0105 papiesk\u0105 Ruchu Liturgicznego. Wzmianki o niej nie znajdujemy r\u00f3wnie\u017c w dokumentach II Soboru Watyka\u0144skiego. W okresie przedpoborowym my\u015bl o podobnej innowacji by\u0142a przyt\u0142aczaj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci duchowie\u0144stwa oraz wiernych ca\u0142kowicie obca. Tam, gdzie praktyka ta zosta\u0142a wprowadzona, m\u00f3wi\u0107 mo\u017cna o legalizacji tego, co zainicjowane zosta\u0142o jako akt buntu, poniewa\u017c jednak bunt ten zgodny by\u0142 z duchem soboru, nadu\u017cycie to zosta\u0142o ostatecznie zaaprobowane i do\u0142\u0105czone do oficjalnych praktyk Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n<p>Swego czasu napisa\u0142em szczeg\u00f3\u0142owe, 52-stronicowe studium dotycz\u0105ce kulis\u00f3w wprowadzania Komunii na r\u0119k\u0119, dlatego nie ma potrzeby powtarzania w tym miejscu wszystkich zamieszczonych tam informacji<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. Zwolennicy tej praktyki wskazuj\u0105, \u017ce podczas Ostatniej Wieczerzy Aposto\u0142owie otrzymali Komuni\u0119 do r\u0105k, nie dodaj\u0105 jednak, \u017ce chwil\u0119 wcze\u015bniej Aposto\u0142owie ci zostali konsekrowani na biskup\u00f3w. Rzeczywi\u015bcie istniej\u0105 \u015bwiadectwa, \u017ce praktyka umieszczania Hostii na d\u0142oniach \u015bwieckich by\u0142a w staro\u017cytnym Ko\u015bciele szeroko rozpowszechniona, cho\u0107 przynajmniej w niekt\u00f3rych miejscach pod koniec wieku VI \u015bwieccy przyjmowali j\u0105 do ust<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>. W roku 650 synod w Rouen pot\u0119pi\u0142 przyjmowanie przez \u015bwieckich Komunii na r\u0119k\u0119 jako nadu\u017cycie, co dowodzi, i\u017c zwyczaj przyjmowania jej do ust stanowi\u0142 w tym rejonie silnie ju\u017c zakorzenion\u0105 praktyk\u0119<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>. Rytua\u0142 Rzymski z IX wieku traktuje Komuni\u0119 do ust jako norm\u0119<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>.<\/p>\r\n<p>Badacze nie s\u0105 pewni, w kt\u00f3rym momencie nast\u0105pi\u0142a zmiana w sposobie udzielania Komunii &#8211; przedstawiane s\u0105 r\u00f3\u017cne, mniej lub bardziej prawdopodobne tego wyja\u015bnienia. Dok\u0142adny pow\u00f3d nie jest wa\u017cny. Wa\u017cne jest, \u017ce zmiana ta dokona\u0142a si\u0119 z pewno\u015bci\u0105 z wa\u017ckiego powodu i z natchnienia Ducha \u015awi\u0119tego. Jako jedn\u0105 z przyczyn wymienia si\u0119 zwyczaj u\u017cywania niekwaszonego chleba, niekiedy m\u00f3wi si\u0119 o niebezpiecze\u0144stwach nadu\u017cy\u0107, ks. Jungmann natomiast za pow\u00f3d decyduj\u0105cy uznaje \u201e<em>rosn\u0105c\u0105 cze\u015b\u0107 dla Eucharystii<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>.<\/p>\r\n<p>Wnikliwa analiza \u017ar\u00f3de\u0142 patrystycznych i wczesno\u015bredniowiecznych wskazuje na stale rosn\u0105c\u0105 cze\u015b\u0107 dla Eucharystii jako prawdziwego Cia\u0142a i Krwi Chrystusa &#8211; nie tylko przyjmowanego, ale te\u017c stanowi\u0105cego obiekt adoracji &#8211; oraz na coraz lepsze zrozumienie Mszy jako uroczystej ofiary, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym celem jest adoracja Wszechmocnego Boga. Do wa\u017cno\u015bci ofiary wymagana by\u0142a obecno\u015b\u0107 wa\u017cnie wy\u015bwi\u0119conego kap\u0142ana, chleb pszeniczny, oraz wino, a sk\u0142adaj\u0105cy j\u0105 ksi\u0105dz wyst\u0119powa\u0142 <em>in persona Christi<\/em>. \u015awieccy posiadali przywilej uczestniczenia w liturgii &#8211; kt\u00f3ra jednak w naturalny a zarazem logiczny spos\u00f3b akcentowa\u0142a przede wszystkim rol\u0119 kap\u0142ana oraz \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 samej&nbsp; Ofiary. Broszura propagandowa na rzecz przywr\u00f3cenia Komunii na r\u0119k\u0119 <em>The Body of Christ,<\/em> wydana przez Komisj\u0119 Liturgiczn\u0105 episkopatu USA, pisze o tym, jako o czym\u015b zas\u0142uguj\u0105cym na pot\u0119pienie:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>W \u00f3smym i dziewi<\/em><em>\u0105<\/em><em>tym wieku <\/em><em>\u015b<\/em><em>wieccy byli prawie zupe<\/em><em>\u0142<\/em><em>nie wykluczeni z celebracji Mszy. Nie zanosili ju<\/em><em>\u017c&nbsp; &#8211; jak to by\u0142o wcze\u015bniej &#8211; <\/em><em>ofiar do o<\/em><em>\u0142<\/em><em>tarza; <\/em><em>\u015b<\/em><em>piew by<\/em><em>\u0142 <\/em><em>wykonywany tylko<\/em> <em>przez ch\u00f3r (schola); zanik<\/em><em>\u0142<\/em><em>y intencje og\u00f3lne; wierni nie mogli ju<\/em><em>\u017c <\/em><em>widzie<\/em><em>\u0107, <\/em><em>co dzia<\/em><em>\u0142<\/em><em>o si<\/em><em>\u0119 <\/em><em>na o<\/em><em>\u0142<\/em><em>tarzu,<\/em> <em>poniewa<\/em><em>\u017c sta\u0142 przed nim kap\u0142an<\/em><em>, czasami zupe<\/em><em>\u0142<\/em><em>nie niewidoczny za ikonostasem; Kanon<\/em> <em>odmawiano po cichu i wszystko odbywa\u0142o si<\/em><em>\u0119 <\/em><em>w milczeniu, albo w j<\/em><em>\u0119<\/em><em>zyku s\u0142abo zrozumia<\/em><em>\u0142<\/em><em>ym przez wiernych\u201d. <\/em><\/p>\r\n<p>Brzmi to jak lista zarzut\u00f3w formu\u0142owanych przez XVI-wiecznych reformator\u00f3w, nie spos\u00f3b te\u017c nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce s\u0142owa powy\u017csze stanowi\u0105 pot\u0119pienie obecnych praktyk liturgicznych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Wschodnich. By udowodni\u0107, jak ba\u0142amutne s\u0105 twierdzenia zawarte w tej broszurze oraz w ca\u0142ej propagandzie na rzecz Komunii na r\u0119k\u0119 wystarczy przypomnie\u0107, \u017ce &#8211; jak pisa\u0142 prze\u0142o\u017cony Oratorium Londy\u0144skiego ks. Napier<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a> &#8211; sama idea, \u017ce wierni musz\u0105 widzie\u0107 \u201e<em>co dokonuje si\u0119 na o\u0142tarzu<\/em>\u201d by\u0142a dla chrze\u015bcija\u0144stwa pierwszych wiek\u00f3w ca\u0142kowicie obca. Trzeba te\u017c zaznaczy\u0107, \u017ce od momentu, gdy po raz pierwszy zacz\u0119to wznosi\u0107 chrze\u015bcija\u0144skie \u015bwi\u0105tynie, powszechnym niemal zwyczajem by\u0142o sprawowanie Mszy w kierunku wschodnim, tak wi\u0119c kap\u0142an zawsze sta\u0142 przed o\u0142tarzem, zwr\u00f3cony ty\u0142em do wiernych (patrz rozdz. XIX).<\/p>\r\n<p>Trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce praktyka narzucana obecnie wiernym nie jest zgodna ze zwyczajem staro\u017cytnego Ko\u015bcio\u0142a. Kobiety nie otrzymywa\u0142y Hostii bezpo\u015brednio do r\u0119ki, ale musia\u0142y okrywa\u0107 j\u0105 lnian\u0105 chust\u0105 zwan\u0105 <em>dominical<\/em>. Dla usprawiedliwienia tej praktyki przytaczany jest najcz\u0119\u015bciej fragment mowy przypisywanej \u015bw. Cyrylowi Jerozolimskiemu, zosta\u0142 on jednak w zatwierdzonych przez hierarchi\u0119 dokumentach propagandowych starannie przeredagowany. Trzeba tu podkre\u015bli\u0107, \u017ce oficjalna propaganda nie przedstawia Komunii na r\u0119k\u0119 po prostu jako opcj\u0119, ale jako praktyk\u0119 preferowan\u0105, stosown\u0105 dla \u201edojrza\u0142ego\u201d katolika.<\/p>\r\n<p>\u015aw. Cyryl by\u0142 biskupem Jerozolimy, a obecnie znany jest g\u0142ownie z obszernej serii m\u00f3w (katechez), jakie wyg\u0142osi\u0142 wobec kandydat\u00f3w do chrztu (kt\u00f3ry mia\u0142 mie\u0107 miejsce na Wielkanoc, prawdopodobnie w roku 350). Mowy wst\u0119pne i kolejnych 18 katechez s\u0105 klasycznymi dokumentami teologicznymi, zawieraj\u0105cymi niezwykle jasne i przekonuj\u0105ce wyja\u015bnienie g\u0142\u00f3wnych punkt\u00f3w wiary katolickiej. Niekt\u00f3re manuskrypty, w kt\u00f3rych mowy te dotar\u0142y do naszych czas\u00f3w, obejmuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c pi\u0119\u0107 dalszych &#8211; najprawdopodobniej wyg\u0142oszonych wobec tego samego audytorium w Oktawie Wielkanocy &#8211; m\u00f3w, wprowadzaj\u0105cych kandydat\u00f3w we wielkie tajemnice chrztu, bierzmowania i Eucharystii (st\u0105d owych pi\u0119\u0107 m\u00f3w nosi tytu\u0142 <em>Katechezy Mistagogiczne<\/em>). Zachowane manuskrypty przypisuj\u0105 je r\u00f3\u017cnym autorom, a p\u00f3\u017aniejsi pisarze do\u0142\u0105czyli je po prostu do wcze\u015bniejszego zbioru m\u00f3w \u015bw. Cyryla. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni badacze podzieleni s\u0105 w kwestii ich autentyczno\u015bci<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>. Niezale\u017cnie od tego, kto jest ich prawdziwym autorem, to w\u0142a\u015bnie jedna z tych m\u00f3w o w\u0105tpliwej autentyczno\u015bci przytaczana jest obecnie jako usprawiedliwienie praktyki Komunii na r\u0119k\u0119. Przyjmijmy jednak, \u017ce jest ona autentyczna, tym bardziej, \u017ce istnienie &nbsp;zwyczaj\u00f3w opisanych przez \u015bw. Cyryla potwierdzaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne \u017ar\u00f3d\u0142a patrystyczne. Lektura ca\u0142ego odno\u015bnego fragmentu owej mowy pokazuje wyra\u017anie, \u017ce jej autor posiada\u0142 jasn\u0105 i przekonuj\u0105co uargumentowan\u0105 wiar\u0119 w ofiarn\u0105 natur\u0119 Mszy oraz w substancjaln\u0105 obecno\u015b\u0107 Chrystusa&nbsp; pod postaciami chleba i wina &#8211; czym wprawi\u0142 w nie lada zak\u0142opotanie XVI-wiecznych reformator\u00f3w protestanckich. M\u00f3wi on nawet o zmianie substancji materii na spos\u00f3b przypominaj\u0105cy doktryn\u0119 o transsubstancjacji.<\/p>\r\n<p>A oto pe\u0142ny tekst odno\u015bnego fragmentu:<\/p>\r\n<p><em>\u201eZbli<\/em><em>\u017c<\/em><em>aj<\/em><em>\u0105<\/em><em>c si<\/em><em>\u0119 <\/em><em>wi<\/em><em>\u0119<\/em><em>c, nie podchod<\/em><em>\u017a <\/em><em>z wyci<\/em><em>\u0105<\/em><em>gni<\/em><em>\u0119<\/em><em>tymi d<\/em><em>\u0142<\/em><em>o<\/em><em>\u0144<\/em><em>mi, ani z rozpostartymi palcami, ale z lewej (r<\/em><em>\u0119<\/em><em>ki) uczy<\/em><em>\u0144 <\/em><em>tron dla prawej, gdy<\/em><em>\u017c <\/em><em>ta w<\/em><em>\u0142<\/em><em>a<\/em><em>\u015b<\/em><em>nie d<\/em><em>\u0142<\/em><em>o<\/em><em>\u0144 <\/em><em>ma przyj<\/em><em>\u0105\u0107 <\/em><em>Kr\u00f3la. Nadstawiaj<\/em><em>\u0105<\/em><em>c d<\/em><em>\u0142<\/em><em>o<\/em><em>\u0144<\/em><em>, przyjmij Cia<\/em><em>\u0142<\/em><em>o Chrystusa, dodaj<\/em><em>\u0105<\/em><em>c \u00abAmen\u00bb. Nast<\/em><em>\u0119<\/em><em>pnie, ostro<\/em><em>\u017c<\/em><em>nie u<\/em><em>\u015b<\/em><em>wi<\/em><em>\u0119<\/em><em>caj<\/em><em>\u0105<\/em><em>c swe oczy poprzez dotkni<\/em><em>\u0119<\/em><em>cie ich <\/em><em>\u015b<\/em><em>wi<\/em><em>\u0119<\/em><em>tym Cia<\/em><em>\u0142<\/em><em>em, spo<\/em><em>\u017c<\/em><em>yj Je, dbaj<\/em><em>\u0105<\/em><em>c o to, aby<\/em><em>\u015b <\/em><em>nie utraci<\/em><em>\u0142 \u017c<\/em><em>adnej cz<\/em><em>\u0105<\/em><em>stki. Bo je<\/em><em>\u017c<\/em><em>eli utracisz jak<\/em><em>\u0105\u015b <\/em><em>cz<\/em><em>\u0105<\/em><em>stk<\/em><em>\u0119<\/em><em>, to tak jakby<\/em><em>\u015b <\/em><em>poni\u00f3s<\/em><em>\u0142 <\/em><em>strat<\/em><em>\u0119<\/em><em>, tak jakby to by<\/em><em>\u0142 <\/em><em>jeden z twoich cz<\/em><em>\u0142<\/em><em>onk\u00f3w. Powiedz, gdyby kto<\/em><em>\u015b <\/em><em>da<\/em><em>\u0142 <\/em><em>Ci z<\/em><em>\u0142<\/em><em>oty piasek, czy<\/em><em>\u017c <\/em><em>nie troszczy<\/em><em>\u0142<\/em><em>by<\/em><em>\u015b <\/em><em>si<\/em><em>\u0119 <\/em><em>o<\/em><em>\u0144 <\/em><em>ze wszelk<\/em><em>\u0105 <\/em><em>ostro<\/em><em>\u017c<\/em><em>no<\/em><em>\u015b<\/em><em>ci<\/em><em>\u0105<\/em><em>, dbaj<\/em><em>\u0105<\/em><em>c o to, by nie straci<\/em><em>\u0107 \u017c<\/em><em>adnej jego cz<\/em><em>\u0105<\/em><em>stki, ani ponie<\/em><em>\u015b\u0107 \u017c<\/em><em>adnej straty? Czy<\/em><em>\u017c <\/em><em>nie powiniene<\/em><em>\u015b <\/em><em>by<\/em><em>\u0107 <\/em><em>zatem du<\/em><em>\u017c<\/em><em>o bardziej ostro<\/em><em>\u017c<\/em><em>ny dbaj<\/em><em>\u0105<\/em><em>c o to, aby <\/em><em>\u017c<\/em><em>adna okruszyna nie wypad<\/em><em>\u0142<\/em><em>a z tego, co szlachetniejsze jest ni<\/em><em>\u017c <\/em><em>z<\/em><em>\u0142<\/em><em>oto i drogie kamienie? Tak wi<\/em><em>\u0119<\/em><em>c, gdy ju<\/em><em>\u017c <\/em><em>spo<\/em><em>\u017c<\/em><em>yjesz Cia<\/em><em>\u0142<\/em><em>o Chrystusa, podejd<\/em><em>\u017a <\/em><em>tak<\/em><em>\u017c<\/em><em>e po kielich Krwi. Nie wyci<\/em><em>\u0105<\/em><em>gaj r<\/em><em>\u0105<\/em><em>k, lecz trzymaj je nisko, tak jak mia<\/em><em>\u0142<\/em><em>by<\/em><em>\u015b <\/em><em>si<\/em><em>\u0119 <\/em><em>pok<\/em><em>\u0142<\/em><em>oni<\/em><em>\u0107 <\/em><em>lub uczyni<\/em><em>\u0107 <\/em><em>g<\/em><em>\u0142\u0119<\/em><em>boki akt czci. Powiedz \u00abAmen\u00bb i u<\/em><em>\u015b<\/em><em>wi<\/em><em>\u0119\u0107 <\/em><em>si<\/em><em>\u0119<\/em><em> spo<\/em><em>\u017c<\/em><em>ywaj<\/em><em>\u0105<\/em><em>c tak<\/em><em>\u017c<\/em><em>e Krew Chrystusa. Gdy wci<\/em><em>\u0105\u017c <\/em><em>jeszcze wilgo<\/em><em>\u0107 <\/em><em>czujesz na swoich wargach, dotknij ich r<\/em><em>\u0119<\/em><em>koma i u<\/em><em>\u015b<\/em><em>wi<\/em><em>\u0119\u0107 <\/em><em>swoje oczy, swoje czo<\/em><em>\u0142<\/em><em>o i wszystkie pozosta<\/em><em>\u0142<\/em><em>e zmys<\/em><em>\u0142<\/em><em>y. Na koniec, czekaj na modlitw<\/em><em>\u0119 <\/em><em>i dzi<\/em><em>\u0119<\/em><em>kuj Bogu, kt\u00f3ry uzna<\/em><em>\u0142 <\/em><em>ciebie godnym takich tajemnic\u201d<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\"><strong>[8]<\/strong><\/a>.<\/em><\/p>\r\n<p>Praktyka polegaj\u0105ca na dotykaniu Hosti\u0105 narz\u0105d\u00f3w zmys\u0142\u00f3w i namaszczania ich Przenaj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Krwi\u0105 mo\u017ce si\u0119 nam wydawa\u0107 nieszkodliwa, nios\u0142a ona jednak za sob\u0105 powa\u017cne niebezpiecze\u0144stwa. Mog\u0142a prowadzi\u0107 do niezdrowego, zabobonnego nabo\u017ce\u0144stwa komunikuj\u0105cego wobec konkretnej Hostii oraz do r\u00f3\u017cnych wypaczonych form kultu. Takie sytuacje rzeczywi\u015bcie mia\u0142y miejsce, a praktyka ca\u0142owania Hostii sta\u0142a si\u0119 z czasem bardzo rozpowszechniona. \u015aw. Cyryl Aleksandryjski por\u00f3wnywa\u0142 namaszczanie narz\u0105d\u00f3w zmys\u0142\u00f3w Krwi\u0105 Baranka ofiarowanego w Eucharystii do namaszczania krwi\u0105 zabitych barank\u00f3w prog\u00f3w dom\u00f3w przez \u017byd\u00f3w uchodz\u0105cych z Egiptu. Twierdzi\u0142, \u017ce podobnie jak zwyczaj ten ochroni\u0142 niegdy\u015b \u017byd\u00f3w, tak te\u017c namaszczanie narz\u0105d\u00f3w zmys\u0142\u00f3w [Krwi\u0105 Pa\u0144sk\u0105] chroni je przed pokusami zmys\u0142owymi.<\/p>\r\n<p>Dalszych dowod\u00f3w na szerokie rozprzestrzenienie si\u0119 tej dziwnej praktyki dostarcza nam \u017cyj\u0105cy w I po\u0142owie V wieku Teodoret z Cyrrhus w Syrii, kt\u00f3ry pisa\u0142 o zwyczaju ca\u0142owania Hostii:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Nale<\/em><em>\u017c<\/em><em>y rozwa<\/em><em>\u017c<\/em><em>y<\/em><em>\u0107<\/em><em>, jak podczas <\/em><em>\u015b<\/em><em>wi<\/em><em>\u0119<\/em><em>tego misterium bierzemy cz<\/em><em>\u0142<\/em><em>onki Oblubie<\/em><em>\u0144<\/em><em>ca, ca<\/em><em>\u0142<\/em><em>ujemy je, obejmujemy je i dotykamy nimi naszych oczu\u201d<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\"><strong>[9]<\/strong><\/a>. <\/em><\/p>\r\n<p>Nie by\u0142 to przyk\u0142ad odosobniony. Praktyka ca\u0142owania Hostii, mo\u017cliwa dzi\u0119ki przyjmowaniu jej na r\u0119k\u0119 i prowadz\u0105ca do zniekszta\u0142cenia doktryny o Rzeczywistej Obecno\u015bci, przetrwa\u0142a co najmniej do ko\u0144ca VIII wieku. Za\u015bwiadcza o tym \u015bw. Jan Damasce\u0144ski (675-749):<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Przyjmujmy Cia<\/em><em>\u0142<\/em><em>o Ukrzy<\/em><em>\u017c<\/em><em>owanego, dotykaj<\/em><em>\u0105<\/em><em>c nim naszych oczu, naszych ust i czo<\/em><em>\u0142<\/em><em>a, i spo<\/em><em>\u017c<\/em><em>yjmy boski p<\/em><em>\u0142<\/em><em>on<\/em><em>\u0105<\/em><em>cy w<\/em><em>\u0119<\/em><em>giel\u201d<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\"><strong>[10]<\/strong><\/a>.<\/em><\/p>\r\n<p>Bior\u0105c pod uwag\u0119 takie ekscesy nie powinno nas dziwi\u0107, \u017ce Duch \u015awi\u0119ty natchn\u0105\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 do wprowadzenia zmiany zapewniaj\u0105cej stosowny szacunek wobec Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, tj. do umieszczania Hostii na j\u0119zyku komunikowanych.<\/p>\r\n<p>W po\u0142owie XIII wieku istnia\u0142a ju\u017c silnie zakorzeniona tradycja, \u017ce kontakt z Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramentem mo\u017ce mie\u0107 jedynie to, co zosta\u0142o konsekrowane. \u015aw. Tomasz z Akwinu (1225-1274) pisa\u0142:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Rozdawanie Cia<\/em><em>\u0142<\/em><em>a Chrystusa nale<\/em><em>\u017c<\/em><em>y do kap<\/em><em>\u0142<\/em><em>ana z trzech powod\u00f3w. Po pierwsze, poniewa<\/em><em>\u017c<\/em><em>, jak by<\/em><em>\u0142<\/em><em>o powiedziane powy<\/em><em>\u017c<\/em><em>ej, dokona<\/em><em>\u0142 <\/em><em>on konsekracji w osobie Chrystusa. Ale tak jak Chrystus konsekrowa<\/em><em>\u0142<\/em><em> swoje Cia<\/em><em>\u0142<\/em><em>o podczas Ostatniej Wieczerzy, tak r\u00f3wnie<\/em><em>\u017c <\/em><em>da<\/em><em>\u0142 <\/em><em>je innym, aby je spo<\/em><em>\u017c<\/em><em>ywali. Analogicznie, tak jak konsekracja Cia<\/em><em>\u0142<\/em><em>a Chrystusa nale<\/em><em>\u017c<\/em><em>y do kap<\/em><em>\u0142<\/em><em>ana, podobnie i rozdawanie nale<\/em><em>\u017c<\/em><em>y do niego. Po drugie, poniewa<\/em><em>\u017c <\/em><em>kap<\/em><em>\u0142<\/em><em>an jest wyznaczonym po<\/em><em>\u015b<\/em><em>rednikiem pomi<\/em><em>\u0119<\/em><em>dzy Bogiem a lud<\/em><em>\u017a<\/em><em>mi, wi<\/em><em>\u0119<\/em><em>c tak jak do niego nale<\/em><em>\u017c<\/em><em>y ofiarowanie dar\u00f3w cz<\/em><em>\u0142<\/em><em>owieka Bogu, tak i do niego nale<\/em><em>\u017c<\/em><em>y przekazywanie konsekrowanych dar\u00f3w ludziom. Po trzecie, ze wzgl<\/em><em>\u0119<\/em><em>du na cze<\/em><em>\u015b\u0107 <\/em><em>dla tego sakramentu, nic nie mo<\/em><em>\u017c<\/em><em>e si<\/em><em>\u0119 <\/em><em>z nim styka<\/em><em>\u0107<\/em><em>, lecz tylko to, co jest konsekrowane, st<\/em><em>\u0105<\/em><em>d te<\/em><em>\u017c <\/em><em>i korpora<\/em><em>\u0142 <\/em><em>i kielich s<\/em><em>\u0105 <\/em><em>konsekrowane, a podobnie i r<\/em><em>\u0119<\/em><em>ce kap<\/em><em>\u0142<\/em><em>ana. Nie jest zatem uprawnione, aby ktokolwiek inny tego dotyka<\/em><em>\u0142<\/em><em>, chyba <\/em><em>\u017c<\/em><em>e w stanie konieczno<\/em><em>\u015b<\/em><em>ci, gdyby np. mia<\/em><em>\u0142<\/em><em>o upa<\/em><em>\u015b\u0107 <\/em><em>na ziemi<\/em><em>\u0119<\/em><em>, lub w innych nie cierpi<\/em><em>\u0105<\/em><em>cych zw<\/em><em>\u0142<\/em><em>oki przypadkach\u201d<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\"><strong>[11]<\/strong><\/a>.<\/em><\/p>\r\n<p>Propaganda na rzecz Komunii na r\u0119k\u0119 wielokrotnie odwo\u0142uje si\u0119 do twierdzenia, \u017ce \u015bwi\u0119cenia nie daj\u0105 kap\u0142anowi specjalnych przywilej\u00f3w w kwestii udzielania Komunii \u015bw. Wydana za zgod\u0105 episkopatu USA Broszura <em>Take and Eat<\/em> stwierdza:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Cho\u0107 w ostatnich czasach bardzo podkre\u015blano <\/em><em>\u015b<\/em><em>wi<\/em><em>\u0119<\/em><em>to<\/em><em>\u015b\u0107 <\/em><em>d<\/em><em>\u0142<\/em><em>oni kap<\/em><em>\u0142<\/em><em>ana, nale<\/em><em>\u017c<\/em><em>y jednak zaznaczy\u0107, i<\/em><em>\u017c <\/em><em>namaszczenia r<\/em><em>\u0105<\/em><em>k podczas ceremonii \u015bwi\u0119ce\u0144 nie mo<\/em><em>\u017c<\/em><em>na <\/em><em>\u0142\u0105<\/em><em>czy<\/em><em>\u0107 <\/em><em>ze szczeg\u00f3lnym przywilejem do dotykania<\/em> <em>Eucharystii\u201d. <\/em><\/p>\r\n<p>C\u00f3\u017c, \u015bw. Tomasz z Akwinu z pewno\u015bci\u0105 dostrzega\u0142 taki zwi\u0105zek &#8211; i to na setki lat zanim kto\u015b pomy\u015bla\u0142 o istnieniu Ameryki &#8211; nie ulega te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce za jego czas\u00f3w praktyka ta stanowi\u0142a zwyczaj powszechny. By\u0107 mo\u017ce nie by\u0142 to dok\u0142adny i jedyny pow\u00f3d jej wprowadzenia, jednak twierdzenie, \u017ce zwyczaj, do kt\u00f3rego przywi\u0105zywano szczeg\u00f3lne znaczenie przez niemal tysi\u0105c lat nie posiada w istocie tego szczeg\u00f3lnego znaczenia, oznacza\u0142oby pozbawienie s\u0142owa \u201esymbol\u201d jakiegokolwiek sensu. Warto r\u00f3wnie\u017c przypomnie\u0107, \u017ce znajduj\u0105cy si\u0119 w Pontyfikale Rzymskim tradycyjny ryt \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich zawiera nast\u0119puj\u0105c\u0105 wzmiank\u0119 o w\u0142adzy nadawanej wy\u015bwi\u0119canym przez biskupa:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>B\u0105d\u017acie \u015bwiadomi tego, co dokonujecie, kszta\u0142tujcie si\u0119 wedle tego, czego dotykacie, a celebruj\u0105c tajemnic\u0119 \u015bmierci Pana pilnujcie, by cia\u0142a wasze by\u0142y ca\u0142kowicie obumar\u0142e dla wszelkich wyst\u0119pk\u00f3w i cielesnych przyjemno\u015bci<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>Jest to wyra\u017ane odniesienie do faktu, \u017ce nowo wy\u015bwi\u0119ceni kap\u0142ani b\u0119d\u0105 wkr\u00f3tce dotyka\u0107 Cia\u0142a Chrystusa, co traktowane jest ewidentnie jako przywilej. Gdyby ka\u017cdemu katolikowi wolno by\u0142o dotyka\u0107 Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, nie by\u0142oby powodu czyni\u0107 o tym szczeg\u00f3lnej wzmianki.<\/p>\r\n<p><em>Take and Eat<\/em> stwierdza dalej:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Specjalne namaszczenie d\u0142oni kap\u0142ana symbolizuje jego publiczn\u0105 pos\u0142ug\u0119 wobec innych<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>Naprawd\u0119? Ciekawe, jaki cytat mogliby przytoczy\u0107 autorzy na poparcie tego nonsensu. Prac\u0119 listonoszy, lekarzy, \u015bmieciarzy, nauczycieli, zamiatacz\u00f3w ulic i \u017co\u0142nierzy r\u00f3wnie\u017c traktowa\u0107 mo\u017cna jako \u201es\u0142u\u017cb\u0119 publiczn\u0105\u201d &#8211; tak wi\u0119c by\u0107 mo\u017ce i im powinno si\u0119 namaszcza\u0107 d\u0142onie.<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Kolejnym dowodem na to, \u017ce namaszczenie nie daje specjalnej w\u0142adzy do dotykania Eucharystii jest natura pos\u0142ugi diakon\u00f3w, kt\u00f3ra zawsze wi\u0105zana by\u0142a z Eucharysti\u0105, a jednak d\u0142onie diakon\u00f3w nigdy nie by\u0142y namaszczane<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>Mo\u017cna by w tym miejscu zauwa\u017cy\u0107, \u017ce przynajmniej w pewnych miejscach d\u0142onie diakon\u00f3w by\u0142y konsekrowane &#8211; jak tego dowodz\u0105 pochodz\u0105cy z VI wieku List Gildasa oraz datowany na VIII wiek Pontyfika\u0142 Egberta z Yorku. Pomimo, \u017ce w pochodz\u0105cych ze staro\u017cytno\u015bci dokumentach znale\u017a\u0107 mo\u017cna pojedyncze przyk\u0142ady udzielania przez diakon\u00f3w Komunii pod postaci\u0105 chleba, tradycyjnie zwi\u0105zek diakona z Eucharysti\u0105 wyra\u017ca\u0142a piecza, jak\u0105 sprawowa\u0142 on nad kielichem. Wida\u0107 to wyra\u017anie w przytoczonym fragmencie <em>Summy<\/em> \u015bw. Tomasza z Akwinu, kt\u00f3ry jednoznacznie wyklucza\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 udzielania przez diakona (w normalnych okoliczno\u015bciach) Komunii pod postaci\u0105 chleba. <em>Cathilic Encyclopedia<\/em> stwierdza:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>A\u017c do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych kielich powierzony by\u0142 zawsze szczeg\u00f3lnej opiece diakona. Nawet obecnie rubryki nakazuj\u0105, by podczas ofiarowania kielicha we Mszy uroczystej diakon podtrzymywa\u0142 jego stop\u0119 lub te\u017c rami\u0119 kap\u0142ana i powtarza\u0142 razem z nim s\u0142owa: \u00abOfferimus tibi, Domine, calicem salutaris etc.\u00bb. Uwa\u017cne studium pierwszego Ordo Romanus pokazuje, \u017ce podczas Mszy papieskiej kielichem zajmowa\u0142 si\u0119 zasadniczo archidiakon, to on sam i towarzysz\u0105cy mu diakoni okazywali wiernym &#8211; po przyj\u0119ciu przez nich Komunii pod postaci\u0105 chleba &#8211; calicem ministerialem z Krwi\u0105 Pa\u0144sk\u0105<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>.<\/p>\r\n<p>Warto r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce sam Jan Pawe\u0142 II akceptuje istnienie zwi\u0105zku pomi\u0119dzy namaszczaniem d\u0142oni kap\u0142ana oraz dotykaniem Eucharystii. W li\u015bcie apostolskim <em>Dominicae cenae<\/em> z 24 lutego 1980 roku zauwa\u017cy\u0142 on, \u017ce obrz\u0119d \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich odnosi si\u0119 do faktu, i\u017c kap\u0142an dotyka Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu. Jak pisa\u0142:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Naszym najwy\u017cszym zaszczytem jest &#8211; poza obowi\u0105zkiem pos\u0142annictwa ewangelicznego &#8211; \u017ce mo\u017cemy sprawowa\u0107 t\u0119 tajemnicz\u0105 w\u0142adz\u0119 nad Cia\u0142em Odkupiciela i temu wszystko w nas musi by\u0107 stanowczo podporz\u0105dkowane. Musimy te\u017c stale pami\u0119ta\u0107, \u017ce dla tej w\u0142adzy &#8211; pos\u0142ugi zostali\u015bmy sakramentalnie po\u015bwi\u0119ceni, \u017ce zostali\u015bmy wyj\u0119ci spo\u015br\u00f3d ludzi i zarazem postanowieni dla ludzi. Powinni\u015bmy pami\u0119ta\u0107 o tym, szczeg\u00f3lnie my, Kap\u0142ani Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego \u0142aci\u0144skiego, kt\u00f3ry do obrz\u0119du \u015bwi\u0119ce\u0144 do\u0142\u0105czy\u0142 w ci\u0105gu wiek\u00f3w praktyk\u0119 namaszczania r\u0105k Kap\u0142ana. W niekt\u00f3rych krajach przyj\u0119\u0142a si\u0119 praktyka Komunii \u015bwi\u0119tej na r\u0119k\u0119. Praktyk\u0119 tak\u0105 postulowa\u0142y poszczeg\u00f3lne Konferencje Episkopat\u00f3w i na ich wniosek zyska\u0142a ona zatwierdzenie Stolicy Apostolskiej. Da\u0142y si\u0119 jednak s\u0142ysze\u0107 g\u0142osy o ra\u017c\u0105cych wypadkach nieposzanowania Naj\u015bwi\u0119tszych Postaci, co bardzo obci\u0105\u017ca nie tylko osoby bezpo\u015brednio winne takiego post\u0119powania, ale r\u00f3wnie\u017c Pasterzy Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rzy jakby mniej czuwali nad zachowaniem si\u0119 wiernych wzgl\u0119dem Eucharystii<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>Widzimy wi\u0119c, \u017ce papie\u017c nie tylko potwierdza zwi\u0105zek pomi\u0119dzy namaszczaniem d\u0142oni kap\u0142ana i rozdzielaniem Eucharystii &#8211; ale te\u017c silnie podkre\u015bla jego znaczenie, czyni\u0105c przy tym jasn\u0105 aluzj\u0119, \u017ce wola\u0142by, aby rozdzielanie Komunii \u015bw. pozosta\u0142o domen\u0105 kap\u0142an\u00f3w:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Nie nale\u017cy jednak\u017ce zapomina\u0107 o podstawowym urz\u0119dzie Kap\u0142an\u00f3w, kt\u00f3rzy w czasie \u015bwi\u0119ce\u0144 zostali konsekrowani, aby reprezentowali Chrystusa Kap\u0142ana: dlatego te\u017c ich r\u0119ce, tak jak ich s\u0142owa i ich wola, sta\u0142y si\u0119 bezpo\u015brednim narz\u0119dziem Chrystusa. W\u0142a\u015bnie dlatego, tzn. jako szafarze Eucharystii, oni maj\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 i ca\u0142kowit\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za \u015awi\u0119te Postacie: ofiaruj\u0105 te \u015awi\u0119te Postacie uczestnikom zgromadzenia, kt\u00f3rzy pragn\u0105 je przyj\u0105\u0107. Diakoni mog\u0105 tylko zanosi\u0107 na o\u0142tarz dary ofiarne wiernych i rozdawa\u0107 je, gdy zostan\u0105 ju\u017c konsekrowane przez Kap\u0142ana. Jak\u017ce wymowne zatem, chocia\u017c p\u00f3\u017aniejsze, jest w naszych \u015bwi\u0119ceniach \u0142aci\u0144skich namaszczenie r\u0105k, jak gdyby tym w\u0142a\u015bnie r\u0119kom potrzebna by\u0142a szczeg\u00f3lna \u0142aska i moc Ducha \u015awi\u0119tego! Dotykanie \u015awi\u0119tych Postaci, podejmowanie ich w\u0142asnymi r\u0119kami jest przywilejem tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 \u015bwi\u0119cenia, co wskazuje na czynny udzia\u0142 w szafarstwie Eucharystii<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><strong>Reformacja protestancka<\/strong><\/p>\r\n<p>O ile nie zamierzamy stwierdzi\u0107, \u017ce Duch \u015awi\u0119ty opu\u015bci\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142,&nbsp; przyj\u0105\u0107 trzeba, \u017ce przej\u015bcie od praktyki udzielania Komunii na r\u0119k\u0119 do obecnej formy jej przyjmowania by\u0142o skutkiem Bo\u017cego natchnienia, by\u0142 to prawdziwy rozw\u00f3j liturgiczny. Promulgowana przez Paw\u0142a VI instrukcja <em>Memoriale Domini<\/em> wyja\u015bnia:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>(\u2026) po dok\u0142adnym&nbsp; zbadaniu rozumienia tajemnicy Eucharystii, jej znaczenia i obecno\u015bci w niej Chrystusa, z&nbsp; uwagi na poczucie czci dla Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu i pokor\u0119, kt\u00f3rej jego przyjmowanie wymaga, wprowadzono zwyczaj, i\u017c sam szafarz k\u0142adzie kawa\u0142ek konsekrowanego chleba&nbsp; na j\u0119zyku komunikanta<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>Protestanccy reformatorzy negowali fakt, \u017ce Konsekracja eucharystyczna przemienia w jakikolwiek spos\u00f3b chleb i wino, twierdzili, \u017ce nadaje im ona jedynie nowe znaczenie, wskutek czego staj\u0105 si\u0119 symbolami Cia\u0142a i Krwi Chrystusa. Jak nauczali &#8211; Chrystus jest jedynie w niebie, st\u0105d okazywanie czci chlebowi i winu (kult chleba) jest zwyk\u0142ym ba\u0142wochwalstwem. Martin Bucer wyrazi\u0142 powszechn\u0105 opini\u0119 protestant\u00f3w<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a> w tej kwestii w krytycznej analizie Prayer Book z roku 1549 (<em>Censura<\/em>), postuluj\u0105c usuni\u0119cie z liturgii wszystkich modlitw i obrz\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby sugerowa\u0107 katolick\u0105 wiar\u0119 w Rzeczywist\u0105 Obecno\u015b\u0107 czy ofiarny charakter Mszy. O tym, do jakiego stopnia Cranmer podziela\u0142 pogl\u0105dy swego mentora \u015bwiadczy fakt, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z postulowanych przez niego zmian zosta\u0142a uwzgl\u0119dniona w kolejnej edycji Prayer Book z roku 1552. Bucer podnosi\u0142 m.in. zastrze\u017cenie co do rytu Komunii, wedle kt\u00f3rego przewodnicz\u0105cy liturgii powinien u\u017cywa\u0107 tylko takiej ilo\u015bci chleba i wina, jaka by\u0142a wystarczaj\u0105ca dla ludzi przyst\u0119puj\u0105cych do Sto\u0142u Pa\u0144skiego. Jak wyja\u015bnia\u0142:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Stwarza to po\u017cywk\u0119 dla przes\u0105du (\u2026), \u017ce je\u015bli jaka\u015b ilo\u015b\u0107 chleba i wina pozostaje po Komunii, nie wolno u\u017cywa\u0107 ich do zwyk\u0142ych cel\u00f3w, jak gdyby nawet w\u00f3wczas, gdy s\u0105 one u\u017cywane poza Komuni\u0105, by\u0142o w nich co\u015b duchowego czy \u015bwi\u0119tego, wskutek czego s\u0105dz\u0105 oni <\/em>[przewodnicz\u0105cy liturgii &#8211; przyp. t\u0142um.]<em> , \u017ce niezale\u017cnie od tego, ile chleba i wina pozostaje po Komunii, powinni sami je spo\u017cy\u0107. Ludzie powinni by\u0107 wi\u0119c nauczani, \u017ce Chrystus Pan nie jest ofiarowany w chlebie i winie, ale &#8211; poprzez Jego s\u0142owa i te symbole &#8211; w pobo\u017cnych sercach, &nbsp;a wi\u0119c chleb i wino, kt\u00f3re umieszczane by\u0142y na Stole Pa\u0144skim, gdy u\u017cywa si\u0119 ich poza ustanowion\u0105 przez Pana Komuni\u0105, nie s\u0105 wcale bardziej \u015bwi\u0119te, ni\u017c ka\u017cdy inny chleb i wino (\u2026) Gdy widzimy, jak skutecznie i z jak wielk\u0105 szkod\u0105, dzia\u0142aj\u0105cy w rzymskich antychrystach przez tak wiele stuleci szatan zmusza\u0142 ludzi do oddawania czci chlebowi zamiast Chrystusowi naszemu Zbawcy, okradaj\u0105c Go w ten spos\u00f3b z nale\u017cnej czci, tym bardziej poczuwamy si\u0119 do obowi\u0105zku usuwania ze wszystkich ko\u015bcio\u0142\u00f3w &nbsp;&#8211; na ile tylko starczy nam si\u0142 i przy zachowaniu ca\u0142ej czysto\u015bci doktryny &#8211; wszelkich form kultu chleba, jakie pragn\u0105 oni <\/em>[papie\u017ce &#8211; przyp. t\u0142um.]<em> zakorzeni\u0107 w\u015br\u00f3d antychryst\u00f3w <\/em>[fa\u0142szywych chrze\u015bcijan &#8211; tj. katolik\u00f3w &#8211; przyp. t\u0142um]<em> i wszczepi\u0107 w serca prostego ludu (\u2026) Chleb i wino s\u0105 symbolami Cia\u0142a i Krwi Chrystusa, w kt\u00f3rych sk\u0142ada si\u0119 On za nas w ofierze. Poza t\u0105 okoliczno\u015bci\u0105 s\u0105 one jak ka\u017cdy inny chleb i wino, gdy\u017c w ich naturze nie nast\u0119puje \u017cadna zmiana, a Chrystus Pan nie jest ofiarowany w nich, ale w sercach silnych we wierze<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>.<\/p>\r\n<p>Cranmer zareagowa\u0142 na ten krytycyzm usuwaj\u0105c z obrz\u0119d\u00f3w Komunii z roku 1522 rubryki, co do kt\u00f3rych Bucer wysun\u0105\u0142 obiekcje i do\u0142\u0105czaj\u0105c zalecenie, \u017ce je\u015bli po Komunii pozostanie jaki\u015b chleb czy wino, przewodnicz\u0105cy liturgii powinien zabra\u0107 je do domu na sw\u00f3j u\u017cytek.<\/p>\r\n<p>Wszyscy protestanci, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to Lutra, nauczali, \u017ce \u015bwi\u0119cenia s\u0105 jedynie publiczn\u0105 autoryzacj\u0105 wymagan\u0105 do sprawowania funkcji przewodnicz\u0105cego liturgii. W ich opinii nie ma wi\u0119c zasadniczej r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem posiadaj\u0105cym \u015bwi\u0119cenia i ich nie posiadaj\u0105cym, \u015bwi\u0119cenia nie nadaj\u0105 \u017cadnej w\u0142adzy, jakiej cz\u0142owiek by wcze\u015bniej nie posiada\u0142, nie ma mowy o wyciskaniu przez nie jakiego\u015b niezatartego znamienia<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>. Z tego powodu praktyka umieszczania Hostii na j\u0119zyku wiernych postrzegana by\u0142a przez Bucera jako wyraz wiary, \u017ce chleb Eucharystyczny nie jest zwyk\u0142ym chlebem i \u017ce jedynie kap\u0142anowi wolno go dotyka\u0107, jako temu, kto posiada w\u0142adz\u0119, jakiej \u015bwieccy s\u0105 pozbawieni. Skrytykowa\u0142 wi\u0119c obrz\u0119dy Komunii z Prayer Book z roku 1549, zarzucaj\u0105c im pozostawienie praktyki, w kt\u00f3rej przewodnicz\u0105cy liturgii umieszcza\u0142 Hosti\u0119 na j\u0119zyku przyst\u0119puj\u0105cego do Sto\u0142u Pa\u0144skiego. Cranmer dostosowa\u0142 si\u0119 do jego \u017c\u0105da\u0144 i w nowych obrz\u0119dach Komunii z roku 1522 wprowadzi\u0142 zwyczaj udzielania Komunii na r\u0119k\u0119. Powody, dla kt\u00f3rych Bucer nalega\u0142 na t\u0119 zmian\u0119, by\u0142y jednoznaczne:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zwyczaj nie umieszczania tych sakrament\u00f3w z r\u0119kach wiernych zaprowadzony zosta\u0142 w wyniku dwojakiego przes\u0105du: po pierwsze, wynika\u0142o to z fa\u0142szywej czci, jak\u0105 chciano okaza\u0107 temu sakramentowi, drugim za\u015b powodem by\u0142a nikczemna arogancja kap\u0142an\u00f3w, przypisuj\u0105cych sobie godno\u015b\u0107 wynosz\u0105c\u0105 ich ponad lud Chrystusowy, a to ze wzgl\u0119du na olej u\u017cywany podczas \u015bwi\u0119ce\u0144. Pan jednak bez w\u0105tpienia da\u0142 te swe \u015bwi\u0119te symbole w r\u0119ce Aposto\u0142\u00f3w i nikt, kto czyta\u0142 dokumenty staro\u017cytnego Ko\u015bcio\u0142a nie mo\u017ce w\u0105tpi\u0107, \u017ce zwyczaj ten praktykowany by\u0142 a\u017c do nadej\u015bcia rzymskiego antychrysta.<\/em><\/p>\r\n<p><em>Poniewa\u017c wi\u0119c nie wolno tolerowa\u0107 \u017cadnych przes\u0105d\u00f3w rzymskiego antychrysta, przywracaj\u0105c na ich miejsce pierwotn\u0105 prostot\u0119 [zwyczaj\u00f3w] Chrystusa, Aposto\u0142\u00f3w oraz staro\u017cytnego Ko\u015bcio\u0142a, pragn\u0119, by pasterze i nauczyciele ludu wiernie nauczali, i\u017c przes\u0105dem i b\u0142\u0119dem jest uwa\u017ca\u0107, \u017ce r\u0119ce tych, kt\u00f3rzy prawdziwie wierz\u0105 w Chrystusa, s\u0105 mniej czyste ni\u017c ich usta, albo \u017ce r\u0119ce kap\u0142an\u00f3w s\u0105&nbsp; \u015bwi\u0119tsze ni\u017c r\u0119ce \u015bwieckich, \u017ce z\u0142\u0105 czy niestosown\u0105 rzecz\u0105 jest &#8211; jak uprzednio b\u0142\u0119dnie wierzyli ludzie pro\u015bci &#8211; przyjmowanie tych sakrament\u00f3w przez \u015bwieckich na r\u0119k\u0119 &#8211; oraz by usuni\u0119te zosta\u0142o wszystko, co mog\u0142oby stanowi\u0107 po\u017cywk\u0119 dla tych b\u0142\u0119dnych przekona\u0144, takie jak zarz\u0105dzenia, \u017ce tylko sam kap\u0142an mo\u017ce dotyka\u0107 sakrament\u00f3w i \u017ce powinien udziela\u0107 ich wiernym im do ust &#8211; co sprzeczne jest nie tylko ze zwyczajem ustanowionym przez Pana, ale i ze zdrowym rozs\u0105dkiem.<\/em><\/p>\r\n<p><em>W ten spos\u00f3b wszyscy dobrzy ludzie b\u0119d\u0105 mogli zosta\u0107 z \u0142atwo\u015bci\u0105 przekonani do przyjmowania \u015bwi\u0119tych symboli na r\u0119k\u0119, zachowana zostanie zgodno\u015b\u0107 tej praktyki (<\/em>ze sposobem jej ustanowienia &#8211; przyp. t\u0142um.<em>), ponadto stanowi\u0107 to b\u0119dzie przeszkod\u0119 dla dalszych nadu\u017cy\u0107 sakrament\u00f3w. Gdy\u017c pomimo faktu, \u017ce dopuszczalne jest pewne tymczasowe ust\u0119pstwo wzgl\u0119dem tych, kt\u00f3rych wiara jest jeszcze s\u0142aba, i udzielanie im wedle \u017cyczenia Komunii do ust, je\u015bli tylko zostan\u0105 oni nale\u017cycie pouczeni, wkr\u00f3tce dostosuj\u0105 si\u0119 do zwyczaju reszty Ko\u015bcio\u0142a i b\u0119d\u0105 przyjmowali sakramenty do r\u0119ki<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>Trzeba tu zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Bucer postrzega\u0142 namaszczanie d\u0142oni kap\u0142ana jako akt odnosz\u0105cy si\u0119 do przywileju dotykania Hostii, co neguj\u0105 teksty propagandowe w rodzaju <em>Take and Eat<\/em>. Fakt, \u017ce protestanccy reformatorzy wprowadzili Komuni\u0119 na r\u0119k\u0119 jako wyraz odrzucenia katolickiej nauki o kap\u0142a\u0144stwie i Rzeczywistej Obecno\u015bci Chrystusa w Eucharystii, nada\u0142 tej praktyce znami\u0119 jednoznacznie antykatolickie &#8211; i od tej pory sta\u0142a si\u0119 ona zwyczajem niedopuszczalnym w kulcie katolickim. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni protestanci z pewno\u015bci\u0105 nie wprowadziliby praktyki przyjmowania Komunii do ust, by dostosowa\u0107 si\u0119 do zwyczaj\u00f3w panuj\u0105cych w\u015br\u00f3d katolik\u00f3w, dlatego wi\u0119c, w imi\u0119 fa\u0142szywego ekumenizmu, to katolikom kazano przyj\u0105\u0107 praktyk\u0119 specyficznie dzi\u015b protestanck\u0105 &#8211; aby usun\u0105\u0107 wszelkie pozosta\u0142e oznaki zewn\u0119trznego kultu wobec Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, gorsz\u0105ce dla tych wszystkich, kt\u00f3ry uwa\u017caj\u0105 go jedynie za zwyk\u0142y chleb. Nie powinno nas to dziwi\u0107 &#8211; jest to logiczna konsekwencja procesu, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 od zniszczenia Mszy \u015bw. Piusa V.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><strong>Niepos\u0142usze\u0144stwo i k\u0142amstwa<\/strong><\/p>\r\n<p>Komunia na r\u0119k\u0119 zacz\u0119\u0142a upowszechnia\u0107 si\u0119 ponownie w Ko\u015bciele katolickim wkr\u00f3tce po zako\u0144czeniu II Soboru Watyka\u0144skiego. Proces ten rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 od Holandii, gdzie przybra\u0142 posta\u0107 otwartego buntu wobec rozporz\u0105dze\u0144 prawomocnej w\u0142adzy. Wbrew obowi\u0105zuj\u0105cym normom liturgicznym w niekt\u00f3rych ko\u015bcio\u0142ach Komunia zacz\u0119\u0142a by\u0107 rozdzielana w spos\u00f3b b\u0119d\u0105cy od czasu reformacji praktyk\u0105 specyficznie protestanck\u0105. By\u0142o to nadu\u017cycie, z kt\u00f3rym biskupi powinni rozprawi\u0107 si\u0119 szybko i skutecznie &#8211; ksi\u0119\u017ca, kt\u00f3rzy nie chcieliby stosowa\u0107 si\u0119 do prawa Ko\u015bcio\u0142a, powinni zosta\u0107 bezzw\u0142ocznie zasuspendowani. Tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o &#8211; i wkr\u00f3tce praktyka ta przyj\u0119\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Niemczech, Belgii oraz Francji, kt\u00f3rych biskupi sprzeniewierzyli si\u0119 swemu urz\u0119dowi, toleruj\u0105c coraz szersze jej upowszechnianie. W ten spos\u00f3b praktyka, kt\u00f3ra ju\u017c w\u00f3wczas by\u0142a dla katolik\u00f3w niedopuszczalna ze wzgl\u0119du na przyj\u0119cie jej przez protestant\u00f3w i fakt, \u017ce stanowi\u0142a wyraz odrzucenia przez nich katolickiego nauczania o Eucharystii, sta\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c symbolem kwestionowania autorytetu Ko\u015bcio\u0142a ze strony liberalnych duchownych.<\/p>\r\n<p>Konsekwencje tego buntu sta\u0142y si\u0119 tak powa\u017cne, \u017ce papie\u017c skonsultowa\u0142 si\u0119 z biskupami&nbsp; ca\u0142ego \u015bwiata i po zasi\u0119gni\u0119ciu ich opinii og\u0142osi\u0142 w roku 1969 instrukcj\u0119 <em>Memoriale Domini<\/em>. Jej nauczanie stre\u015bci\u0107 mo\u017cna w nast\u0119puj\u0105cych punktach:<\/p>\r\n<ul>\r\n\t<li>Biskupi z ca\u0142ego \u015bwiata s\u0105 w przyt\u0142aczaj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci przeciwni tej innowacji<\/li>\r\n\t<li>Tradycyjny spos\u00f3b udzielania Komunii powinien zosta\u0107 zachowany<\/li>\r\n\t<li>Jest on oznak\u0105 szacunku [wobec Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu] i nie pomniejsza w niczym godno\u015bci przyst\u0119puj\u0105cych do Komunii<\/li>\r\n\t<li>Innowacja ta mog\u0142aby prowadzi\u0107 do braku uszanowania, profanacji i wypaczania prawdziwej doktryny eucharystycznej.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p>Dlatego:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Stolica Apostolska, usilnie napomina (\u2026) biskup\u00f3w, kap\u0142an\u00f3w i wiernych, aby gorliwie przestrzegali tego prawa, wa\u017cnego i ponownie potwierdzonego, zgodnie z os\u0105dem wi\u0119kszo\u015bci katolickich biskup\u00f3w, w formie zgodnej z obecnym rytem \u015bwi\u0119tej liturgii, co jest niezb\u0119dne dla powszechnego dobra Ko\u015bcio\u0142a<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>Pope\u0142niono jednak katastrofalny w skutkach b\u0142\u0105d. Zgodzono si\u0119, \u017ce w sytuacji, gdy praktyka zd\u0105\u017cy\u0142a si\u0119 ju\u017c \u201ezakorzeni\u0107\u201d, Konferencje Episkopatu mog\u0105 przeprowadzi\u0107 g\u0142osowanie i po uzyskaniu wi\u0119kszo\u015bci 2\/3 g\u0142os\u00f3w wyst\u0105pi\u0107 do Stolicy Apostolskiej o zgod\u0119 na zalegalizowanie tego nadu\u017cycia. W spos\u00f3b oczywisty sformu\u0142owanie \u201ezakorzeni\u0142a si\u0119 ju\u017c\u201d odnosi\u0142o si\u0119 do 28 maja 1969 roku. Nie dotyczy\u0142a wi\u0119c kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych praktyka ta nie upowszechni\u0142a si\u0119 przed dat\u0105 og\u0142oszenia instrukcji &#8211; a do kategorii tej nale\u017ca\u0142y wszystkie pa\u0144stwa angloj\u0119zyczne. Liberalni ksi\u0119\u017ca odebrali to jednak jako sygna\u0142, \u017ce je\u015bli konsekwentnie \u0142ama\u0107 b\u0119d\u0105 obowi\u0105zuj\u0105ce prawo, Stolica Apostolska ostatecznie ust\u0105pi i dostosuje legislacj\u0119 do ich \u017c\u0105da\u0144. Jak si\u0119 okaza\u0142o, mieli racj\u0119 &#8211; i to nie tylko w kwestii Komunii na r\u0119k\u0119. Jednak sytuacja przed i po og\u0142oszeniu <em>Memoriale Domini<\/em> r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 pod jednym wa\u017cnym wzgl\u0119dem. Biskupi, kt\u00f3rzy do maja 1969 najpierw tolerowali, p\u00f3\u017aniej aprobowali, a obecnie staraj\u0105 si\u0119 narzuci\u0107 to nadu\u017cycie, w spos\u00f3b jawny lekcewa\u017c\u0105 wyra\u017an\u0105 wol\u0119 Paw\u0142a VI &#8211; a jednak r\u00f3wnocze\u015bnie nie wahaj\u0105 si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0107 argumentem lojalno\u015bci wobec papie\u017ca odmawiaj\u0105c zgody na celebracj\u0119 Mszy \u015bw. Piusa V! Stworzyli w ten spos\u00f3b w\u0142asne kryterium dotycz\u0105ce tego, jak stosowa\u0107 si\u0119 nale\u017cy do \u017cycze\u0144 papie\u017ca: toleruj\u0105 sytuacje, gdy lekcewa\u017cone s\u0105 one z uszczerbkiem dla wiary, interweniuj\u0105 natomiast w\u00f3wczas, gdy motywem niepos\u0142usze\u0144stwa jest obrona katolickiej prawdy.<\/p>\r\n<p>We wielu krajach instrukcja <em>Memoriale Domini<\/em> w og\u00f3le nie zosta\u0142a opublikowana, tamtejsi wierni nie zdawali wi\u0119c sobie sprawy z rzeczywistych intencji papie\u017ca. Nie mieli te\u017c podstaw do opierania si\u0119 oficjalnej propagandzie maj\u0105cej na celu narzucenie im protestanckiej praktyki, wbrew silnie zakorzenionej tradycji liturgicznej i wyra\u017anie wyra\u017conej woli Ojca \u015awi\u0119tego. G\u0142\u00f3wnym narz\u0119dziem tej propagandy by\u0142a wydana w USA broszura <em>The Body of Christ<\/em>. Seri\u0119 kaza\u0144, maj\u0105cych na celu zaprezentowanie jej tre\u015bci w j\u0119zyku przyst\u0119pnym dla wiernych znale\u017a\u0107 mo\u017cna w broszurze ks. Josepha M. Champlina <em>Preaching and Teaching about the Eucharist<\/em>. Kazania te umo\u017cliwia\u0142y ksi\u0119\u017com parafialnym \u201esprzedawanie\u201d tej nowinki parafianom na spos\u00f3b podobny do metod, jakimi pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 obno\u015bni sprzedawcy. Oto pr\u00f3bka wyja\u015bnie\u0144 proponowanych przez ks. Champlina:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Podczas II Soboru Watyka\u0144skiego pewni katolicy, stosuj\u0105c si\u0119 do norm liturgicznych zaaprobowanych przez biskup\u00f3w, rozpocz\u0119li starania o przywr\u00f3cenie w formie opcji zwyczaju przyjmowania Komunii na r\u0119k\u0119. W miar\u0119, jak pragnienia te si\u0119 nasila\u0142y, papie\u017c zasi\u0119gn\u0105\u0142 opinii biskup\u00f3w ca\u0142ego \u015bwiata, czy po\u017c\u0105danym by\u0142oby przywr\u00f3cenie tego zwyczaju, jako alternatywny dla Komunii przyjmowanej bezpo\u015brednio do ust. W odpowiedzi na ich uwagi Ojciec \u015bwi\u0119ty zdecydowa\u0142, \u017ce dotychczasowy zwyczaj powinien zosta\u0107 zachowany, jednak biskupi w danych krajach mog\u0105 przeprowadzi\u0107 g\u0142osowanie w kwestii wprowadzenia Komunii na r\u0119k\u0119 jako opcji. W przeci\u0105gu kilku lat g\u0142osowania takie przeprowadzili biskupi z 54 kraj\u00f3w \u015bwiata, w tym r\u00f3wnie\u017c biskupi ameryka\u0144scy<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>.<\/p>\r\n<p>Jest to propaganda wedle najlepszej tradycji Trzeciej Rzeszy. Sam Joseph Goebbels&nbsp; nie zrobi\u0142by tego lepiej. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, \u017ce powy\u017cszy fragment nie zawiera \u017cadnych k\u0142amstw. Ks. Champlin zaleca m\u00f3wi\u0107 wiernym, i\u017c pewni katolicy pragn\u0119li przywr\u00f3cenia staro\u017cytnej praktyki &#8211; nie dodaje jednak, \u017ce katolicy owi wskrzesili j\u0105 nie czekaj\u0105c na stosowne pozwolenie. Papie\u017c rzeczywi\u015bcie \u201ezasi\u0119gn\u0105\u0142 opinii\u201d biskup\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata, ks. Champlin nie uzna\u0142 jednak za stosowne poinformowa\u0107 wiernych, \u017ce biskupi ci w przyt\u0142aczaj\u0105cej mierze opowiedzieli si\u0119 przeciwko wspomnianej innowacji. Czy mo\u017cna przypuszcza\u0107, by zwyk\u0142y katolik, nie posiadaj\u0105cy \u017cadnych dodatkowych informacji, nie wyci\u0105gn\u0105\u0142 z tych s\u0142\u00f3w wniosku, \u017ce opinia biskup\u00f3w by\u0142a pozytywna? <em>Memoriale Domini<\/em> rzeczywi\u015bcie przyznawa\u0142a lokalnym Konferencjom Episkopatu prawo do g\u0142osowania nad legalizacj\u0105 tego nadu\u017cycia (nie mogli oni \u201ewprowadza\u0107 Komunii na r\u0119k\u0119\u201d, gdy\u017c praktyka ta mog\u0142a by\u0107 legalizowana jedynie tam, gdzie zwyczaj ten zakorzeni\u0142 si\u0119 wcze\u015bniej nielegalnie) &#8211; jednak ks. Champlin nie uwa\u017ca, by wiernych nale\u017ca\u0142o informowa\u0107, i\u017c koncesja ta stosuje si\u0119 jedynie do kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych nadu\u017cycie to zakorzeni\u0142o si\u0119 przed majem 1969. Uzna\u0142 r\u00f3wnie\u017c za rozs\u0105dne nie informowa\u0107 ich, i\u017c Ojciec \u015awi\u0119ty napomina\u0142 usilnie biskup\u00f3w, kap\u0142an\u00f3w i wiernych, by przestrzegali tradycyjnej praktyki i \u017ce przestrzega\u0142 przed zagro\u017ceniami, do jakich mo\u017ce prowadzi\u0107 ta innowacja. Najbardziej biski k\u0142amstwu by\u0142 ks. Champlin w\u00f3wczas, gdy stwierdza\u0142, i\u017c buntownicy, kt\u00f3rzy zainicjowali to nadu\u017cycie \u201e<em>post\u0119powali zgodnie z normami liturgicznymi zatwierdzonymi przez biskup\u00f3w podczas II Soboru Watyka\u0144skiego<\/em>\u201d. Pozbawiony dodatkowych informacji \u015bwiecki m\u00f3g\u0142 wyci\u0105gn\u0105\u0107 z tych s\u0142\u00f3w wniosek, \u017ce je\u015bli nawet je\u015bli praktyka ta nie zosta\u0142a bezpo\u015brednio nakazana przez <em>Vaticanum II<\/em>, to przynajmniej stanowi\u0142a przedmiot dyskusji obecnych na soborze biskup\u00f3w. Jednak <em>Konstytucja o liturgii<\/em> nie wspomina ani jednym s\u0142owem ani o tej, ani jakiejkolwiek z podobnych innowacji. Sama my\u015bl o nich wzbudzi\u0142aby u wi\u0119kszo\u015bci ojc\u00f3w soborowych przera\u017cenie. O tym, jak dalecy byli oni od zatwierdzania podobnych praktyk dowodzi fakt, \u017ce przewa\u017caj\u0105ca ich cz\u0119\u015b\u0107 wypowiada\u0142a si\u0119 przeciwko nim w roku 1969. S\u0142owa ks. Champlina stanowi\u0105 jeszcze jeden dow\u00f3d na s\u0142uszno\u015b\u0107 tezy, jak\u0105 postawi\u0142em w rozdziale XVI ksi\u0105\u017cki <em>Pope John\u2019s Council<\/em>, a mianowicie, \u017ce zal\u0105\u017cki posoborowych nadu\u017cy\u0107 odnale\u017a\u0107 mo\u017cna w samej <em>Konstytucji<\/em>; by\u0142y to sprytnie wkomponowane w jej tekst dwuznaczno\u015bci, kt\u00f3re eksplodowa\u0107 mia\u0142y po soborze jako swoiste \u201ebomby zegarowe\u201d &#8211; pod\u0142o\u017cone przez \u201eekspert\u00f3w\u201d, b\u0119d\u0105cych autorami przedstawianych pod g\u0142osowanie dokument\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Ks. Joseph M. Champlin jest typowym przyk\u0142adem propagandysty, usi\u0142uj\u0105cego dostosowa\u0107 katolick\u0105 liturgi\u0119 do praktyk protestanckich. Owa ekumeniczna intencja ukrywana jest jednak przed wiernymi, kt\u00f3rych zapewnia si\u0119, \u017ce prawdziwym celem jest wskrzeszenie praktyk staro\u017cytnego Ko\u015bcio\u0142a. By\u0142 to standardowy argument protestanckich reformator\u00f3w. Powo\u0142ywanie si\u0119 na staro\u017cytny Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest cech\u0105 charakterystyczn\u0105 herezji.<\/p>\r\n<p>W roku 1947 Pius XII og\u0142osi\u0142 encyklik\u0119 <em>Mediator Dei<\/em>, w kt\u00f3rej usilnie przestrzega\u0142 przed lud\u017ami, usi\u0142uj\u0105cymi podkopywa\u0107 wiar\u0119 pod pretekstem powrotu do staro\u017cytnych praktyk.&nbsp; Ostrzega\u0142 w niej, \u017ce \u201e<em>(\u2026) tego rodzaju zdro\u017cne zamys\u0142y i poczynania prowadz\u0105 do tego, \u017ce os\u0142abiaj\u0105 i wyja\u0142awiaj\u0105 u\u015bwi\u0119caj\u0105ce dzia\u0142anie \u015bw. liturgii, kt\u00f3rym ona zbawiennie wiedzie dzieci przybrania do Ojca Niebieskiego<\/em>\u201d. Jak wyja\u015bnia\u0142:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Owszem, liturgia dawnych wiek\u00f3w jest niew\u0105tpliwie godna szacunku. Nie nale\u017cy jednak mniema\u0107, i\u017c dawny zwyczaj, dlatego tylko \u017ce tchnie staro\u017cytno\u015bci\u0105, jest przydatniejszy i lepszy, czy to sam przez si\u0119, czy to w odniesieniu do p\u00f3\u017aniejszych czas\u00f3w i nowych warunk\u00f3w. Tak\u017ce nowe obrz\u0119dy liturgiczne s\u0105 godne szacunku i zachowania, gdy\u017c powsta\u0142y pod natchnieniem Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry w ka\u017cdym czasie a\u017c do ko\u0144ca \u015bwiata jest obecny w Ko\u015bciele (\u2026) Nie jest rzecz\u0105 ani m\u0105dr\u0105, ani godn\u0105 pochwa\u0142y wszystko i w ka\u017cdy spos\u00f3b cofa\u0107 do staro\u017cytno\u015bci. I tak, aby u\u017cy\u0107 przyk\u0142adu, b\u0142\u0105dzi kto chce o\u0142tarzom przywr\u00f3ci\u0107 pierwotny kszta\u0142t sto\u0142u; kto chce wykluczy\u0107 czarny kolor z szat ko\u015bcielnych; kto nie dopuszcza w ko\u015bciele pos\u0105g\u00f3w i \u015bwi\u0119tych obraz\u00f3w (\u2026) Taki spos\u00f3b my\u015blenia i post\u0119powania a\u017c nadto przypomina \u00f3w zbytni i niezdrowy entuzjazm dla staro\u017cytno\u015bci, wzbudzony przez nielegalny synod w Pistoi oraz usi\u0142uje wznowi\u0107 owe rozliczne b\u0142\u0119dy, kt\u00f3re by\u0142y przyczyn\u0105 zwo\u0142ania tego synodu i kt\u00f3re po nim z wielkim uszczerbkiem dla dusz si\u0119 uwydatni\u0142y, a kt\u00f3re Ko\u015bci\u00f3\u0142, jako czujny zawsze str\u00f3\u017c \u00abdepozytu wiary\u00bb, powierzonego mu przez Boskiego Za\u0142o\u017cyciela, s\u0142usznie pot\u0119pi\u0142<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>To jednak, co s\u0142usznie pot\u0119pione zosta\u0142o w roku 1947, narzucone zosta\u0142o katolikom przez ich w\u0142asn\u0105 hierarchi\u0119 w roku 1977. Pius XII nie wspomina\u0142 o praktykach tak szokuj\u0105cych jak \u015bwieccy szafarze czy Komunia na r\u0119k\u0119: nawet najbardziej fanatyczni zwolennicy protestatyzacji jego czas\u00f3w nie wyobra\u017cali sobie, by kiedykolwiek mogli osi\u0105gn\u0105\u0107 taki sukces!<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><strong>Staro\u017cytne obrz\u0119dy i zwyczaje<\/strong><\/p>\r\n<p>Nawet najbardziej pobie\u017cne studium pierwszych o\u015bmiu wiek\u00f3w historii Ko\u015bcio\u0142a ujawnia istnienie niezliczonych obrz\u0119d\u00f3w i zwyczaj\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y nast\u0119pnie zarzucone. Kandydaci do chrztu musieli stawia\u0107 si\u0119 na badanie przez siedem kolejnych dni, le\u017ce\u0107 krzy\u017cem podczas wielkiego egzorcyzmu, kap\u0142an namaszcza\u0142 ich wargi i uszy \u015blin\u0105, namaszczani byli od st\u00f3p do g\u0142\u00f3w egzorcyzmowanym olejem (w stosunku do kobiet obrz\u0119d ten wykonywa\u0142y diakonisy), po chrzcie kandydaci namaszczani byli pachnid\u0142ami, po pierwszej Komunii dawano im niekiedy \u0142yk mleka z miodem. Podczas Mszy katechumenom nakazywano opuszcza\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142 po Liturgii S\u0142owa (Mszy Katechumen\u00f3w), chrzczonym niemowl\u0119tom podawano Komuni\u0119 pod postaci\u0105 wina. Za pewne grzechy nak\u0142adane by\u0142y d\u0142ugie i uci\u0105\u017cliwe pokuty &#8211; penitentom nie wolno by\u0142o wchodzi\u0107 do ko\u015bcio\u0142\u00f3w i musieli pozostawa\u0107 na zewn\u0105trz w worach pokutnych i popiele prosz\u0105c o modlitwy, Wielki Post by\u0142 czasem surowej pokuty, postu i wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci, zw\u0142aszcza dziewice i wdowy zach\u0119cane by\u0142y do cz\u0119stych post\u00f3w i modlitwy w intencji Ko\u015bcio\u0142a. Bardzo surowe regu\u0142y obowi\u0105zywa\u0142y tych, kt\u00f3rzy pragn\u0119li zaprosi\u0107 na posi\u0142ek wdow\u0119. \u201e<em>Niech b\u0119d\u0105 dojrzali w latach <\/em>&#8211; pisa\u0142 \u015bw. Hipolit &#8211;<em> i niech ode\u015bl\u0105 je z powrotem przed zmierzchem<\/em>\u201d. Na kandydat\u00f3w do chrztu nie dopuszczano rze\u017abiarzy, malarzy, aktor\u00f3w i nikogo, kto bra\u0142 udzia\u0142 w przedstawieniach teatralnych, wo\u017anic\u00f3w rydwan\u00f3w, rozrzutnik\u00f3w, eunuch\u00f3w, ludzi paraj\u0105cych si\u0119 czarami, szarlatan\u00f3w ani \u017co\u0142nierzy. Dopuszczano natomiast konkubiny, o ile pozostawa\u0142y one wierne swemu panu.<\/p>\r\n<p>List\u0119 t\u0119 mo\u017cna by wyd\u0142u\u017ca\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Co ciekawe, gdy przeanalizuje si\u0119 te z owych praktyk, kt\u00f3re po zarzuceniu zosta\u0142y po wiekach wskrzeszone, wsp\u00f3lnym motywem ich reanimacji okazuje si\u0119 by\u0107 dostosowywanie kultu katolickiego do zwyczaj\u00f3w sekt protestanckich. Mam tu na my\u015bli zjawiska takie, jak zast\u0119powanie o\u0142tarzy sto\u0142ami, Komunia pod obiema postaciami, liturgia w j\u0119zykach narodowych, usuwanie czarnych szat liturgicznych, modlitw wyra\u017caj\u0105cych ofiarnych charakter Mszy, tradycyjnych komunikant\u00f3w mszalnych &#8211; szczeg\u00f3\u0142owe informacje na ten temat znale\u017a\u0107 mo\u017cna w rozdziale XXV niniejszej ksi\u0105\u017cki. Przedstawi\u0142em tu wystarczaj\u0105co du\u017co dowod\u00f3w, \u017ce obecna rewolucja liturgiczna, cho\u0107 nie identyczna z cranmerowsk\u0105, budzi\u0107 powinna odraz\u0119 ka\u017cdego mi\u0142uj\u0105cego wiar\u0119 katolika. Na ironi\u0119 zakrawa jednak fakt, \u017ce nawet Cranmer zachowa\u0142 na tyle silne przekonanie o dostoje\u0144stwie Komunii \u015bw.&nbsp; &#8211; pomimo faktu, \u017ce negowa\u0142 Rzeczywist\u0105 Obecno\u015b\u0107 Chrystusa w Eucharystii &#8211; \u017ce zastrzeg\u0142 prawo do jej rozdawania dla samych tylko wy\u015bwieconych ksi\u0119\u017cy. Nawet on nie posun\u0105\u0142 si\u0119 do wprowadzenia \u015bwieckich szafarzy!<\/p>\r\n<p><strong>&nbsp;<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>Nieprawid\u0142owo\u015bci proceduralne<\/strong><\/p>\r\n<p>Instrukcja <em>Memoriale Domini<\/em> jednoznacznie stwierdza, \u017ce praktyka udzielania Komunii na r\u0119k\u0119 tolerowana mo\u017ce by\u0107 jedynie w tych krajach, w kt\u00f3rych zakorzeni\u0142a si\u0119 ona przed majem 1969 roku. Ostatecznie jednak Watykan ugi\u0105\u0142 si\u0119 pod presj\u0105 i zgodzi\u0142 si\u0119 udziela\u0107 stosownego indultu wsz\u0119dzie, gdzie tylko praktyka ta si\u0119 rozwin\u0119\u0142a &#8211; nie precyzuj\u0105c przy tym w \u017caden spos\u00f3b, co nale\u017cy przez te s\u0142owa rozumie\u0107. Czy mia\u0142o to oznacza\u0107 jednego kap\u0142ana udzielaj\u0105cego Komunii na r\u0119k\u0119 jednemu wiernemu na ca\u0142ym terytorium USA? A mo\u017ce chodzi\u0142o o 50% parafii w ka\u017cdej diecezji?<\/p>\r\n<p>Na t\u0119 niezwykle wa\u017cn\u0105 kwesti\u0119 zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 bp Blanchette z Joliet w stanie Illinois. Gdy w roku 1977 Konferencja Episkopatu USA debatowa\u0142a nad przywr\u00f3ceniem Komunii na r\u0119k\u0119, bp Blanchette wyja\u015bni\u0142, \u017ce zgodnie z procedur\u0105 okre\u015blon\u0105 przez Watykan Stolica Apostolska mog\u0142aby udzieli\u0107 zgody jedynie w\u00f3wczas, gdyby na terytorium USA przewa\u017ca\u0142 inny zwyczaj udzielania Komunii<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>. Podkre\u015bla\u0142, \u017ce biskupi nie mog\u0105 przej\u015b\u0107 do kolejnego etapu zanim nie stwierdz\u0105, \u017ce ten warunek wst\u0119pny rzeczywi\u015bcie zosta\u0142 spe\u0142niony:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Powiedzia\u0142em: b\u0119dziemy teraz dyskutowali i prawdopodobnie g\u0142osowali nad ewentualn\u0105 petycj\u0105 do Stolicy Apostolskiej, a nie ustalili\u015bmy jeszcze, czy inny zwyczaj jest rzeczywi\u015bcie dominuj\u0105cy. Jak powiedzia\u0142em, najprostszym sposobem na weryfikacj\u0119 tego twierdzenia jest poproszenie ordynariuszy o odpowied\u017a na pytanie, czy na terenie ich diecezji istotnie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o dominowaniu innej praktyki. Ordynariusz powinien to wiedzie\u0107, jest przecie\u017c pasterzem diecezji. Zar\u00f3wno on sam jak i jego ksi\u0119\u017ca sk\u0142adali \u015bluby pos\u0142usze\u0144stwa, je\u015bli wi\u0119c ktokolwiek mo\u017ce udzieli\u0107 precyzyjnych informacji, to w\u0142a\u015bnie on. Poprosi\u0142em wi\u0119c o dodanie tego punktu do harmonogramu obrad, by umo\u017cliwi\u0107 weryfikacj\u0119 twierdzenia, \u017ce pierwszy warunek &#8211; czyli dominacja innego zwyczaju &#8211; zosta\u0142 w istocie spe\u0142niony. W przypadku uzyskania odpowiedzi twierdz\u0105cej, mogliby\u015bmy przej\u015b\u0107 do kolejnych punkt\u00f3w [procedury]. Je\u015bli jednak nie zosta\u0142o to zweryfikowane, jak &#8211; logicznie rzecz bior\u0105c &#8211; mo\u017cemy przechodzi\u0107 do kolejnego etapu? Taki postawi\u0142em wniosek<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a>.<\/p>\r\n<p>Wniosek bpa Blanchette\u2019a popar\u0142o na pi\u015bmie pi\u0119ciu innych biskup\u00f3w, podtrzyma\u0142 go r\u00f3wnie\u017c przewodnicz\u0105cy Konferencji Episkopatu. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi zasadami g\u0142osowanie nad nim powinno by\u0107 tajne, jednak zwolennicy innowacji w g\u0142osowaniu przez podniesienie r\u0105k wymusili na przewodnicz\u0105cym odst\u0119pstwo od regulaminu. Nawet kard. Kr\u00f3l pot\u0119pi\u0142 p\u00f3\u017aniej wykorzystywanie tego narz\u0119dzia walki parlamentarnej do odrzucenia wniosku w tak istotnej kwestii. Uzasadnione jest wi\u0119c pytanie: czy g\u0142osowanie to by\u0142o zgodne z prawem?<\/p>\r\n<p>R\u00f3wnie\u017c podczas g\u0142\u00f3wnego g\u0142osowania dosz\u0142o do wielu nieprawid\u0142owo\u015bci. Pozbawiono prawa g\u0142osu biskup\u00f3w emerytowanych, a gdy nadal nie mo\u017cna by\u0142o osi\u0105gn\u0105\u0107 wi\u0119kszo\u015bci 2\/3 g\u0142os\u00f3w wi\u0119kszo\u015bci, umo\u017cliwiono g\u0142osowanie biskupom nieobecnym, a\u017c wymagana wi\u0119kszo\u015b\u0107 zosta\u0142a ostatecznie osi\u0105gni\u0119ta. Ci, kt\u00f3rzy podnosili zastrze\u017cenia wobec tej praktyki, krytykowani byli za robienie zamieszania w tak \u201e<em>b\u0142ahej<\/em>\u201d sprawie. C\u00f3\u017c, je\u015bli sprawa ta by\u0142a tak \u201e<em>b\u0142aha<\/em>\u201d, \u015brodki, do jakich uciekli si\u0119 ludzie pragn\u0105cy j\u0105 przeforsowa\u0107, by\u0142y naprawd\u0119 niezwyk\u0142e.<\/p>\r\n<p>Pewne jest, \u017ce w Anglii i Walii o dominacji innego zwyczaju m\u00f3wi\u0107 mo\u017cna by\u0142o jedynie w bardzo niewielu miejscach. Jest wysoce nieprawdopodobne, by na terenie ca\u0142ego kraju istnia\u0142o w\u00f3wczas wi\u0119cej ni\u017c kilkadziesi\u0105t parafii czy o\u015brodk\u00f3w, w kt\u00f3rych mo\u017cna by m\u00f3wi\u0107 o zakorzenieniu si\u0119 tego nadu\u017cycia. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolickiej populacji z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie by\u0142a nim zainteresowana i nie pragn\u0119\u0142a jego wprowadzenia. Anglicy maj\u0105 jednak w\u0142asne sposoby post\u0119powania w takich sytuacjach. Biskupi wydali stosown\u0105 zgod\u0119 w tajemnicy, wskutek czego o ich decyzji wiedzia\u0142o niewielu tylko ksi\u0119\u017cy diecezjalnych oraz \u015bwieckich wiernych. W ten spos\u00f3b biskupi unikn\u0119li konieczno\u015bci publicznego t\u0142umaczenia si\u0119 z faktu, \u017ce zaaprobowali zwyczaj, kt\u00f3ry bynajmniej nie by\u0142 dominuj\u0105cy. By\u0142o to dla nich najwygodniejsze rozwi\u0105zanie, poniewa\u017c &#8211; jak ju\u017c wspomnia\u0142em &#8211; przypadki dominacji innego zwyczaju dotyczy\u0142y w\u00f3wczas jedynie kilku ognisk buntu. Zachowanie to zas\u0142uguje na pot\u0119pienie niezale\u017cnie od tego, czy zwyczaj ten by\u0142 dominuj\u0105cy, czy te\u017c nie &#8211; i odnosi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do sytuacji we wszystkich innych krajach. Je\u015bli rzeczywi\u015bcie by\u0142 on dominuj\u0105cy, biskupi ponosz\u0105 win\u0119 za nie powstrzymanie szerz\u0105cego si\u0119 buntu przeciwko Stolicy Apostolskiej; je\u015bli dominuj\u0105cy nie by\u0142, winni s\u0105 wprowadzenia w b\u0142\u0105d papie\u017ca i starania o indult pod fa\u0142szywymi pretekstami. Je\u015bli angielscy biskupi stwierdzili w swej petycji, \u017ce praktyka ta by\u0142a szeroko rozpowszechniona, lub nawet \u017ce istnia\u0142y liczne \u017c\u0105dania jej wprowadzenia, w\u00f3wczas nie ma w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, \u017ce mamy tu do czynienia z oszustwem i \u017ce indult powinien by\u0107 traktowany jako niewa\u017cny w rozumieniu kanonu 40<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a>.<\/p>\r\n<p>Podobnie by\u0142o w Kanadzie. Znajduj\u0119 si\u0119 w posiadaniu zebranego przez pewnego kanadyjskiego ksi\u0119dza obszernego <em>dossier<\/em>, znakomicie obrazuj\u0105cego spos\u00f3b, w jaki praktyka ta zosta\u0142a tam wprowadzona. Kanadyjscy biskupi odm\u00f3wili publicznego ujawnienia przes\u0142anek, jakie sk\u0142oni\u0142y ich do wysuni\u0119cia pro\u015bby o indult:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>W prasie pojawi\u0142y si\u0119 doniesienia, \u017ce o zgod\u0119 wyst\u0105piono, poniewa\u017c pewni wierni wyrazili pragnienie powrotu do staro\u017cytnego chrze\u015bcija\u0144skiego sposobu przyjmowania Komunii. Je\u015bli tak by\u0142o naprawd\u0119, zmuszeni jeste\u015bmy zapyta\u0107: ile os\u00f3b si\u0119 tego domaga\u0142o? Z pewno\u015bci\u0105 nie wi\u0119cej ni\u017c jedna na dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy. Nikt nie s\u0142ysza\u0142 o \u017cadnych sonda\u017cach. Dwunastu proboszcz\u00f3w, kt\u00f3rzy w pewnej archidiecezji dyskutowali nad t\u0105 kwesti\u0105 stwierdzi\u0142o, \u017ce nigdy nie s\u0142yszeli o podobnych pro\u015bbach. W pewnej diecezji licz\u0105cej ponad 150 parafii Komunia na r\u0119k\u0119 udzielana by\u0142a jedynie w 2 czy 3 ko\u015bcio\u0142ach. Idea ta zrodzi\u0142a si\u0119 w seminariach, domach rekolekcyjnych, na uniwersytetach i w collegach. Nawet po wprowadzeniu indultu niekt\u00f3rzy kanadyjscy biskupi w dalszym ci\u0105gu nie udzielali zgody na przyjmowanie Komunii na r\u0119k\u0119. Inni czynili to niech\u0119tnie. Niekt\u00f3rzy stawiali warunki, np. \u017ce osoba przyjmuj\u0105ca Komuni\u0119 na r\u0119k\u0119 musi by\u0107 bierzmowana. Pewien arcybiskup udzielaj\u0105c zezwolenia powiedzia\u0142: \u00abZ tego co wiem, nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o powszechnym \u017c\u0105daniu zaprowadzenia tej praktyki ze strony biskup\u00f3w, duchowie\u0144stwa czy \u015bwieckich\u00bb. Niekt\u00f3rzy&nbsp; m\u00f3wili nawet, \u017ce s\u0105 rozczarowani faktem udzielenia zgody albo t\u0142umaczyli swe ust\u0119pstwo tym, \u017ce zosta\u0142a ona wprowadzona w s\u0105siednich diecezjach, a ludzie musz\u0105 przyzwyczai\u0107 si\u0119&nbsp; zwyczaj\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 napotka\u0107 gdzie indziej<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>Widzimy wi\u0119c pewien wsp\u00f3lny schemat: oto do Rzymu wysy\u0142ana jest pro\u015bba o indult legalizuj\u0105cy nadu\u017cycie, podczas gdy nie podejmuje si\u0119 jakichkolwiek stara\u0144, maj\u0105cych na celu okre\u015blenie, czy zjawisko to jest na tyle powszechne, by spe\u0142nia\u0142o warunek wst\u0119pny uzyskania indultu. Je\u015bli badania wykazuj\u0105, \u017ce inny zwyczaj nie jest dominuj\u0105cy, dane te s\u0105 zatajane. Ludzie maj\u0105cy sk\u0142onno\u015b\u0107 do tajemnicy cz\u0119sto maj\u0105 co\u015b do ukrycia.<\/p>\r\n<p>Biskupi Anglii i Walii posun\u0119li si\u0119 jeszcze dalej, zatajaj\u0105c sam fakt wyst\u0105pienia o indult. Przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 wiernych nie by\u0142a \u015bwiadoma tego, \u017ce zosta\u0142 on udzielony a\u017c do chwili, gdy wzi\u0119li do r\u0119ki katolickie czasopisma z 21 maja 1976 roku, gdzie obok stosownego komunikatu znale\u017ali r\u00f3wnie\u017c stek slogan\u00f3w propagandowych maj\u0105cych usprawiedliwi\u0107 wprowadzenie tej protestanckiej praktyki. W mi\u0119dzyczasie Catholic Truth Society przygotowywa\u0142a broszury i plakaty maj\u0105ce wesprze\u0107 kampani\u0119 prasow\u0105, zbie\u017cne w tre\u015bci z wydanym w\u0142a\u015bnie og\u0142oszeniem. W niekt\u00f3rych diecezjach duchowie\u0144stwo parafialne poinformowane zosta\u0142o zaledwie 1 lub 2 dni wcze\u015bniej, wielu ksi\u0119\u017cy dowiedzia\u0142o si\u0119 jednak o tym fakcie w tym samym czasie, co \u015bwieccy. Potwierdzi\u0142o to kilkudziesi\u0119ciu ksi\u0119\u017cy, z kt\u00f3rymi kontaktowa\u0142em si\u0119 osobi\u015bcie. Pewien kap\u0142an z diecezji na p\u00f3\u0142nocy pisa\u0142: \u201e<em>O tym, \u017ce biskupi zdecydowali si\u0119 zezwoli\u0107 na t\u0119 praktyk\u0119, dowiedzia\u0142em si\u0119 z wiadomo\u015bci telewizyjnych. By\u0142 to dla mnie szok<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>Trudno opisa\u0107 cierpienia, jakich narzucenie tej praktyki przysporzy\u0142o wielu dobrym ksi\u0119\u017com diecezjalnym. Pewien kap\u0142an z archidiecezji Westminsteru powiedzia\u0142 mi, \u017ce legalizacja tego nadu\u017cycia i spos\u00f3b, w jaki zosta\u0142o to przeprowadzone &nbsp;&#8211; za plecami duchowie\u0144stwa &nbsp;&#8211; sprawi\u0142y, \u017ce poczu\u0142, i\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat jego kap\u0142a\u0144stwa by\u0142o jedynie fars\u0105. Nie wszyscy \u015bwieccy \u015bwiadomi s\u0105 \u015bcis\u0142ych wi\u0119zi, \u0142\u0105cz\u0105cych biskupa z jego ksi\u0119\u017cmi. Zachowanie biskup\u00f3w w tej kwestii por\u00f3wna\u0107 mo\u017cna do sytuacji, w kt\u00f3rej ojciec rodziny zmienia prac\u0119 i decyduje si\u0119 sprzeda\u0107 dom rodzinny nie wspominaj\u0105c o niczym \u017conie ani dzieciom, stawiaj\u0105c ich przed faktem dokonanym i daj\u0105c im zaledwie kilka godzin na spakowanie si\u0119 i wyprowadzk\u0119. Posiadam informacje o dziesi\u0105tkach kap\u0142an\u00f3w, kt\u00f3rzy woleli przej\u015b\u0107 na emerytur\u0119, ni\u017c zaakceptowa\u0107 narzucone zmiany. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce cho\u0107 \u015bwieckim &#8211; przynajmniej teoretycznie &#8211; pozostawiono swobod\u0119 wyboru co do sposobu, w jaki pragn\u0105 przyjmowa\u0107 Komuni\u0119, wyboru takiego nie pozostawiono kap\u0142anom. Biskupi nakazali udziela\u0107 im Komuni\u0119 na r\u0119k\u0119 ka\u017cdemu wiernemu, kt\u00f3ry tego za\u017c\u0105da. B\u00f3g pokierowa\u0142 jednak sprawami tak, \u017ce wielu spo\u015br\u00f3d tych ksi\u0119\u017cy odprawia obecnie Msz\u0119 Trydenck\u0105 dla r\u00f3\u017cnych grup tradycyjnych katolik\u00f3w. Inni woleli przej\u015b\u0107 na emerytur\u0119, ni\u017c narazi\u0107 si\u0119 na uczestnictwo w akcie poci\u0105gaj\u0105cym za sob\u0105 takie nieuszanowanie wobec Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu. Jeszcze inni zmuszeni zostali do ust\u0105pienia, gdy\u017c odwa\u017cyli si\u0119 na publiczn\u0105 krytyk\u0119 tej praktyki. Pewien angielski kapelan klasztorny usuni\u0119ty zosta\u0142 za czytanie zakonnicom instrukcji <em>Memoriale Domini<\/em>, pomimo faktu, \u017ce sam zgodzi\u0142 si\u0119 ostatecznie na udzielanie Komunii na r\u0119k\u0119. Pragn\u0105\u0142 jedynie u\u015bwiadomi\u0107 siostrom, \u017ce Pawe\u0142 VI wyrazi\u0142 pragnienie zachowania tradycyjnej praktyki. Pewien ameryka\u0144ski ksi\u0105dz poinformowa\u0142 mnie, \u017ce jego biskup kaza\u0142 mu przej\u015b\u0107 na emerytur\u0119, poniewa\u017c udost\u0119pnia\u0142 swym parafianom moj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201e<em>O Komunii na r\u0119k\u0119 i podobnych nadu\u017cyciach<\/em>\u201d. \u201e<em>Nie masz prawa do osobistej opinii<\/em>\u201d &#8211; powiedzia\u0142. Wielu innych ksi\u0119\u017cy zdecydowa\u0142o si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107 dyktatowi kurii i pozosta\u0107 w swych parafiach pomimo faktu, \u017ce ka\u017cda Msza by\u0142a dla nich udr\u0119k\u0105. Ich odczucia doskonale podsumowa\u0142 ks. John E. Koramr w li\u015bcie do \u201eOur Sunday Visitor\u201d z 23 pa\u017adziernika 1977 roku:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>W sytuacji gdy nam &#8211; tradycyjnie nastawionemu duchowie\u0144stwu &#8211; narzucona zosta\u0142a praktyka udzielania Komunii na r\u0119k\u0119, bez \u017cadnego wzgl\u0119du dla naszych uczu\u0107 czy szacunku dla naszych opinii, uwa\u017cam za stosowne wyra\u017cenie specjalnych \u00abpodzi\u0119kowa\u0144\u00bb wszystkim katolickim \u00abprogesistom\u00bb.<\/em><\/p>\r\n<p><em>Cz\u0119sto udaje si\u0119 wam przeforsowa\u0107 w\u0142asne pogl\u0105dy, zmusili\u015bcie wszystkich kap\u0142an\u00f3w do przyj\u0119cia waszego stanowiska, niezale\u017cnie od tego, czy si\u0119 nam to podoba, czy te\u017c nie, je\u015bli za\u015b wyra\u017camy zastrze\u017cenia, m\u00f3wi si\u0119 nam, \u017ce musimy akceptowa\u0107 to wszystko ze wzgl\u0119du na \u015bluby pos\u0142usze\u0144stwa wobec hierarchii (w kt\u00f3r\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z was nie wierzy).<\/em><\/p>\r\n<p><em>Tak te\u017c uczyni\u0142em i ja, obecnie jednak musz\u0119 powiedzie\u0107 o moich odczuciach. W obecnej sytuacji bycie kap\u0142anem nie jest ju\u017c dla mnie czym\u015b specjalnym, sta\u0142o si\u0119 to po prostu \u00abprac\u0105\u00bb, rodzajem rutyny. Nie jest to ju\u017c to kap\u0142a\u0144stwo, kt\u00f3re zna\u0142em i kocha\u0142em. Nie jest to kap\u0142a\u0144stwo, dla kt\u00f3rego studiowa\u0142em i kt\u00f3remu po\u015bwi\u0119ci\u0142em swe \u017cycie wiele lat temu.<\/em><\/p>\r\n<p><em>Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie porzuc\u0119 kap\u0142a\u0144stwa dla nikogo ani niczego, jednak praca w tych nowych okoliczno\u015bciach b\u0119dzie dla mnie do\u015bwiadczeniem bardzo odmiennym od dotychczasowego.<\/em><\/p>\r\n<p><em>Tak wi\u0119c progresi\u015bci, mo\u017cecie sobie pogratulowa\u0107, uda\u0142o si\u0119 wam pozbawi\u0107 mnie ca\u0142ej rado\u015bci i mi\u0142o\u015bci jakie dawa\u0142o mi moje kap\u0142a\u0144stwo, pozostawiaj\u0105c mi jedynie poczucie&nbsp; pustki i zgorzknienia. Wci\u0105\u017c b\u0119d\u0119 si\u0119 za was modli\u0142, w tej jednak intencji: by\u015bcie nie wyrz\u0105dzili dalszych szk\u00f3d Ko\u015bcio\u0142owi<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>W Anglii, co zakrawa ju\u017c niemal na rozmy\u015bln\u0105 zniewag\u0119, Catholic Information Office stwierdzi\u0142a, \u017ce w\u015br\u00f3d duchowie\u0144stwa i \u015bwieckich prowadzone by\u0142y szerokie konsultacje!<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a> Bezprzyk\u0142adna intryga, przy pomocy kt\u00f3rej angielskim biskupom uda\u0142o si\u0119 narzuci\u0107 to nadu\u017cycie, sprowokowa\u0142a nawet krytyczne komentarze ze strony organu najbardziej radykalnych zwolennik\u00f3w innowacji liturgicznych \u201eMusic and Liturgy\u201d. Wyra\u017caj\u0105c stosowny entuzjazm wobec wprowadzenia Komunii na r\u0119k\u0119, editorial z lata 1976 stwierdza\u0142 r\u00f3wnocze\u015bnie:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Zosta\u0142o to wprowadzone w niefortunny spos\u00f3b (\u2026) Krajowa Komisja Liturgiczna by\u0142a oczywi\u015bcie przygotowana na protesty, nie ma innego wyja\u015bnienia dla dziwacznej atmosfery tajemnicy, jaka otacza\u0142a ten projekt (ksi\u0119\u017ca poinformowani zostali zaledwie kilka dni przez wprowadzeniem nowych regulacji, otrzymuj\u0105c przy tym \u015bcis\u0142e instrukcje, by nikomu o tym nie wspomina\u0107, np. \u00abnie og\u0142asza\u0107 przed godzin\u0105 00:01 takiego a takiego dnia\u00bb). Te same podejrzenia nasuwa\u0107 musi przyd\u0142uga i m\u00f3wi\u0105c szczerze do\u015b\u0107 nudna broszura CTS, zwyk\u0142e zestawienie argument\u00f3w i tekst\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych, przekonuj\u0105ca do tej samej kwestii wci\u0105\u017c na nowo, bezsprzecznie pomy\u015blana jako narz\u0119dzie maj\u0105ce wytr\u0105ci\u0107 bro\u0144 z r\u0119ki \u00abopozycji\u00bb, zanim mia\u0142a ona jak\u0105kolwiek szans\u0119 na podj\u0119cie dyskusji. Szkoda wi\u0119c, \u017ce \u00f3w materia\u0142 propagandowy zawiera\u0142 powa\u017cne b\u0142\u0119dy dotycz\u0105ce fakt\u00f3w oraz b\u0142\u0119dne cytaty, kt\u00f3re zosta\u0142y skwapliwie wykorzystane przez oponent\u00f3w, a dla zwolennik\u00f3w sta\u0142y si\u0119 powodem do cynicznych \u017cart\u00f3w<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>Najpowa\u017cniejszym b\u0142\u0119dem, jaki znalaz\u0142 si\u0119 w broszurze <em>The Reception of Holy Communion In the Hand<\/em> by\u0142o twierdzenie, \u017ce zwyczaj udzielania Komunii na r\u0119k\u0119 zachowa\u0142 si\u0119 w Ko\u015bcio\u0142ach Wschodnich. Jest to ca\u0142kowity nonsens, poniewa\u017c w Ko\u015bcio\u0142ach Wschodnich, zar\u00f3wno unickich jak prawos\u0142awnym, \u015bwieccy przyjmuj\u0105 Komuni\u0119 pod dwiema postaciami, a Sakrament umieszczany jest na j\u0119zyku komunikowanego przy pomocy \u0142y\u017ceczki. Pod koniec liturgii prawos\u0142awnej w\u015br\u00f3d zgromadzonych rozdzielany jest r\u00f3wnie\u017c niekiedy pob\u0142ogos\u0142awiony chleb. Nie jest on uprzednio konsekrowany i przyjmuje si\u0119 go do r\u0105k, st\u0105d ludzie nie znaj\u0105cy prawos\u0142awia nabra\u0107 mog\u0105 fa\u0142szywego przekonania, \u017ce jego wyznawcom Komunia udzielana jest na r\u0119k\u0119. Fakt, \u017ce broszura ta napisana zosta\u0142a przez ks. Anthony\u2019ego Boylana, Sekretarza Generalnego Komisji Liturgicznej Anglii i Walii&nbsp; doskonale ilustruje ignorancj\u0119 ludzi, pozuj\u0105cych na ekspert\u00f3w liturgicznych.<\/p>\r\n<p>Kwesti\u0119 fa\u0142szywych twierdze\u0144, jakie znalaz\u0142y si\u0119 w broszurze CTS, podnosi\u0142em w listach do wielu wp\u0142ywowych pra\u0142at\u00f3w, w tym r\u00f3wnie\u017c Delegata Apostolskiego. Sekretarz tego ostatniego potwierdzi\u0142 z ubolewaniem, \u017ce owo twierdzenie dotycz\u0105ce Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Wschodnich rzeczywi\u015bcie by\u0142o fa\u0142szywe &#8211; i \u017ce broszura powinna zosta\u0107 wycofana. By\u0142o to w sierpniu 1976 roku &#8211; jednak broszura pozostaje w sprzeda\u017cy po dzi\u015b dzie\u0144!<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><strong>Urabianie wiernych <br>\r\n<\/strong><\/p>\r\n<p>Propaganda, jak\u0105 pos\u0142u\u017cono si\u0119 do promowania Komunii na r\u0119k\u0119, okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 bardzo skuteczna. Lekcewa\u017cy ona co prawda podstawowe normy etyki naturalnej (nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o etyce chrze\u015bcija\u0144skiej), jednak skuteczno\u015b\u0107 propagandy nie zale\u017cy od standard\u00f3w etycznych. Nazi\u015bci udowodnili, \u017ce konsekwentne powtarzanie fa\u0142szywych lub zmanipulowanych informacji jest w stanie przekona\u0107 o ich prawdziwo\u015bci &nbsp;zwyk\u0142ego Niemca, kt\u00f3ry nie by\u0142 w stanie, lub &#8211; co bardziej prawdopodobne &#8211; nie zada\u0142 sobie trudu zweryfikowania ich w oparciu o inne \u017ar\u00f3d\u0142a. R\u00f3wnie\u017c Stalin zauwa\u017cy\u0142, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nie posiada zmys\u0142u krytycznego<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a>. Przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 populacji przyjmuje, \u017ce podawane przez oficjalne \u017ar\u00f3d\u0142a informacje s\u0105 prawdziwe. Kieruj\u0105c si\u0119 t\u0105 zasad\u0105, \u201eThe Universe\u201d (najpopularniejszy brytyjski tygodnik katolicki) z 21 maja 1976 roku informowa\u0142 swych czytelnik\u00f3w, \u017ce:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Pawe\u0142 VI udzieli\u0142 zgody na udzielanie Komunii na r\u0119k\u0119 przekonany, podobnie jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 biskup\u00f3w, \u017ce praktyka ta uwypukla sakraln\u0105 natur\u0119 przyjmuj\u0105cego sakrament &#8211; jako przybytku Ducha \u015awi\u0119tego, oraz sakralny charakter Eucharystii &#8211; jako Cia\u0142a i Krwi Pa\u0144skiej<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>Przeci\u0119tny katolik po przeczytaniu tych s\u0142\u00f3w nie zada sobie pytania: \u201eCzy to prawda?\u201d. Przyjmuje to za prawd\u0119, poniewa\u017c przeczyta\u0142 o tym w \u201eThe Universe\u201d &#8211; i oczekiwanie od niego innej reakcji by\u0142by przejawem braku realizmu. W ten spos\u00f3b pozostanie on nie\u015bwiadomy faktu, \u017ce Pawe\u0142 VI wyrazi\u0142 jednoznaczne \u017cyczenie, by wierni zachowali tradycyjny spos\u00f3b przyjmowania Komunii, \u017ce nowink\u0119 t\u0119 stara\u0142a si\u0119 przeforsowa\u0107 jedynie garstka angielskich biskup\u00f3w oraz \u017ce tradycyjny spos\u00f3b przyjmowania Komunii nie umniejsza godno\u015bci ochrzczonego chrze\u015bcijanina jako przybytku Ducha \u015awi\u0119tego, ale w istocie uwypukla natur\u0119 Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu jako Cia\u0142a i Krwi Chrystusa. Protestanccy reformatorzy znie\u015bli tradycyjn\u0105 praktyk\u0119 by da\u0107 wyraz swej wierze, \u017ce Eucharystia nie jest w istocie Cia\u0142em Chrystusa, a pomimo to \u201eThe Universe\u201d stwierdza, bez s\u0142owa wyja\u015bnienia, \u017ce nowinka ta w rzeczywisto\u015bci uwypukla doktryn\u0119 o Rzeczywistej Obecno\u015bci, pewny, \u017ce to bezzasadne i nonsensowne twierdzenie nie zostanie zakwestionowane, a gdyby nawet do tego dosz\u0142o, protesty te mo\u017cna zlekcewa\u017cy\u0107 i zatai\u0107 przed czytelnikami.<\/p>\r\n<p>Broszura <em>The Body of Christ<\/em> zawiera ca\u0142y szereg ca\u0142kowicie bezzasadnych twierdze\u0144 dotycz\u0105cych rzekomych korzy\u015bci z udzielania Komunii na r\u0119k\u0119. Wysuwanie takich nieuzasadnionych twierdze\u0144 odnosi zamierzony skutek w sytuacji, gdy nie mo\u017cna ich w \u017caden spos\u00f3b zakwestionowa\u0107, lub gdy podnoszone zastrze\u017cenia zatai\u0107 mo\u017cna przed wi\u0119kszo\u015bci\u0105 zainteresowanych. \u015awiadomi tego faktu autorzy <em>The Body of Christ<\/em> pisz\u0105:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Przyjmowanie Pana na r\u0119k\u0119 uwypukla prawd\u0119, \u017ce jeste\u015bmy przez te obrz\u0119dy oczyszczeni i u\u015bwi\u0119ceni, \u017ce mamy udzia\u0142 w kap\u0142a\u0144stwie Jezusa oraz w nowym stworzeniu<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>W\u0142a\u015bciw\u0105 reakcj\u0105 na to nonsensowne twierdzenie by\u0142oby pytanie: \u201eW jaki spos\u00f3b uwypukla to ow\u0105 prawd\u0119? Kto twierdzi, \u017ce tak jest? Dlaczego tradycyjny spos\u00f3b przyjmowania Komunii nie uwypukla tej prawdy r\u00f3wnie wyrazi\u015bcie? Je\u015bli tak jest naprawd\u0119, dlaczego Duch \u015awi\u0119ty zezwoli\u0142 na pojawienie si\u0119 praktyki przyjmowania Komunii do ust i jej kontynuacj\u0119 przez ponad tysi\u0105c lat? Dlaczego Duch \u015awi\u0119ty pozwala, by prawda ta by\u0142a po dzi\u015b dzie\u0144 przyciemniana w Ko\u015bcio\u0142ach obrz\u0105dk\u00f3w wschodnich? Dlaczego wybitni kap\u0142ani nale\u017c\u0105cy do Ruchu Liturgicznego nie zalecali wprowadzenia Komunii na r\u0119k\u0119? Dlaczego nie ma o niej \u017cadnej wzmianki w dokumentach II Soboru Watyka\u0144skiego? Dlaczego Pawe\u0142 VI zaleci\u0142 w <em>Memoriale Domini<\/em> zachowanie praktyki, kt\u00f3ra rzekomo prawd\u0119 t\u0119 zaciemnia? Dlaczego Jan Pawe\u0142 II zakaza\u0142 udzielania Komunii na r\u0119k\u0119 w Rzymie? Dlaczego, jak za\u015bwiadcza \u201eThe Pilot\u201d z 19 pa\u017adziernika 1979, konsekwentnie odmawia\u0142 on udzielania Komunii na r\u0119k\u0119 podczas swej wizyty w Ameryce w roku 1979?\u201d.<\/p>\r\n<p>Pytania takie zadawane b\u0119d\u0105 jednak rzadko, poniewa\u017c zwykli katolicy rzadko kwestionuj\u0105 to, co nakazuj\u0105 im biskupi, nie posiadaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c stosownej wiedzy, pozwalaj\u0105cej im na weryfikowanie r\u00f3\u017cnego rodzaju bezzasadnych twierdze\u0144. Zadaj\u0105c niewygodne pytania ryzykuj\u0105, \u017ce zostan\u0105 napi\u0119tnowani jako pod\u017cegacze i schizmatycy. Przyjmowanie Komunii na r\u0119k\u0119 traktowane jest obecnie wyraz dojrza\u0142o\u015bci, wierno\u015bci nauczaniu <em>Vaticanum II<\/em> oraz praktyka zgodna z koncepcj\u0105 pielgrzymuj\u0105cego Ludu Bo\u017cego &#8211; i biada tym, kt\u00f3rzy nie dotrzymuj\u0105 kroku temu trendowi. Obecnie, gdy zwyczaj ten zosta\u0142 oficjalnie zaaprobowany, nie spotka si\u0119 ju\u017c prawdopodobnie z \u017cadnym powa\u017cniejszym sprzeciwem. Pomimo faktu, \u017ce liczba ludzi sprzyjaj\u0105cych tej nowince by\u0142a pocz\u0105tkowo minimalna, a wr\u0119cz mikroskopijna, dla kampanii propagandowej libera\u0142\u00f3w jest to fakt bez znaczenia. Rewolucjoni\u015bci nie potrzebuj\u0105 masowego poparcia, a jedynie s\u0142abej opozycji. Liczba katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy zaanga\u017cuj\u0105 si\u0119 w zwalczanie tego nadu\u017cycia b\u0119dzie bardzo skromna, nawet w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy s\u0105 jej zasadniczo przeciwni. Tzw. konserwaty\u015bci wyra\u017caj\u0105 zazwyczaj ubolewanie przy pojawianiu si\u0119 ka\u017cdego kolejnego nadu\u017cycia, ostatecznie je jednak akceptuj\u0105. Paradoksalnie ci sami ludzie, kt\u00f3rzy narzucili ow\u0105 rodz\u0105c\u0105 podzia\u0142y w\u015br\u00f3d wiernych praktyk\u0119, nie maj\u0105 najmniejszych opor\u00f3w przed pi\u0119tnowaniem jej krytyk\u00f3w jako szerzycieli zam\u0119tu i niezgody. Eucharystia, \u017ar\u00f3d\u0142o i znak katolickiej jedno\u015bci, sta\u0142a si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em konflikt\u00f3w rozgrywaj\u0105cych si\u0119 przy samych balaskach o\u0142tarza (w tych rzadkich przypadkach, gdy nie zosta\u0142y one rozebrane).<\/p>\r\n<p>Zdecydowanym przeciwnikiem udzielania Komunii na r\u0119k\u0119 by\u0142 prof. Dietrich von Hildebrand. Rozdzia\u0142 ten zako\u0144czymy jego s\u0142owami, kt\u00f3re nie wymagaj\u0105 \u017cadnego dodatkowego komentarza.<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Niestety, w wielu miejscach Komunia udzielana jest obecnie na r\u0119k\u0119. W jaki spos\u00f3b ma to prowadzi\u0107 do odnowy i pog\u0142\u0119bienia pobo\u017cno\u015bci? Czy pe\u0142na dr\u017cenia cze\u015b\u0107, z jak\u0105 przyjmujemy ten przekraczaj\u0105cy nasze poj\u0119cie dar, wzros\u0142a poprzez przyjmowanie go w nasze nie konsekrowane d\u0142onie, zamiast z konsekrowanych r\u0105k kap\u0142ana?<\/em><\/p>\r\n<p><em>Nietrudno jest zauwa\u017cy\u0107, \u017ce niepor\u00f3wnywalnie wzros\u0142o niebezpiecze\u0144stwo upuszczenia na ziemi\u0119 partyku\u0142 konsekrowanej Hostii, a ryzyko ich zbezczeszczenia czy straszliwego \u015bwi\u0119tokradztwa sta\u0142o si\u0119 ogromne.&nbsp; I jakie\u017c ma to nie\u015b\u0107 z sob\u0105 korzy\u015bci? Twierdzenie, \u017ce kontakt z d\u0142oni\u0105 czyni Hosti\u0119 bardziej [dla nas] realn\u0105 jest czystym nonsensem. Chodzi tu bowiem nie tyle o realno\u015b\u0107 materii Hostii, ale o \u015bwiadomo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 zyskujemy jedynie poprzez wiar\u0119, \u017ce Hostia sta\u0142a si\u0119 rzeczywi\u015bcie Cia\u0142em Chrystusa. Pobo\u017cne przyjmowanie Cia\u0142a Chrystusa&nbsp; do ust, z konsekrowanych r\u0105k kap\u0142ana, o wiele bardziej wzmacnia t\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107, ni\u017c przyjmowanie Go w nasze w\u0142asne, nie konsekrowane d\u0142onie. <\/em><em>Visus, tactus, gustus in te fallitur, sed auditu solo tuto creditur, m\u00f3wi \u015bw. <\/em><em>Tomasz z Akwinu we wspania\u0142ym hymnie Adoro te (Myl\u0105 si\u0119, o Bo\u017ce, w Tobie wzrok i smak,<br>\r\n Kto si\u0119 im poddaje, temu wiary brak)<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a>.<\/p>\r\n<p><strong><em>Michael Davies<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p>t\u0142um. Scriptor<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Michael Davies, <em>O Komunii na r\u0119k\u0119 i podobnych nadu\u017cyciach<\/em>, Te Deum 1999.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> \u015aw. Grzegorz, <em>Dialog<\/em>, III, 3. J. Migne, <em>Patrologia Latina<\/em> LXXVII, 224.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a sytuuj\u0105 Synod w Rouen w po\u0142owie IX wieku, inne jeszcze m\u00f3wi\u0105 o dw\u00f3ch synodach, jakie mia\u0142y miejsce w tym mie\u015bcie. Dla nas znaczenie ma jedynie fakt, \u017ce Komunia na r\u0119k\u0119 pot\u0119piona zosta\u0142a jako nadu\u017cycie.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> J. Migne, <em>Patrologia Latina<\/em>, LXXVII, 994.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> <em>The Mass of the Roman Rite<\/em>, Londyn 1959, s. 510.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> \u201eThe Clergy Review\u201d, sierpie\u0144 1972, s. 628.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Patrz J. Quasten, <em>Patrology<\/em>, t. 3, Utrecht 1963, ss. 364-366.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> \u015aw. Cyryl, <em>Catechesis mystagogica<\/em> V, XXI-XXII; Tout\u00c3\u00a9e-Maran ss. 331-332; &nbsp;J. Migne, <em>Patrologia Graeca<\/em>, XXXIII.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Teodoret z Cyyhus w <em>Canticum Canticorum<\/em>, t\u0142umaczenie I, s. 1.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> <em>De fide orthodoxa<\/em> IV, 13. J. Migne <em>Patraologia Graeca<\/em> 1149b.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Tomasz z Akwinu, <em>Summa Theologica<\/em> III, Q. 82, Art. 13.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> <em>Catholic Encyclopedia<\/em>, Nowy Jork 1913, t. 4, s. 649.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Wyj\u0105tek stanowi lutera\u0144ska koncepcja konsubstancjacji, wedle kt\u00f3rej Chrystus obecny jest wraz z chlebem i winem. Wedle doktryny katolickiej, po Konsekracji pozostaj\u0105 jedynie zewn\u0119trzne postacie chleba i wina, przy r\u00f3wnoczesnej zmianie ich substancji.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> E. C. Whitaker, <em>Martin Bucer and the Book of Common Prayer<\/em>, Essex 1974, ss. 40-42.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Patrz Michael Davies, <em>The Order of Melchisedech<\/em>, rozdz. 2.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> J. M. Champlin, <em>Preaching and Teaching about the Eucharist<\/em>, Indiana 1977, s. 15.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> <em>Memoriale Domini<\/em> dopuszcza przeprowadzenie g\u0142osowania w przypadku \u201e<em>je\u015bli inny zwyczaj ju\u017c si\u0119 zakorzeni\u0142<\/em>\u201d. W oczywisty spos\u00f3b odnosi si\u0119 to do czasu wydania tej instrukcji, tj. maja 1969.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> \u201eNational Catholic Register\u201d, 12 czerwca 1977.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> Kanon 40 stwierdza, \u017ce wszystkie dyspensy I indulty udzielane przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105 zak\u0142adaj\u0105 warunek \u201e<em>si preces veritate nitantur<\/em>\u201d (\u201e<em>zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce fakty przedstawione w petycji s\u0105 prawdziwe<\/em>\u201d). Tak wi\u0119c warunkiem wa\u017cno\u015bci ka\u017cdego indultu jest prawdziwo\u015b\u0107 przedstawionych w pro\u015bbie fakt\u00f3w.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> \u201eThe Tablet\u201d, 22 maja 1976, s. 507.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> <em>The Great Terror<\/em>, s. 740.<\/p>\r\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Dietrich von Hildebrand, <em>The Devastated Vineyard<\/em>, Chicago 1973, ss. 67-68.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eNie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zwyczaj nie umieszczania tych sakrament\u00f3w z r\u0119kach wiernych zaprowadzony zosta\u0142 w wyniku dwojakiego przes\u0105du: po pierwsze, wynika\u0142o to z fa\u0142szywej czci, jak\u0105 chciano okaza\u0107 temu sakramentowi, drugim za\u015b powodem by\u0142a nikczemna arogancja kap\u0142an\u00f3w, przypisuj\u0105cych sobie godno\u015b\u0107 wynosz\u0105c\u0105 ich ponad lud Chrystusowy, a to ze wzgl\u0119du na olej u\u017cywany podczas \u015bwi\u0119ce\u0144.\u201d Martin [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[388,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92987"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92987"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92987\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92987"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92987"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92987"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}