{"id":92786,"date":"2017-01-07T22:30:41","date_gmt":"2017-01-08T03:30:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=92786"},"modified":"2017-01-07T23:21:13","modified_gmt":"2017-01-08T04:21:13","slug":"dzielo-niezrownane-w-wieloznacznosci-michael-davies","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=92786","title":{"rendered":"Dzie\u0142o niezr\u00f3wnane w wieloznaczno\u015bci – Michael Davies<\/em>"},"content":{"rendered":"

\u201eCzytaj\u0105c schemat Konstytucji o liturgii<\/em> i przys\u0142uchuj\u0105c si\u0119 dyskusjom na jego temat, nie mog\u0142em powstrzyma\u0107 si\u0119 od my\u015bli, \u017ce gdyby Ko\u015bci\u00f3\u0142 Rzymski poprawia\u0142 Msza\u0142 i brewiarz dostatecznie d\u0142ugo, pewnego dnia stworzy\u0142by Book of Common Prayer<\/em>\u201d.
\r\n Dr. J. Moorman, anglika\u0144ski obserwator na II Soborze Watyka\u0144skim<\/p>\r\n

W<\/strong> roku 1898 katoliccy biskupi Prowincji Westminster opublikowali dokument zatytu\u0142owany A Vindication of the Bull Apostolicae Curae<\/em>. Stwierdzili w nim, \u017ce por\u00f3wnanie katolickiego msza\u0142u z Wieczerz\u0105 Pa\u0144sk\u0105 Cranmera z roku 1549 uwidacznia ca\u0142y ci\u0105g pomini\u0119\u0107, \u201ekt\u00f3rych oczywistym celem by\u0142o wyeliminowanie idei ofiary\u201d[1]<\/a>. W swej obronie bulli Apostolicae curae<\/em> biskupi komentowali pomini\u0119cia w cranmerowskim rycie \u015bwi\u0119ce\u0144 w s\u0142owach, kt\u00f3re z powodzeniem odnie\u015b\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c do stworzonej przez niego Wieczerzy Pa\u0144skiej.<\/p>\r\n

\u201eJe\u015bli papie\u017c mia\u0142 ca\u0142kowit\u0105 racj\u0119 twierdz\u0105c, \u017ce [cranmerowski] ceremonia\u0142 \u015bwi\u0119ce\u0144 wskutek usuni\u0119cia z niego pewnych element\u00f3w wyra\u017ca w istocie ca\u0142kowicie inn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, czy nie ma on r\u00f3wnie\u017c s\u0142uszno\u015bci w tym, co pisze o jego autorach, ich wierze i intencjach? Czy nie jest prawd\u0105, \u017ce ich zasadniczym celem, kryj\u0105cym si\u0119 za stworzeniem nowego rytu i zast\u0105pieniem nim starego, by\u0142o usuni\u0119cie ofiarnych i kap\u0142a\u0144skich element\u00f3w, stanowi\u0105cych charakterystyczn\u0105 cech\u0105 starej liturgii?\u201d[2]<\/a>.<\/p>\r\n

Celem niniejszego rozdzia\u0142u jest dok\u0142adna analiza Novus Ordo Missae<\/em> w oparciu o te same kryteria, jakimi pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 Leon XIII oraz angielscy biskupi w ich Vindication<\/em>[3]<\/a>. Por\u00f3wnanie takie pokazuje, \u017ce istniej\u0105 zdecydowane podobie\u0144stwa mi\u0119dzy Novus Ordo Missae<\/em> oraz cranmerowsk\u0105 Wieczerz\u0105 Pa\u0144sk\u0105 z roku 1549. Musz\u0119 w tym miejscu powt\u00f3rzy\u0107, i\u017c nie twierdz\u0119, \u017ce reformy przeprowadzone przez Cranmera oraz Paw\u0142a VI by\u0142y identyczne, a jedynie \u017ce istniej\u0105 mi\u0119dzy nimi podobie\u0144stwa – co jest zupe\u0142nie inn\u0105 spraw\u0105. Obiektywna analiza Novus Ordo Missae<\/em> pokazuje, \u017ce ryt ten zosta\u0142 w powa\u017cnym stopniu zubo\u017cony o \u201eelementy ofiarne i kap\u0142a\u0144skie, stanowi\u0105ce charakterystyczn\u0105 cech\u0119 starej liturgii\u201d. Usuni\u0119cie modlitw specyficznie ofiarnych i kap\u0142a\u0144skich wystarczy\u0142o, by nowa liturgia sta\u0142a si\u0119 akceptowalna dla protestant\u00f3w, tym bardziej, \u017ce istnieje obecnie mo\u017cliwo\u015b\u0107 swobodnego wyboru r\u00f3\u017cnych opcji. W rozdziale XIII pokaza\u0142em, \u017ce stanowisko niekt\u00f3rych protestant\u00f3w wzgl\u0119dem Novus Ordo<\/em> sta\u0142o si\u0119 rzeczywi\u015bcie do\u015b\u0107 \u017cyczliwe – i nie mam tu bynajmniej na my\u015bli anglokatolickiego od\u0142amu Ko\u015bcio\u0142a anglika\u0144skiego, kt\u00f3ry – cho\u0107 w r\u00f3\u017cnym stopniu – akceptuje katolick\u0105 doktryn\u0119 eucharystyczn\u0105. W niniejszym rozdziale poka\u017c\u0119, dlaczego nowa liturgia Mszy akceptowalna jest dla r\u00f3wnie\u017c dla ewangelik\u00f3w, kt\u00f3rzy odrzucaj\u0105 katolick\u0105 nauk\u0119 odnosz\u0105c\u0105 si\u0119 do Eucharystii. Trzeba przy tym z moc\u0105 podkre\u015bli\u0107, \u017ce podczas analizy cranmerowskiej Wieczerzy Pa\u0144skiej czy te\u017c Novus Ordo Missae<\/em> nie nale\u017cy doszukiwa\u0107 si\u0119 formalnej herezji. Nie znajdziemy jej ani w liturgii Cranmera z lat 1549 i 1552 ani w jego rycie \u015bwi\u0119ce\u0144. Jak podkre\u015bla dr Francis Clark: \u201eZar\u00f3wno w nowej liturgii, jak i w rycie \u015bwi\u0119ce\u0144, zasadnicze znaczenie ma nie to, co w nich pozostawiono, ale to, co z nich usuni\u0119to\u201d. Co wi\u0119c usuni\u0119te zosta\u0142o z rytu Mszy, jaki znale\u017a\u0107 mo\u017cemy w Mszale \u015bw. Piusa V?[4]<\/a> Przed zaprezentowaniem mojej analizy pragn\u0119 zach\u0119ci\u0107 czytelnik\u00f3w zaznajomionych z doktryn\u0105 protestantyzmu odno\u015bnie do kap\u0142a\u0144stwa, ofiary oraz Rzeczywistej Obecno\u015bci do przeanalizowania ordinarium<\/em> msza\u0142u przedsoborowego i zaznaczenia w nim tych modlitw, kt\u00f3re uznaj\u0105 za nie do przyj\u0119cia dla ewangelik\u00f3w. Prosz\u0119, by zechcieli to uczyni\u0107 przed lektur\u0105 mej w\u0142asnej analizy, by ka\u017cdy z nich m\u00f3g\u0142 wyci\u0105gn\u0105\u0107 swe w\u0142asne wnioski, a nast\u0119pnie skonfrontowa\u0107 je z moimi. Celem tego zestawienia jest wykazanie ile modlitw, kt\u00f3rych protestanci nie s\u0105 w stanie zaakceptowa\u0107, pozosta\u0142o obligatoryjnych w Novus Ordo Missae<\/em>. S\u0142owo \u201eobligatoryjnych\u201d ma tu wielkie znaczenie, poniewa\u017c najwa\u017cniejsz\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 mi\u0119dzy reform\u0105 Cranmera oraz reform\u0105 Paw\u0142a VI jest pozostawienie Kanonu Rzymskiego, kt\u00f3ry niewielu spo\u015br\u00f3d protestant\u00f3w mog\u0142oby zaakceptowa\u0107. Kanon ten usuni\u0119ty zosta\u0142 przez Consilium<\/em>, przywr\u00f3cono go jednak na polecenie Paw\u0142a VI[5]<\/a>.<\/p>\r\n

R\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy cz\u0119\u015bciami sta\u0142ymi Mszy Trydenckiej oraz Novus Ordo Missae<\/em>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
Msza Trydencka<\/td>\r\nNovus Ordo Missae<\/em><\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1. Zatytu\u0142owana \u201eMsza\u201d<\/td>\r\nCranmer zatytu\u0142owa\u0142 sw\u0105 liturgi\u0119 z roku 1549: \u201eWieczerza Pa\u0144ska oraz Komunia \u015bw. nazywane \u0142\u0105cznie Msz\u0105\u201d.\r\n

W pierwotnej wersji art. 7 IG Novus Ordo Missae<\/em> zatytu\u0142owana zosta\u0142: \u201eWieczerza Pa\u0144ska lub Msza\u201d. Termin \u201eWieczerza Pa\u0144ska\u201d pozosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c w wersji zrewidowanej.<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n

2. Sprawowana po \u0142acinie<\/td>\r\nCranmerowska Wieczerza Pa\u0144ska sprawowana by\u0142a w j\u0119zyku narodowym. W j\u0119zykach narodowych sprawowana jest r\u00f3wnie\u017c Novus Ordo Missae<\/em>.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
3. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 Mszy sprawowana jest po cichu.<\/td>\r\nCranmerowska liturgia uwielbienia i dzi\u0119kczynienia sprawowana by\u0142a na g\u0142os. W ca\u0142o\u015bci na g\u0142os sprawowana jest r\u00f3wnie\u017c Novus Ordo Missae<\/em>.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
4. Msza sprawowana jest w kierunku wschodnim –  twarz\u0105 do o\u0142tarza.<\/td>\r\nLiturgia Cranmera sprawowana by\u0142a przy stole twarz\u0105 do ludu. R\u00f3wnie\u017c Novus Ordo Missae<\/em> sprawowana jest twarz\u0105 do ludu na o\u0142tarzu, kt\u00f3ry w oczywisty spos\u00f3b pe\u0142ni\u0107 ma rol\u0119 sto\u0142u.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
5. Psalm Judica me<\/em>, nie do przyj\u0119cia dla protestant\u00f3w ze wzgl\u0119du na wzmiank\u0119 o \u201eo\u0142tarzu Bo\u017cym\u201d.<\/td>\r\nZosta\u0142 zniesiony przez Cranmera (patrz Cranmer\u2019s Godly Order<\/em>, s. 101).\r\n

Zniesiony zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c w Novus Ordo Missae<\/em>.<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n

6. Podw\u00f3jny Confiteor<\/em> odmawiany osobno przez kap\u0142ana oraz wiernych – nie do przyj\u0119cia dla protestant\u00f3w ze wzgl\u0119du na wezwania skierowane do \u015bwi\u0119tych.<\/td>\r\nCranmer usun\u0105\u0142 Confiteor<\/em> (Cranmer\u2019s Godly Order<\/em> s. 101). Novus Ordo Mis<\/em>sae znios\u0142a podw\u00f3jny Confiteor, zacieraj\u0105c w ten spos\u00f3b rozr\u00f3\u017cnienie pomi\u0119dzy kap\u0142anem a wiernymi. Okrojony Confiteor<\/em>, obejmuj\u0105cy wezwania do anio\u0142\u00f3w i \u015bwi\u0119tych pozostawiony zosta\u0142 jako opcja, wprowadzono jednak r\u00f3wnie\u017c inne obrz\u0119dy pokutne nie zawieraj\u0105ce takich wezwa\u0144, a wi\u0119c ca\u0142kowicie akceptowalne dla protestant\u00f3w.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
7. Modlitwa Aufer a nobis<\/em> nawi\u0105zuje do ofiary Starego Przymierza, wspominaj\u0105c o \u015awi\u0119tym \u015awi\u0119tych, gdzie wchodzi\u0142 arcykap\u0142an, by ofiarowa\u0107 krew zwierz\u0105t ofiarnych.<\/td>\r\nZniesiona w Novus Ordo Missae<\/em>.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
8. Modlitwa Oramus te, Domine<\/em> nawi\u0105zuje do relikwii znajduj\u0105cych si\u0119 w kamieniu o\u0142tarzowym.<\/td>\r\nUmieszczanie kamieni o\u0142tarzowych nie jest ju\u017c obowi\u0105zkowe w przypadku o\u0142tarzy przeno\u015bnych lub gdy Msza sprawowana jest na zewn\u0105trz konsekrowanego budynku. Zamieszczanie kamienia o\u0142tarzowego \u201ezalecane\u201d jest jedynie w przypadku o\u0142tarzy sta\u0142ych (Institutio Generalis<\/em> 265-266). W Novus Ordo Missae<\/em> modlitwa na zosta\u0142a usuni\u0119ta.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
9. Introit<\/em>, Kyrie<\/em>, Gloria<\/em>, Kolekta, Lekcja, Ewangelia, Credo<\/em>.<\/td>\r\nPozostawione przez Cranmera.\r\n

Pozostawione w Novus Ordo Missae<\/em>.<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n

10. Modlitwy Offertorium<\/em>:\r\n

Suscipe, sancte Pater<\/em><\/p>\r\n

Deus, qui humanae<\/em><\/p>\r\n

Offerimus tibi, Domine<\/em><\/p>\r\n

In spiritu humilitatis<\/em><\/p>\r\n

Veni, sanctificator<\/em><\/p>\r\n

Suscipe, sancta Trinitas<\/em><\/p>\r\n<\/td>\r\n

Odpowiadaj\u0105ce im modlitwy rytu Sarum zniesione zosta\u0142y przez Cranmera (Cranmer\u2019s Godly Order<\/em>, ss. 101-102). Wszystkie te modlitwy zniesione zosta\u0142y w Novus Ordo Missae<\/em> – za wyj\u0105tkiem fragmentu Deus, qui humanae<\/em> oraz In spiritu humilitatis<\/em>.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
11. Orate fratres<\/em>.<\/td>\r\nZniesiona przez Cranmera oraz zniesiona przez Consilium<\/em> w Missa normativa<\/em>. Przywr\u00f3cona w wyniku nalega\u0144 biskup\u00f3w zgromadzonych na Synodzie w roku 1967.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
12. Sekreta.<\/td>\r\nModlitwy te cz\u0119sto obfitowa\u0142y w terminologi\u0119 stricte<\/em> ofiarn\u0105. Zosta\u0142y zniesione przez Cranmera, pozostawiono je jednak w Novus Ordo Missae<\/em>, cho\u0107 cz\u0119sto \u201ewykastrowane\u201d zosta\u0142y przez t\u0142umaczenia ICEL. Poniewa\u017c modlitwy te nie stanowi\u0105 cz\u0119\u015bci ordinarium<\/em>, nie umniejszaj\u0105 one ekumenicznego wymiaru nowej Mszy.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
13. Sursum corda<\/em>, Prefacja, Sanctus<\/em><\/td>\r\nZachowane przez Cranmera.\r\n

Zachowane  w Novus Ordo Missae<\/em>.<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n

14. Kanon Rzymski<\/td>\r\nUsuni\u0119ty przez Cranmera.\r\n

Zachowany w Novus Ordo Missae<\/em> jako opcja, obok m.in. II Modlitwy Eucharystycznej, kt\u00f3r\u0105 niekt\u00f3rzy protestanci uwa\u017caj\u0105 za akceptowaln\u0105. Nie czyni ona rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy kap\u0142anem i wiernymi i nie zawiera s\u0142owa \u201eHostia\u201d (\u0179ertwa).<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n

15. Formu\u0142a Konsekracji<\/td>\r\nCranmer zmodyfikowa\u0142 j\u0105 w znacznym stopniu, a Novus Ordo Missae<\/em> zaadoptowa\u0142a najwa\u017cniejsze z wprowadzonych przez niego zmian. Zosta\u0142o to udokumentowane w rozdziale XV, w kt\u00f3rym analizowana jest r\u00f3wnie\u017c szczeg\u00f3\u0142owo II Modlitwa Eucharystyczna.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
16. Modlitwa Libera nos<\/em> po Pater noster<\/em>.<\/td>\r\nLuter i Cranmer usun\u0119li t\u0119 modlitw\u0119 ze wzgl\u0119du na ko\u0144cz\u0105ce j\u0105 wezwania skierowane do \u015bwi\u0119tych. Novus Ordo Missae<\/em> zawiera jej zmodyfikowan\u0105 wersj\u0119, bez pr\u00f3\u015bb skierowanych do \u015bwi\u0119tych.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
17. Haec commixtio<\/em>.<\/td>\r\nOdpowiednik tej modlitwy w rycie Sarum usuni\u0119ty zosta\u0142 przez Cranmera. Novus Ordo Missae<\/em> zachowa\u0142a zmodyfikowan\u0105 wersj\u0119 tej modlitwy, ze znacz\u0105cym pomini\u0119ciem s\u0142owa \u201econsecratio\u201d.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
18. Domine Jesu Christe, qui dixisti<\/em>.<\/td>\r\nModlitwa ta nie pojawia si\u0119 w rycie Sarum, nie zawiera ona jednak niczego, z czym nie mogliby si\u0119 zgodzi\u0107 protestanci, poza s\u0142owami \u201eNe respicias peccata mea\u201d, w kt\u00f3rych kap\u0142an prosi o wybaczenie za swe osobiste grzechy. Wyra\u017ca\u0142a ona r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy kap\u0142anem i wiernymi, st\u0105d w Novus Ordo Missae<\/em> \u201epeccata mea\u201d zmienione zosta\u0142o na \u201epeccata nostra\u201d.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
19. Domine Jesu Christe, Fili Dei<\/em> oraz Perceptio Corporis tui<\/em>.<\/td>\r\nZmodyfikowane wersje tych modlitw pozosta\u0142y w Novus Ordo Missae<\/em>, a jedn\u0105 z nich kap\u0142an odmawia sam przed Komuni\u0105. Pozostawienie tych modlitw powinno nas z pewno\u015bci\u0105 cieszy\u0107 – nie nale\u017cy natomiast przecenia\u0107 znaczenia u\u017cywania przez nie tradycyjnych sformu\u0142owa\u0144 odno\u015bnie do Rzeczywistej Obecno\u015bci Chrystusa w Eucharystii. G\u0142\u00f3wnym celem protestant\u00f3w by\u0142o wyeliminowanie z liturgii terminologii ofiarnej – byli oni w stanie pogodzi\u0107 u\u017cywanie sformu\u0142owa\u0144 wyra\u017caj\u0105cych pozornie wiar\u0119 w Rzeczywist\u0105 Obecno\u015b\u0107 ze swymi w\u0142asnymi teoriami – patrz modlitwa Cranmera przytoczona na stronie 108 ksi\u0105\u017cki Cranmer\u2019s Godly Order.<\/em><\/td>\r\n<\/tr>\r\n
20. Obrz\u0119dy Komunii<\/td>\r\n <\/td>\r\n<\/tr>\r\n
   a. Komunia udzielana wiernym pod jedn\u0105 postaci\u0105.<\/td>\r\nPodczas liturgii Cranmera wierni przyjmowali Komuni\u0119 pod dwiema postaciami. Coraz cz\u0119stsze jest to r\u00f3wnie\u017c podczas Novus Ordo Missae<\/em>. W USA praktyka ta jest obecnie dopuszczalna podczas wszystkich Mszy niedzielnych (patrz rozdzia\u0142 XXI).<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
   b. Tradycyjna forma hostii.<\/td>\r\nLiturgia Cranmera z roku 1549 okre\u015bla, \u017ce chleb powinien by\u0107 \u201eniekwaszony i okr\u0105g\u0142y, jak to by\u0142o wcze\u015bniej, jednak bez jakichkolwiek wyt\u0142ocze\u0144 – i nieco d\u0142u\u017cszy oraz grubszy ni\u017c do tej pory, by m\u00f3g\u0142 by\u0107  \u0142atwo\u015bci\u0105 dzielony na dwie przynajmniej cz\u0119\u015bci, albo te\u017c wi\u0119cej, wedle oceny szafarza\u201d. W art. 283 Wprowadzenia Og\u00f3lnego<\/em> czytamy: \u201eChleb u\u017cywany podczas Eucharystii, nawet je\u015bli niekwaszony i tradycyjnego kszta\u0142tu, powinien by\u0107 przygotowany w taki spos\u00f3b, by kap\u0142an, gdy celebruje ze zgromadzeniem, m\u00f3g\u0142 po\u0142ama\u0107 go na cz\u0119\u015bci i udzieli\u0107 z niego przynajmniej niekt\u00f3rym wiernym\u201d.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
   c.  Hostia umieszczana jest przez kap\u0142ana na j\u0119zyku komunikowanego, kt\u00f3ry przyjmuje j\u0105 w postawie kl\u0119cz\u0105cej.<\/td>\r\nCranmer zachowa\u0142 wszystkie te trzy tradycyjne praktyki w rycie z roku 1549, jednak w liturgii z roku 1552 Komunia rozdzielana by\u0142a ju\u017c do r\u0119ki aby podkre\u015bli\u0107, \u017ce jest to zwyk\u0142y chleb i \u017ce kap\u0142an nie r\u00f3\u017cni si\u0119 zasadniczo od innych ludzi. Obecnie niemal we wszystkich krajach Zachodu (opr\u00f3cz Polski i W\u0142och) Komunia rozdawana jest na r\u0119k\u0119, jednak Novus Ordo Missae<\/em> posuwa si\u0119 dalej nawet ni\u017c Cranmer, zezwalaj\u0105c na przyjmowanie Jej na stoj\u0105co z r\u0105k \u015bwieckich szafarzy.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
21. Quod ore sumpsimus<\/em> oraz Corpus tuum<\/em><\/td>\r\nWyra\u017ane odniesienia do Rzeczywistej Obecno\u015bci znajduj\u0105ce si\u0119 w tych modlitwach sprawiaj\u0105, \u017ce s\u0105 one niewygodne dla protestant\u00f3w, cho\u0107 Luter zdo\u0142a\u0142 pogodzi\u0107  je ze sw\u0105 teori\u0105 konsubstancjacji. Modlitwa Quod ore<\/em> nie znajdowa\u0142a si\u0119 z rycie Sarum, znajdowa\u0142a si\u0119 w nim jednak Corpus tuum<\/em> – i Cranmer j\u0105 usun\u0105\u0142. W nowej Mszy obie one zosta\u0142y pierwotnie usuni\u0119te, ostatecznie jednak przywr\u00f3cono modlitw\u0119 Quod ore<\/em>.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
22. Placeat tibi<\/em>.<\/td>\r\nModlitwa ta stanowi\u0142a dla protestant\u00f3w kamie\u0144 obrazy (patrz Cranmer\u2019s Godly Order<\/em> s. 109). Ju\u017c samo tylko jej pozostawienie uczyni\u0142oby now\u0105 liturgi\u0119 ca\u0142kowicie dla nich nie do przyj\u0119cia. Tak wi\u0119c id\u0105c za przyk\u0142adem Lutra, Cranmera oraz protestanckich reformator\u00f3w, Consilium<\/em> podj\u0119\u0142o decyzj\u0119 o jej usuni\u0119ciu.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
23. Ostatnia Ewangelia.<\/td>\r\nW Ostatniej Ewangelii nie ma niczego sprzecznego z doktryn\u0105 protestantyzmu, jednak jej pozostawienie w Novus Ordo Missae<\/em> stanowi\u0142oby odej\u015bcie od wzorca liturgii protestanckiej, kt\u00f3ra ko\u0144czy si\u0119 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem. Consilium<\/em> postanowi\u0142o wi\u0119c j\u0105 usun\u0105\u0107.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
24. Modlitwy Leona XIII.<\/td>\r\nModlitwy po Mszy nie nale\u017c\u0105 do ordinarium<\/em>, w praktyce jednak postrzegane by\u0142y one jako integralna cz\u0119\u015b\u0107 liturgii. Trudno wyobrazi\u0107 sobie pi\u0119\u0107 modlitw r\u00f3wnie sprzecznych z doktryn\u0105 protestantyzmu. Zosta\u0142y one usuni\u0119te przez Consilium<\/em>.<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Wnioski<\/p>\r\n

Nikt obiektywny nie jest w stanie zaprzeczy\u0107, \u017ce gdy nowa Msza analizowana jest raczej pod k\u0105tem tego, co przemilcza, ni\u017c tego, co jeszcze wyra\u017ca, natychmiast rzuca si\u0119 w oczy uderzaj\u0105ce podobie\u0144stwo do reformy Cranmera. Niew\u0105tpliwie jest w tej liturgii kilka modlitw, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 o rzeczywistej Obecno\u015bci w s\u0142owach bardzo jasnych (patrz 17 i 19). W rozdziale XII przedstawi\u0142em list\u0119 modlitw i rubryk Novus Ordo Missae<\/em>, kt\u00f3re w dalszym ci\u0105gu wyra\u017caj\u0105 katolickie nauczanie, zw\u0142aszcza w odniesieniu do Rzeczywistej Obecno\u015bci, jednak nawet je\u015bli stanowi\u0105 one dostateczne zabezpieczenie dogmatu o Rzeczywistej Obecno\u015bci Chrystusa w Eucharystii, nowa Msza przemilcza jednak w powa\u017cnym stopniu nauk\u0119 o ofiarnym aspekcie Mszy – co ma znaczenie kluczowe. Jak ju\u017c wielokrotnie pisa\u0142em, Cranmer gotowy by\u0142 zaakceptowa\u0107 modlitwy, kt\u00f3re wyra\u017ca\u0142yby wiar\u0119 w Rzeczywist\u0105 Obecno\u015b\u0107.  Ortodoksja Novus Ordo Missae<\/em> musi by\u0107 oceniana wedle tego, czy zachowuje ona terminologi\u0119 ofiarn\u0105 – a czyni to ona w stopniu wysoce niedostatecznym, zw\u0142aszcza w\u00f3wczas, gdy u\u017cywana II Modlitwa Eucharystyczna. Nie mo\u017ce by\u0107 najmniejszej w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce terminologia odnosz\u0105ca si\u0119 do ofiary zosta\u0142a w Novus Ordo Missae<\/em> celowo os\u0142abiona, w wyniku czego jest ona obecnie zgodna protestanck\u0105 koncepcj\u0105 ofiary. W swej obronie Apostolicae Curae<\/em> katoliccy biskupi w takich s\u0142owach zwracali si\u0119 do swoich anglika\u0144skich adwersarzy:<\/p>\r\n

\u201e (\u2026) Cho\u0107 Cranmer deklarowa\u0142 wiar\u0119 w ofiar\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z Komuni\u0105 \u015bw., rozumia\u0142 j\u0105 jednak jako ofiar\u0119, w kt\u00f3rej sk\u0142adaj\u0105cym j\u0105 nie jest ziemski przedstawiciel Chrystusa, a przedmiotem ofiarowanym nie jest Cia\u0142o i Krew Chrystusa, zamiast tego ofiarnikiem jest zgromadzenie chrze\u015bcijan wyst\u0119puj\u0105ce w swym w\u0142asnym imieniu, ofiaruj\u0105ce same siebie [Bogu] poprzez modlitwy uwielbienia i dzi\u0119kczynienia za dobrodziejstwo odkupienia, poprzez swe pos\u0142usze\u0144stwo Bo\u017cemu prawu i ujarzmienie swych z\u0142ych nami\u0119tno\u015bci. R\u00f3wnie\u017c my sami, id\u0105c za s\u0142owami Pisma, nazywamy takie akty ofiarami, s\u0105 one jednak ofiarami metaforycznymi i czym\u015b ca\u0142kowicie r\u00f3\u017cnym od prawdziwej i w\u0142a\u015bciwej ofiary, kt\u00f3ra ma miejsce podczas Mszy. Nigdzie w pismach Cranmera nie mo\u017cna znale\u017a\u0107 s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re uzasadnia\u0107 mog\u0142yby twierdzenie o jego w ni\u0105 wierze. Przeciwnie, jak pokazuj\u0105 zacytowane ju\u017c przez nas ust\u0119py, kt\u00f3rych przytoczy\u0107 mo\u017cna by znacznie wi\u0119cej, do ofiary tej odczuwa\u0142 on odraz\u0119 i nie szcz\u0119dzi\u0142 jej wszelkiego rodzaju zniewag\u201d[6]<\/a>.<\/p>\r\n

Zwracaj\u0105c si\u0119 do duchowych spadkobierc\u00f3w Cranmera, biskupi dodawali:<\/p>\r\n

\u201eTak wi\u0119c Ko\u015bci\u00f3\u0142 wasz, w osobie waszych duchownych, stale utrzymywa\u0142, i\u017c posiada pewien rodzaj ofiary i kap\u0142a\u0144stwa, jednak po starannym zbadaniu okazuje si\u0119, \u017ce nie chodzi tu o ofiar\u0119 w sensie dos\u0142ownym i katolickim, ale jedynie metaforycznym. Umys\u0142 ludzki lubuje si\u0119 w poszukiwaniu analogii i we wszystkich wiekach powszechne by\u0142o okre\u015blanie mianem ofiary samowyrzeczenia po\u0142\u0105czonego z uwielbieniem i dzi\u0119kczynieniem, poniewa\u017c akty te posiadaj\u0105 natur\u0119 daru, kt\u00f3ry zawsze poci\u0105ga za sob\u0105 pewien koszt. Samo Pismo u\u017cywa tej terminologii, jeste\u015bmy wi\u0119c dalecy od jej odrzucania. Przeciwnie, sami u\u017cywamy jej bardzo powszechnie. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce j\u0119zyk figuratywny jest metaforyczny – i nie miesza\u0107 podobie\u0144stwa z rzeczywisto\u015bci\u0105. Prawdziw\u0105 Ofiar\u0119 oraz kap\u0142a\u0144stwo – czyli Ofiar\u0119, w kt\u00f3rej sk\u0142adane jest prawdziwe Cia\u0142o i Krew Chrystusa, oraz Kap\u0142a\u0144stwo posiadaj\u0105ce w\u0142adz\u0119 Przeistaczania i ofiarowania – Ko\u015bci\u00f3\u0142 wasz, ustami tych samych waszych przedstawicieli, z r\u00f3wn\u0105 sta\u0142o\u015bci\u0105 i w najostrzejszych s\u0142owach zawsze odrzuca\u0142\u201d[7]<\/a>.<\/p>\r\n

Nie zamierzamy tu wchodzi\u0107 w ocen\u0119 osobistej wiary cz\u0142onk\u00f3w Consilium<\/em>, jednak obiektywna ocena Novus Ordo Missae<\/em> w jednoznaczny spos\u00f3b dowodzi, \u017ce w przypadku u\u017cycia II Modlitwy Eucharystycznej liturgia ta odpowiada wierze ludzi odrzucaj\u0105cych katolick\u0105 nauk\u0119 o ofierze na rzecz ofiary metaforycznej, w kt\u00f3rej lud ofiaruje Bogu uwielbienie, dzi\u0119kczynienie i samego siebie. W przypadku, gdy odmawiana jest II Modlitwa Eucharystyczna, z czystym sumieniem mog\u0119 odnie\u015b\u0107 do Novus Ordo Missae<\/em> sformu\u0142owan\u0105 przez dr Francis Clark ocen\u0119 Wieczerzy Pa\u0144skiej z roku 1549:<\/p>\r\n

\u201ePierwszy Modlitewnik Edwarda VI nie m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 oskar\u017cony o formaln\u0105 herezj\u0119, poniewa\u017c zosta\u0142 on skomponowany w spos\u00f3b bardzo sprytny i nie zawiera\u0142 \u017cadnego otwartego zaprzeczenia doktryny przedreformacyjnej. By\u0142o to, jak to okre\u015bli\u0142 pewien angielski uczony, \u00abdzie\u0142o niezr\u00f3wnane w wieloznaczno\u015bci\u00bb, rozmy\u015blnie skomponowane w taki spos\u00f3b, by ludzie bardziej konserwatywni mogli stworzy\u0107 w\u0142asn\u0105 jego interpretacj\u0119 i uspokoi\u0107 swe sumienia, podczas gdy reformatorzy interpretowali je zgodnie ze swymi w\u0142asnymi doktrynami i traktowali jako narz\u0119dzie s\u0142u\u017c\u0105ce do przeprowadzenia kolejnego etapu rewolucji religijnej\u201d[8]<\/a>.<\/p>\r\n

Zaprawd\u0119, okre\u015blenie owo – \u201edzie\u0142o niezr\u00f3wnane w wieloznaczno\u015bci\u201d – znakomicie pasuje r\u00f3wnie\u017c do Mszy Paw\u0142a VI!<\/p>\r\n

Michael Davies<\/em><\/strong><\/p>\r\n

t\u0142um. Scriptor<\/p>\r\n

[1]<\/a> A Vindication of the Bull \u201eApostolicae curae\u201d<\/em>, Londyn 1898, s. 54.<\/p>\r\n

[2]<\/a> Ibidem<\/em>.<\/p>\r\n

[3]<\/a> Poprzez to por\u00f3wnanie nie mam zamiaru kwestionowa\u0107 wa\u017cno\u015bci Novus Ordo Missae<\/em>. Jak wyja\u015bni\u0142em w rozdziale XII, Chrystus Pan ustanowi\u0142 swe sakramenty na dwa sposoby: \u201eog\u00f3lny\u201d oraz \u201eszczeg\u00f3\u0142owy\u201d. W przypadku pi\u0119ciu sakrament\u00f3w ustanowionych w spos\u00f3b og\u00f3lny pozostawi\u0142 On najwy\u017cszej w\u0142adzy Ko\u015bcio\u0142a okre\u015blenie tego, co stanowi ich wa\u017cn\u0105 materi\u0119 oraz form\u0119. W przypadku chrztu i Eucharystii osobi\u015bcie okre\u015bli\u0142 materi\u0119 oraz form\u0119 – i we wszystkich przypadkach, gdy s\u0105 one sprawowane przez w\u0142a\u015bciwych szafarzy z w\u0142a\u015bciw\u0105 intencj\u0105, dzia\u0142aj\u0105 one ex opere operato<\/em>. Tak wi\u0119c argumenty dowodz\u0105ce niewa\u017cno\u015bci ustanowionego w spos\u00f3b og\u00f3lny sakramentu \u015bwi\u0119ce\u0144 nie mog\u0105 by\u0107 odnoszone do ustanowionego w spos\u00f3b konkretny sakramentu Eucharystii.<\/p>\r\n

[4]<\/a> F. Clark, Eucharistic Sacrifice and the Reformation<\/em>, Oxford 1967, s. 192.<\/p>\r\n

[5]<\/a> D. Woodruff, Paul VI<\/em>, CTS 1974, s. 11.<\/p>\r\n

[6]<\/a> A Vindication of the Bull \u201eApostolicae curae\u201d<\/em>, Londyn 1898, s. 72.<\/p>\r\n

[7]<\/a> Ibidem<\/em> s. 77.<\/p>\r\n

[8]<\/a> F. Clark, op.cit<\/span>., s. 182.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eCzytaj\u0105c schemat Konstytucji o liturgii i przys\u0142uchuj\u0105c si\u0119 dyskusjom na jego temat, nie mog\u0142em powstrzyma\u0107 si\u0119 od my\u015bli, \u017ce gdyby Ko\u015bci\u00f3\u0142 Rzymski poprawia\u0142 Msza\u0142 i brewiarz dostatecznie d\u0142ugo, pewnego dnia stworzy\u0142by Book of Common Prayer\u201d. Dr. J. Moorman, anglika\u0144ski obserwator na II Soborze Watyka\u0144skim W roku 1898 katoliccy biskupi Prowincji Westminster opublikowali dokument zatytu\u0142owany A […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3,328],"tags":[388,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92786"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92786"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92786\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}