{"id":92646,"date":"2017-01-03T22:30:18","date_gmt":"2017-01-04T03:30:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=92646"},"modified":"2017-01-03T09:39:37","modified_gmt":"2017-01-03T14:39:37","slug":"przewodniczacy-liturgii-jako-aktor-michael-davies","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=92646","title":{"rendered":"Przewodnicz\u0105cy liturgii jako aktor &#8211; <em>Michael Davies<\/em>"},"content":{"rendered":"<p style=\"padding-left: 30px;\">\u201eWidzia\u0142em ja aktor\u00f3w i znale\u017ali si\u0119 tacy, co ich chwalili, g\u0142o\u015bno nawet; aktor\u00f3w, kt\u00f3rzy (bogobojnie m\u00f3wi\u0105c) ani z mowy, ani z ruch\u00f3w nie byli podobni do chrze\u015bcijan ani do pogan, ani do ludzi, a rzucali si\u0119 i ryczeli tak, i\u017c pomy\u015bla\u0142em sobie, \u017ce chyba jaki najemnik natury sfabrykowa\u0142 ludzko\u015b\u0107; tak bezecnie j\u0105 na\u015bladowali\u201d.<br>\r\nWilliam Shakespeare, <em>Hamlet<\/em>, Akt III.<\/p>\r\n<p><strong>W<\/strong> roku 1967 ks. Robert V. Hovda opublikowa\u0142 na \u0142amach \u201eWorship\u201d artyku\u0142 zatytu\u0142owany <em>Style and Presence in Celebration<\/em><a href=\"https:\/\/scriptorium361.wordpress.com\/2017\/01\/03\/przewodniczacy-liturgii-jako-aktor\/#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. Nie b\u0119dzie przesad\u0105 twierdzenie, \u017ce tekst ten wywar\u0142 na reform\u0119 liturgiczn\u0105 w krajach angloj\u0119zycznych wp\u0142yw wi\u0119kszy, ni\u017c sama <em>Konstytucja o liturgii<\/em>. Ka\u017cdy, kto zada sobie trud wnikliwego przeanalizowania <em>Konstytucji <\/em>odkryje, \u017ce jej tre\u015b\u0107 nie usprawiedliwia w \u017caden spos\u00f3b rewolucji, kt\u00f3ra w jej imi\u0119 zosta\u0142a przeprowadzona. Wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 tego dokumentu zosta\u0142a zlekcewa\u017cona przez rewolucjonist\u00f3w liturgicznych, kt\u00f3rzy wykorzystywali bomby zegarowe jakie oni sami lub ich <em>confr<\/em><em>\u00c3\u00a8<\/em><em>res<\/em> umie\u015bcili w tek\u015bcie soborowym. Artyku\u0142 ks. Hovda, wielokrotnie cytowany i parafrazowany w pismach oraz podczas wyk\u0142ad\u00f3w i warsztat\u00f3w organizowanych przez innych rewolucjonist\u00f3w jest tego znakomitym przyk\u0142adem. W roku 1967, gdy zosta\u0142 on opublikowany po raz pierwszy, wielu kap\u0142an\u00f3w oraz \u015bwieckich wci\u0105\u017c jeszcze zachowa\u0142o <em>sensus catholicus<\/em>, kt\u00f3ry kaza\u0142 im uzna\u0107 tak autora jak i jego pomys\u0142y za szalone. Obecnie, po niespe\u0142na 30 latach, za szale\u0144c\u00f3w uwa\u017ca si\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy odwa\u017caj\u0105 si\u0119 te teorie kwestionowa\u0107.<\/p>\r\n<p>Najbardziej charakterystyczn\u0105 cech\u0105 artyku\u0142u ks. Hovda jest to, \u017ce ca\u0142y jego etos jest niekatolicki, o ile nie wr\u0119cz antykatolicki. W licz\u0105cej XX wiek\u00f3w historii Ko\u015bcio\u0142a nie spos\u00f3b znale\u017a\u0107 czego\u015b podobnego. Jak pokaza\u0142em w mej ksi\u0105\u017cce <em>Pope John\u2019s Council<\/em>, liturgia jest w swej istocie akcj\u0105 Chrystusa &#8211; jest obrz\u0119dem religijnym <em>par excellence<\/em>. Podczas Mszy na o\u0142tarzu uobecniana jest Jego Ofiara. Kap\u0142an oraz lud z najwi\u0119kszym namaszczeniem ofiaruj\u0105 Bo\u017c\u0105 \u0179ertw\u0119, jednak to sam kap\u0142an wyst\u0119puj\u0105cy <em>in persona Christi<\/em> sprowadza J\u0105 na o\u0142tarz, ofiar\u0119 za\u015b symbolizuje osobna Konsekracja Cia\u0142a oraz Krwi Chrystusa. Pius XII tak pisa\u0142 w swej encyklice <em>Mediator Dei<\/em>:<\/p>\r\n<p>\u201eOt\u00f3\u017c owa niekrwawa Ofiara, dzi\u0119ki kt\u00f3rej, po wym\u00f3wieniu s\u0142\u00f3w Konsekracji, Chrystus przybywa na o\u0142tarz jako \u0179ertwa, jest dzie\u0142em samego kap\u0142ana, jako przedstawiciela osoby Chrystusa, a nie jako przedstawiciela wiernych\u201d.<\/p>\r\n<p>Tradycyjnie kap\u0142an postrzegany jest jako narz\u0119dzie, kt\u00f3rym podczas Mszy pos\u0142uguje si\u0119 sam Chrystus, dzia\u0142a on jednak w spos\u00f3b wolny i \u015bwiadomy, z kt\u00f3rego to w\u0142a\u015bnie powodu &#8211; jak wskazuje \u015bw. Tomasz z Akwinu &#8211; intencja kap\u0142ana by czyni\u0107 to, co zamierza czyni\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142, niezb\u0119dna jest do wa\u017cno\u015bci Konsekracji<a href=\"https:\/\/scriptorium361.wordpress.com\/2017\/01\/03\/przewodniczacy-liturgii-jako-aktor\/#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.<\/p>\r\n<p>Poniewa\u017c celebrans dzia\u0142a <em>in persona Christi<\/em>, poniewa\u017c w spos\u00f3b wolny czyni si\u0119 Jego narz\u0119dziem, oczywistym jest, \u017ce jego w\u0142asna osobowo\u015b\u0107 powinna by\u0107 podczas liturgii ca\u0142kowicie zatopiona by\u0107 w Chrystusie. Rubryki tradycyjnej Mszy rubryki wymaga\u0142y, by celebrans podporz\u0105dkowywa\u0142 sw\u0105 osobowo\u015b\u0107 celebracji. Ka\u017cde jego s\u0142owo, ka\u017cdy gest, by\u0142y skrupulatnie regulowane. Z tego w\u0142a\u015bnie powodu &#8211; przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce rubryki by\u0142y przestrzegane &#8211; niemal niemo\u017cliwym by\u0142o pope\u0142nienie b\u0142\u0119d\u00f3w podczas odprawiania Mszy. Mog\u0142y si\u0119 zdarza\u0107 celebracje pospieszne i niebuduj\u0105ce, z pewno\u015bci\u0105 jednak stanowi\u0142y one wyj\u0105tek. Rubryki zapewnia\u0142y, \u017ce standardowa celebracja by\u0142a pobo\u017cna i godna, za\u015b fakt, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 Mszy sprawowana by\u0142a \u015bciszonym g\u0142osem, w powa\u017cny spos\u00f3b przyczynia\u0142 si\u0119 do budowania atmosfery <em>sacrum<\/em>. Przed soborem czym\u015b niemal nie do wyobra\u017cenia by\u0142o, by wierni komentowali spos\u00f3b celebracji jako nudny czy spontaniczny. Msza by\u0142a Msz\u0105. Pi\u0119kny g\u0142os i imponuj\u0105ca osobowo\u015b\u0107 ks. Smitha nie by\u0142y por\u00f3wnywane z cechami ks. Browna z s\u0105siedniej parafii. Liczy\u0142a si\u0119 Msza, a nie \u201estyl i prezencja\u201d celebransa. Jednak uczniowie ks. Hovda &#8211; a jest ich obecnie mn\u00f3stwo &#8211; nie podzielaj\u0105 ju\u017c tego przekonania. Msza postrzegana jest przez nich jako sposobno\u015b\u0107 do zademonstrowania w\u0142asnych talent\u00f3w aktorskich.<\/p>\r\n<p>Ks. Hovda nie kry\u0142, \u017ce nowy styl celebracji zwi\u0105zany jest z now\u0105 teologi\u0105 Eucharystii i \u017ce poprzednia teologia pozostawia\u0142a wed\u0142ug niego wiele do \u017cyczenia:<\/p>\r\n<p>\u201eW \u017cadnym innym punkcie [Mszy] styl i prezencja celebransa&nbsp; nie maj\u0105 takiego znaczenia, jak w trakcie odmawiania Modlitwy Eucharystycznej, kt\u00f3ra obecnie recytowana jest w ca\u0142o\u015bci po angielsku. B\u0119dzie to dla niego rodzaj testu. Je\u015bli go zda, poradzi sobie w ka\u017cdej innej sytuacji. Podczas Kanonu musi on bowiem przezwyci\u0119\u017cy\u0107 nie tylko osobist\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do rutyny, ale r\u00f3wnie\u017c teologi\u0119 i pobo\u017cno\u015b\u0107 eucharystyczn\u0105, kt\u00f3re pozostawiaj\u0105 wiele do \u017cyczenia\u201d.<\/p>\r\n<p>Konsekwentnie celebrans traktowany jest nie jako sk\u0142adaj\u0105cy ofiar\u0119 kap\u0142an, ale jako protestancki \u201eprzewodnicz\u0105cy zgromadzenia\u201d. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce protestanci nie wierz\u0105, i\u017c podczas \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142anowi nadawana jest jakakolwiek w\u0142adza, kt\u00f3rej nie posiada\u0142aby r\u00f3wnie\u017c reszta wiernych. Jest to wed\u0142ug nich po prostu akt zatwierdzenia m\u0119\u017cczyzny (lub kobiety) do wykonywania pewnych funkcji jako przedstawiciel wsp\u00f3lnoty, co obejmuje r\u00f3wnie\u017c przewodniczenie Eucharystii. Katolicki kap\u0142an jest konsekratorem, protestancki pastor natomiast przewodnicz\u0105cym. Oczywi\u015bcie kap\u0142an przewodzi r\u00f3wnie\u017c zgromadzeniu wiernych, jednak teologia katolicka nigdy nie okre\u015bla\u0142a go mianem przewodnicz\u0105cego.<\/p>\r\n<p>Ks. Hovda wyja\u015bnia nam \u017ce: \u201ePrzewodnicz\u0105cy musi by\u0107 zaznajomiony z aktualnymi opracowaniami na temat teologii eucharystycznej\u201d, jest on bowiem \u201etym, kt\u00f3ry naucza, podsumowuje modlitw\u0119 wiernych, odmawia Kanon, inicjuje przekazywanie znaku pokoju i dba o to, by wszyscy obecni wierni obs\u0142u\u017ceni zostali przy \u015bwi\u0119tym stole\u201d. Jest to dok\u0142adny opis funkcji pastora protestanckiego.<\/p>\r\n<p>Ks. Hovda wyja\u015bnia dalej, \u017ce wg \u00a711 <em>Konstytucji o liturgii<\/em> obowi\u0105zkiem duszpasterzy jest troska, by wierni \u201eaktywnie anga\u017cowali si\u0119 w celebracj\u0119\u201d. \u201eOznacza to &#8211; jak stwierdza &#8211; koniec rubrycyzmu, koniec pewnej epoki. Wymaga to r\u00f3wnie\u017c przyj\u0119cia ca\u0142kowicie nowej pespektywy przez wszystkich, kt\u00f3rzy przewodz\u0105 sprawuj\u0105cej kult wsp\u00f3lnocie\u201d. W ten spos\u00f3b kap\u0142an zdegradowany zosta\u0142 z celebransa Mszy do przyw\u00f3dcy sprawuj\u0105cej kult wsp\u00f3lnoty. Dla ks. Hovda termin \u201eMsza\u201d wydaje si\u0119 by\u0107 r\u00f3wnie nienawistny, co \u201ekap\u0142a\u0144stwo\u201d. Co jednak ciekawe i by\u0107 mo\u017ce rokuj\u0105ce pewn\u0105 nadziej\u0119 na przysz\u0142o\u015b\u0107, katolicy z kraj\u00f3w angloj\u0119zycznych s\u0105 nadal przywi\u0105zani do terminu Msza &#8211; podczas gdy we Francji, poza \u015brodowiskami tradycjonalistycznymi, zosta\u0142 on niemal ca\u0142kowicie wyparty przez okre\u015blenie: \u201eniedzielne zgromadzenie\u201d.<\/p>\r\n<p>Przewodnicz\u0105cy ks. Hovda wydaje si\u0119 by\u0107 raczej tym, kt\u00f3ry przekazuje, ni\u017c tym, kt\u00f3ry dokonuje Konsekracji. \u201ePrzez \u00abprzekazywanie\u00bb rozumiem wol\u0119 i pragnienie nawi\u0105zania kontaktu, d\u0105\u017cenie do \u00abdocierania\u00bb do odbiorcy, odnajdywanie w\u0142a\u015bciwej cz\u0119stotliwo\u015bci, tak by ka\u017cdy cz\u0142onek zgromadzenia m\u00f3g\u0142 powiedzie\u0107: \u00abS\u0142ysz\u0119 ci\u0119 g\u0142o\u015bno i wyra\u017anie, bracie\u00bb\u201d.<\/p>\r\n<p>Ks. Hovda nie ma najmniejszych w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, jak powinna wygl\u0105da\u0107 celebracja: \u201eDobry kult publiczny b\u0119dzie relewantny i odwa\u017cny, podobnie jak to jest w przypadku posiadaj\u0105cych bogat\u0105 symbolik\u0119 i sk\u0142aniaj\u0105cych do refleksji utwor\u00f3w Simona i Garfunkela\u201d.<\/p>\r\n<p>Msza jest uobecnianiem Ofiary Chrystusa na o\u0142tarzu &#8211; czy wi\u0119c jakiekolwiek odnowienie Ofiary Kalwarii mog\u0142oby nie by\u0107 relewantne? Co do bogatej symboliki, ka\u017cdy gest tradycyjnej Mszy posiada g\u0142\u0119bok\u0105 wymow\u0119 kt\u00f3ra &#8211; z ca\u0142ym szacunkiem dla ks. Hovda &#8211; jest bardziej trwa\u0142a ni\u017c przes\u0142anie utwor\u00f3w Simona i Garfunkela.<\/p>\r\n<p>Ks. Hovda zauwa\u017ca te\u017c, \u017ce dla \u201eudanej\u201d liturgii kluczowe znaczenie ma wyraz twarzy \u201eprzewodnicz\u0105cego\u201d &#8211; co w konsekwencji oznacza, \u017ce cel ten mog\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 jedynie przystojni, ekstrawertyczni celebransi.<\/p>\r\n<p>\u201eNie trzeba dodawa\u0107, \u017ce roztargnione czy nieobecne spojrzenie przewodnicz\u0105cego oznaczaj\u0105 \u015bmier\u0107 dla wsp\u00f3lnotowego kultu. Nie powinno si\u0119 to zdarza\u0107, jednak zdarza si\u0119 (\u2026). Co powinni\u015bmy robi\u0107 z naszymi oczyma? Czy je\u015bli nie mamy ich spuszczonych, nie powinni\u015bmy kierowa\u0107 ich ku niebu (\u2026) lub ku ornamentom sklepienia [ko\u015bcio\u0142a]? Dobre przewodniczenie oznacza zabieganie o uwag\u0119 ka\u017cdego cz\u0142onka zgromadzenia tak oczyma, jak i ca\u0142\u0105 sw\u0105 postaw\u0105. Zajmowanie si\u0119 czym\u015b innym &#8211; nawet ksi\u0119g\u0105 czy chlebem i winem &#8211; przy r\u00f3wnoczesnym zaniedbywaniu zgromadzonych, by\u0142oby sprzeczne z poszukiwanym przez nas stylem celebracji.<\/p>\r\n<p>Nie trzeba i nie powinno si\u0119 poch\u0142ania\u0107 zgromadzonych oczyma &#8211; konieczna jest jednak sta\u0142a wymiana zainteresowanych, wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cych i zach\u0119caj\u0105cych spojrze\u0144, nie tylko podczas czyta\u0144 i homilii, ale r\u00f3wnie\u017c podczas pie\u015bni i modlitw. Zwracanie oczu ku niebu (cho\u0107 nie ma nic z\u0142ego w okazjonalnym kierowaniu tam wzroku, je\u015bli zachodzi taka potrzeba) nale\u017cy do postrzegania wszech\u015bwiata, kt\u00f3re jest nam ju\u017c obce. Nasza wsp\u00f3lnota \u015bwiadoma jest rzeczywisto\u015bci niewidzialnej i transcendentnej. Jednak naszymi oczyma widzimy &#8211; i powinni\u015bmy kierowa\u0107 je w\u0142a\u015bnie na ludzi. Nasi bracia i siostry s\u0105 pierwszym znakiem obecno\u015bci Chrystusa &#8211; to oni s\u0105 najwa\u017cniejsi\u201d.<\/p>\r\n<p>Zaprawd\u0119, trudno o lepszy wyraz Kultu Cz\u0142owieka!<\/p>\r\n<p>\u201ePrzewodnicz\u0105cy, kt\u00f3rego nerwowo\u015b\u0107 i manieryzm zdradza brak pewno\u015bci i zaufania, nie mo\u017ce dobrze s\u0142u\u017cy\u0107 zgromadzeniu. Niezale\u017cnie od tego, jak bardzo by\u015bmy mogli by\u0107 uduchowieni, mamy obowi\u0105zek przewodniczy\u0107 zgromadzeniu z tak\u0105 wytworno\u015bci\u0105, na jak\u0105 nas tylko sta\u0107. Niezale\u017cnie od tego, jak\u0105 odczuwamy s\u0142abo\u015b\u0107, podczas celebracji nie powinni\u015bmy obci\u0105\u017ca\u0107 ni\u0105 zgromadzenia. Chrze\u015bcijanie maj\u0105 prawo szuka\u0107 si\u0142y u osoby, kt\u00f3ra pe\u0142ni urz\u0105d przewodnicz\u0105cego\u201d.<\/p>\r\n<p>Ostatnie zdanie tego cytatu to czysty luteranizm. Luter naucza\u0142, \u017ce istot\u0105 \u015bwi\u0119ce\u0144 jest jedynie zatwierdzenie do wykonywania pos\u0142ugi w Ko\u015bciele.<\/p>\r\n<p>Ostatni paragraf artyku\u0142u ks. Howda jasno wyra\u017ca jego wiar\u0119, \u017ce katolicka koncepcja ofiarnego kap\u0142a\u0144stwa zosta\u0142a zast\u0105piona przez pos\u0142ug\u0119 protestanckiego pastora:<\/p>\r\n<p>\u201eTakie s\u0105 w\u0142a\u015bnie, jak s\u0105dz\u0119, istotne elementy stylu i prezencji, jakich nale\u017cy wymaga\u0107 od dobrego przewodnicz\u0105cego. Uwa\u017cni czytelnicy b\u0119d\u0105 z pewno\u015bci\u0105 w stanie doda\u0107 do nich jeszcze inne cechy. Musimy w pe\u0142ni zrozumie\u0107 znaczenie tego, co Gregory Brown okre\u015bli\u0142 jako przej\u015bcie od \u00abkap\u0142a\u0144stwa kultowego\u00bb do \u00abkap\u0142a\u0144stwa ministerialnego\u00bb. Nie ma ju\u017c \u00abmagicznych\u00bb os\u00f3b, jeste\u015bmy obecnie s\u0142ugami, kt\u00f3rzy musz\u0105 zas\u0142u\u017cy\u0107 sobie na uwag\u0119, szacunek i wsp\u00f3\u0142prac\u0119. O tym w\u0142a\u015bnie m\u00f3wimy, rozwa\u017caj\u0105c styl i prezencj\u0119 celebransa. Ludziom, kt\u00f3rzy pragn\u0105 by\u0107 nie tyle gwiazdami co dobrymi s\u0142ugami, obecna forma pos\u0142ugi da\u0107&nbsp; mo\u017ce wielk\u0105 satysfakcj\u0119\u201d.<\/p>\r\n<p>W styczniu 1970 r. Komitet Komisji Liturgicznej archidiecezji Milwaukee wyda\u0142 o\u015bwiadczenie dotycz\u0105ce roli celebransa w nowej Mszy, w kt\u00f3rym trudno nie dostrzec wp\u0142ywu idei ks. Hovda. O\u015bwiadczenie to wyja\u015bnia rol\u0119 celebransa pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 terminologi\u0105 jawnie heretyck\u0105. Nale\u017cy tu przypomnie\u0107, \u017ce \u015bwi\u0119cenia wyciskaj\u0105 niezacieralne znami\u0119, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce kap\u0142ana od \u015bwieckiego nie tylko co do hierarchii, ale i istoty. Kap\u0142an posiada w\u0142adz\u0119, kt\u00f3rej \u015bwiecki nie posiada, przede wszystkim w\u0142adz\u0119 dokonywania Konsekracji. Msza bez zgromadzenia jest wyobra\u017calna i nie jest w istocie niczym niezwyk\u0142ym, niemo\u017cliwa jest natomiast Msza bez kap\u0142ana. Tymczasem Komitet Liturgiczny z Milwaukee stwierdza wyra\u017anie, \u017ce r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy kap\u0142anem a \u015bwieckim dotyczy jedynie urz\u0119du.<\/p>\r\n<p>\u201eKap\u0142a\u0144stwo celebransa r\u00f3\u017cni si\u0119 od kap\u0142a\u0144stwa zgromadzenia nie pod wzgl\u0119dem godno\u015bci, ale urz\u0119du. Jego funkcj\u0105 (podczas Eucharystii) jest s\u0142u\u017cy\u0107, przewodzi\u0107, jednoczy\u0107 i naucza\u0107. Zwo\u0142uje on zgromadzenie, by mog\u0142o wykonywa\u0107 sw\u00f3j urz\u0105d, a nie po to, by je wyr\u0119cza\u0107. Skoro ju\u017c wierni zostan\u0105 zgromadzeni, wyra\u017ca on ich ducha i nadaje temu wyrazowi konkretn\u0105 form\u0119. Nie neguje to w \u017caden spos\u00f3b roli Chrystusa w liturgii, gdy\u017c celebrans b\u0119dzie m\u00f3wi\u0142 do zgromadzonych w imi\u0119 Chrystusa, by mogli oni pozna\u0107 Go lepiej i by\u0107 w stanie wyra\u017ca\u0107 Jego ducha w swej liturgii i w swym \u017cyciu\u201d.<\/p>\r\n<p>Komitet wyrazi\u0142 te\u017c pragnienie, by liturgia sprawowana by\u0142a z \u201epewn\u0105 swobod\u0105\u201d. Zasadnicze znaczenie maj\u0105 w tym odgrywa\u0107 serdeczno\u015b\u0107 i \u017cyczliwo\u015b\u0107:<\/p>\r\n<p>\u201eMusz\u0105 by\u0107 one okazywane wszystkim, w przeciwnym razie [liturgia] prowadzi\u0107 b\u0119dzie do podzia\u0142\u00f3w. Mo\u017cna da\u0107 im wyraz w og\u00f3lnym tonie celebracji, tj. pozdrowieniach celebransa u drzwi ko\u015bcio\u0142a przed i po Eucharystii. Serdeczno\u015b\u0107 okazywana jest r\u00f3wnie\u017c w konkretnych kontaktach z ludem podczas liturgii, m.in. przez spos\u00f3b, w jaki wierni s\u0105 pozdrawiani, lub te\u017c przez u\u015bmiech i s\u0142owa podzi\u0119kowania kierowane do os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w procesji z darami\u201d.<\/p>\r\n<p>Komitet wylicza te\u017c sze\u015b\u0107 cech dobrego celebransa.<\/p>\r\n<p>\u201e1. G\u0142os<\/p>\r\n<p>Spos\u00f3b, w jaki si\u0119 m\u00f3wi, powinien wyra\u017ca\u0107 zainteresowanie i zaanga\u017cowanie. Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, czy lud jest w stanie wyra\u017anie s\u0142ysze\u0107 wyra\u017anie s\u0142owa wypowiadane przy o\u0142tarzu i pulpicie przez celebransa, lektora i komentatora.<\/p>\r\n<ol>\r\n\t<li>Oczy<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p>Wa\u017cne jest, by celebrans w mo\u017cliwie najwi\u0119kszym stopniu koncentrowa\u0142 wzrok na zgromadzonych. Spojrzeniem przekaza\u0107 mo\u017cna bardzo wiele: zainteresowanie, trosk\u0119, nadziej\u0119, szcz\u0119\u015bcie, wsp\u00f3\u0142czucie (\u2026)<\/p>\r\n<ol start=\"2\">\r\n\t<li>Zmiany wyrazu twarzy<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p>Eucharystia jest do\u015bwiadczeniem ludzkim. Zainteresowanie, troska, podnios\u0142o\u015b\u0107, rado\u015b\u0107 i smutek przekazywane s\u0105 przez wyraz twarzy celebransa.<\/p>\r\n<ol start=\"3\">\r\n\t<li>R\u0119ce i gesty<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p>Gesty powinny by\u0107 \u0142agodne i naturalne dla konkretnego celebransa, nigdy za\u015b przesadne. Nawet spos\u00f3b, w jaki celebrans stoi czy siedzi, wyra\u017ca jego zainteresowanie, spos\u00f3b za\u015b w jaki przykl\u0119ka &#8211; wyra\u017ca jego wiar\u0119.<\/p>\r\n<ol start=\"4\">\r\n\t<li>Wra\u017cliwo\u015b\u0107 na innych<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p>Chodzi tu o prawdziw\u0105 serdeczno\u015b\u0107 okazywan\u0105 ministrantom oraz wszystkim pos\u0142uguj\u0105cym, tak przed, podczas jak i po Mszy.<\/p>\r\n<ol start=\"5\">\r\n\t<li>Prostota i szczero\u015b\u0107<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p>Zewn\u0119trzne formy pomagaj\u0105 celebransowi powiedzie\u0107 to, co powiedzie\u0107 pragnie. Ka\u017cdy szczeg\u00f3\u0142 jego zachowania, gest oraz s\u0142owo, maj\u0105 wp\u0142yw na przekazywanie przez niego tajemnicy Chrystusa. Trac\u0105 one zawsze na skuteczno\u015bci, je\u015bli nie s\u0105 dobrze dostrzegalne i zrozumia\u0142e. Dba\u0142o\u015b\u0107 o to nale\u017cy do celebransa\u201d.<\/p>\r\n<p>Komitet podaje r\u00f3wnie\u017c inn\u0105 now\u0105 definicj\u0119 celebransa: \u201eCelebruj\u0105cy kap\u0142an musi s\u0142u\u017cy\u0107 podczas liturgii jako konsultant. (\u2026) Liturgi\u0105 jest nie tyle to, co czynimy, ale to, kim si\u0119 stajemy\u201d. W swej encyklice <em>Mediator Dei<\/em> Pius XII twierdzi\u0142 jednak co\u015b dok\u0142adnie przeciwnego, podkre\u015blaj\u0105c , \u017ce liturgia jest aktem Chrystusa:<\/p>\r\n<p>\u201eLiturgia \u015bwi\u0119ta stanowi wi\u0119c kult publiczny, jaki Zbawiciel nasz, G\u0142owa Ko\u015bcio\u0142a, \u017cywi dla Ojca Niebieskiego, i jaki spo\u0142eczno\u015b\u0107 wiernych oddaje Za\u0142o\u017cycielowi swojemu, a przeze\u0144 Ojcu Przedwiecznemu. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, liturgia obejmuje ca\u0142kowity kult publiczny Cia\u0142a Mistycznego Jezusa Chrystusa, a wi\u0119c Jego G\u0142owy i cz\u0142onk\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n<p>Definicja podana przez Komitet sprawia wra\u017cenie, \u017ce funkcj\u0105 przewodnicz\u0105cego jest raczej o\u017cywianie liturgii ni\u017c przewodniczenie jej. Obecnie \u017caden guru liturgiczny nie mo\u017ce oczekiwa\u0107, \u017ce b\u0119dzie traktowany powa\u017cnie, o ile w ka\u017cdym paragrafie jego wyk\u0142adu czy artyku\u0142u po\u015bwi\u0119conego Mszy nie pojawi si\u0119 przynajmniej raz s\u0142owo \u201eanimator\u201d. R\u00f3wnie\u017c Komisja Liturgiczna Konferencji episkopatu Anglii i Walii po\u015bwi\u0119ci\u0142a lutowy numer periodyku \u201eLiturgy\u201d z 1978 r. kwestii \u201eanimowania liturgii\u201d. Opublikowane w nim teksty zawieraj\u0105 tezy tak absurdalne, i\u017c mog\u0142oby nasuwa\u0107 to podejrzenie, \u017ce mamy w rzeczywisto\u015bci do czynienia z satyr\u0105 stworzon\u0105 przez tradycjonalist\u00f3w, pragn\u0105cych o\u015bmieszy\u0107 establishment liturgiczny. Poniewa\u017c jednak zdoby\u0107 go mo\u017cna jedynie od urz\u0119dnik\u00f3w Komisji Liturgicznej, zmuszeni jeste\u015bmy uzna\u0107 je za wyraz oficjalnej propagandy. Wspomniany numer tego periodyku zawiera r\u00f3wnie\u017c artyku\u0142 ks. Harolda Winstone\u2019a, w kt\u00f3rym autor stwierdza:<\/p>\r\n<p>\u201eZwyk\u0142o si\u0119 m\u00f3wi\u0107, \u017ce liturgia w konieczny spos\u00f3b powoduje to, co wyra\u017ca<a href=\"https:\/\/scriptorium361.wordpress.com\/2017\/01\/03\/przewodniczacy-liturgii-jako-aktor\/#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>. Jest to prawd\u0105 w tym sensie, \u017ce proporcjonalnie do stopnia, w jakim jestem otwarty na przyj\u0119cie Ducha, kt\u00f3ry jest przekazywany w liturgii, stawa\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0119 \u017carliwym cz\u0142onkiem modl\u0105cej si\u0119, s\u0142uchaj\u0105cej, apostolskiej, pojednanej i mi\u0142uj\u0105cej si\u0119 wsp\u00f3lnoty\u201d.<\/p>\r\n<p>Definicja podana przez ks. Winstone\u2019a zdaje si\u0119 jednak wykazywa\u0107 pewne braki, nie uwzgl\u0119dnia on bowiem znaczenia &nbsp;\u201eotwarcia na \u015bwiat\u201d.<\/p>\r\n<p>Autor wyja\u015bnia te\u017c funkcj\u0119 celebransa, kt\u00f3ra wydaje si\u0119 pasowa\u0107 raczej do pastora protestanckiego ni\u017c katolickiego ksi\u0119dza:<\/p>\r\n<p>\u201eW zgodzie z hierarchiczn\u0105 natur\u0105 Ko\u015bcio\u0142a wyznaczony musi zosta\u0107 przewodnicz\u0105cy [liturgii], wra\u017cliwy na potrzeby i aspiracje wsp\u00f3lnoty oraz otwarty na Ducha. W zgromadzeniu eucharystycznym musi on przewodzi\u0107 wsp\u00f3lnocie na modlitwie, w dzi\u0119kczynieniu oraz wychwalaniu wspania\u0142ych dzie\u0142 Bo\u017cych &#8211; w tym najcudowniejszego z Jego dzie\u0142, kt\u00f3re da\u0142o tej wsp\u00f3lnocie istot\u0119, jako Ko\u015bcio\u0142owi odkupionemu w Chrystusie.<\/p>\r\n<p>Modlitwa chrze\u015bcija\u0144ska karmi si\u0119 s\u0142owem Bo\u017cym. Rozpami\u0119tuje to S\u0142owo z pokor\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105, znajduj\u0105cych wyraz w dzi\u0119kczynieniu i uwielbieniu. We wszystkich tych chwilach modlitwy wsp\u00f3lnocie us\u0142uguj\u0105 ci, kt\u00f3rych Duch ubogaci\u0142 szczeg\u00f3lnymi darami: diakoni, akolici, lektorzy, muzycy, kantorzy, psalmi\u015bci, a nawet choreografowie\u201d.<\/p>\r\n<p>Jednym z g\u0142\u00f3wnych zada\u0144, przed jakimi staj\u0105 owe rzesze animator\u00f3w jest staranie, by \u201ew zgromadzeniu liturgicznym uwydatnione zosta\u0142o pojednanie\u201d. Pojednanie owo polega\u0107 ma na wyzbyciu si\u0119 uprzedze\u0144 rasowych, klasowych oraz seksizmu. \u201eNiezb\u0119dne jest r\u00f3wnie\u017c pojednanie w aspekcie ekumenicznym. \u00abB\u0142ogos\u0142awieni pok\u00f3j czyni\u0105cy\u00bb. W liturgi\u0119 nasz\u0105 anga\u017cowani by\u0107 powinni ludzie, dzi\u0119ki kt\u00f3rych charyzmatowi wszyscy uczestnicy czu\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 mile widziani\u201d. Bior\u0105c pod uwag\u0119 wspomnian\u0105 trosk\u0119 o zacieranie uprzedze\u0144 klasowych dziwi\u0107 mo\u017ce, i\u017c ks. Winstone jako idealny materia\u0142 na animator\u00f3w przedstawia przedstawicieli profesji przynale\u017c\u0105cych do klasy \u015bredniej: \u201epiel\u0119gniarki, lekarzy, nauczycieli, pracownik\u00f3w socjalnych, prawnik\u00f3w, przybranych rodzic\u00f3w\u201d. Oczywi\u015bcie nie wspomina si\u0119 tu ani s\u0142owem o pojednaniu z dziesi\u0105tkami tysi\u0119cy katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy opu\u015bcili nasze ko\u015bcio\u0142y w wyniku b\u0142aze\u0144stw ks. Winstone\u2019a i ludzi mu podobnych. Najwyra\u017aniej nawet w kwestii pojednania istnieje pewna granica i ci kt\u00f3rzy, j\u0105 przekroczyli, nie mog\u0105 ro\u015bci\u0107 sobie prawa do miana cz\u0142onk\u00f3w wsp\u00f3lnoty. Artyku\u0142 ks. Winstone\u2019a opatrzony zosta\u0142 zdj\u0119ciem motyla na krzy\u017cu. Bez w\u0105tpienia mamy tu do czynienia z jakim\u015b mistycznym symbolizmem, zrozumia\u0142ym jedynie dla wykwalifikowanych animator\u00f3w.<\/p>\r\n<p>W tym samym numerze \u201eLiturgy\u201d opublikowany zosta\u0142 d\u0142ugi artyku\u0142 ks. Anthony\u2019ego Boylana, Sekretarza Krajowej Komisji Liturgicznej, po\u015bwi\u0119cony dokonaniom \u201eks. Boba Hovda\u201d. Jego autor definiuje celebransa czy przewodnicz\u0105cego jako \u201eg\u0142\u00f3wnego animatora wsp\u00f3lnoty\u201d. Powtarza te\u017c napomnienie ks. Boba, \u017ce przewodnicz\u0105cy nie powinien wlepia\u0107 oczu w Msza\u0142 &#8211; musi nauczy\u0107 si\u0119 \u201ejak patrze\u0107 na ludzi w spos\u00f3b, kt\u00f3ry pobudza\u0142by ich do wsp\u00f3lnej modlitwy\u201d. Przytacza r\u00f3wnie\u017c z aprobat\u0105 s\u0142owa innego ameryka\u0144skiego ksi\u0119dza, wedle kt\u00f3rego kult \u201e(\u2026) jest rzecz\u0105 cia\u0142a, a nie g\u0142owy. Nie mo\u017cna wymy\u015bli\u0107, jak sta\u0107 si\u0119 dobrym przewodnicz\u0105cym. Trzeba wypracowa\u0107 to w\u0142asnymi mi\u0119\u015bniami i ko\u015b\u0107mi, podobnie jak tancerze, aktorzy i pi\u0142karze\u201d. Nie przypomina to zalece\u0144 <em>Mediator Dei<\/em>, jak jednak stwierdzi\u0142 ks. Bob w cytacie przytoczonym wcze\u015bniej, styl teologii eucharystycznej, kt\u00f3ry uosabia\u0142a ta encyklika, pozostawia\u0142 wiele do \u017cyczenia.<\/p>\r\n<p>Bior\u0105c powy\u017csze za\u0142o\u017cenia, rol\u0105 seminari\u00f3w powinno by\u0107 formowanie zdolnych animator\u00f3w. Program nauczania jednego z g\u0142\u00f3wnych brytyjskich seminari\u00f3w, Ushaw College, ukierunkowany na&nbsp; formowanie skutecznych animator\u00f3w liturgicznych, nie daje wiele nadziei na najbli\u017csz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Za sw\u00f3j g\u0142\u00f3wny cel uwa\u017ca ono:<\/p>\r\n<p>\u201e(\u2026) uformowanie wra\u017cliwych przyw\u00f3dc\u00f3w kultu chrze\u015bcija\u0144skiego. Pos\u0142uga kap\u0142a\u0144ska jest urz\u0119dem publicznym, kt\u00f3ry wymaga pewnych \u00abtalent\u00f3w aktorskich\u00bb. Jako przewodnicz\u0105cy zgromadzenia liturgicznego, kap\u0142an powinien pobudza\u0107, artyku\u0142owa\u0107 i koordynowa\u0107 reakcje i zaanga\u017cowanie zgromadzenia oraz innych pos\u0142uguj\u0105cych. Oczywi\u015bcie studenci posiadaj\u0105 r\u00f3\u017cne uzdolnienia i temperamenty &#8211; formacja musi wi\u0119c pom\u00f3c im je rozwin\u0105\u0107 je i osi\u0105gn\u0105\u0107 wystarczaj\u0105cy stopie\u0144 pewno\u015bci siebie oraz wra\u017cliwo\u015bci, by moc przekaza\u0107 je innym. Wszystkie zrewidowane obrz\u0119dy wymagaj\u0105, by kap\u0142an dostosowywa\u0142 celebracj\u0119 do mo\u017cliwo\u015bci i potrzeb konkretnego zgromadzenia, podobnie jak producent sztuki czy dyrygent orkiestry &nbsp;musi interpretowa\u0107 scenariusz czy nuty w taki spos\u00f3b, by wydoby\u0107 ze swego zespo\u0142u to co najlepsze i uczyni\u0107 spektakl \u017cywym do\u015bwiadczeniem dla konkretnej publiczno\u015bci. Skuteczne przewodniczenie liturgii wymaga dog\u0142\u0119bnej znajomo\u015bci nie tylko tekst\u00f3w liturgicznych, ale i rzeczywistych potrzeb i mo\u017cliwo\u015bci zgromadzenia\u201d<a href=\"https:\/\/scriptorium361.wordpress.com\/2017\/01\/03\/przewodniczacy-liturgii-jako-aktor\/#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>.<\/p>\r\n<p>Aby pocz\u0105tkuj\u0105cy animatorzy zdolni byli w przysz\u0142o\u015bci stworzy\u0107 dobry spektakl, mog\u0105 oni \u0107wiczy\u0107 \u201ecelebracj\u0119 Mszy przy pomocy nagra\u0144 wideo w naszym studiu telewizyjnym. G\u0142os oraz ruch, techniki komunikacji oraz inne praktyczne \u00abumiej\u0119tno\u015bci aktorskie\u00bb analizowane s\u0105 przez samych student\u00f3w przy wsp\u00f3\u0142udziale wyk\u0142adowc\u00f3w liturgiki i komunikacji oraz naszych ksi\u0119\u017cy\u201d. W seminarium istnieje r\u00f3wnie\u017c \u00abZesp\u00f3\u0142 bada\u0144 liturgicznych\u00bb kt\u00f3rego zadaniem jest analiza mo\u017cliwo\u015bci zastosowania w kulcie metod audiowizualnych, ruchu i dramatu. Grupa ta zaprasza prelegent\u00f3w i instruktor\u00f3w posiadaj\u0105cych specjalistyczne do\u015bwiadczenie w tych dziedzinach, organizuje wystawy i wycieczki,&nbsp; a tak\u017ce&nbsp; przygotowuje specjalne celebracje. Studenci zach\u0119cani s\u0105 do rozwijania indywidualnych i kolektywnych talent\u00f3w oraz opanowywania wiedzy i technik, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mogli wykorzysta\u0107 w trakcie swej przysz\u0142ej pos\u0142ugi\u201d.<\/p>\r\n<p>To, w jakim stopniu wsp\u00f3\u0142czesna formacja liturgiczna opiera si\u0119 na socjologii, zamiast na teologii, dowodzi wyra\u017anie, i\u017c obecnie to samo zgromadzenie sta\u0142o si\u0119 przedmiotem celebracji liturgicznej. \u201eObecna edukacja liturgiczna musi z konieczno\u015bci obejmowa\u0107 studium ludzi, tworz\u0105cych konkretne wsp\u00f3lnoty. Musimy pog\u0142\u0119bi\u0107 znajomo\u015b\u0107 ich potrzeb, oczekiwa\u0144 oraz wzorc\u00f3w zachowa\u0144, ich kultury j\u0119zykowej i systemu komunikacji. Wymaga to, poza przenikliw\u0105 obserwacj\u0105 i duszpasterskim wyczuciem, zwr\u00f3cenia uwagi na teorie i odkrycia socjologii, psychologii i antropologii, a tak\u017ce pewnej znajomo\u015bci literatury, sztuk wizualnych, muzyki i kultury masowej\u201d.<\/p>\r\n<p>W programie nauczania Ushaw College czytamy dalej:<\/p>\r\n<p>\u201e(\u2026) Aksjomaty teologiczne musz\u0105 by\u0107 wyja\u015bniane poprzez rzeczywisto\u015bci socjologiczne: dynamik\u0119 grup i wsp\u00f3lnot, rozdzia\u0142 funkcji i pos\u0142ug, zasady i inicjatywy, etc. Po\u017cyteczne jest r\u00f3wnie\u017c om\u00f3wienie pewnych implikacji kultu jak komunikacja, odwo\u0142uj\u0105ca si\u0119 do ca\u0142ego cz\u0142owieka: kwestie zrozumia\u0142o\u015bci, fizycznego wyrazu, stabilno\u015bci i zmiany, wzgl\u0119dno\u015bci form etc.\u201d<\/p>\r\n<p>Trudno uwierzy\u0107, by ten groteskowy \u017cargon mia\u0142 cokolwiek wsp\u00f3lnego z funkcj\u0105 kap\u0142ana, cz\u0142owieka obdarzonego w\u0142adz\u0105, jakiej odm\u00f3wiono najwi\u0119kszemu z kr\u00f3l\u00f3w czy najwy\u017cszemu spo\u015br\u00f3d anio\u0142\u00f3w &#8211; w\u0142adz\u0105 sprowadzania na o\u0142tarz jako \u0179ertwy Ofiarnej samego Chrystusa, Baranka Bo\u017cego, kt\u00f3ry g\u0142adzi grzechy \u015bwiata, Syna Bo\u017cego sk\u0142adanego w Ofierze, w kt\u00f3rej mo\u017cemy uczestniczy\u0107 \u0142\u0105cz\u0105c si\u0119 z ofiar\u0105 kap\u0142ana oraz z sam\u0105 Bosk\u0105 \u0179ertw\u0105. Podczas teocentrycznej liturgii trydenckiej&nbsp; pierwszorz\u0119dne znaczenie ma przejmuj\u0105cy l\u0119kiem fakt, i\u017c na o\u0142tarzu obecna jest Bo\u017ca \u0179ertwa, odnawiaj\u0105ca Ofiar\u0119 Kalwarii- a nie styl czy prezencja kap\u0142ana, kt\u00f3ry sprowadza J\u0105 na o\u0142tarz, ani zgromadzenie, kt\u00f3re powinno trwa\u0107 na kolanach w Bo\u017cej boja\u017ani. Sam ryt nie r\u00f3\u017cni si\u0119 ani o jot\u0119 niezale\u017cnie od tego, czy wierni s\u0105 studentami czy te\u017c pracownikami fizycznymi. Poniewa\u017c wierni wiedzieli, jaki jest cel Mszy i po co w niej uczestnicz\u0105, Msza osi\u0105ga\u0142a sw\u00f3j cel jakim jest z\u0142o\u017cenie Bogu uroczystej ofiary i przekazanie ludziom Bo\u017cej \u0142aski. Obecnie \u201esukces\u201d ka\u017cdego zgromadzenia liturgicznego musi by\u0107 oceniany stosownie do konkretnych uwarunkowa\u0144. Decyduje o nim stopnie\u0144, w jakim przewodnicz\u0105cy-animator demonstruje w\u0142asne idee i zdobywa sobie uznanie publiczno\u015bci. Zale\u017cy r\u00f3wnie\u017c od samej wsp\u00f3lnoty &#8211; liturgia, kt\u00f3ra jednego dnia mo\u017ce odnie\u015b\u0107 sukces, nast\u0119pnego dnia &#8211; i z innym zgromadzeniem &#8211; mo\u017ce zosta\u0107 przyj\u0119ta ch\u0142odno. Mo\u017cemy sobie obecnie wyobrazi\u0107, \u017ce flegmatyczny przewodnicz\u0105cy liturgii kwituje nieudan\u0105 celebracj\u0119 s\u0142owami: \u201eTak to ju\u017c jest w show biznesie!\u201d.<\/p>\r\n<p>S\u0105 oczywi\u015bcie ksi\u0119\u017ca, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 uczyni\u0107 celebracj\u0119 nowej Mszy buduj\u0105c\u0105 i pobo\u017cn\u0105 jedynie poprzez sw\u0105 osobowo\u015b\u0107 &#8211; stanowi\u0105 oni jednak wyj\u0105tek. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ksi\u0119\u017cy niezdolnych jest do takiego <em>tour de force<\/em> &#8211; i nie mo\u017cna ich o to wini\u0107 bardziej, ni\u017c 99.99% pi\u0142karzy, kt\u00f3rzy nigdy nie dostaj\u0105 si\u0119 do kadry narodowej. Robi\u0105 co w ich mocy wykorzystuj\u0105c swe uzdolnienia, nie mo\u017cna oczekiwa\u0107 od nich wi\u0119cej. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 starszych ksi\u0119\u017cy zdaje sobie spraw\u0119 ze swych ogranicze\u0144 i nie chce robi\u0107 z siebie g\u0142upc\u00f3w. Niekt\u00f3rzy m\u0142odsi ksi\u0119\u017ca, cho\u0107 bynajmniej nie bardziej utalentowani, s\u0105 jednak mniej ostro\u017cni &#8211; i usi\u0142uj\u0105c \u201egra\u0107\u201d sw\u0105 osobowo\u015bci\u0105 jedynie si\u0119 o\u015bmieszaj\u0105. Jaki\u015b czas przed lektur\u0105 artyku\u0142u ks. Hovda by\u0142em przypadkowo obecny na Mszy celebrowanej przez bardzo m\u0142odego ksi\u0119dza, kt\u00f3ry znany by\u0142 na gruncie towarzyskim jako osoba bardzo sympatyczna, skoro jednak tylko znalaz\u0142 si\u0119 za o\u0142tarzem &#8211; sprawia\u0142 wra\u017cenie cz\u0142owieka cierpi\u0105cego na jaki\u015b rodzaj choroby umys\u0142owej. Wypowiada\u0142 s\u0142owa Mszy z pasj\u0105 adwokata, kt\u00f3ry wyg\u0142asza przed s\u0105dem mow\u0119 ko\u0144cow\u0105 w procesie o morderstwo. Podczas swej oracji \u0142ypa\u0142 co jaki\u015b czas na zgromadzenie, usi\u0142uj\u0105c przyku\u0107 uwag\u0119 obecnych swym rozpalonym wzrokiem. Z ust nie schodzi\u0142 mu sztuczny u\u015bmiech, jaki spotka\u0107 mo\u017cemy u afektowanych ch\u00f3rzystek, pomocnik\u00f3w iluzjonist\u00f3w czy filmowego kowboja, kt\u00f3remu z plec\u00f3w wyci\u0105gana jest kula. Kilka miesi\u0119cy po tym, jak porzuci\u0142 kap\u0142a\u0144stwo by wzi\u0105\u0107 \u015blub, przeczyta\u0142em tekst ks. Howda i zrozumia\u0142em, \u017ce \u00f3w nieszcz\u0119sny m\u0142ody cz\u0142owiek nie by\u0142 bynajmniej chory umys\u0142owo, ale usi\u0142owa\u0142 stosowa\u0107 si\u0119 do wskaz\u00f3wek g\u0142\u00f3wnego guru liturgicznego Ameryki.<\/p>\r\n<p>Absurdalno\u015b\u0107 uzale\u017cniania \u201eudanej\u201d celebracji Mszy od stylu i prezencji celebransa jest tak oczywista, \u017ce przyznaj\u0105 to nawet liberalni katolicy. Jeden z najbardziej znanych angielskich \u201epost\u0119powych\u201d katolik\u00f3w, Paul Johnson, do niedawna redaktor naczelny znanego na ca\u0142ym \u015bwiecie socjalistycznego tygodnika \u201eThe New Statesman\u201d, zauwa\u017cy\u0142 w roku 1974:<\/p>\r\n<p>\u201eTrzeba te\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce skuteczno\u015b\u0107 ka\u017cdego nabo\u017ce\u0144stwa zale\u017cy w pewnym stopniu od celebransa. Stara Msza \u0142aci\u0144ska stawia\u0142a niewielkie wymagania wyobra\u017ani i inteligencji kap\u0142ana. By\u0142 to po prostu obrz\u0119d, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142o opanowa\u0107, a jego skuteczno\u015b\u0107 wynika\u0142a z samej jego istoty.<\/p>\r\n<p>Nowe celebracje mog\u0105 by\u0107 niezwykle imponuj\u0105ce i inspiruj\u0105ce. Znam pewien wiejski ko\u015bci\u00f3\u0142ek gdzie kap\u0142an, cz\u0142owiek o rozleglej wiedzy, wspania\u0142ej prezencji, cudownym talencie oratorskim oraz niezwyk\u0142ej \u017carliwo\u015bci, zmienia Msz\u0119 niedzieln\u0105 w wyj\u0105tkowe i ekscytuj\u0105ce do\u015bwiadczenie.<\/p>\r\n<p>Ludzie tacy s\u0105 jednak rzadko\u015bci\u0105. Gdyby stanowili oni wi\u0119kszo\u015b\u0107, chrze\u015bcija\u0144stwo nie mia\u0142oby problem\u00f3w &#8211; by\u0107 mo\u017ce poza problemem autorytetu, gdy\u017c kap\u0142ani tacy rzadko czyni\u0105 \u017cycie ich biskup\u00f3w \u0142atwym!<\/p>\r\n<p>Rzeczywisto\u015b\u0107 jest taka, \u017ce nowe obrz\u0119dy prowadzone s\u0105 cz\u0119sto przez ksi\u0119\u017cy kt\u00f3rzy &#8211; nie ze swej winy &#8211; nie s\u0105 w stanie uczyni\u0107 ich \u017cywymi i relewantnymi, i kt\u00f3rzy znacznie lepiej czuliby si\u0119 ze starymi obrz\u0119dami.<\/p>\r\n<p>M\u00f3wi\u0105c w skr\u00f3cie, nowe obrz\u0119dy wymagaj\u0105 elitarnego duchowie\u0144stwa, kt\u00f3rego w obecnej chwili nie posiadamy\u201d<a href=\"https:\/\/scriptorium361.wordpress.com\/2017\/01\/03\/przewodniczacy-liturgii-jako-aktor\/#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>.<\/p>\r\n<p>Do przyjmowania przez celebransa roli raczej primadonny ni\u017c pokornego narz\u0119dzia Chrystusa, Najwy\u017cszego Kap\u0142ana, zach\u0119caj\u0105 same rubryki nowej Mszy. Ks. Clifford Howell SI &#8211; jeden z najgorliwszych angielskich rewolucjonist\u00f3w liturgicznych przyznaje, \u017ce kap\u0142an powinien stosowa\u0107 si\u0119 do rubryk Msza\u0142u, dodaje jednak:<\/p>\r\n<p>\u201ePrzyj\u0119cie takiego idea\u0142u nie prowadzi do sztywnej, suchej i monotonnej liturgii, pozbawionej wszelkiej serdeczno\u015bci i szczero\u015bci, pozostawiono nam bowiem &#8211; w pewnych granicach &#8211; wielk\u0105 wolno\u015b\u0107. Mo\u017cemy improwizowa\u0107 nasze wprowadzenia do liturgii, do\u0142\u0105cza\u0107 w\u0142asne komentarze przed czytaniami, Prefacj\u0105, Ojcze nasz i zako\u0144czeniem Mszy. Mo\u017cemy wymy\u015bla\u0107 w\u0142asne pro\u015bby do Modlitwy Wiernych, wybiera\u0107 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi formami obrz\u0119d\u00f3w pokutnych, a nawet modyfikowa\u0107 niekt\u00f3re z nich stosownie do naszych potrzeb. Opr\u00f3cz tych wszystkich mo\u017cliwo\u015bci odnosz\u0105cych si\u0119 do <em>ordinarium<\/em>, <em>Wprowadzenie Og\u00f3lne<\/em> pozostawia nam wiele swobody w kwestii cz\u0119\u015bci zmiennych. Cz\u0119sto mo\u017cemy dowolnie wybiera\u0107 teksty, kompletne formularze mszalne lub ich cz\u0119\u015bci jak czytania, Kolekty, Prefacje, Modlitwy Eucharystyczne i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa. \u00abW ten spos\u00f3b &#8211; m\u00f3wi Wprowadzenie &#8211; staje si\u0119 mo\u017cliwy jeszcze szerszy wyb\u00f3r tekst\u00f3w, a modlitwy zgromadzenia eucharystycznego mog\u0105 by\u0107 wzbogacane o coraz nowsze tematy. Staje si\u0119 mo\u017cliwe branie pod uwag\u0119 konkretnych potrzeb wiernych, Ko\u015bcio\u0142a oraz \u015bwiata\u00bb\u201d<a href=\"https:\/\/scriptorium361.wordpress.com\/2017\/01\/03\/przewodniczacy-liturgii-jako-aktor\/#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>.<\/p>\r\n<p>14 czerwca 1979 ks. John A. Kiley opisa\u0142 na \u0142amach \u201eThe Providence Visitor\u201d&nbsp; swe wra\u017cenia z wizyty w pewnej parafii po\u0142o\u017conej nieopodal Waszyngtonu. Tamtejszy proboszcz wyzna\u0142 mu, i\u017c:<\/p>\r\n<p>\u201eWoli celebrowa\u0107 (Msz\u0119) przy stoliku do kart, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c znajduje si\u0119 w prezbiterium &#8211; i oczywi\u015bcie nigdy nie zak\u0142ada szat liturgicznych.<\/p>\r\n<p>\u00abNiekiedy czytamy liturgi\u0119 s\u0142owa &#8211; doda\u0142 &#8211; zdarza si\u0119 te\u017c, \u017ce omawiamy problemy, o kt\u00f3rych rozwi\u0105zanie zawracaj\u0105 si\u0119 uczestnicz\u0105ce w liturgii panie. Jednym razem zajmuje to p\u00f3\u0142 godziny a innym razem p\u00f3\u0142torej\u00bb. Mia\u0142em ochot\u0119 zapyta\u0107, czy panie te przychodzi\u0142y tam na liturgi\u0119, czy na terapi\u0119 &#8211; czy ksi\u0105dz ten pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 celebransa, czy terapeuty\u201d.<\/p>\r\n<p>Jak widzimy, przewodnicz\u0105cy liturgii, kt\u00f3ry postrzega siebie jedynie jako aktora, jest ju\u017c prze\u017cytkiem. Wkraczamy obecnie w epok\u0119 kap\u0142ana-psychiatry!<\/p>\r\n<p><strong><em>Michael Davies<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p>t\u0142um. Scriptor<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/scriptorium361.wordpress.com\/2017\/01\/03\/przewodniczacy-liturgii-jako-aktor\/#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> \u201eWorship\u201d, t. 41, nr 9. Wszystkie zamieszczone w tym rozdziale wypowiedzi ks. Hovda pochodz\u0105 z tego artyku\u0142u.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/scriptorium361.wordpress.com\/2017\/01\/03\/przewodniczacy-liturgii-jako-aktor\/#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Patrz Dodatek II do ksi\u0105\u017cki <em>The Order of Melchisedech<\/em>.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/scriptorium361.wordpress.com\/2017\/01\/03\/przewodniczacy-liturgii-jako-aktor\/#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> W rzeczywisto\u015bci nigdy nie twierdzono, i\u017c \u201eliturgia w konieczny spos\u00f3b powoduje to, co wyra\u017ca\u201d. Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza\u0142 i naucza, \u017ce sakramenty udzielaj\u0105 \u0142aski <em>ex opere operato<\/em>. (patrz Dodatek I do ksi\u0105\u017cki <em>Cranmer\u2019s Godly Order<\/em>).<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/scriptorium361.wordpress.com\/2017\/01\/03\/przewodniczacy-liturgii-jako-aktor\/#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> \u201eThe Ushaw Magazine\u201d, grudzie\u0144 1976, nr. 248.<br>\r\n <a href=\"https:\/\/scriptorium361.wordpress.com\/2017\/01\/03\/przewodniczacy-liturgii-jako-aktor\/#_ftnref5\" name=\"_ftn5\"><\/a>&nbsp;[5] \u201eCatholic Herald\u201d, 4 stycznia 1974.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/scriptorium361.wordpress.com\/2017\/01\/03\/przewodniczacy-liturgii-jako-aktor\/#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> \u201eThe Clergy Review\u201d, luty 1977, s. 57.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eWidzia\u0142em ja aktor\u00f3w i znale\u017ali si\u0119 tacy, co ich chwalili, g\u0142o\u015bno nawet; aktor\u00f3w, kt\u00f3rzy (bogobojnie m\u00f3wi\u0105c) ani z mowy, ani z ruch\u00f3w nie byli podobni do chrze\u015bcijan ani do pogan, ani do ludzi, a rzucali si\u0119 i ryczeli tak, i\u017c pomy\u015bla\u0142em sobie, \u017ce chyba jaki najemnik natury sfabrykowa\u0142 ludzko\u015b\u0107; tak bezecnie j\u0105 na\u015bladowali\u201d. William Shakespeare, [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3,328],"tags":[388,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92646"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92646"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92646\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}