Ksi\u0105\u017cka „Teatr wojenny\u201d Marka Czunkiewicza, mimo \u017ce na ok\u0142adce informuje, i\u017c zawiera reporta\u017ce zwi\u0105zane z Gruzj\u0105, ukrai\u0144skim Majdanem i „Smole\u0144skiem\u201d, sprawie 10-go Kwietnia po\u015bwi\u0119ca najmniej miejsca, tzn. najwi\u0119cej wspomnie\u0144 dotyczy czasu ju\u017c \u201epo katastrofie\u201d, a zw\u0142aszcza godzin wieczornych, inne chwile uwiecznione s\u0105 wyrywkowymi, pami\u0119ciowymi \u201emigawkami\u201d. Czunkiewicz w kwietniu 2010 stanowi\u0142 ze strony TVP g\u0142\u00f3wnego decydenta na miejscu w Katyniu i Smole\u0144sku, to od jego te\u017c zdania zale\u017ca\u0142o to, co i jak w newralgicznych momentach rejestrowali reporterzy (s. 300-301):<\/p>\r\n
– Radku <\/em>[chodzi o R. S\u0119pa – przyp. F.Y.M.]. To s\u0105 unikalne zdj\u0119cia. Od razu p\u00f3jd\u0105 na \u015bwiat. Bez przegl\u0105du. Bez monta\u017cu. Zakazuj\u0119 Ci <\/em>[tak w oryg. – przyp. F.Y.M.] robi\u0107 uj\u0119\u0107 cia\u0142 i fragment\u00f3w zw\u0142ok. Nie po to tu jeste\u015bmy. Nie mo\u017cemy narusza\u0107 godno\u015bci tych ludzi. Je\u017celi nawet co\u015b Ci wejdzie przypadkiem. Skasuj od razu. To moja osobista pro\u015bba i polecenie s\u0142u\u017cbowe w jednym. Rozumiesz?<\/em><\/p>\r\n – Bez pyta\u0144. <\/em><\/p>\r\n Zostawiamy Radka w\u015br\u00f3d szcz\u0105tk\u00f3w samolotu. Po drodze patrzymy jak stra\u017cacy taszcz\u0105 kolejne trumny. Takie sowieckie. Obite purpurowym aksamitem lub pluszem. Wida\u0107, \u017ce zebrane ze wszystkich miejscowych firm pogrzebowych. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 materia\u0142em, falbankami, wykonaniem. Le\u017c\u0105 wprost na ziemi. Czekaj\u0105 na karawan. Ale jaki\u017c to karawan. Podje\u017cd\u017ca wywrotka, znowu wiekowy ZI\u0141. Wysoki. Tak\u0105 trumn\u0119 trzeba dobrze rozbuja\u0107, by zarzuci\u0107 na pak\u0119. Tak, wi\u0119c stra\u017cacy bujaj\u0105 i zarzucaj\u0105. W Polsce cz\u0119\u015b\u0107 \u017ca\u0142obnik\u00f3w pewnie na ten widok by zemdla\u0142a. Tu nikt nie mdleje. Idzie sprawnie. Nie ma widz\u00f3w, a ten towar jest ci\u0119\u017cki. Mam zupe\u0142nie inn\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107. Nie chc\u0119 na to patrze\u0107. Dla mnie to ci\u0105gle ludzie. Szepcz\u0119 Zdrowa\u015bk\u0119. Tyle mog\u0119. <\/em><\/p>\r\n Czunkiewicz by\u0142 te\u017c jednym z tych, kt\u00f3rym pozwolono wej\u015b\u0107 na pobojowisko (o kt\u00f3rej godzinie, w swej ksi\u0105\u017cce wspomnieniowej nie podaje) (s. 242-243):<\/p>\r\n Idziemy we czterech. Ja dw\u00f3ch milicjant\u00f3w i operator. Widzia\u0142em go w biurze prasowym gubernatora, ale wcale to nie znaczy, \u017ce tam pracuje. Nikt nas nie zatrzymuje. Brniemy po zesz\u0142orocznej, nigdy niekoszonej trawie podtopionej odwil\u017c\u0105. Co rusz noga si\u0119 gdzie\u015b zapada? Mam wod\u0119 w butach. Odwracam si\u0119. Jestem chyba na prostej linii od uci\u0119tych drzew do wraku. Tu pada\u0142. Tu zgas\u0142o tyle dusz. Dreszcz. Coraz bli\u017cej. Du\u017co ludzi. Co\u015b robi niewielu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 patrzy. Mundury mieszaj\u0105 si\u0119 z cywilnymi kurtkami. Trawa, a w\u0142a\u015bciwie ju\u017c b\u0142otnisko zas\u0142ane papierami, jakimi\u015b dziwnymi cz\u0119\u015bciami, odzie\u017c\u0105. Niemal wszystko szare, w jednym kolorze. Polane jak\u0105\u015b dziwn\u0105 substancj\u0105. Pewnie podczas gaszenia. Cia\u0142a. Wynoszone zza ocala\u0142ego kawa\u0142ka kokpitu. Fragmenty cia\u0142. Odarte ze cz\u0142owiecze\u0144stwa, upodlone. Le\u017c\u0105 tu jak na scenie. Ogl\u0105dane przez dziesi\u0105tki obcych, dok\u0142adnie fotografowane. Dziwny zapach wkr\u0119ca si\u0119 w m\u00f3zg, oczy suche. \u0141zy uciek\u0142y ze strachu. Mam do\u015b\u0107. Dla mnie wystarczy. To prawda. Zgin\u0119li. Nie mam kamery. Nic tu po mnie. W g\u0142owie czuj\u0119 pustk\u0119. Totaln\u0105 pustk\u0119. Wracamy. Najwa\u017cniejsze teraz to pracowa\u0107, pracowa\u0107. (\u2026)<\/em><\/p>\r\n I tu ciekawostka zarejestrowana przez Czunkiewicza w\u0142a\u015bnie w trakcie pracy:<\/p>\r\n (s. 250) By\u0142o ju\u017c popo\u0142udnie. Nad nami kr\u0105\u017cy\u0142y \u015bmig\u0142owce rosyjskiego Ministerstwa do spraw Wydarze\u0144 Nadzwyczajnych. Niekt\u00f3re symulowa\u0142y tor lotu prezydenckiego TU-154M. Nadlatywa\u0142y nisko w\u015br\u00f3d drzew i zawisa\u0142y nad miejscem katastrofy. Pewnie co\u015b badano. L\u0105dowa\u0142y rosyjskie samoloty specjalne. Na p\u0142yt\u0119 postojow\u0105 dawnych zak\u0142ad\u00f3w lotniczych zwo\u017cono dziwny sprz\u0119t. <\/em><\/p>\r\n Ale cofnijmy si\u0119 w czasie do godzin porannych owego dnia (s. 26-27), cho\u0107, niestety, zbyt dok\u0142adny, je\u015bli chodzi o podawanie czasu poszczeg\u00f3lnych wydarze\u0144, Czunkiewicz nie jest: <\/em><\/p>\r\n Katy\u0144 pod Smole\u0144skiem. 10 kwietnia 2010 roku. Przed chwil\u0105 przywioz\u0142em na plan prowadz\u0105cych Joann\u0119 Lichock\u0105 i Jana Pospieszalskiego. Jechali\u015bmy jako ostatni, bo nie by\u0142o sensu by wcze\u015bniej marzn\u0105\u0107 na planie. (\u2026) Prezydent mia\u0142 wyl\u0105dowa\u0107 o 10:30 (08:30 czasu polskiego) (\u2026) ja chcia\u0142em dotrze\u0107 na plan przed kolumn\u0105 prezydenck\u0105. Wiedzia\u0142em, \u017ce 15 minut przed przejazdem, czyli oko\u0142o 10:35, zostanie zamkni\u0119ta trasa na Katy\u0144. Na Polski Cmentarz Wojenny dotarli\u015bmy mniej wi\u0119cej oko\u0142o 10:30. Sprawdzi\u0142em plan zdj\u0119ciowy, wozy, gotowo\u015b\u0107 emisyjn\u0105. (\u2026) Warszawa pyta o gotowo\u015b\u0107. My jeste\u015bmy gotowi, ale nie wiem jak prezydent. Id\u0119 do dow\u00f3dcy BOR. Jest zaj\u0119ty. Rozmawia. M\u00f3wi, \u017ce mg\u0142a nad lotniskiem, \u017ce mo\u017ce wyl\u0105duj\u0105 gdzie indziej. Przekazuj\u0119 do wozu. Ale BOR dziwnie si\u0119 zachowuje. Nieprofesjonalnie. Nagle wszyscy schodz\u0105 ze stanowisk. S\u0105 w grupie. Id\u0105. <\/em><\/p>\r\n – Co jest?<\/em><\/p>\r\n – Nic. <\/em><\/p>\r\n Rzucaj\u0105. Pytam znajomego z ochrony Federalnej S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa. Nerwowo si\u0119 rozgl\u0105da. Patrzy w niebo. I cedzi.<\/em><\/p>\r\n – Goni na \u201eSiewiernyj\u201d! (P\u0119d\u017a na Siewiernyj\u201d)<\/em><\/p>\r\n Siewiernyj to nazwa lotniska. Podchodz\u0119 do kierownika produkcji Krzy\u015bka Wo\u017aniaka. M\u00f3wi\u0119, \u017ce co\u015b jest nie tak. By wszystko ogarn\u0105\u0142. Ja bior\u0119 pierwsz\u0105 ekip\u0119, kt\u00f3r\u0105 spotkam i jad\u0119 na lotnisko. Jaka\u015b dziwna sytuacja. Po drodze spotykam Basi\u0119 W\u0142odarczyk, korespondentk\u0119 Telewizji Polskiej w Moskwie. Jest poruszona. M\u00f3wi mi z wyrzutem. <\/em><\/p>\r\n – Wiesz. Wicia Bater chyba oszala\u0142. M\u00f3wi, \u017ce spad\u0142 samolot.<\/em><\/p>\r\n – Oszala\u0142.<\/em><\/p>\r\n Potwierdzam. I by nie wywo\u0142a\u0107 sensacji nie biegiem, a zdecydowanym krokiem jak Borowcy wychodz\u0119 z cmentarza. <\/em><\/p>\r\n I nie mo\u017ce, ze zrozumia\u0142ych wzgl\u0119d\u00f3w, zabrakn\u0105\u0107 postaci smole\u0144skiego moonwalkera. Czunkiewicz wspomina epizod z nim nast\u0119puj\u0105co (s. 239-240):<\/p>\r\n Bohaterem chwili staje si\u0119 nasz monta\u017cysta S\u0142awek Wi\u015bniewski. To ten, kt\u00f3ry by\u0142 zatrzymany. A w\u0142a\u015bciwie przegoniony z miejsca upadku samolotu. Od rana w hotelu \u201eNowym\u201d gdzie mieszkali\u015bmy przygotowywa\u0142 si\u0119 do pracy. W swoim pokoju zrobi\u0142 polowe stanowisko monta\u017cowe. To do\u015b\u0107 zamkni\u0119ty w sobie mi\u0142o\u015bnik elektroniki i nowych technologii. Wzi\u0105\u0142 ze sob\u0105 mn\u00f3stwo, potrzebnego i nie potrzebnego <\/em>[tak w oryg. – przyp. F.Y.M.], sprz\u0119tu. W tym prywatn\u0105 kamer\u0119. Gdy us\u0142ysza\u0142 i zobaczy\u0142, \u017ce co\u015b si\u0119 sta\u0142o wybieg\u0142 z hotelu. Wiedzia\u0142, \u017ce wszystkie ekipy filmowe o tej porze powinny by\u0107 w Katyniu. Doszed\u0142 do szcz\u0105tk\u00f3w samolotu, jako jeden z pierwszych. Nakr\u0119ci\u0142 unikatowy materia\u0142. Da\u0142 si\u0119 z\u0142apa\u0107 rosyjskim s\u0142u\u017cbom i zastraszy\u0107. Nie mia\u0142 do\u015bwiadczenia z nimi, ani wystarczaj\u0105cej znajomo\u015bci j\u0119zyka. Najwa\u017cniejsze, \u017ce nie odda\u0142 zdj\u0119\u0107, \u017ce ich nie skasowano. Teraz te zdj\u0119cia przekazywali\u015bmy do Warszawy. W kilka minut sta\u0142y si\u0119 obrazem tragedii na ca\u0142ym \u015bwiecie. S\u0142awek udziela\u0142 wywiad\u00f3w jako naoczny \u015bwiadek. Byli\u015bmy dumni, \u017ce jest jednym spo\u015br\u00f3d nas. Dosta\u0142 specjaln\u0105 nagrod\u0119, o kt\u00f3r\u0105 osobi\u015bcie wnioskowa\u0142em. Po jakim\u015b czasie to uczucie znikn\u0119\u0142o. S\u0142awek, po wewn\u0119trznych przemy\u015bleniach lub bardziej nam\u00f3wiony przez jak\u0105\u015b kancelari\u0119 prawn\u0105, za\u017c\u0105da\u0142 od Telewizji niebotycznej kwoty za prawa do materia\u0142u filmowego. W Smole\u0144sku by\u0142 s\u0142u\u017cbowo, ale jako monta\u017cysta, a nie operator. Dodatkowo kamera by\u0142a jego w\u0142asno\u015bci\u0105. Mia\u0142 prawo. M\u00f3g\u0142, ale nie musia\u0142. Tym bardziej d\u0142ugo po wydarzeniu. Nie mi to ocenia\u0107. To skutek komercjalizacji dzisiejszego \u017cycia. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 ugod\u0105. Rozstali\u015bmy si\u0119. A materia\u0142 le\u017cy teraz niedost\u0119pny gdzie\u015b na p\u00f3\u0142kach archiwum. <\/em><\/p>\r\n Nie wiemy wi\u0119c, o kt\u00f3rej godzinie SW zawita\u0142 do wozu transmisyjnego. Takie to wspomnienia jednego ze \u015bwiadk\u00f3w smole\u0144skich. Przytaczam je wi\u0119c bardziej dla porz\u0105dku ni\u017c ze wzgl\u0119du na jakie\u015b rewelacje. O to bowiem, by \u017cadne rewelacje nie wyp\u0142ywa\u0142y sami ludzie medi\u00f3w dbaj\u0105 od blisko 7 lat. Zabawne zreszt\u0105, \u017ce moonfilm po wszystkich swoich perypetiach sta\u0142 si\u0119 \u201epu\u0142kownikiem\u201d.<\/p>\r\n P.S. Przy tej okazji wszystkim Bywalcom mojego bloga, Blogerom i Komentatorom najserdeczniejsze \u017cyczenia Radosnych, Zdrowych i Spokojnych \u015awi\u0105t Narodzenia Pa\u0144skiego :D<\/p>\r\n Free Your Mind<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ksi\u0105\u017cka „Teatr wojenny\u201d Marka Czunkiewicza, mimo \u017ce na ok\u0142adce informuje, i\u017c zawiera reporta\u017ce zwi\u0105zane z Gruzj\u0105, ukrai\u0144skim Majdanem i „Smole\u0144skiem\u201d, sprawie 10-go Kwietnia po\u015bwi\u0119ca najmniej miejsca, tzn. najwi\u0119cej wspomnie\u0144 dotyczy czasu ju\u017c \u201epo katastrofie\u201d, a zw\u0142aszcza godzin wieczornych, inne chwile uwiecznione s\u0105 wyrywkowymi, pami\u0119ciowymi \u201emigawkami\u201d. Czunkiewicz w kwietniu 2010 stanowi\u0142 ze strony TVP g\u0142\u00f3wnego decydenta […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"class_list":["post-92398","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-katyn-2010","tag-katyn_2010"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92398","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92398"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92398\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}