{"id":92860,"date":"2017-01-11T22:30:40","date_gmt":"2017-01-12T03:30:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=92860"},"modified":"2017-01-11T11:05:37","modified_gmt":"2017-01-11T16:05:37","slug":"ksztaltowanie-charakteru-dzieci-ks-john-fullerton","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=92860","title":{"rendered":"Kszta\u0142towanie charakteru dzieci – Ks. John Fullerton<\/em>"},"content":{"rendered":"

Drodzy Przyjaciele i Dobroczy\u0144cy<\/p>\r\n

\u0179yjemy w czasach nieustannie zmieniaj\u0105cych si\u0119 standard\u00f3w moralnych (kto na przyk\u0142ad wyobra\u017ca\u0142 sobie jeszcze 100 lub 50 lat temu spory odno\u015bnie definicji ma\u0142\u017ce\u0144stwa!). G\u0142\u00f3wnym powodem tego stanu rzeczy jest przekonanie, i\u017c racja jest zawsze po stronie wi\u0119kszo\u015bci, innymi s\u0142owy \u017ce prawem moralnym jest to, czego pragnie wi\u0119kszo\u015b\u0107. Przekonuje si\u0119 nas, \u017ce jedynymi czynnikami determinuj\u0105cymi ludzkie post\u0119powanie powinny by\u0107 prawa ekonomii, biologii lub psychologii.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c to os\u0105d jednostki odno\u015bnie tego, co najbardziej przyczyni\u0107 si\u0119 mo\u017ce do dobra jej samej oraz spo\u0142ecze\u0144stwa, sta\u0142 si\u0119 ostateczn\u0105 instancj\u0105 w kwestiach moralnych. Jest to oczywi\u015bcie jedynie wsp\u00f3\u0142czesna wersja k\u0142amstwa szatana: \u201eB\u0119dziecie jak B\u00f3g, znaj\u0105c dobro i z\u0142o\u201d. Polityka edukacyjna ka\u017cdej epoki odzwierciedla jej filozofi\u0119, tak wi\u0119c nie znajdujemy we wsp\u00f3\u0142czesnej edukacji najmniejszej wzmianki o wznios\u0142ych nakazach religii: \u201eB\u0119dziesz\u201d i \u201eNie b\u0119dziesz\u201d. Miejsce ich zaj\u0119\u0142a deifikacja ludzkiego rozumu oraz podkre\u015blanie samowystarczalno\u015bci wiedzy. Uwag\u0119 przywi\u0105zuje si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie do rozwoju intelektualnego, wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu po\u015bwi\u0119caj\u0105c na sprawdzanie jego poziomu, podczas gdy kszta\u0142towanie charakteru oraz woli s\u0105 przewa\u017cnie lekcewa\u017cone.<\/p>\r\n

Skutki tej polityki s\u0105 rozliczne: upowszechnienie si\u0119 promowanych przez ni\u0105 amoralnych i niemoralnych zachowa\u0144, wzrost przest\u0119pczo\u015bci  i duch buntu u m\u0142odzie\u017cy, by wymieni\u0107 tylko kilka.<\/p>\r\n

Jak s\u0142usznie podkre\u015bla\u0142 Pius XI w swej encyklice O chrze\u015bcija\u0144skim wychowaniu m\u0142odzie\u017cy, rozwi\u0105zanie tego problemu moralnego znale\u017a\u0107 mo\u017cna jedynie w religii:<\/p>\r\n

\u201eTrzeba zatem poprawi\u0107 nieuporz\u0105dkowane sk\u0142onno\u015bci, wzmacnia\u0107 i zestraja\u0107 dobre od lat najm\u0142odszych, a przede wszystkim nale\u017cy o\u015bwieca\u0107 rozum i wzmacnia\u0107 wol\u0119 za pomoc\u0105 prawd nadprzyrodzonych i \u015brodk\u00f3w \u0142aski. Bez tych \u015brodk\u00f3w niepodobna ani opanowa\u0107 przewrotnych sk\u0142onno\u015bci, ani doj\u015b\u0107 do doskona\u0142o\u015bci wychowawczej, w\u0142a\u015bciwej Ko\u015bcio\u0142owi, doskonale i w pe\u0142ni wyposa\u017conemu przez Chrystusa i w Bosk\u0105 nauk\u0119, i w sakramenty, owe skuteczne \u015brodki \u0142aski\u201d.<\/p>\r\n

Kszta\u0142towanie charakteru dzieci powinno sta\u0107 si\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 trosk\u0105 rodzic\u00f3w, kap\u0142an\u00f3w, oraz nauczycieli. Jak pisze Pius XI w tej samej encyklice:<\/p>\r\n

\u201eSt\u0105d prawdziwy chrze\u015bcijanin, owoc chrze\u015bcija\u0144skiego wychowania, jest cz\u0142owiekiem nadprzyrodzonym, kt\u00f3ry my\u015bli, s\u0105dzi i dzia\u0142a stale i konsekwentnie wedle zdrowego rozumu, o\u015bwieconego nadprzyrodzonym \u015bwiat\u0142em przyk\u0142ad\u00f3w i nauki Chrystusa, albo te\u017c – \u017ceby u\u017cy\u0107 przyj\u0119tego dzi\u015b sposobu m\u00f3wienia – to prawdziwy i pe\u0142ny cz\u0142owiek charakteru. Bo\u0107 prawdziwy charakter stanowi nie jakakolwiek zwarto\u015b\u0107 i sta\u0142o\u015b\u0107 post\u0119powania wedle subiektywnych zasad, ale jedynie wytrwa\u0142o\u015b\u0107 w trzymaniu si\u0119 odwiecznych zasad sprawiedliwo\u015bci, co uznaje nawet poga\u0144ski poeta, s\u0142awi\u0105c nierozdzielnie \u00abcz\u0142owieka sprawiedliwego i sta\u0142ego w swoim post\u0119powaniu\u00bb\u201d.<\/p>\r\n

Formowanie charakteru musi wi\u0119c sta\u0107 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym celem wychowania pocz\u0105wszy od najwcze\u015bniejszych lat. Je\u015bli b\u0119dziemy o tym pami\u0119ta\u0107, dziecko, osi\u0105gn\u0105wszy wiek krytyczny, \u0142atwiej b\u0119dzie sk\u0142ania\u0142o si\u0119 ku motywom wy\u017cszym. Je\u015bli jednak tego zaniedbamy, oczekiwa\u0107 mo\u017cemy jedynie katastrofy. Jak wyja\u015bnia Pius XI, przyczyn\u0105 upadku jednostek i narod\u00f3w nie jest  brak wiedzy, ale ich s\u0142abo\u015b\u0107 moralna: \u201ew m\u0142odzie\u017cy wyst\u0119pki przeciw obyczajno\u015bci nie s\u0105 tyle nast\u0119pstwem braku znajomo\u015bci rzeczy, ile przede wszystkim s\u0142abo\u015bci woli, wystawionej na niebezpiecze\u0144stwa i nie wspieranej \u015brodkami \u0142aski\u201d.<\/p>\r\n

Cho\u0107 \u0142aska jest wszechmocna, nie uwalnia nas to jednak od obowi\u0105zku rozwijania naturalnej si\u0142y charakteru u naszej m\u0142odzie\u017cy. Kap\u0142ani, rodzice i nauczyciele obudzi\u0107 musz\u0105 u niej ducha zdobywc\u00f3w. W duszach m\u0142odych ukryte s\u0105 ziarna szlachetno\u015bci, by\u0107 mo\u017ce u\u015bpione, ale nie obumar\u0142e. Je\u015bli chcemy pom\u00f3c m\u0142odzie\u017cy wygra\u0107 walk\u0119 o cnot\u0119, szlachetno\u015b\u0107 ta musi zosta\u0107 obudzona i rozwijana.<\/p>\r\n

Dla osi\u0105gni\u0119cia tego celu wa\u017cne jest, by przywi\u0105zywa\u0107 nale\u017cyte znaczenie do kszta\u0142towania u m\u0142odzie\u017cy dobrych nawyk\u00f3w. Charakter nasz jest wypadkow\u0105 nabytych przyzwyczaje\u0144, kt\u00f3re nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 na wrodzony temperament. Tak wi\u0119c kszta\u0142towanie charakteru polega w znacznej mierze na kszta\u0142towaniu nawyk\u00f3w. St\u0105d te\u017c rodzice oraz nauczyciele musz\u0105 nieustannie d\u0105\u017cy\u0107 do tego, by m\u0142odzie\u017c nie naby\u0142a nawyk\u00f3w z\u0142ych, os\u0142abiaj\u0105 one bowiem wol\u0119 i prowadz\u0105 do wielu nieszcz\u0119\u015b\u0107. Nabieranie z\u0142ych nawyk\u00f3w jest tak \u0142atwe, i\u017c niekiedy min\u0105\u0107 musi du\u017co czasu zanim kto\u015b u\u015bwiadomi sobie, \u017ce zosta\u0142 nimi sp\u0119tany. Nawyk\u00f3w nie nabiera si\u0119 w jednej chwili ani w jednej chwili si\u0119 ich nie porzuca. W ka\u017cdej chwili jednak mo\u017cna zacz\u0105\u0107 je u siebie kszta\u0142towa\u0107 lub z zacz\u0105\u0107 nimi zrywa\u0107. Akty kszta\u0142tuj\u0105 nawyki, nawyki kszta\u0142tuj\u0105 charakter, a charakter determinuje nasze przeznaczenie. Ch\u0142opiec, kt\u00f3ry w wieku lat czternastu jest ordynarny, samolubny lub impertynencki, z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem zachowa te nawyki jako doros\u0142y. Wielu psycholog\u00f3w potwierdza, \u017ce nawyki kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 przewa\u017cnie w okresie pomi\u0119dzy trzecim a czternastym rokiem \u017cycia. Tak wi\u0119c to rodzic\u00f3w nale\u017cy wczesne przyzwyczajanie swych dzieci do tego, co uformuje podstaw\u0119 ich charakteru, a wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c ich ochrony, gdy przechodz\u0105 one przez ogie\u0144 i wod\u0119 wielu pokus typowych dla wieku dojrzewania.<\/p>\r\n

Owa praca nad kszta\u0142towaniem charakteru musi rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 ju\u017c od wieku przedszkolnego. Ka\u017cdy dzie\u0144 w \u017cyciu ma\u0142ego dziecka kszta\u0142tuje i determinuje jego przysz\u0142o\u015b\u0107. Dobre nawyki uprzejmo\u015bci, w\u0142a\u015bciwego zachowania przy stole etc. odgrywaj\u0105 istotn\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu ich charakteru, podobnie jak dobre nawyki zdrowotne, nawyk do porz\u0105dku oraz przestrzegania regu\u0142 podczas zabawy. Jeszcze wa\u017cniejsze s\u0105 og\u00f3lne nawyki moralne, kt\u00f3rych r\u00f3wnie\u017c musz\u0105 one nabra\u0107 wcze\u015bnie. Zaliczaj\u0105 si\u0119 do nich: prawdom\u00f3wno\u015b\u0107 i uczciwo\u015b\u0107, stanowi\u0105ce podstaw\u0119 charakteru, szacunek dla rodzic\u00f3w oraz w\u0142adzy, wsp\u00f3\u0142praca z innymi, zmys\u0142 odpowiedzialno\u015bci, wsp\u00f3\u0142czucie oraz zmys\u0142 skromno\u015bci, tak wa\u017cny dla w\u0142a\u015bciwego praktykowania cnoty czysto\u015bci.<\/p>\r\n

Do najwa\u017cniejszych nawyk\u00f3w, kt\u00f3re naby\u0107 powinno dziecko, nale\u017cy umiarkowanie. Nie chodzi tu o odmawianie im wszelkich rado\u015bci i przyjemno\u015bci, dzieci\u0144stwo przepe\u0142nione powinno by\u0107 rado\u015bci\u0105. Powinny si\u0119 jednak nauczy\u0107, \u017ce nikt nie jest w stanie zaspokoi\u0107 wszystkich swych pragnie\u0144, ten kto si\u0119 tego nie nauczy b\u0119dzie bowiem w doros\u0142ym \u017cyciu nieszcz\u0119\u015bliwy, nie b\u0119d\u0105c w stanie dosta\u0107 wszystkiego, czego po\u017c\u0105da\u0107 b\u0119dzie jego serce.<\/p>\r\n

Dziecko, kt\u00f3rego ka\u017cda zachcianka jest spe\u0142niana, nabierze nawyku ulegania wszelkim pokusom, nie zawaha si\u0119 post\u0105pi\u0107 nawet wbrew zasadom moralnym, je\u015bli sta\u0107 b\u0119d\u0105 one na drodze zaspokojeniu jego po\u017c\u0105dliwo\u015bci zmys\u0142owych. Z drugiej strony, je\u015bli przyzwyczajone zostanie do dobrowolnych wyrzecze\u0144, rozwinie w sobie nawyk pozwalaj\u0105cy si\u0119 opiera\u0107 tego rodzaju pokusom.<\/p>\r\n

Rozgl\u0105daj\u0105c si\u0119 wok\u00f3\u0142 trudno jest nie dostrzec, jak wa\u017cne jest rozwijanie u dzieci umiarkowania i wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci. Wiele lat temu nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c arcybiskup John Spalding apelowa\u0142 w tej kwestii do matek: \u201eO matki, wy kt\u00f3rych mi\u0142o\u015b\u0107 jest najlepszym, czego ka\u017cdy z nas zazna\u0142, hartujcie waszych syn\u00f3w i pobudzajcie ich nie do pogoni za bogactwem, ale do post\u0119pu stromej i w\u0105skiej \u015bcie\u017cce, na kt\u00f3rej, zwyci\u0119\u017caj\u0105c w\u0142asn\u0105 wol\u0119, osi\u0105gn\u0105\u0107 b\u0119d\u0105 mog\u0142y Boga i wszystkie rzeczy wznios\u0142e\u201d.<\/p>\r\n

Rodzice powinni zach\u0119ca\u0107 swe dzieci do tego, co pewien biskup okre\u015bli jako \u201estrategi\u0105 \u015awi\u0119tej Wojny\u201d. Mog\u0105 to czyni\u0107 ucz\u0105c swe dzieci od ma\u0142ego wyrzeka\u0107 si\u0119 jaki\u015b ulubionych potraw czy te\u017c ignorowa\u0107 ma\u0142e uci\u0105\u017cliwo\u015bci czy te\u017c walczy\u0107 z lenistwem. Wszystko to pomo\u017ce im w post\u0119pie duchowym i zahartuje na duchow\u0105 walk\u0119, kt\u00f3r\u0105 wszyscy musimy stoczy\u0107. Je\u015bli jednak nie zostan\u0105 one nigdy nauczone odmawiania sobie dozwolonych przyjemno\u015bci, jak b\u0119d\u0105 mog\u0142y oprze\u0107 si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci urokom przyjemno\u015bci niedozwolonych?<\/p>\r\n

Pobudzanie dzieci do takich ma\u0142ych akt\u00f3w samowyrzeczenia nie jest wcale trudne. Niekt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 pocz\u0105tkowo skar\u017cy\u0107, zw\u0142aszcza je\u015bli zaczynaj\u0105 dopiero nabywa\u0107 dobrych nawyk\u00f3w, w miar\u0119 jednak jak zaczn\u0105 przyswaja\u0107 sobie zasad\u0119 by czyni\u0107 nie to na co maja ochot\u0119 ale to co jest s\u0142uszne, niebawem same znajdowa\u0107 b\u0119d\u0105 upodobanie w takich ma\u0142ych \u201eaktach heroizmu\u201d. Umiarkowanie oraz wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107 powinny wi\u0119c im by\u0107 przedstawiane jako dow\u00f3d dojrza\u0142o\u015bci, si\u0142y i wolno\u015bci; musi by\u0107 dla nich oczywiste, \u017ce pozorne ograniczenia stanowi\u0105 w istocie krok w kierunku doskonalszego \u017cycia. Powinno si\u0119 im pokazywa\u0107, w jaki spos\u00f3b dobrowolne wyrzekanie si\u0119 rzeczy ma\u0142ych kszta\u0142tuje u nich si\u0142\u0119 woli, i jak ka\u017cdy akt wyrzeczenia w pewnej sferze czyni \u0142atwiejsz\u0105 walk\u0119 we wszystkich innych. W pracy nad samodyscyplin\u0105 oraz w wojnie o kontrol\u0119 nad nasz\u0105 emocjonaln\u0105 natur\u0105 atak jest najlepsz\u0105 form\u0105 obrony.<\/p>\r\n

Wychowuj\u0105c w ten spos\u00f3b nasze dzieci, wpoimy im koncepcj\u0119 prawdziwej wolno\u015bci, kt\u00f3ra pozwala cieszy\u0107 si\u0119 naszymi przywilejami bez przekraczania praw duszy w\u0142asnej, bli\u017anich, ani Boga. Musz\u0105 by\u0107 one pos\u0142usze\u0144stwa zasadom, a nie impulsom. Jedynie w ten spos\u00f3b znajd\u0105 prawdziwe szcz\u0119\u015bcie, zar\u00f3wno w tym \u017cyciu, jak i w \u017cyciu przysz\u0142ym.<\/p>\r\n

Ks. John Fullerton<\/em><\/strong><\/p>\r\n

t\u0142um. Scriptor<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Drodzy Przyjaciele i Dobroczy\u0144cy \u0179yjemy w czasach nieustannie zmieniaj\u0105cych si\u0119 standard\u00f3w moralnych (kto na przyk\u0142ad wyobra\u017ca\u0142 sobie jeszcze 100 lub 50 lat temu spory odno\u015bnie definicji ma\u0142\u017ce\u0144stwa!). G\u0142\u00f3wnym powodem tego stanu rzeczy jest przekonanie, i\u017c racja jest zawsze po stronie wi\u0119kszo\u015bci, innymi s\u0142owy \u017ce prawem moralnym jest to, czego pragnie wi\u0119kszo\u015b\u0107. Przekonuje si\u0119 nas, \u017ce […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[119,177],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92860"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92860"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92860\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92860"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}