{"id":92404,"date":"2016-12-23T17:48:21","date_gmt":"2016-12-23T22:48:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=92404"},"modified":"2016-12-23T17:48:21","modified_gmt":"2016-12-23T22:48:21","slug":"poganskie-pochodzenie-bozego-narodzenia-to-bzdura","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=92404","title":{"rendered":"Poga\u0144skie pochodzenie Bo\u017cego Narodzenia? To bzdura!"},"content":{"rendered":"

Rozmowa PCh24.pl<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u0179adne antyczne \u017ar\u00f3d\u0142a nie wskazuj\u0105, \u017ce 25 grudnia wyznawcy mitraizmu obchodzili \u015bwi\u0119to narodzin swojego bo\u017cka. Z kolei rzymskie narodziny s\u0142o\u0144ca by\u0142y celebracj\u0105 bardzo p\u00f3\u017an\u0105. Pojawia\u0142a si\u0119 ona w tym samym czasie, co chrze\u015bcija\u0144skie Bo\u017ce Narodzenie. Pog\u0142oski o poga\u0144skim pochodzeniu daty naszego \u015bwi\u0119ta s\u0105 efektem wrogo\u015bci cz\u0119\u015bci protestant\u00f3w do Bo\u017cego Narodzenia – m\u00f3wi w rozmowie z Micha\u0142em Wa\u0142achem ksi\u0105dz profesor J\u00f3zef Naumowicz, historyk, znawca antycznej literatury chrze\u015bcija\u0144skiej i dzie\u0142 Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, autor ksi\u0105\u017cki \u201eNarodziny Bo\u017cego Narodzenia\u201d.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n

Cz\u0119sto s\u0142yszymy, \u017ce 25 grudnia jako dzie\u0144 obchod\u00f3w Bo\u017cego Narodzenia nawi\u0105zuje do kult\u00f3w poga\u0144skich, czy to mitraizmu czy narodzin s\u0142o\u0144ca. Ksi\u0105dz profesor w swojej nowej ksi\u0105\u017cce pt. \u201eNarodziny Bo\u017cego Narodzenia\u201d obala takie teorie. Sk\u0105d w og\u00f3le wzi\u0105\u0142 si\u0119 pomys\u0142, by \u0142\u0105czy\u0107 dzie\u0144 narodzenia Syna Bo\u017cego z uroczysto\u015bciami pogan?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Taka idea zrodzi\u0142a si\u0119 w klimacie polemiki religijnej w czasach nowo\u017cytnych. Chocia\u017c sam luteranizm przej\u0105\u0142 Bo\u017ce Narodzenie, to niekt\u00f3re grupy protestanckie odrzuci\u0142y obchody tego wa\u017cnego \u015bwi\u0119ta. Niekt\u00f3re od\u0142amy nawet bardzo silnie zwalcza\u0142y Bo\u017ce Narodzenie kiedy dochodzi\u0142y do w\u0142adzy. Czynili tak na przyk\u0142ad purytanie, gdy zdobyli w angielskim parlamencie wi\u0119kszo\u015b\u0107. W Anglii obowi\u0105zywa\u0142 oficjalny zakaz obchod\u00f3w Bo\u017cego Narodzenia. Z kolei prezbiterianie w Szkocji wprowadzili zakaz, a nawet funkcjonowa\u0142y kary za obchodzenie \u015bwi\u0105t narodzenia Zbawiciela. Takie prawo obowi\u0105zywa\u0142o przez 300 lat, a\u017c do lat 60. XX wieku. Podobna sytuacja mia\u0142a miejsce w Stanach Zjednoczonych, gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 od zawsze stanowili protestanci. Tam r\u00f3wnie\u017c by\u0142y zakazy obchod\u00f3w Bo\u017cego Narodzenia. 25 grudnia sta\u0142 si\u0119 \u015bwi\u0119tem federalnym dopiero w roku 1870.<\/p>\r\n

Protestantyzm to nie tylko zakazy Bo\u017cego Narodzenia. To r\u00f3wnie\u017c polemika z celebracj\u0105 25 grudnia. Protestanci wskazywali, \u017ce uroczysto\u015b\u0107 nie ma korzeni biblijnych, a oni chcieli obchodzi\u0107 tylko te \u015bwi\u0119ta, kt\u00f3re s\u0105 nakazane w Biblii, a wi\u0119c niedziel\u0119 i \u015bwi\u0119ta przypadaj\u0105ce w niedziel\u0119 jak Wielkanoc i Zes\u0142anie Ducha \u015awi\u0119tego. Inne za\u015b – jak twierdzili – s\u0105 wymys\u0142em papist\u00f3w i zosta\u0142y przyj\u0119te z poga\u0144stwa, aby je zast\u0105pi\u0107, przy okazji przyjmuj\u0105c z nich wiele element\u00f3w niechrze\u015bcija\u0144skich.<\/p>\r\n

Taki jest pocz\u0105tek polemiki z Bo\u017cym Narodzeniem, pr\u00f3b\u0105 pokazywania jego rzekomo poga\u0144skich korzeni. Dzisiaj ten obraz przetrwa\u0142 u \u015awiadk\u00f3w Jehowy i Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego, kt\u00f3rzy nieustannie powtarzaj\u0105, \u017ce \u015bwi\u0119to jest poga\u0144skie, powsta\u0142e tylko po to, \u017ceby zast\u0105pi\u0107 staro\u017cytny mitraizm.<\/p>\r\n

Jak wi\u0119c by\u0142o naprawd\u0119?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Prawda historyczna jest inna ni\u017c przedstawiali j\u0105 w przesz\u0142o\u015bci niekt\u00f3rzy autorzy protestanccy. \u0179adne \u017ar\u00f3d\u0142o antyczne nie podaje 25 grudnia jako \u015bwi\u0119ta narodzin Mitry. To mit utworzony w XIX wieku i powtarzany do dzisiaj nawet w opracowaniach naukowych. Nie ma r\u00f3wnie\u017c dowod\u00f3w na obchody narodzin b\u00f3stw egipskich. Istnia\u0142o natomiast tego dnia jedno \u015bwi\u0119to – narodzenia s\u0142o\u0144ca niezwyci\u0119\u017conego (\u0142ac. Sol Invictus) – kt\u00f3re w opinii przeciwnik\u00f3w Bo\u017cego Narodzenia jest tak wa\u017cne i wielkie, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Rzymie ustanowi\u0142 \u015bwi\u0119to Narodzenia Pana Jezusa w\u0142a\u015bnie 25 grudnia, aby zast\u0105pi\u0107 poga\u0144skie celebracje.<\/p>\r\n

Taka koncepcja r\u00f3wnie\u017c jest fa\u0142szywa. Rzymskie narodziny s\u0142o\u0144ca, jakie przypada\u0142o 25 grudnia, to \u015bwi\u0119to bardzo p\u00f3\u017ane. Pojawia si\u0119 w tym samym czasie, co chrze\u015bcija\u0144skie Bo\u017ce Narodzenie – pierwsze \u015bwiadectwa mamy dopiero z IV wieku. Ponadto Sol Invictus nie by\u0142o \u015bwi\u0119tem znacz\u0105cym. To by\u0142a dla pogan uroczysto\u015b\u0107 drugorz\u0119dna. Gdyby katolicy chcieli zast\u0105pi\u0107 jak\u0105\u015b poga\u0144sk\u0105 uroczysto\u015b\u0107, to istnia\u0142o kilkadziesi\u0105t innych \u015bwi\u0105t, gro\u017anych dla Bo\u017cego Narodzenia, z kt\u00f3rymi mo\u017cna by\u0142o walczy\u0107. Ze \u015bwi\u0119tem Sol Invictus Ko\u015bci\u00f3\u0142 nigdy nie walczy\u0142, bo i nie by\u0142o z czym. Gdy czytamy wszystkie pierwsze kazania na Bo\u017ce Narodzenie, a najwi\u0119cej wyg\u0142osi\u0142 ich \u015bwi\u0119ty Augustyn, ale i inni wielcy kaznodzieje IV, V i jeszcze VI wieku, to nie ma w nich \u017cadnej polemiki z poga\u0144skim \u015bwi\u0119tem narodzenia s\u0142o\u0144ca. To dowodzi, \u017ce nasze \u015bwi\u0119to nie powsta\u0142o w celu zast\u0105pienia uroczysto\u015bci poga\u0144skiej, albo przejmowania czegokolwiek z poga\u0144stwa.<\/p>\r\n

To jest jedna z tez z mojej nowej ksi\u0105\u017cki. Druga, ca\u0142kowicie nowa i niespotykana w dotychczasowych opracowaniach m\u00f3wi, \u017ce \u015bwi\u0119to Bo\u017cego Narodzenia po raz pierwszy by\u0142o obchodzone w Betlejem, czyli tam gdzie si\u0119 Pan Jezusa narodzi\u0142 i gdzie znajduje si\u0119 Bazylika Narodzenia Pa\u0144skiego. W Betlejem z pewno\u015bci\u0105 nie chodzi\u0142o o zast\u0119powanie jakiegokolwiek \u015bwi\u0119ta poga\u0144skiego, tylko o uczczenie narodzenia Jezusa Chrystusa, objawienia si\u0119 Boga w Jezusie Chrystusie. St\u0105d pierwotne podstawy tego \u015bwi\u0119ta by\u0142y czysto chrze\u015bcija\u0144skie i logiczne.<\/p>\r\n

Jednak wok\u00f3\u0142 daty 25 grudnia istniej\u0105 pewne nieporozumienia. Nie ma wszak pewno\u015bci, \u017ce to w\u0142a\u015bnie tego dnia na \u015bwiat przyszed\u0142 Zbawiciel.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

25 grudnia to data przesilenia zimowego. Do tego dnia noc si\u0119 wyd\u0142u\u017ca, zwi\u0119ksza si\u0119 ciemno\u015b\u0107, a 25 grudnia nast\u0119puje prze\u0142om w kalendarzu astronomicznym, w porach roku, w naturze. Zaczyna si\u0119 wyd\u0142u\u017ca\u0107 dzie\u0144. Dat\u0119 wybrano na dzie\u0144 Bo\u017cego Narodzenia dlatego, \u017ce najlepiej ilustruje czym jest narodzenie Pana Jezusa, kt\u00f3re zawsze by\u0142o przedstawiane w Biblii jako przyj\u015bcie \u015awiat\u0142o\u015bci na \u015bwiat, czy to jako pojawienie si\u0119 Gwiazdy z Jakuba, czy przyj\u015bcie S\u0142o\u0144ca Sprawiedliwo\u015bci. \u015awi\u0119ty Jan Ewangelista m\u00f3wi: przysz\u0142a \u015awiat\u0142o\u015b\u0107 na \u015bwiat i roz\u015bwietli\u0142a ciemno\u015b\u0107 nocy<\/em>. To jest zawsze przyj\u015bcie \u015awiat\u0142a. 25 grudnia to najlepsza data, \u017ceby t\u0119 prawd\u0119 obrazowa\u0107.<\/p>\r\n

Czyli wi\u0119c 25 grudnia mo\u017cemy traktowa\u0107 jako termin wybrany symbolicznie?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Tak, wybrano j\u0105 z powod\u00f3w symbolicznych, ale trzeba od razu doda\u0107, \u017ce data jest w pe\u0142nej zgodzie z uk\u0142adem roku liturgicznego, jaki istnia\u0142 wcze\u015bniej. Wtedy mieli\u015bmy dwa g\u0142\u00f3wne \u015bwi\u0119ta: Wielkanoc i Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnic\u0119 (Zes\u0142anie Ducha \u015awi\u0119tego). Zauwa\u017cmy, \u017ce data Wielkanocy, zgodnie z wol\u0105 Pana Boga, zosta\u0142a wyjawiona Moj\u017ceszowi. Pascha i jej dzie\u0144 s\u0105 w Ksi\u0119dze Wyj\u015bcia opisane. Musi to by\u0107 po wiosennej r\u00f3wnonocy, po pierwszej pe\u0142ni ksi\u0119\u017cyca. Mamy wi\u0119c symbolik\u0119 p\u00f3r roku (wiosny), r\u00f3wnonocy i pe\u0142ni ksi\u0119\u017cyca. Ksi\u0119\u017cyc jest niezwykle wa\u017cny w tradycji \u017cydowskiej, w kt\u00f3rej obowi\u0105zuje kalendarz ksi\u0119\u017cycowy, inny ni\u017c rzymski – s\u0142oneczny.<\/p>\r\n

Kiedy powsta\u0142o kolejne \u015bwi\u0119to – Bo\u017ce Narodzenie – to r\u00f3wnie\u017c ono musia\u0142o by\u0107 wyznaczane przez podobne elementy symboliczne i astronomiczne. Taki by\u0142 uk\u0142ad chrze\u015bcija\u0144skiego roku liturgicznego. \u0179adna religia, czy to rzymska, grecka, egipska czy inna, nie mia\u0142a takiego uk\u0142adu roku liturgicznego, kt\u00f3ry by\u0142by zakorzeniony w te prze\u0142omowe momenty roku astronomicznego, czyli przesilenia zimowego i r\u00f3wnonocy.<\/p>\r\n

Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 ide\u0105 u\u015bwi\u0119cania czasu. Tak jak dzie\u0144 u\u015bwi\u0119camy porann\u0105 i wieczorn\u0105 modlitw\u0105, tak samo u\u015bwi\u0119camy rok, w\u0142\u0105czaj\u0105c nasze \u015bwi\u0119ta w bieg natury. Nie po to, \u017ceby czci\u0107 natur\u0119, ale po to, \u017ceby natura, pory roku i zjawiska astronomiczne pomaga\u0142y nam bardziej czci\u0107 prawdziwego Boga.<\/p>\r\n

Ksi\u0105dz profesor pisze w ksi\u0105\u017cce \u201eNarodziny Bo\u017cego Narodzenia\u201d, \u017ce pierwsze pr\u00f3by ustalenia daty narodzin Pana Jezusa \u0142\u0105czy\u0142y j\u0105 z Wielkanoc\u0105. Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce dzisiaj \u015bwi\u0119tujemy przyj\u015bcie Zbawiciela na \u015bwiat 25 grudnia? Czy trwa\u0142y na ten temat dyskusje, spory?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Nie by\u0142o na ten temat \u017cadnych spor\u00f3w czy nawet dyskusji. Analogi\u0105 dla p\u0142ynnego przej\u015bcia mo\u017ce by\u0107 na przyk\u0142ad kult \u015bwi\u0119tego Jana Paw\u0142a II. Zmar\u0142 2 kwietnia. Zazwyczaj \u015bwi\u0119tych wspominamy w dniu ich \u015bmierci, ale 2 kwietnia cz\u0119sto wypada Wielki Tydzie\u0144, Wielki Post, albo dni po Wielkanocy. Jest wtedy tyle \u015bwi\u0105t, \u017ce wspomnienie \u015bw. Jana Paw\u0142a II nie mie\u015bci si\u0119. Wybrano wi\u0119c drug\u0105 dat\u0119: symboliczn\u0105, ale znacz\u0105c\u0105. Nawet nie dat\u0119 jego wyboru, gdy\u017c te\u017c jest zaj\u0119ta, ale dat\u0119 inauguracji pontyfikatu. St\u0105d 22 pa\u017adziernika jest dniem wspomnienia \u015bw. Jana Paw\u0142a II.<\/p>\r\n

Podobnie w przypadku Bo\u017cego Narodzenia. Pocz\u0105tkowo sam\u0105 dat\u0105 narodzenia Pana Jezusa nie interesowano si\u0119 specjalnie. Byli jednak mi\u0142o\u015bnicy historii wyznaczaj\u0105cy t\u0119 dat\u0119. Wyznaczali j\u0105 na wiosn\u0119, na Wielkanoc. Dop\u00f3ki nie istnia\u0142o osobne \u015bwi\u0119to daty narodzenia Pana Jezusa, ca\u0142o\u015b\u0107 Jego tajemnic \u015bwi\u0119towano na Wielkanoc. Tak samo jak w dniu Paschy \u017cydzi \u015bwi\u0119tuj\u0105 nie tylko wyj\u015bcie z Egiptu, ale i wszystkie cudowne interwencje Pana Boga. Tak samo by\u0142o i u nas.<\/p>\r\n

Kiedy tworzono osobne \u015bwi\u0119to Bo\u017cego Narodzenia nale\u017ca\u0142o znale\u017a\u0107 inn\u0105 dat\u0119 w ci\u0105gu roku. Musia\u0142a by\u0107 jednak znacz\u0105ca, symboliczna, \u017ceby m\u00f3wi\u0142a co\u015b o \u015bwi\u0119cie. Ale \u017cadnych spor\u00f3w nie by\u0142o, poniewa\u017c od pocz\u0105tku nie upierano si\u0119 przy tej dacie. W chrze\u015bcija\u0144stwie nie traktujemy daty albo miejsca w spos\u00f3b magiczny. W Betlejem jest Grota Narodzenia, w kt\u00f3rej pielgrzymi ca\u0142uj\u0105 Gwiazd\u0119, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce w\u0142a\u015bnie tam narodzi\u0142 si\u0119 Pan Jezus. Ale mo\u017ce On urodzi\u0142 si\u0119 metr dalej. Jednak to w\u0142a\u015bnie w tym miejscu oddajemy cze\u015b\u0107 Jego narodzeniu. Podobnie z dat\u0105 25 grudnia. Nie upieramy si\u0119, \u017ce to w\u0142a\u015bnie wtedy Pan Jezus si\u0119 narodzi\u0142, jednak w tym dniu, wybranym i zatwierdzonym przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 i Tradycj\u0119, \u015bwi\u0119tujemy przyj\u015bcie \u015awiat\u0142o\u015bci na \u015bwiat.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Rozmawia\u0142 Micha\u0142 Wa\u0142ach.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\"\"<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Naumowicz J., Narodziny Bo\u017cego Narodzenia<\/em>, Krak\u00f3w 2016<\/p>\r\n

Ks. prof. dr hab. J\u00f3zef Naumowicz<\/strong> – historyk literatury wczesnochrze\u015bcija\u0144skiej, wyk\u0142adowca na Uniwersytecie Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego i w Wy\u017cszym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Autor licznych ksi\u0105\u017cek.<\/em><\/p>\r\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rozmowa PCh24.pl \u0179adne antyczne \u017ar\u00f3d\u0142a nie wskazuj\u0105, \u017ce 25 grudnia wyznawcy mitraizmu obchodzili \u015bwi\u0119to narodzin swojego bo\u017cka. Z kolei rzymskie narodziny s\u0142o\u0144ca by\u0142y celebracj\u0105 bardzo p\u00f3\u017an\u0105. Pojawia\u0142a si\u0119 ona w tym samym czasie, co chrze\u015bcija\u0144skie Bo\u017ce Narodzenie. Pog\u0142oski o poga\u0144skim pochodzeniu daty naszego \u015bwi\u0119ta s\u0105 efektem wrogo\u015bci cz\u0119\u015bci protestant\u00f3w do Bo\u017cego Narodzenia – m\u00f3wi w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[100,218,196],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92404"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92404"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92404\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}