{"id":92280,"date":"2016-12-20T22:31:46","date_gmt":"2016-12-21T03:31:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=92280"},"modified":"2016-12-20T10:43:45","modified_gmt":"2016-12-20T15:43:45","slug":"reforma-czy-rewolucja-michael-davies","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=92280","title":{"rendered":"Reforma czy rewolucja? – Michael Davies<\/em>"},"content":{"rendered":"

\u201eJest pan naiwny – odpar\u0142 Pogoriewszych. To, co pan nazywa rozk\u0142adem, jest zjawiskiem r\u00f3wnie normalnym, jak pa<\/em>\u0144<\/em>ski zachwalany i ukochany \u0142ad. Burzenie to naturalny etap pocz<\/em>\u0105<\/em>tkowy zakrojonego na szerok<\/em>\u0105 <\/em>skal<\/em>\u0119 <\/em>planu tworzenia. Spo\u0142ecze<\/em>\u0144<\/em>stwo nie jest jeszcze dostatecznie zdezorganizowane. Musi si<\/em>\u0119 <\/em>rozpa<\/em>\u015b\u0107 <\/em>ca\u0142kowicie, a wtedy prawdziwa w\u0142adza rewolucyjna odbuduje je z cz<\/em>\u0119\u015b<\/em>ci na zupe\u0142nie innych zasadach. Jurij Andriejewicz poczu\u0142 si<\/em>\u0119 <\/em>nieswojo i wyszed\u0142 na korytarz<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Borys Pasternak, Doktor \u0179ywago<\/em>, rozdzia\u0142 5<\/p>\r\n

N<\/strong>ie\u0142atwo by\u0107 obiektywnym historykiem. Najwi\u0119ksz\u0105 przeszkod\u0105 dla obiektywizmu stanowi naturalna sk\u0142onno\u015b\u0107 historyka do wyboru i interpretacji fakt\u00f3w, kt\u00f3re wspieraj\u0105 jego punkt widzenia. To w\u0142a\u015bnie jest przyczyn\u0105, dla kt\u00f3rej zapoznaj\u0105c si\u0119 z przedstawian\u0105 w ksi\u0105\u017ckach angielskich i francuskich ocen\u0105 Napoleona i jego miejsca w europejskiej historii z trudem jedynie uwierzy\u0107 mo\u017cna, \u017ce dotycz\u0105 one tego samego cz\u0142owieka. R\u00f3wnie trudne do wykorzenienia co szowinizm, s\u0105 uprzedzenia natury religijnej. Najlepiej wida\u0107 to na przyk\u0142adzie historii reformacji. Niekt\u00f3rzy katoliccy historycy byli r\u00f3wnie nieobiektywni co ich protestanccy adwersarze. Na szcz\u0119\u015bcie od czasu, gdy Leon XIII otworzy\u0142 archiwa watyka\u0144skie opieraj\u0105c si\u0119 na zasadzie, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie ma si\u0119 czego obawia\u0107 ze strony prawdy, katoliccy badacze daj\u0105 przyk\u0142ad historycznego obiektywizmu.<\/p>\r\n

Je\u015bli trudno jest przedstawi\u0107 obiektywnie wydarzenia historyczne nawet setki lat po tym, jak mia\u0142y one miejsce, jeszcze trudniejsze jest to dla wsp\u00f3\u0142czesnemu im kronikarza, zw\u0142aszcza gdy jest on osobi\u015bcie zaanga\u017cowany w jaki\u015b rodzaj konflikt. Ci, kt\u00f3rzy opisuj\u0105 wojn\u0119 jeszcze podczas jej trwania, staj\u0105 si\u0119 raczej propagandystami ni\u017c historykami. Nikt roszcz\u0105cy sobie prawo do obiektywizmu nie mo\u017ce zaprzeczy\u0107, \u017ce w dzisiejszym Ko\u015bciele mamy do czynienia z konfliktem. Przesad\u0105 nie b\u0119dzie nawet m\u00f3wienie o stanie totalnej wojny. A skoro ju\u017c zajmie si\u0119 w tym konflikcie okre\u015blone stanowisko, obiektywizm staje si\u0119 rzecz\u0105 trudn\u0105. Jest to szczeg\u00f3lnie trudne dla biskup\u00f3w, kt\u00f3rzy zaakceptowali swego czasu rozwi\u0105zania, maj\u0105ce wprowadzi\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 w er\u0119 drugiej Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy, kt\u00f3ra przy\u0107mi\u0107 wr\u0119cz mia\u0142a sw\u0105 wspania\u0142o\u015bci\u0105 Zes\u0142anie Ducha \u015awi\u0119tego. Ich presti\u017c, ich reputacja, ich amour-propre<\/em>, ich wiarygodno\u015b\u0107 – wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 zwi\u0105zane s\u0105 z tymi decyzjami. M\u00f3wi\u0105c po ludzku, trudno oczekiwa\u0107 od nich, by przeanalizowali swe programy reformy w spos\u00f3b obiektywny. Nawet obecnie, gdy coraz bardziej oczywistym staje si\u0119, \u017ce zapowiadane przez nich dobrodziejstwa nigdy si\u0119 nie zmaterializowa\u0142y, maj\u0105 oni sk\u0142onno\u015b\u0107 do poszukiwania wyja\u015bnie\u0144, kt\u00f3re rozgrzesza\u0142yby ich od zarzutu b\u0142\u0119dnego os\u0105du. Fakt, \u017ce reforma okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 w istocie katastrof\u0105 duszpastersk\u0105, zosta\u0142 dowiedziony (obiektywnie) w rozdziale V. W niniejszym rozdziale udowodni\u0107 zamierzamy (r\u00f3wnie\u017c obiektywnie), \u017ce to, co dokona\u0142o si\u0119 po II Soborze Watyka\u0144skim, by\u0142o w istocie nie reform\u0105, a rewolucj\u0105. Zanim jednak do tego przejdziemy, przedstawimy dwie sprzeczne oceny osi\u0105gni\u0119\u0107 liturgicznych Paw\u0142a VI.<\/p>\r\n

W Biuletynie<\/em> Komisji Liturgicznej Konferencji Episkopatu USA z listopada 1978 roku znale\u017a\u0107 mo\u017cna taki oto ho\u0142d dla reformy liturgicznej Paw\u0142a VI:<\/p>\r\n

\u201eNiewiele imion w historii \u017cywego kultu i reform liturgicznych  l\u015bni z r\u00f3wn\u0105 jasno\u015bci\u0105 co imi\u0119 Paw\u0142a VI. Podczas, gdy na przestrzeni wiek\u00f3w wielu m\u0119\u017cczyzn i kobiet, \u015bwieckich, papie\u017cy, biskup\u00f3w, diakon\u00f3w i kap\u0142an\u00f3w wnios\u0142o wk\u0142ad do kultu chrze\u015bcija\u0144skiego, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do rozwoju tekst\u00f3w i akt\u00f3w liturgicznych, przekazuj\u0105c je z  pokolenia na pokolenie, nikt, nawet najwybitniejsi reformatorzy minionych wiek\u00f3w, Grzegorz Wielki i Pius V, nie uczyni\u0142 wi\u0119cej, by umo\u017cliwi\u0107 katolikom uczestnictwo w publicznej modlitwie Ko\u015bcio\u0142a, ni\u017c papie\u017c Pawe\u0142 VI.<\/em><\/p>\r\n

Jego dokonania jako odnowiciela liturgii przekraczaj\u0105 ramy samego tylko rytu rzymskiego. Ksi\u0119gi liturgiczne zreformowane w trakcie jego pontyfikatu i promulgowane przez niego zainicjowa\u0142y odnow\u0119 liturgiczn\u0105 r\u00f3wnie\u017c w innych Ko\u015bcio\u0142ach Wschodu i Zachodu, czy to pozostaj\u0105cych w jedno\u015bci z Rzymem czy dalekich od tradycji liturgicznych staro\u017cytnego Ko\u015bcio\u0142a<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Pisz\u0105cy na \u0142amach \u201eThe Courier Journal\u201d z 11 sierpnia 1978 roku William F. Buckley  stwierdzi\u0142: \u201eTragicznym epitafium pontyfikatu Paw\u0142a VI s\u0105 w po\u0142owie tylko pe\u0142ne w podczas Mszy niedzielnych ameryka\u0144skie ko\u015bcio\u0142y i 40 tysi\u0119cy ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rzy zdj\u0119li koloratki, by po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 sprawom doczesnym<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

<\/span><\/p>\r\n

Gdyby dziesi\u0119\u0107 lat temu ameryka\u0144ski katolik postawiony zosta\u0142 wobec wyboru pomi\u0119dzy kolektywnym g\u0142osem biskup\u00f3w a opini\u0105 kwestionuj\u0105cego ich zdanie \u015bwieckiego, odpowiedzia\u0142by niemal automatycznie, \u017ce nie ma nad czym dyskutowa\u0107. Obecnie jednak \u017caden katolik, kt\u00f3ry posiada oczy do patrzenia i uszy do s\u0142uchania nie m\u00f3g\u0142by bezkrytycznie przyj\u0105\u0107 twierdzenia biskup\u00f3w, \u017ce w ca\u0142ej historii Ko\u015bcio\u0142a nie by\u0142o reformy liturgicznej doskonalszej ni\u017c reforma Paw\u0142a VI. Prawd<\/em>a jest taka, \u017ce  – jak musi wykaza\u0107 ka\u017cda bezstronna analiza – nigdy w ca\u0142ej historii Ko\u015bcio\u0142a, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c reformacji protestanckiej, nie wydarzy\u0142a si\u0119 katastrofa liturgiczna  o podobnych rozmiarach. Pawe\u0142 VI zainicjowa\u0142 i autoryzowa\u0142 rewolucj\u0119 liturgiczn\u0105, kt\u00f3ra zniszczy\u0142a ryt rzymski – najwi\u0119kszy skarb Ko\u015bcio\u0142a Zachodniego i prawdopodobnie najwi\u0119ksze osi\u0105gni\u0119cie zachodniej cywilizacji. Jego nowa Msza, kt\u00f3ra ryt ten zast\u0105pi\u0142a, by\u0142a bezdyskusyjn\u0105 katastrof\u0105 – zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem liturgicznym, teologicznym jak i duszpasterskim. Jak pisze William F. Buckley, opustosza\u0142e ko\u015bcio\u0142y s\u0105 tragicznym epitafium Paw\u0142a VI.<\/p>\r\n

S\u0105 tacy, kt\u00f3rzy neguj\u0105, \u017ce to czego do\u015bwiadczamy od czasu II Soboru Watyka\u0144skiego, jest w istocie rewolucj\u0105 liturgiczn\u0105. Jednym z czo\u0142owych jej angielskich apologet\u00f3w jest ks. J.D. Crichton, autor napisanej dla Catholic Truth Society broszury zatytu\u0142owanej Liturgical Changes, the Background<\/em>. W broszurze tej mia\u0142 on czelno\u015b\u0107 stwierdzi\u0107: \u201ePomimo wszystko, nowa liturgia Mszy nie jest rytem nowym, poza jednym czy dwoma szczeg\u00f3\u0142ami<\/em>\u201d. Abp (obecnie kardyna\u0142) G. Emmet Carter, Przewodnicz\u0105cy Konferencji Episkopatu Kanady, posun\u0105\u0142 si\u0119 nawet dalej pisz\u0105c na \u0142amach \u201eThe Catholic Register\u201d z 1 pa\u017adziernika 1977 roku:<\/p>\r\n

\u201eDajmy ju\u017c spok\u00f3j z tzw. rytami trydenckimi (sic!). Nie ma zasadniczej r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy rytem Piusa V a rytem Paw\u0142a VI – i podejmuj\u0119 si\u0119 udowodni\u0107 to ka\u017cdemu. Nie ma pomi\u0119dzy nimi \u017cadnej r\u00f3\u017cnicy, je\u015bli celebrans wybiera I Modlitw\u0119 Eucharystyczn\u0105 czyli Kanon Rzymski<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

To absolutna nieprawda. To by\u0142a rewolucja. Forma Mszy u\u017cywana niemal powszechnie w obrz\u0105dku \u0142aci\u0144skim, Msza rzymska, zosta\u0142a zniszczona. (Napisa\u0142em swego czasu list do abpa Cartera, przyjmuj\u0105c jego wyzwanie do dyskusji – nie raczy\u0142 mi jednak odpowiedzie\u0107). Niech mi b\u0119dzie wolno powt\u00f3rzy\u0107: nie twierdz\u0119, \u017ce zniszczona zosta\u0142a sama Msza. Jest tylko jedna Msza, uobecniaj\u0105ca Ofiar\u0119 Kalwarii na o\u0142tarzu za ka\u017cdym razem, gdy wa\u017cnie wy\u015bwi\u0119cony kap\u0142an z w\u0142a\u015bciw\u0105 intencj\u0105 wypowiada s\u0142owa Konsekracji. Ks. Joseph Jungmann wyja\u015bnia:<\/p>\r\n

\u201eTak wi\u0119c, by wyj\u015b\u0107 naprzeciw t\u0119sknotom rodzaju ludzkiego, to wielkie wydarzenie zosta\u0142o (\u2026) z ustanowienia Chrystusa zachowane dla przysz\u0142ych pokole\u0144, by mog\u0142y by\u0107 one jego rzeczywistymi \u015bwiadkami po wszystkie wieki i w\u015br\u00f3d najdalej \u017cyj\u0105cych narod\u00f3w – i by mog\u0142y spogl\u0105da\u0107 na nie ze \u015bwi\u0119tym zachwytem<\/em>\u201d[1]<\/a>.<\/p>\r\n

W Ko\u015bciele zawsze istnia\u0142y r\u00f3\u017cne formy Mszy, liturgia s\u0142owia\u0144ska Ukrai\u0144c\u00f3w jest Msz\u0105 w takim samym stopniu, jak sama Msza \u015bw. Piusa V. Twierdz\u0119 natomiast, \u017ce konkretna forma Mszy, kt\u00f3r\u0105 okre\u015blamy jako Msza rzymska, liturgia si\u0119gaj\u0105ca w swych najistotniejszych elementach czas\u00f3w co najmniej \u015bw. Grzegorza Wielkiego, nie istnieje ju\u017c poza rzadkimi przypadkami celebracji jej przez nielicznych ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rzy pozostali wierni Mszy swych \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich. Msza rzymska zosta\u0142a zniszczona, obalona w trakcie rewolucji liturgicznej zainicjowanej przez Paw\u0142a VI.<\/p>\r\n

\u201eCzy Ojcowie ci planuj\u0105 rewolucj\u0119?<\/em>\u201d[2]<\/a> pyta\u0142 kard. Ottaviani w trakcie dyskusji nad Konstytucj\u0105 o liturgii<\/em> prowadzonej podczas II Soboru Watyka\u0144skiego. Jeszcze zanim sob\u00f3r zako\u0144czy\u0142 ostatecznie swe obrady jasnym sta\u0142o si\u0119, \u017ce mamy do czynienia nie tyle z reform\u0105, co rewolucj\u0105.<\/p>\r\n

Ju\u017c w maju 1969 roku m\u0142ody w\u0142oski pra\u0142at msgr Domenico Celada zauwa\u017cy\u0142:<\/p>\r\n

\u201ePost\u0119puj\u0105ce niszczenie liturgii jest smutnym faktem, powszechnie ju\u017c dostrzegalnym. W czasie kr\u00f3tszym ni\u017c 5 lat, 1000-letnia struktura kultu Bo\u017cego, kt\u00f3ra przez stulecia postrzegana by\u0142a jako Opus Dei, zosta\u0142a zdemontowana (\u2026) W jej miejsce narzucona zosta\u0142a infantylna forma rytu, ha\u0142a\u015bliwa, dziwaczna i nadzwyczaj nudna. I jak na ironi\u0119 \u017cadnej uwagi nie przywi\u0105zywano przy tym do dezorientacji i zgorszenia wiernych (\u2026) G\u0142o\u015bno okrzykni\u0119to j\u0105 sukcesem, poniewa\u017c cz\u0119\u015b\u0107 wiernych zosta\u0142a wytrenowana w mechanicznym powtarzaniu szeregu zda\u0144, kt\u00f3re poprzez powt\u00f3rzenie ju\u017c zatraci\u0142y ca\u0142\u0105 si\u0142\u0119 wyrazu<\/em>\u201d[3]<\/a>.<\/p>\r\n

By\u0142o to jeszcze przed promulgowaniem Novus Ordo<\/em>. Etos Mszy rzymskiej by\u0142 wi\u0119c skutecznie niszczony, podczas gdy w teorii wci\u0105\u017c jeszcze stanowi\u0142a ona oficjaln\u0105 form\u0119 kultu. Najwa\u017cniejsza bariera psychologiczna zosta\u0142a pokonana w momencie, kiedy wierni zostali nak\u0142onieni do odej\u015bcia od Mszy sprawowanej po \u0142acinie, w kt\u00f3rej kap\u0142an i wierni zwr\u00f3ceni byli ku o\u0142tarzowi, do celebracji w j\u0119zykach narodowych, w trakcie kt\u00f3rej kap\u0142an zwr\u00f3cony by\u0142 twarz\u0105 do wiernych. Ta transformacja Mszy Trydenckiej zaskoczy\u0142a wiernych daleko bardziej, ni\u017c przej\u015bcie od celebracji tradycyjnego rytu w j\u0119zykach narodowych versus populum<\/em>, do celebracji nowego rytu Mszy. Skoro zmiany w sposobie celebracji Mszy Trydenckiej zosta\u0142y zaakceptowane, pewne by\u0142o, \u017ce op\u00f3r wobec przysz\u0142ych innowacji b\u0119dzie ju\u017c minimalny. I tak si\u0119 te\u017c sta\u0142o.<\/p>\r\n

Zmiany w celebracji Mszy wci\u0105\u017c si\u0119 dokonuj\u0105 i nic nie wskazuje na to, by proces ten mia\u0142 si\u0119 wkr\u00f3tce zako\u0144czy\u0107. Komunia na r\u0119k\u0119, \u015bwieccy szafarze Eucharystii, Komunia pod obiema postaciami, t\u0142umaczenia, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej heterodoksyjne – wszystko to akceptowane jest bez wi\u0119kszych protest\u00f3w. Jestem przekonany, \u017ce w przewa\u017caj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w, gdyby obecnie proboszcz przyprowadzi\u0142 protestanckiego pastora i wyja\u015bni\u0142, \u017ce w ge\u015bcie ekumenicznym, pan ten (lub pani) b\u0119dzie w t\u0119 niedziel\u0119 celebrowa\u0142 Eucharysti\u0119, protest by\u0142by bardzo s\u0142aby i niewielu tylko wiernych opu\u015bci\u0142oby ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\r\n

Najbardziej rewolucyjn\u0105 zmian\u0105 by\u0142o przej\u015bcie od \u0142aciny do j\u0119zyk\u00f3w narodowych. Samo tylko przezwyci\u0119\u017cenie tej bariery psychologicznej wystarcza\u0142o ca\u0142kowicie do zniszczenia etosu tradycyjnej Mszy. Odprawianie ca\u0142ej Mszy w j\u0119zykach narodowych by\u0142o r\u00f3wnie\u017c sprzeczne z intencj\u0105 ojc\u00f3w soborowych, jednak ju\u017c przed zako\u0144czeniem soboru jasne by\u0142o, \u017ce rewolucjoni\u015bci liturgiczni nie interesuj\u0105 si\u0119 w najmniejszym nawet stopniu ich opini\u0105. Dom Gueranger, najwybitniejszy historyk liturgii, pisa\u0142:<\/p>\r\n

\u201eMusimy przyzna\u0107, \u017ce wypowiedzenie wojny j\u0119zykowi sakralnemu by\u0142o ze strony protestantyzmu posuni\u0119ciem mistrzowskim. Gdyby uda\u0142o mu si\u0119 go zniszczy\u0107, znalaz\u0142by si\u0119 na prostej drodze do zwyci\u0119stwa<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Rewolucja liturgiczna Paw\u0142a VI dowiod\u0142a, \u017ce s\u0142owa te by\u0142y prorocze. Historia tej rewolucji zosta\u0142a opisana szczeg\u00f3\u0142owo w rozdziale II, obecnie zamierzam jedynie przytoczy\u0107 \u015bwiadectwa na poparcie tezy, \u017ce rewolucja naprawd\u0119 si\u0119 dokona\u0142a – i nie musimy si\u0119 przy tym ucieka\u0107 do \u015bwiadectw samych tylko tradycjonalist\u00f3w.<\/p>\r\n

A\u017c do swej \u015bmierci w roku 1978 Douglas Woodruff by\u0142 bez w\u0105tpienia najwybitniejszym angielskim katolickim dziennikarzem i zarazem \u015bwieckim uczonym. W roku 1974 napisa\u0142 on dla Catholic Truth Society<\/em> broszur\u0119 zatytu\u0142owan\u0105 Pawe\u0142 VI<\/em>, kt\u00f3rej z jej rozdzia\u0142\u00f3w po\u015bwiecony by\u0142 zmianom liturgicznym, jakie dokona\u0142y si\u0119 za pontyfikatu tego papie\u017ca. Co znamienne, nosi\u0142 on tytu\u0142 nie Reforma liturgiczna<\/em>, ale Rewolucja liturgiczna<\/em>. Jak pisa\u0142 Woodruff:<\/p>\r\n

\u201eSob\u00f3r zainicjowa\u0142 daleko wi\u0119cej istotnych zmian w liturgii ni\u017c Sob\u00f3r Trydencki, gdy\u017c ojcowie Soboru Trydenckiego zako\u0144czyli swe dyskusje pozostawiaj\u0105c wprowadzenie wszelkich zmian w Mszale papie\u017cowi, a papie\u017c ten, \u015bw. Pius V, nakaza\u0142 wprowadzenie bardzo niewielu zmian w rycie Mszy, kt\u00f3ry zosta\u0142 poprawiony przez Sykstusa IV niemal sto lat wcze\u015bniej (\u2026) Komisja Liturgiczna, kt\u00f3ra pracowa\u0142a po soborze (Vaticanum II) przyst\u0105pi\u0142a z zapa\u0142em do pracy i wprowadzi\u0142a bardzo daleko id\u0105ce zmiany (\u2026) Nowa liturgia wykazuje bliskie podobie\u0144stwa do obrz\u0119d\u00f3w Wolnych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Anglii, Szkocji i Ameryki P\u00f3\u0142nocnej oraz liturgii lutera\u0144skich<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Jednym z najpowa\u017cniejszych \u015bwiadectw odno\u015bnie do rewolucyjnego charakteru wprowadzonych innowacji jest bez w\u0105tpienia list do \u201eCatholic Herald\u201d z 27 stycznia 1978 roku. Ks. Kevin Cronin i s. Gemma Brennan wyra\u017cali w nim swe oburzenia uwagami ks. Burrowesa, kt\u00f3ry kwestionowa\u0142 zasadno\u015b\u0107 pos\u0142ugiwaniem si\u0119 przez nich w ksi\u0105\u017cce Into the Future<\/em> terminem \u201erewolucyjne\u201d dla scharakteryzowania zmian liturgicznych po II Soborze Watyka\u0144skim. Sam abp Lefebvre nie m\u00f3g\u0142by wyrazi\u0107 rewolucyjnej natury innowacji bardziej wnikliwie, ni\u017c ci zadeklarowani rewolucjoni\u015bci. Ich s\u0142owa m\u00f3wi\u0105 same za siebie:<\/p>\r\n

\u201ePoniewa\u017c zmiany te nie zosta\u0142y wprowadzone r\u00f3wnocze\u015bnie, ale roz\u0142o\u017cone na okres oko\u0142o 15 lat, nie u\u015bwiadamiamy sobie niekiedy zakresu transformacji sceny liturgicznej.<\/em><\/p>\r\n

Spr\u00f3bujmy wyobrazi\u0107 sobie jakiego\u015b XX-wiecznego Ripa Van Winkle, kt\u00f3ry trafia na Msz\u0119 niedzieln\u0105 do swego ko\u015bcio\u0142a parafialnego po raz pierwszy po 15 latach hibernacji – jak niewiarygodnymi musia\u0142yby wyda\u0107 mu si\u0119 zmiany, jakie si\u0119 w tym czasie dokona\u0142y.<\/em><\/p>\r\n

Czcigodny gotycki o\u0142tarz nie by\u0142 ju\u017c u\u017cywany, Msza celebrowana by\u0142a na zwyk\u0142ym drewnianym stole usytuowanym z przodu prezbiterium! Celebrans by\u0142 odwr\u00f3cony do ludzi! Ca\u0142e nabo\u017ce\u0144stwo sprawowane by\u0142o w j\u0119zyku narodowym! Atrakcyjna m\u0142oda kobieta i brodaty m\u0142odzieniec czytali przy pulpicie! Modlitwa wiernych odmawiana by\u0142a zar\u00f3wno przez wiernych jak celebransa! Podczas procesji z darami grupa rozczochranych nastolatk\u00f3w siedz\u0105ca na stopniach o\u0142tarza \u015bpiewa\u0142a przy akompaniamencie gitar co\u015b, co najwyra\u017aniej uwa\u017cane by\u0142o za hymn! Do tego ca\u0142kowicie nowe wersje modlitw na Ofiarowanie i Kanon! Podczas przekazywania znaku pokoju wierni podawali sobie r\u0119ce i obejmowali si\u0119 wzajemnie! W tym momencie biedny Rip by\u0142 ju\u017c przygotowany na wszystko, wyobra\u017amy sobie jednak co musia\u0142 poczu\u0107, gdy podczas Komunii Hosti\u0119 poda\u0142a mu modnie ubrana kobieta, o kt\u00f3rej dowiedzia\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017aniej, \u017ce jest to s. Shirley z pobliskiego klasztoru! Czy by\u0142a to \u00abrewolucja\u00bb? Rip nie mia\u0142by pod tym wzgl\u0119dem najmniejszych w\u0105tpliwo\u015bci<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Zdumienie mo\u017ce budzi\u0107 fakt, \u017ce ktokolwiek kwestionowa\u0107 mo\u017ce rewolucyjny charakter reformy abpa Bugniniego. Lektura tego listu sprawi\u0142a mi r\u00f3wnie\u017c niema\u0142y smutek z powod\u00f3w czysto osobistych. Ks. Kevin Cronin by\u0142 dyrektorem najwa\u017cniejszego brytyjskiego collegu katolickiego w kt\u00f3rym ja sam, jako \u015bwie\u017cy i gorliwy konwertyta, kszta\u0142ci\u0142em si\u0119 na katolickiego nauczyciela. Sta\u0142em si\u0119 katolikiem g\u0142\u00f3wnie z pobudek intelektualnych. Moje studia nad reformacj\u0105 ukaza\u0142y mi jasno \u017ce to, co si\u0119 w\u00f3wczas dokona\u0142o, nie by\u0142o reform\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, ale rewolucj\u0105: Ko\u015bci\u00f3\u0142 ustanowiony przez Chrystusa zosta\u0142 w pewnych krajach obalony i zast\u0105piony przez sekty za\u0142o\u017cone przez r\u00f3\u017cnych reformator\u00f3w lub w\u0142adc\u00f3w \u015bwieckich. Czy to mo\u017cliwe, by B\u00f3g da\u0142 Henrykowi VIII czy El\u017cbiecie I mandat do za\u0142o\u017cenia Ko\u015bcio\u0142a i uczynienia si\u0119 jego g\u0142ow\u0105? Studia w St. Mary College pod kierownictwem ks. Cronina nada\u0142y mojej wierze wymiar duchowy. Jego wyk\u0142ady na temat Mszy by\u0142y wspania\u0142e, to w\u0142a\u015bnie im zawdzi\u0119czam swoje zainteresowanie liturgi\u0105. Pami\u0119\u0107 o nich o\u017cywa\u0142a przy okazjach, gdy mia\u0142em przywilej s\u0142u\u017cy\u0107 podczas jego porannych Mszy. A jednak cz\u0142owiek, kt\u00f3ry zapomnia\u0142 o Mszy wi\u0119cej, ni\u017c ja kiedykolwiek si\u0119 dowiem, cz\u0142owiek, kt\u00f3ry jest wystarczaj\u0105co stary, by by\u0107 moim dziadkiem, odrzuci\u0142 wszystko, czego nauczy\u0142 mnie szanowa\u0107 i wychwala bezbo\u017cno\u015b\u0107 oraz banalizm, jakie zala\u0142y nasze \u015bwi\u0105tynie – i nie jest on w tym bynajmniej odosobniony. Trudno o co\u015b bardziej przygn\u0119biaj\u0105cego a zarazem groteskowego, ni\u017c widok starszych ju\u017c duchownych czy si\u00f3str usi\u0142uj\u0105cych \u201ei\u015b\u0107 z duchem czasu\u201d. Czytaj\u0105c list ks. Cronina nie spos\u00f3b nie wspomnie\u0107 komentarza msgr Philipa Hughesa o sposobie, w jaki wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolickiego duchowie\u0144stwa przyj\u0119\u0142a innowacje liturgiczne angielskiej reformacji:<\/p>\r\n

\u201eWci\u0105\u017c jeszcze trudno jest katolikowi zrozumie\u0107 fakt, \u017ce owe teorie i obrz\u0119dy by\u0142y, w wielkiej przynajmniej mierze, wytworem ludzi kt\u00f3rzy byli kap\u0142anami, kt\u00f3rzy nie tylko otrzymywali katolickie sakramenty ale i odprawiali Msz\u0119 i kt\u00f3rzy zadowalaj\u0105 si\u0119 obecn\u0105 jej form\u0105 bez najmniejszej oznaki \u017calu i t\u0119sknoty za star\u0105 (\u2026)<\/em>\u201d[4]<\/a>.<\/p>\r\n

A\u017c do przej\u015bcia na emerytur\u0119 Douglasa Woodruffa \u201eThe Tablet\u201d by\u0142 najbardziej cenionym katolickim periodykiem w Wielkiej Brytanii. Od tego czasu sta\u0142 si\u0119 niejako tub\u0105 liberalizmu. Editorial wychwalaj\u0105cy rewolucj\u0119 liturgiczn\u0105, zamieszczony w numerze z 14 sierpnia 1976 roku, rozpoczyna si\u0119 od szczerego przyznania, \u017ce tradycyjna liturgia zosta\u0142a ca\u0142kowicie obalona:<\/p>\r\n

\u201eGdyby dziesi\u0119\u0107 lat temu kto\u015b powiedzia\u0142, \u017ce forma Mszy, w kt\u00f3rej dorastali wszyscy katolicy i kt\u00f3ra by\u0142a akceptowana przez stulecia, b\u0119dzie kiedy\u015b celebrowana jedynie potajemnie przez garstk\u0119 ksi\u0119\u017cy nonkonformist\u00f3w w hotelach i prywatnych domach pod gro\u017ab\u0105 suspensy ze strony w\u0142adz Ko\u015bcio\u0142a, dzia\u0142aj\u0105cych zgodnie z instrukcjami samego Rzymu, by\u0142by postrzegany jak szaleniec – i cz\u0142owiek pozbawiony wiary. Tak si\u0119 jednak sta\u0142o<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Jedn\u0105 z najbardziej dog\u0142\u0119bnych analiz procesu zniszczenia rytu rzymskiego jest ksi\u0105\u017cka prof. Jamesa Hitchcocka The Recovery of the Sacred<\/em>. Prof. Hitchcock nie jest bynajmniej tradycjonalist\u0105. Przeciwnie, przyj\u0105\u0142 on traktowa\u0107 tych, kt\u00f3rzy pozostaj\u0105 wierni tradycyjnej Mszy, jako \u201ejawnych schizmatyk\u00f3w\u201d[5]<\/a>. Ci, kt\u00f3rzy czytali jego ksi\u0105\u017ck\u0119, a jest to pozycja kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdy \u015bwiadomy katolik powinien nie tylko przeczyta\u0107 ale i posiada\u0107, mog\u0105 s\u0142usznie doj\u015b\u0107 do wniosku – jak i ja to uczyni\u0142em – \u017ce prof. Hitchcock nie ma odwagi przyj\u0105\u0107 logicznej konsekwencji swej w\u0142asnej tezy, \u017ce jedyn\u0105 skuteczn\u0105 drog\u0105 do zachowania autentycznej Mszy rzymskiej jest odrzucenie Mszy Paw\u0142a VI. Pomimo antytradycjonalistycznej postawy autora, jest on jednak wystarczaj\u0105co uczciwy by przyzna\u0107 \u017ce to, czego do\u015bwiadczyli\u015bmy po II Soborze Watyka\u0144skim, nie jest w istocie reform\u0105 liturgiczn\u0105: pierwszy rozdzia\u0142 jego ksi\u0105\u017cki nosi tytu\u0142: Rewolucja liturgiczna<\/em>. W rozdziale tym pisze on:<\/p>\r\n

\u201eRewolucja liturgiczna, kt\u00f3ra dokona\u0142a si\u0119 z tak wielk\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 w przeci\u0105gu kilku zaledwie lat, postawi\u0142a jednak liturgist\u00f3w w nietypowym po\u0142o\u017ceniu. Skoro przyj\u0119ta zosta\u0142a zasada, \u017ce liturgia powinna by\u0107 praktyczna na spos\u00f3b \u015bwiecki (\u2026), nowoczesna i o ile to mo\u017cliwe spontaniczna oraz wyra\u017caj\u0105ca osobiste uczucia, jasne sta\u0142o si\u0119, \u017ce istniej\u0105cy ryt, nawet w postaci zreformowanej przez sob\u00f3r i dopuszczaj\u0105cy wprowadzenie dalszych zmian w bliskiej przysz\u0142o\u015bci, nie b\u0119dzie odpowiada\u0142 tym za\u0142o\u017ceniom. Ca\u0142e dziedzictwo przesz\u0142o\u015bci, wszystkie modlitwy i gesty, wszystkie przepisane formy,  musia\u0142y udowodni\u0107 sw\u0105 warto\u015b\u0107 w nowych warunkach. Mo\u017cna wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce oficjalna liturgia mia\u0142a zosta\u0107 uznana za winn\u0105 a\u017c do czasu, gdy udowodni si\u0119 jej niewinno\u015b\u0107<\/em>\u201d[6]<\/a>.<\/p>\r\n

Niekt\u00f3rzy wierni jeszcze podczas obrad soboru niepokoili si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wprowadzenia zmian w liturgii Mszy. Do obaw tych odni\u00f3s\u0142 si\u0119 w li\u015bcie pasterskim na Wielki Post z roku 1964 (mi\u0119dzy 3 a 4 sesj\u0105 soboru) kard. Heenan: \u201eWe\u017acie, na przyk\u0142ad, zmiany w Mszy \u015bwi\u0119tej. Niekt\u00f3rzy z was s\u0105 zatrwo\u017ceni. Wyobra\u017cacie sobie, \u017ce wszystko zostanie zmienione i \u017ce to, co znali\u015bcie z dzieci\u0144stwa, zostanie wam zabrane<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Obawy te okaza\u0142y si\u0119 by\u0107 a\u017c za bardzo usprawiedliwione.<\/p>\r\n

To by\u0142a rewolucja<\/strong><\/p>\r\n

Kiedy 3 kwietnia 1969 roku Pawe\u0142 VI promulgowa\u0142 nowy Msza\u0142, oczywistym by\u0142o, \u017ce dokonuje si\u0119 rewolucja. Wyzna\u0142 to z zaskakuj\u0105c\u0105 szczero\u015bci\u0105 znany z wychwalania licznych dobrodziejstw Ko\u015bcio\u0142a soborowego \u201eThe Ampleforth Journal\u201d w numerze z lata 1971 r.<\/p>\r\n

\u201eMi\u0119dzy Wielkim Czwartkiem 1969 roku a Wielkim Czwartkiem 1970 promulgowana zosta\u0142a i wcielona w \u017cycie rewolucja liturgiczna (a mo\u017ce ewolucja) o bezprecedensowej skali<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

15 wrze\u015bnia 1969 roku kard. Heenan og\u0142osi\u0142 kolejny list pasterski, w kt\u00f3rym wyja\u015bnia\u0142 powody nieustannych zmian w liturgii Mszy:<\/p>\r\n

\u201eOdpowied\u017a jest prosta – wprowadzanie wszystkich zmian za jednym zamachem by\u0142oby ryzykowne. Niekt\u00f3rzy entuzja\u015bci narzekali, \u017ce biskupi \u00abstrasznie si\u0119 guzdrz\u0105\u00bb. W oczywisty jednak spos\u00f3b m\u0105drzej by\u0142o wprowadza\u0107 zmiany stopniowo i delikatnie. Gdyby wszystkie zmiany wprowadzone zosta\u0142y r\u00f3wnocze\u015bnie, prze\u017cyliby\u015bcie szok<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Dw\u00f3ch francuskich liturgist\u00f3w o mi\u0119dzynarodowej s\u0142awie, ekspert\u00f3w (periti<\/em>) podczas soboru, nale\u017c\u0105cych do awangardy nowego korpusu liturgicznych komisarzy, kt\u00f3rzy starali si\u0119 z takim pospiechem narzuci\u0107 rewolucj\u0119, wyra\u017ca\u0142o si\u0119 z wi\u0119ksz\u0105 jeszcze szczero\u015bci\u0105 ni\u017c \u201eThe Ampleforth Journal\u201d. Ks. Joseph Gelineau SI jest dobrze znany jako autorytet w kwestiach liturgicznych oraz ze swych muzycznych aran\u017cacji psalm\u00f3w w j\u0119zykach narodowych. W swej ksi\u0105\u017cce opublikowanej w roku 1976 stwierdzi\u0142 on otwarcie:<\/p>\r\n

\u201eBy unikn\u0105\u0107 wszelkich nieporozumie\u0144 – t\u0142umaczenie nie oznacza wyra\u017cenia tego samego przy pomocy r\u00f3wnoznacznych s\u0142\u00f3w. Oznacza zmian\u0119 formu\u0142y (C\u2019est changer la forme). Liturgia nie jest po prostu \u015brodkiem przekazywania informacji, lekcj\u0105, w kt\u00f3rej nie liczy si\u0119 nic opr\u00f3cz tre\u015bci. Stanowi ona symboliczn\u0105 akcj\u0119 poprzez formu\u0142y (formy) posiadaj\u0105ce precyzyjne znaczenie. Je\u015bli zmieniaj\u0105 si\u0119 formu\u0142y, zmienia si\u0119 ryt. Je\u015bli zmieni si\u0119 cho\u0107 jeden element, zmianie ulega znaczenie ca\u0142o\u015bci. Niech ci, kt\u00f3rzy jak ja znali i \u015bpiewali gregoria\u0144sk\u0105 uroczyst\u0105 Msz\u0119 przypomn\u0105 sobie, jak ona wygl\u0105da\u0142a. Niech por\u00f3wnaj\u0105 to ze Msz\u0105, kt\u00f3r\u0105 mamy obecnie. Zmiany dotycz\u0105 nie tylko s\u0142\u00f3w, melodii i pewnych gest\u00f3w. M\u00f3wi\u0105c prawd\u0119, jest to inna liturgia Mszy (c\u2019est une aut re liturgie de la messe). Trzeba to powiedzie\u0107 bez dwuznaczno\u015bci, ryt rzymski taki, jaki znali\u015bmy, ju\u017c nie istnieje (le rite romain tel que nous \u2018avons connu n\u2019existe plus). Zosta\u0142 zniszczony. Niekt\u00f3re ze \u015bcian tej budowli zawali\u0142y si\u0119, podczas gdy inne zmieni\u0142y sw\u00f3j wygl\u0105d do tego stopnia, \u017ce jawi si\u0119 nam ona obecnie albo jako ruina albo jako sk\u0142adnik ca\u0142kowicie innego gmachu<\/em>\u201d[7]<\/a>.<\/p>\r\n

Drugi ze wspomnianych ekspert\u00f3w, ks. Henri Denis, napisa\u0142 w swej najnowszej ksi\u0105\u017cce (opublikowanej w roku 1977):<\/p>\r\n

\u201ePrzyznanie, \u017ce wszystko si\u0119 zmieni\u0142o, jest po prostu uczciwym uznaniem faktycznego stanu rzeczy. W dyskusjach z tradycjonalistami ucieka si\u0119 niejednokrotnie do argumentacji, \u017ce w istocie nic si\u0119 nie zmieni\u0142o. Znacznie lepiej by\u0142oby mie\u0107 odwag\u0119 przyzna\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 wprowadzi\u0142 wa\u017cne modyfikacje i \u017ce mia\u0142 po temu s\u0142uszny pow\u00f3d. Dlaczego nie przyzna\u0107, \u017ce religia si\u0119 zmieni\u0142a? (\u2026)<\/em>\u201d[8]<\/a>.<\/p>\r\n

Ju\u017c w roku 1968 inny liturgista o mi\u0119dzynarodowej s\u0142awie – ks. Louis Bouyer – uzna\u0142, \u017ce narzucona reforma nie by\u0142a jedynie zdrad\u0105 zamierze\u0144 ojc\u00f3w soboru, ale zdrad\u0105 idei ca\u0142ego ruchu liturgicznego, \u201e\u015bwiadomym odwr\u00f3ceniem si\u0119 od tego, co proponowali Beauduin, Casel oraz Pius Parsch, i do czego i ja sam stara\u0142em si\u0119 do\u0142o\u017cy\u0107 sw\u00f3j skromny wk\u0142ad<\/em>\u201d[9]<\/a>.<\/p>\r\n

Ks. Bouyer poczyni\u0142 r\u00f3wnie\u017c wstrz\u0105saj\u0105ce, lecz w pe\u0142ni uzasadnione spostrze\u017cenie:<\/p>\r\n

\u201eNale\u017cy raz jeszcze powt\u00f3rzy\u0107: nie ma dzi\u015b praktycznie w Ko\u015bciele katolickim liturgii godnej tego miana<\/em>\u201d[10]<\/a>.<\/p>\r\n

W roku 1975 powiedzia\u0142 jeszcze dobitniej:<\/p>\r\n

\u201eKatolicka liturgia zosta\u0142a obalona pod pretekstem uczynienia jej bardziej stosown\u0105 dla zsekularyzowanych mas (secularisees), w rzeczywisto\u015bci jednak chodzi\u0142o o upodobnienie jej do b\u0142aze\u0144stw, jakie pragn\u0119\u0142y narzuci\u0107 ca\u0142emu duchowie\u0144stwu zgromadzenia zakonne. Na skutki nie trzeba by\u0142o d\u0142ugo czeka\u0107: mamy obecnie do czynienia z gwa\u0142townym spadkiem praktyk religijnych, ocenianym na 20 do 40 procent (\u2026) Ludzie ci nie wykazali nawet \u015bladu zainteresowania t\u0105 pseudo-misyjn\u0105 liturgi\u0105, [dotyczy to] zw\u0142aszcza m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3r\u0105 \u0142udzono si\u0119 pozyska\u0107 dzi\u0119ki owym b\u0142aze\u0144stwom<\/em>\u201d[11]<\/a>.<\/p>\r\n

W tym samym roku ks. Malcolm M. Kennedy wyrazi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie dobitnie na \u0142amach \u201eHomiletic and Pastoral Review\u201d, najbardziej poczytnego w\u015br\u00f3d ksi\u0119\u017cy i najbardziej wp\u0142ywowego periodyku katolickiego z \u015bwiecie angloj\u0119zycznym. Ks. Kennedy pisa\u0142:<\/p>\r\n

\u201eObecnie reformatorzy zmienili Msz\u0119 w nudne przedstawienie, w trakcie kt\u00f3rego Cia\u0142o i Krew Chrystusa traktowane s\u0105 z nonszalancj\u0105 granicz\u0105c\u0105 z fars\u0105. Tabernakula umie\u015bcili w k\u0105tach ko\u015bcio\u0142\u00f3w, o ile wr\u0119cz nie usun\u0119li ich ca\u0142kowicie. Krytykuj\u0105 ducha adoracji i pokuty jako \u00abopium dla ludu\u00bb. Gardz\u0105 modlitw\u0105 i umartwieniem, jako przejawami mentalno\u015bci indywidualistycznej. Sakramenty nie udzielaj\u0105 ju\u017c \u0142aski, s\u0105 jedynie wyrazem wiary. Ludzie ci tworz\u0105 katechizmy reinterpretuj\u0105ce nauk\u0119 o grzechu pierworodnym, dziewictwie Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i ka\u017cdym niemal artykule wiary. Podkopuj\u0105 obiektywne normy moralno\u015bci na rzecz personalizmu, podczas gdy konkretna dusza tonie w anonimowym t\u0142umie oczekuj\u0105cym na dziwaczn\u0105, kolektywn\u0105 absolucj\u0119. Czy jest to reforma, czy te\u017c samob\u00f3jstwo Ko\u015bcio\u0142a<\/em>?\u201d.<\/p>\r\n

W styczniowym numerze \u201eHomiletic and Pastoral Review\u201d z roku 1979 msgr Colin Campell, wikariusz generalny kanadyjskiej diecezji Nowa Szkocja, przyzna\u0142:<\/p>\r\n

\u201eZ ca\u0142ym szacunkiem, ale niekt\u00f3re ko\u015bcio\u0142y katolickie sta\u0142y si\u0119 obecnie zborami protestanckimi lub domami modlitwy. Przedmiotem szczeg\u00f3lnej troski ze strony synod\u00f3w powinno sta\u0107 si\u0119 [odbudowanie] \u015bwiadomo\u015bci rzeczywistej obecno\u015bci Chrystusa w Eucharystii oraz form pobo\u017cno\u015bci zwi\u0105zanych z przyjmowaniem Komunii oraz przechowywaniem Eucharystii<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

11 maja 1978 roku lutera\u0144ski profesor socjologii Peter L. Berger skomentowa\u0142 w Harvard Club w Nowym Jorku dokonuj\u0105ce si\u0119 w Ko\u015bciele katolickim zmiany z i\u015bcie naukow\u0105 beznami\u0119tno\u015bci\u0105:<\/p>\r\n

\u201eTak wi\u0119c spo\u0142eczno\u015bci katolickiej narzucone zosta\u0142y nadzwyczaj powa\u017cne zmiany w sferach, w kt\u00f3rych w\u0142adze mog\u0142yby post\u0119powa\u0107 bardziej ostro\u017cnie. Najwa\u017cniejszym przejawem tego procesu jest rewolucja liturgiczna – \u017caden inny termin nie wydaje si\u0119 tu by\u0107 w\u0142a\u015bciwy –  dotykaj\u0105ca samego fundamentu \u017cycia religijnego milion\u00f3w katolik\u00f3w. Niech mi tu b\u0119dzie wolno wspomnie\u0107 jedynie o nag\u0142ym zniesieniu, a w zasadzie o zakazie celebracji Mszy Trydenckiej, o odwr\u00f3ceniu kap\u0142ana twarz\u0105 do ludu (pierwsza z tych zmian symbolicznie umniejsza powszechno\u015b\u0107 Mszy, druga natomiast jej wymiar transcendentny) oraz o zmasowanym ataku na rozmaite formy pobo\u017cno\u015bci ludowej<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Profesor Berger podkre\u015bla, \u017ce zmiany te by\u0142y b\u0142\u0119dem nawet z czysto socjologicznego punktu widzenia:<\/p>\r\n

\u201eGdyby doradc\u0105 Ko\u015bcio\u0142a w tej dziedzinie by\u0142 dzia\u0142aj\u0105cy w ca\u0142kowicie z\u0142ej wierze socjolog, zamierzaj\u0105cy wyrz\u0105dzi\u0107 spo\u0142eczno\u015bci katolickiej mo\u017cliwie najwi\u0119ksz\u0105 szkod\u0119, nie potrafi\u0142by zrobi\u0107 tego lepiej<\/em>\u201d[12]<\/a>.<\/p>\r\n

Prof. Dietrich von Hildebrand, najwybitniejszy \u015bwiecki teolog i filozof katolicki \u017cyj\u0105cy w USA w obecnym wieku, wyrazi\u0142 to w niemal identyczny spos\u00f3b, cho\u0107 bardziej jeszcze dobitnie:<\/p>\r\n

\u201eZaprawd\u0119, gdyby jednemu z diab\u0142\u00f3w z ksi\u0105\u017cki C.S. Lewisa (Listy starego diab\u0142a do m\u0142odego) powierzone zosta\u0142o zadanie zrujnowania liturgii, nie m\u00f3g\u0142by uczyni\u0107 tego lepiej<\/em>\u201d[13]<\/a>.<\/p>\r\n

W nadzwyczaj odwa\u017cnym editorialu do lutowego numeru \u201eHomiletic and Pastoral Review\u201d z roku 1979, ks. Kenneth Baker zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do ameryka\u0144skiej hierarchii z apelem, by po\u0142o\u017cy\u0142a kres rewolucji:<\/p>\r\n

\u201eZostali\u015bmy przyt\u0142oczeni zmianami dokonuj\u0105cymi si\u0119 w Ko\u015bciele na wszystkich p\u0142aszczyznach, jednak to w\u0142a\u015bnie rewolucja liturgiczna dotyka nas w spos\u00f3b najbardziej bezpo\u015bredni i dog\u0142\u0119bny. Bior\u0105c pod uwag\u0119 wszystkie wstrz\u0105sy liturgiczne, jakich do\u015bwiadczyli\u015bmy przez ostatnich pi\u0119tna\u015bcie lat, czy nie nadszed\u0142 ju\u017c czas, by powstrzyma\u0107 te coroczne zmiany w liturgii i da\u0107 naszym ludziom czas na przetrawienie i przyswojenie sobie setek zmian? Pytam: czy nie nadszed\u0142 ju\u017c czas na powstrzymanie rewolucji liturgicznej?<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Przytoczone \u015bwiadectwa stanowi\u0105 wystarczaj\u0105cy dow\u00f3d na to, \u017ce nie sami tylko krn\u0105brni tradycjonali\u015bci uwa\u017caj\u0105, i\u017c to, co dokona\u0142o si\u0119 po II Soborze Watyka\u0144skim, by\u0142o w istocie nie reform\u0105 a rewolucj\u0105. Celem rewolucji jest obalenie istniej\u0105cego porz\u0105dku. W roku 1967 sam Annibale Bugnini, wielki architekt rewolucji liturgicznej, wyja\u015bnia\u0142:<\/p>\r\n

\u201eNie chodzi tu jedynie odnowienie cennego arcydzie\u0142a, w pewnych przypadkach konieczne b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c nadanie nowych struktur ca\u0142ym obrz\u0119dom. Chodzi tu o fundamentaln\u0105 odnow\u0119, powiedzia\u0142bym nawet transformacj\u0119 – i w niekt\u00f3rych przypadkach b\u0119dzie to prawdziwie nowe stworzenie (\u2026) Nie pracujemy dla muze\u00f3w, chcemy \u017cywej liturgii dla \u017cywych ludzi naszych czas\u00f3w<\/em>\u201d[14]<\/a>.<\/p>\r\n

W roku 1974, ju\u017c jako arcybiskup, Bugnini m\u00f3g\u0142 og\u0142osi\u0107 ca\u0142kowite zwyci\u0119stwo rewolucji w przepe\u0142nionych eufori\u0105 s\u0142owach:<\/p>\r\n

\u201eReforma liturgiczna jest wielkim osi\u0105gnieciem Ko\u015bcio\u0142a katolickiego (la reforma liturgica e una grande conquista della Chiesa cattolica), poniewa\u017c inne Ko\u015bcio\u0142y i denominacje chrze\u015bcija\u0144skie widz\u0105 w niej nie tylko rzecz godn\u0105 podziwu, ale r\u00f3wnie\u017c zapowied\u017a przysz\u0142ego post\u0119pu (non solo l\u2019ammirazione, ma anche una specie di batis-trada)<\/em>\u201d[15]<\/a>.<\/p>\r\n

C\u00f3\u017c, by\u0107 mo\u017ce libera\u0142owie rzeczywi\u015bcie pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 jak\u0105\u015b swoist\u0105 logik\u0105 twierdz\u0105c, \u017ce nowa Msza jest lepsza od starej a ci, kt\u00f3rzy tego nie dostrzegaj\u0105, s\u0105 po prostu szaleni. Jednak twierdzenie, \u017ce tak naprawd\u0119 nic si\u0119 nie zmieni\u0142o, \u017ce jest to w zasadzie wci\u0105\u017c ta sama Msza z pewnymi drugorz\u0119dnymi modyfikacjami, musia\u0142oby zosta\u0107 uznane przez Orwella za dw\u00f3jmy\u015blenie do kwadratu.<\/p>\r\n

Nie, ks. Galineau ma racj\u0119. Ryt rzymski zosta\u0142 zniszczony. Powinni\u015bmy by\u0107 mu wdzi\u0119czni nie tylko za jego uczciwo\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c za szczero\u015b\u0107 z jak\u0105 przyznaje \u017ce rewolucji, z jak\u0105 mieli\u015bmy do czynienia, nie mo\u017cna w \u017caden spos\u00f3b identyfikowa\u0107 z reform\u0105 zadekretowan\u0105 przez ojc\u00f3w soborowych:<\/p>\r\n

\u201eBy\u0142oby jednak nieuczciwo\u015bci\u0105 uto\u017csamianie odnowy liturgicznej z reform\u0105 obrz\u0119d\u00f3w zalecon\u0105 przez II Sob\u00f3r Watyka\u0144ski. Reforma ta idzie daleko dalej i daleko przekracza [te zalecenia] (elle va bien au-dela).  Liturgia jest nieustannym warsztatem<\/em>\u201d[16]<\/a>.<\/p>\r\n

Kiedy tradycjonali\u015bci opieraj\u0105cy si\u0119 rewolucji liturgicznej oskar\u017cani s\u0105 o to, \u017ce sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 soborowi powszechnemu Ko\u015bcio\u0142a, maj\u0105 oni pe\u0142ne prawo twierdzi\u0107, \u017ce w istocie Vaticanum II<\/em> sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie promotorzy tzw. odnowy. To, czego do\u015bwiadczyli\u015bmy, to nie reforma a rewolucja – i to rewolucja zwyci\u0119ska.<\/p>\r\n

Na zako\u0144czenie oddajmy g\u0142os prof. Jamesowi Daly z McMaster University w Ontario. Pisz\u0105c na \u0142amach \u201eThe Catholic Register\u201d z 12 pa\u017adziernika 1977, poczyni\u0142 on nast\u0119puj\u0105c\u0105 uwag\u0119:<\/p>\r\n

\u201eCzym innym jest przeprowadzenie rewolucji, a jeszcze innym przeprowadzenie jej i bezczelne twierdzenie, \u017ce nic \u00abistotnego\u00bb nie zosta\u0142o zmienione. Naszym liturgicznym Robespierrom nie wystarcza zwyci\u0119stwo, musz\u0105 jeszcze twierdzi\u0107, \u017ce nigdy nie pos\u0142ugiwali si\u0119 gilotyn\u0105<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Michael Davies<\/em><\/strong><\/p>\r\n

t\u0142um. Scriptor<\/p>\r\n

[1]<\/a> The Mass In the Roman Rite<\/em>, Londyn 1959, s. 135.<\/p>\r\n

[2]<\/a> X. Rynne, Letters from Vatican City<\/em>, Nowy Jork 1963.<\/p>\r\n

[3]<\/a> \u201eLo Specchio\u201d, 16 maja 1969.<\/p>\r\n

[4]<\/a> The Reformation In England<\/em>, Londyn 1954, t. 3, s. 89.<\/p>\r\n

[5]<\/a> J. Hitchcock, The Revoery of the Sacred<\/em>, Nowy Jork 1974, s. 8.<\/p>\r\n

[6]<\/a> Ibidem<\/em>, ss. 11-12.<\/p>\r\n

[7]<\/a> Demain la Liturgie<\/em>, Pary\u017c 1976, ss. 9-10.<\/p>\r\n

[8]<\/a> Des Sacraments et des Hommes<\/em>, Pary\u017c 1977, s. 34.<\/p>\r\n

[9]<\/a> L. Bouyer, The Decomposition of Catholicism<\/em>, Londyn 1970, s. 99.<\/p>\r\n

[10]<\/a> Ibidem<\/em>.<\/p>\r\n

[11]<\/a> Religieux et Clercs contre Dieu<\/em>, Pary\u017c 1975, s. 12.<\/p>\r\n

[12]<\/a> \u201eHomiletic and Pastoral Review\u201d, luty 1979.<\/p>\r\n

[13]<\/a> Dietrich von Hildebrand, The Devastated Vineyard<\/em>, Chicago 1973, s. 71.<\/p>\r\n

[14]<\/a> La Documentation Cat<\/em>holique, nr 1493, 7 maja 1967.<\/p>\r\n

[15]<\/a> \u201eNotitiae\u201d, nr 92, kwiecie\u0144 1974, s. 126.<\/p>\r\n

[16]<\/a> Op. cit<\/em>.,Przypis 7, s. 10.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eJest pan naiwny – odpar\u0142 Pogoriewszych. To, co pan nazywa rozk\u0142adem, jest zjawiskiem r\u00f3wnie normalnym, jak pa\u0144ski zachwalany i ukochany \u0142ad. Burzenie to naturalny etap pocz\u0105tkowy zakrojonego na szerok\u0105 skal\u0119 planu tworzenia. Spo\u0142ecze\u0144stwo nie jest jeszcze dostatecznie zdezorganizowane. Musi si\u0119 rozpa\u015b\u0107 ca\u0142kowicie, a wtedy prawdziwa w\u0142adza rewolucyjna odbuduje je z cz\u0119\u015bci na zupe\u0142nie innych zasadach. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3,328],"tags":[388,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92280"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92280"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92280\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}