{"id":9224,"date":"2012-10-03T21:14:44","date_gmt":"2012-10-04T02:14:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=9224"},"modified":"2012-10-03T21:27:38","modified_gmt":"2012-10-04T02:27:38","slug":"problemy-%e2%80%9ehermeneutyki-ciaglosci%e2%80%9d-cz-i-john-vennari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=9224","title":{"rendered":"Problemy \u201ehermeneutyki ci\u0105g\u0142o\u015bci” – John Vennari<\/em>"},"content":{"rendered":"

Kariera terminu \u201ehermeneutyka ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 na samym pocz\u0105tku pontyfikatu Benedykta XVI. Papie\u017c przedstawi\u0142 sw\u00f3j program w mowie do cz\u0142onk\u00f3w Kurii Rzymskiej, wyg\u0142oszonej 22 grudnia 2005 r. z okazji zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia.<\/p>\r\n

W mowie tej Benedykt XVI da\u0142 jednoznacznie do zrozumienia, \u017ce g\u0142\u00f3wnym elementem jego programu b\u0119dzie realizacja wytycznych II Soboru Watyka\u0144skiego1<\/a>. Jak jednak zauwa\u017cy\u0142, z soborem tym wi\u0105\u017ce si\u0119 pewien problem. Zbyt wielu ludzi – ubolewa papie\u017c – interpretuje go w oparciu o \u201ehermeneutyk\u0119 zerwania\u201d czy te\u017c \u201ehermeneutyk\u0119 braku ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d z przesz\u0142o\u015bci\u0105. W\u0142a\u015bciwe podej\u015bcie do soboru opiera\u0107 si\u0119 wi\u0119c musi o \u201ehermeneutyk\u0119 ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d. Zasadnicza teza papie\u017ca (kt\u00f3r\u0105 zreszt\u0105 zawsze w przesz\u0142o\u015bci wyznawa\u0142) g\u0142osi, \u017ce Vaticanum II<\/em> nie stanowi zerwania z Tradycj\u0105, ale jest wyrazem jej uprawnionego rozwoju. Rozw\u00f3j ten mo\u017cemy dostrzec, je\u015bli spojrzymy na sob\u00f3r przez pryzmat \u201ehermeneutyki (interpretacji) ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d.<\/p>\r\n

Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce mo\u017ce to \u015bwiadczy\u0107 o tym, i\u017c Benedykt XVI planuje przywr\u00f3cenie Tradycji w\u0142a\u015bciwego jej miejsca w Ko\u015bciele. Jest to jednak wra\u017cenie b\u0142\u0119dne. Tak, Benedykt XVI og\u0142osi\u0142 motu proprio<\/em> uwalniaj\u0105ce Msz\u0119 trydenck\u0105. By\u0142a to kwestia sprawiedliwo\u015bci i zas\u0142uguje na uznanie; jest to zreszt\u0105 co\u015b, czego mogli\u015bmy si\u0119 po obecnym papie\u017cu spodziewa\u0107, nawet w oparciu o jego wypowiedzi jako kard. Ratzingera. Jednak hermeneutyka ci\u0105g\u0142o\u015bci nie jest oznak\u0105 powrotu Tradycji. Jest raczej kolejn\u0105 pr\u00f3b\u0105 uratowania dziedzictwa Vaticanum II<\/em>.<\/p>\r\n

G\u0142\u00f3wnymi ideami obecnego pontyfikatu nadal pozostaj\u0105 idee II Soboru Watyka\u0144skiego. \u201eHermeneutyka ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d mo\u017ce jedynie prowadzi\u0107 do syntezy Tradycji i Vaticanum II<\/em>, syntezy Tradycji i modernizmu (…).<\/p>\r\n

Na pocz\u0105tek pragn\u0119 skupi\u0107 si\u0119 na jednym aspekcie, kt\u00f3ry dowodzi, \u017ce \u201ehermeneutyka ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d nie jest oznak\u0105 prawdziwego powrotu do Tradycji. Jest nim sam \u00f3w termin. Papie\u017c Benedykt XVI nie pos\u0142uguje si\u0119 w obronie Tradycji tradycyjn\u0105 terminologi\u0105, ale stworzy\u0142 w tym celu ca\u0142kowicie nowe poj\u0119cie. Uczyni\u0142 tak, poniewa\u017c jego stosunek do Tradycji r\u00f3\u017cni si\u0119 od tego, czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza\u0142 przez XX wiek\u00f3w swej historii.<\/p>\r\n

Obecny papie\u017c nigdy nie powiedzia\u0142, \u017ce odpowiedzi\u0105 na kryzys w Ko\u015bciele mog\u0142oby by\u0107 przypomnienie napomnienia papie\u017ca Agatona, by tego, \u201eco raz rozstrzygni\u0119to, ani nie umniejsza\u0107, ani nie zmienia\u0107, ani nie dodawa\u0107, ale wszystko w s\u0142owach i w interpretacji zachowa\u0107 nienaruszone\u201d2<\/a>.<\/p>\r\n

Nigdy te\u017c nie powiedzia\u0142, \u017ce odpowiedzi\u0105 na kryzys mo\u017ce by\u0107 powr\u00f3t do formu\u0142y zawartej w Przysi\u0119dze antymodernistycznej<\/em>:<\/p>\r\n

\r\n

Szczerze przyjmuj\u0119 nauk\u0119 wiary, kt\u00f3r\u0105 Aposto\u0142owie przekazali nam przez Ojc\u00f3w prawowiernych w tym samym sensie i w tym samym zawsze rozumieniu; przeto jako herezj\u0119 ca\u0142kowicie odrzucam zmy\u015blon\u0105 teori\u0119 o ewolucji dogmat\u00f3w, wed\u0142ug kt\u00f3rej dogmaty zmieniaj\u0105 jedno znaczenie na drugie i do tego odmienne od rozumienia, uprzednio istniej\u0105cego w Ko\u015bciele3<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Nie mo\u017ce si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0107 tak\u0105 terminologi\u0105, poniewa\u017c jest sprzeczna z nowym nauczaniem Vaticanum II<\/em>, z nowym nauczaniem o wolno\u015bci religijnej oraz ekumenizmie. Te nowe nauki s\u0105 w spos\u00f3b oczywisty \u201eodmienne od rozumienia, uprzednio istniej\u0105cego w Ko\u015bciele\u201d.<\/p>\r\n

Gdy \u015bw. Pius X walczy\u0142 o zachowanie katolickiej prawdy oraz Tradycji, nie pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 w Przysi\u0119dze antymodernistycznej<\/em> s\u0142ownictwem stworzonym przez siebie samego. U\u017cy\u0142 staro\u017cytnej terminologii Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy odnale\u017a\u0107 w pismach Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, chronion\u0105 w nieomylnych definicjach dogmatycznych; katolik musi w nie wierzy\u0107, je\u015bli pragnie osi\u0105gn\u0105\u0107 \u017cycie wieczne.<\/p>\r\n

Ju\u017c w IV wieku \u015bw. Wincenty z Lerynu wyja\u015bnia\u0142, na czym polega w\u0142a\u015bciwy rozw\u00f3j doktryny katolickiej:<\/p>\r\n

\r\n

Mo\u017ce jednak kto\u015b zapyta: Jak to? Wi\u0119c nie b\u0119dzie w Ko\u015bciele Chrystusowym \u017cadnego post\u0119pu religii? Owszem, powinien by\u0107, i to jak najwi\u0119kszy. (…) Ale ten post\u0119p niech b\u0119dzie naprawd\u0119 post\u0119pem wiary, a nie zmian\u0105. Bo\u0107 przecie istota post\u0119pu na tym polega, \u017ce rzecz jaka\u015b rozrasta si\u0119 w sobie; istota za\u015b zmiany na tym, \u017ce rzecz jaka\u015b przechodzi w zupe\u0142nie inn\u0105. Niech\u017ce wi\u0119c wzrasta i olbrzymie nawet post\u0119py czyni zrozumienie, wiedza, m\u0105dro\u015b\u0107, (…) ale koniecznie w swojej jako\u015bci, to jest w obr\u0119bie tego samego dogmatu, w tym samym duchu, w tym samym znaczeniu4<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Nauczanie \u015bw. Wincentego z Lerynu o Tradycji zosta\u0142o zawarte w dogmatycznych i nieomylnych dokumentach I Soboru Watyka\u0144skiego. Dowodzi to, \u017ce przez ponad 1400 istnia\u0142o w Ko\u015bciele dok\u0142adnie takie samo jej rozumienie.<\/p>\r\n

Vaticanum I<\/em> uczy w spos\u00f3b nieomylny w konstytucji Dei verbum<\/em>:<\/p>\r\n

\r\n

Dlatego zawsze nale\u017cy si\u0119 trzyma\u0107 takiego znaczenia \u015bwi\u0119tych dogmat\u00f3w, jakie raz okre\u015bli\u0142a \u015bwi\u0119ta Matka Ko\u015bci\u00f3\u0142, i nigdy nie wolno od tego znaczenia odst\u0119powa\u0107 pod pozorem i mianem g\u0142\u0119bszego pojmowania.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

I Sob\u00f3r Watyka\u0144ski posuwa si\u0119 nawet do twierdzenia, \u017ce wszelki autentyczny rozw\u00f3j doktryny \u201emusi wzrasta\u0107 (…) tylko w swoim rodzaju, tj. w tej samej nauce, w tym samym znaczeniu i w tej samej my\u015bli\u201d. S\u0105 to dok\u0142adne s\u0142owa \u015bw. Wincentego z Lerynu, niezmienione przez ponad 1400 lat.<\/p>\r\n

Tymi samymi sformu\u0142owaniami pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 \u015bw. Pius X w swej Przysi\u0119dze antymodernistycznej<\/em>:<\/p>\r\n

\r\n

Szczerze przyjmuj\u0119 nauk\u0119 wiary, kt\u00f3r\u0105 Aposto\u0142owie przekazali nam przez Ojc\u00f3w prawowiernych w tym samym sensie i w tym samym zawsze rozumieniu (eodem sensu eodemque sententia<\/em>)5<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Benedykt XVI nigdy nie pos\u0142uguje si\u0119 tak\u0105 terminologi\u0105, nie czyni\u0142 tego r\u00f3wnie\u017c jako kardyna\u0142. Niestety, zar\u00f3wno on sam, jak i bardzo wielu obecnych hierarch\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a nie u\u017cywaj\u0105 jej nawet w\u00f3wczas, gdy twierdz\u0105, \u017ce usi\u0142uj\u0105 zachowa\u0107 Tradycj\u0119 – m\u00f3wi si\u0119 w\u00f3wczas o \u201ewzajemnej integracji\u201d6<\/a> oraz \u201ehermeneutyce ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d.<\/p>\r\n

U\u017cycie tego nowego sformu\u0142owania, w po\u0142\u0105czeniu z oczywistym przywi\u0105zaniem papie\u017ca do nowinek Vaticanum II,<\/em> ekumenizmu i wolno\u015bci religijnej dowodz\u0105, \u017ce niezale\u017cnie od tego, jak bardzo by\u015bmy tego pragn\u0119li, Benedykt XVI nie jest papie\u017cem Tradycji. B\u0119dzie on kontynuowa\u0142 katastrofaln\u0105 polityk\u0119 Vaticanum II<\/em>. By\u0107 mo\u017ce nie b\u0119dzie si\u0119 to odbywa\u0142o w tak spektakularny spos\u00f3b, jak czyni\u0142 to jego bezpo\u015bredni poprzednik. Mo\u017ce b\u0119dzie si\u0119 to odbywa\u0107 w spos\u00f3b nieco bardziej pow\u015bci\u0105gliwy, wyrafinowany i pozornie bardziej tradycyjny. Benedykt XVI b\u0119dzie nawet usi\u0142owa\u0142 zaprowadzi\u0107 wi\u0119cej dyscypliny w pewnych kwestiach, zw\u0142aszcza w dziedzinie liturgii.<\/p>\r\n

Ostatecznie jednak – je\u015bli chodzi o doktryn\u0119 – w dalszym ci\u0105gu b\u0119dzie dominowa\u0107 nowa orientacja, wprowadzona przez Vaticanum II<\/em>. To, w co I Sob\u00f3r Watyka\u0144ski oraz Przysi\u0119ga antymodernistyczna<\/em> nakazuj\u0105 wierzy\u0107 wiar\u0105 katolick\u0105 \u201ew tym samym sensie i w tym samem zawsze rozumieniu\u201d, jakiego Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze si\u0119 trzyma\u0142, nie zostanie ani przypomniane, ani potwierdzone.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c niezale\u017cnie od tego, jak cz\u0119sto b\u0119dziemy s\u0142ysze\u0107 termin \u201ehermeneutyka ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d, niezale\u017cnie od tego, ile razy b\u0119dzie si\u0119 nam m\u00f3wi\u0107, \u017ce Vaticanum II<\/em> nie stanowi zerwania, pozostaje faktem, \u017ce nowe podej\u015bcie do tego, co nazywa si\u0119 obecnie ekumenizmem – a co za tym idzie stanowisko Benedykta XVI w tej kwestii – pozostaje w sprzeczno\u015bci z tradycyjnym Magisterium. Nie mo\u017ce tu by\u0107 mowy o \u017cadnej ci\u0105g\u0142o\u015bci.<\/p>\r\n

Brak ci\u0105g\u0142o\u015bci nauczania Vaticanum II<\/em> z Tradycj\u0105 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zaobserwowa\u0107 na podstawie ostrze\u017ce\u0144 wybitnych teolog\u00f3w, sformu\u0142owanych w latach bezpo\u015brednio po soborze.<\/p>\r\n

Ojciec Hanahoe<\/h4>\r\n

Staraj\u0105c si\u0119 zrozumie\u0107, jak by\u0142a mo\u017cliwa katastrofa Vaticanum II<\/em>, przeczyta\u0142em wiele artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re opublikowano w czasopismach teologicznych z lat 40., 50. i 60. Natkn\u0105\u0142em si\u0119 w\u00f3wczas na publikacje garstki wybitnych teolog\u00f3w, zaledwie garstki – kt\u00f3rzy widzieli jasno kierunek, jaki obrali progresi\u015bci. Ostrzegali, jednak ich ostrze\u017cenia pozosta\u0142y niezauwa\u017cone, a straszliwe konsekwencje, jakie przepowiadali, sta\u0142y si\u0119 ostatecznie rzeczywisto\u015bci\u0105. Trzema najznakomitszymi angloj\u0119zycznymi teologami, kt\u00f3rych prace w\u00f3wczas pozna\u0142em, byli: msgr J\u00f3zef Clifford Fenton, o. Dawid Greenstock oraz o. Edward Hanahoe.<\/p>\r\n

Jak zapewne czytelnicy pami\u0119taj\u0105, msgr Fenton by\u0142 od 1944 do 1963 r. redaktorem \u201eAmerican Ecclesiastical Review\u201d. Drugim z tych teolog\u00f3w by\u0142 o. Dawid Greenstock, mam tu na my\u015bli przede wszystkim dwa jego wybitne artyku\u0142y zawieraj\u0105ce ostrze\u017cenia przed now\u0105 teologi\u0105 oraz nowym ekumenizmem7<\/a>. Trzecim by\u0142 cz\u0142owiek, o kt\u00f3rym by\u0107 mo\u017ce nigdy nie s\u0142yszeli\u015bcie. By\u0142 to kap\u0142an nale\u017c\u0105cy do zgromadzenia Braci Pokutuj\u0105cych – o. Edward F. Hanahoe SA. By\u0142 to wybitny teolog, tomista i ekspert w kwestii ekumenizmu.<\/p>\r\n

Z pewno\u015bci\u0105 nasuwa si\u0119 wam pytanie: jak dobry katolicki kap\u0142an i teolog m\u00f3g\u0142 by\u0107 w latach 50. ekspertem w kwestii ekumenizmu? – Odpowied\u017a brzmi: ot\u00f3\u017c wielu katolik\u00f3w z zainteresowaniem przygl\u0105da\u0142o si\u0119 powstaniu i rozwojowi nowego \u201eruchu na rzecz jedno\u015bci\u201d w\u015br\u00f3d protestant\u00f3w, kt\u00f3ry od lat 20. do 50. XX wieku zyska\u0142 znacznie na popularno\u015bci i \u017cywotno\u015bci. To w\u00f3wczas powsta\u0142y \u015awiatowa Rada Ko\u015bcio\u0142\u00f3w oraz inne organizacje ekumeniczne.<\/p>\r\n

W\u0142a\u015bnie w tym okresie Pius XI og\u0142osi\u0142 encyklik\u0119 Mortalium animos<\/em> (1928) o popieraniu prawdziwej jedno\u015bci religii, w kt\u00f3rej s\u0142usznie podkre\u015bla\u0142, \u017ce jest tylko jedna droga do jedno\u015bci chrze\u015bcijan, \u017ce protestanci musz\u0105 porzuci\u0107 swe fa\u0142szywe idee i powr\u00f3ci\u0107 do jedynego prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a za\u0142o\u017conego przez Zbawiciela – do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/p>\r\n

Podobnie Pius XII og\u0142osi\u0142 w 1949 r. instrukcj\u0119 o ruchu ekumenicznym, zalecaj\u0105c\u0105 daleko posuni\u0119t\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 oraz przypominaj\u0105c\u0105, \u017ce jedyn\u0105 drog\u0105 do jedno\u015bci chrze\u015bcijan jest powr\u00f3t niekatolik\u00f3w do jedynego prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego. \u0179aden z tych dokument\u00f3w nie zosta\u0142 wspomniany, nawet w przypisach, w dekrecie o ekumenizmie og\u0142oszonym podczas II Soboru Watyka\u0144skiego (widzimy wi\u0119c, \u017ce Vaticanum II<\/em> stanowi zerwanie z przesz\u0142o\u015bci\u0105, poniewa\u017c ignoruje dwa najwa\u017cniejsze dokumenty papieskie dotycz\u0105ce ekumenizmu I po\u0142owy XX wieku).<\/p>\r\n

W dekadach poprzedzaj\u0105cych sob\u00f3r wielu katolik\u00f3w interesowa\u0142o si\u0119 tym nowym ruchem na rzecz jedno\u015bci, istnia\u0142o te\u017c ca\u0142kiem sporo literatury na ten temat – bardziej i mniej solidnej. O. Edward Hanahoe by\u0142 w tej kwestii prawdziwym ekspertem. Jego erudycja znalaz\u0142a wyraz zw\u0142aszcza w dwucz\u0119\u015bciowym artykule opublikowanym pod koniec 1962 r. w \u201eAmerican Ecclesiastical Review\u201d pod tytu\u0142em Eklezjologia i ekumenizm<\/em>. Jest to wspania\u0142y tekst, poniewa\u017c zbija te same ekumeniczne b\u0142\u0119dy, kt\u00f3re wyp\u0142yn\u0119\u0142y p\u00f3\u017aniej podczas II Soboru Watyka\u0144skiego i kt\u00f3re po dzi\u015b dzie\u0144 s\u0105 rozpowszechnione w\u015br\u00f3d przedstawicieli katolickiej hierarchii na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\r\n

Gdyby podczas Vaticanum II<\/em> wys\u0142uchiwano uwag realistycznie patrz\u0105cych na \u015bwiat teolog\u00f3w tomistycznych w rodzaju o. Hanahoe, nie mieliby\u015bmy posoborowego chaosu, jakiego \u015bwiadkami jeste\u015bmy od ponad 40 lat. Zasady o. Hanahoe s\u0105 tak solidne, tak wszechstronne, \u017ce gdyby si\u0119 ich trzymano, nie mieliby\u015bmy obecnie tego rodzaju ekumenizmu, kt\u00f3rego \u015bwiadkami jeste\u015bmy od czasu soboru; nie mieliby\u015bmy \u201enowej definicji Ko\u015bcio\u0142a\u201d i nowej Mszy, podobnie jak i niezliczonych innych aberracji. (…)<\/p>\r\n

Eklezjologia i ekumenizm<\/h4>\r\n

O. Hanahoe rozpoczyna sw\u00f3j artyku\u0142 z 1962 r. uwagami na temat ruchu ekumenicznego w og\u00f3lno\u015bci. By\u0142 to w\u00f3wczas wielki temat, nowo\u015b\u0107 – co\u015b, czego nigdy dot\u0105d nie widziano: protestanci wszystkich denominacji bior\u0105cy udzia\u0142 w ruchu na rzecz jedno\u015bci.<\/p>\r\n

Poniek\u0105d, z protestanckiego punktu widzenia, by\u0142 to rozw\u00f3j pozytywny, gdy\u017c w ten spos\u00f3b r\u00f3\u017cne protestanckie wsp\u00f3lnoty po\u015brednio uznawa\u0142y, \u017ce nie posiadaj\u0105 pe\u0142ni jedno\u015bci, kt\u00f3rej pragn\u0105\u0142 dla swego Ko\u015bcio\u0142a Chrystus. Samo istnienie ruchu ekumenicznego w\u015br\u00f3d protestant\u00f3w jest w istocie deklaracj\u0105, \u017ce owe protestanckie denominacje wykazuj\u0105 braki i \u017ce je\u015bli maj\u0105 odnale\u017a\u0107 pe\u0142ni\u0119 prawdy, to musz\u0105 jej szuka\u0107 poza sob\u0105.<\/p>\r\n

Jest to jeden z g\u0142\u00f3wnych powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nigdy nie zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142ania \u015awiatowej Rady Ko\u015bcio\u0142\u00f3w ani protestanckiego ruchu ekumenicznego. Jak przypomnia\u0142 Benedykt XV w 1919 r., Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy ju\u017c jest jeden, ju\u017c teraz posiada jedno\u015b\u0107, kt\u00f3rej pragn\u0105\u0142 dla swych uczni\u00f3w Chrystus. Nie mo\u017ce bra\u0107 udzia\u0142u w tych ekumenicznych zgromadzeniach, poniewa\u017c mog\u0142oby to stworzy\u0107 fa\u0142szywe wra\u017cenie, \u017ce poszukuje jedno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 ju\u017c przecie\u017c posiada8<\/a>.<\/p>\r\n

O. Hanahoe m\u00f3wi o rosn\u0105cej liczbie ksi\u0105\u017cek i artyku\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych ekumenizmu. Jak zauwa\u017ca, stwarza to wra\u017cenie \u201ewielkiej energii, zrodzonej przez entuzjazm i wzajemne zrozumienie\u201d9<\/a>. Cho\u0107 przyznaje, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesny ekumenizm ma korzenie protestanckie, natychmiast podaje jedyn\u0105 definicj\u0119 ekumenizmu, jak\u0105 katolik mo\u017ce zaakceptowa\u0107: \u201eprzedsi\u0119wzi\u0119cie maj\u0105ce na celu pojednanie dysydent\u00f3w z Ko\u015bcio\u0142em\u201d10<\/a>.<\/p>\r\n

Jednym z pierwszych problem\u00f3w, jakie dostrzega o. Hanahoe, jest to, \u017ce ekumenizm nie spe\u0142nia kryteri\u00f3w odr\u0119bnej dyscypliny naukowej. To, co mo\u017cna by nazwa\u0107 \u201edoktryn\u0105\u201d i \u201epraktyk\u0105\u201d ekumenizmu, nie zosta\u0142o jeszcze skrystalizowane. \u201eW obecnym czasie – pisze – stanowi on chaotyczny zbi\u00f3r osobistych inicjatyw, idei i wiadomo\u015bci z w\u0142asnym j\u0119zykiem, zawieraj\u0105cym specjalne wyra\u017cenia i terminologi\u0119\u201d11<\/a>.<\/p>\r\n

Wskazuje te\u017c na fakt, \u017ce instrukcja Piusa XII z 1949 r. wyra\u017anie dostrzega\u0142a chaos poj\u0119ciowy w ruchu ekumenicznym. Przestrzega\u0142a, \u017ce owe inicjatywy ekumeniczne nie zawsze opieraj\u0105 si\u0119 na zdrowych zasadach, a nawet w\u00f3wczas, gdy tak jest, do\u015bwiadczenie pokazuje, \u017ce nie ustrzeg\u0142y si\u0119 one nios\u0105cych pewne zagro\u017cenia konsekwencji12<\/a>.<\/p>\r\n

Spostrze\u017cenia o. Hanahoe wykazuj\u0105 podobie\u0144stwa do tego, co pisa\u0142 msgr Fenton. O. Hanahoe r\u00f3wnie\u017c niepokoi\u0142 si\u0119 zagro\u017ceniami, jakie te fa\u0142szywe idee stanowi\u0142y dla formacji kleryk\u00f3w w seminariach. Ekumenizm budzi\u0142 wiele optymizmu i euforii w \u015brodowiskach katolickich. By\u0142o to niebezpiecze\u0144stwo, kt\u00f3re o. Hanahoe s\u0142usznie nazywa\u0142 \u201eentuzjazmem i brakiem do\u015bwiadczenia w\u0142a\u015bciwym dla m\u0142odo\u015bci\u201d. M\u0142odzi ludzie w seminariach b\u0119d\u0105 si\u0119 fascynowa\u0107 tymi nowinkami, kt\u00f3re mog\u0105 \u0142atwo zaw\u0142adn\u0105\u0107 ich wyobra\u017ani\u0105. Je\u015bli seminarzy\u015bci nie naucz\u0105 si\u0119 dokonywa\u0107 w\u0142a\u015bciwego os\u0105du, nowe idee b\u0119d\u0105 wywiera\u0107 szkodliwy wp\u0142yw na ich formacj\u0119 – a w konsekwencji mog\u0105 doprowadzi\u0107 do upo\u015bledzenia ca\u0142ego ich kap\u0142a\u0144skiego \u017cycia. (Wystarczy rozejrze\u0107 si\u0119 doko\u0142a. Ludzie, kt\u00f3rzy obecnie zajmuj\u0105 wy\u017csze stanowiska w Ko\u015bciele, byli seminarzystami w czasie, gdy o. Hanahoe wyg\u0142asza\u0142 t\u0119 przestrog\u0119.)<\/p>\r\n

O. Hanahoe z wielk\u0105 przenikliwo\u015bci\u0105 przedstawi\u0142 katolickie zasady dotycz\u0105ce tego, jak katolik powinien postrzega\u0107 ekumenizm, oraz podkre\u015bli\u0142, \u017ce to eklezjologia musi rz\u0105dzi\u0107 ekumenizmem, a nie odwrotnie – jest to zasada, do kt\u00f3rej b\u0119dziemy si\u0119 cz\u0119sto odwo\u0142ywa\u0107 podczas tego wyk\u0142adu.<\/p>\r\n

W\u0142a\u015bciwe rozumienie ekumenizmu przedstawi\u0142 w oparciu o pi\u0119\u0107 punkt\u00f3w:<\/p>\r\n

    \r\n
  1. Kwestia \u017ar\u00f3de\u0142<\/li>\r\n
  2. Kwestia priorytetu<\/li>\r\n
  3. Kwestia metody<\/li>\r\n
  4. Kwestia zasad<\/li>\r\n
  5. Kwestia rozwoju<\/li>\r\n<\/ol>\r\n

    Mo\u017ce to brzmie\u0107 nieco skomplikowanie, w istocie jednak jest bardzo proste. Jak zobaczycie, wszystko, co m\u00f3wi, odwo\u0142uje si\u0119 do naszego sensus catholicus<\/em> (\u2018zmys\u0142u katolickiego\u2019) oraz zdrowego rozs\u0105dku.<\/p>\r\n

    Kwestia \u017ar\u00f3de\u0142<\/h4>\r\n

    Co traktujemy jako ostateczne kryterium nauczania dotycz\u0105cego \u201ekatolickiego ekumenizmu\u201d? Odpowied\u017a o. Hanahoe jest prosta. Opieraj\u0105c si\u0119 na s\u0142owach Piusa XII, wyja\u015bnia on, \u017ce Magisterium Ko\u015bcio\u0142a – to, czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze naucza\u0142 na przestrzeni wiek\u00f3w – musi stanowi\u0107 \u201ebli\u017csze13<\/a> i powszechne kryterium prawdy w kwestii wiary i moralno\u015bci\u201d14<\/a>. Zauwa\u017ca, \u017ce skoro Magisterium wypowiada si\u0119 w danej kwestii, anga\u017cuj\u0105c sw\u00f3j autorytet – a ja dodam w tym miejscu, \u017ce mo\u017ce to mie\u0107 miejsce jedynie w\u00f3wczas, gdy potwierdza to, czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze naucza\u0142 – w\u00f3wczas \u201enie wolno ju\u017c uwa\u017ca\u0107 tej kwestii za rzecz podlegaj\u0105c\u0105 swobodnej dyskusji teolog\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

    O. Hanahoe odnosi to w spos\u00f3b bezpo\u015bredni do ruchu ekumenicznego. Przytacza instrukcj\u0119 z 1949 r.:<\/p>\r\n

    \r\n

    Biskupi nie pozwol\u0105 na spos\u00f3b wyra\u017cania si\u0119 (…) rodz\u0105cy zwodnicze nadzieje, kt\u00f3re nigdy nie mog\u0105 zosta\u0107 spe\u0142nione. By\u0142oby takim na przyk\u0142ad twierdzenie, \u017ce to, czego naucza si\u0119 w encyklikach papie\u017cy rzymskich o powrocie dysydent\u00f3w do Ko\u015bcio\u0142a albo o Mistycznym Ciele Chrystusa, nie musi by\u0107 brane tak rygorystycznie15<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

    Widzimy wi\u0119c, \u017ce \u015awi\u0119te Oficjum ju\u017c w 1949 r. wypowiada\u0142o si\u0119 w oparciu o pewne do\u015bwiadczenia, \u017ce musia\u0142o odpowiada\u0107 na zarzuty wsp\u00f3\u0142czesnych teolog\u00f3w, twierdz\u0105cych, \u017ce mo\u017cemy wypracowa\u0107 jaki\u015b nowy rodzaj jedno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej, nie wymagaj\u0105c od protestant\u00f3w, by nawr\u00f3cili si\u0119 do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/p>\r\n

    Tak wi\u0119c kard. Walter Kasper – kt\u00f3ry w 2001 r. zosta\u0142 przewodnicz\u0105cym Papieskiej Rady ds. Popierania Jedno\u015bci Chrze\u015bcijan – kpi\u0142 otwarcie z instrukcji z 1949 r., gdy m\u00f3wi\u0142:<\/p>\r\n

    \r\n

    (…) obecnie nie rozumiemy ju\u017c ekumenizmu w sensie powrotu, przez kt\u00f3ry inni byliby \u201enawracani\u201d i powracali do bycia \u201ekatolikami\u201d. II Sob\u00f3r Watyka\u0144ski kategorycznie porzuci\u0142 takie podej\u015bcie16<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

    Stanowi to ra\u017c\u0105c\u0105 sprzeczno\u015b\u0107 z ostrze\u017ceniem zawartym w instrukcji Piusa XII z 1949 r. Kard. Kasper powiedzia\u0142 to w 2001 r. – i mimo to pozwolono mu zachowa\u0107 stanowisko przedstawiciela papie\u017ca ds. kontakt\u00f3w z protestantami przez ostatnie cztery lata pontyfikatu Jana Paw\u0142a II oraz przez ponad trzy lata pontyfikatu Benedykta XVI. Nawet Robert McAffee Brown, protestancki obserwator na II Soborze Watyka\u0144skim, z uznaniem zauwa\u017cy\u0142, \u017ce sob\u00f3r \u201enigdy nie wspomina o konieczno\u015bci powrotu protestant\u00f3w do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego jako czym\u015b koniecznym dla ich zbawienia\u201d. W swej ksi\u0105\u017cce Ecumenical Revolution<\/em> (1967) tak chwali\u0142 dekret o ekumenizmie:<\/p>\r\n

    \r\n

    Dokument ten wyja\u015bnia, jak wielk\u0105 innowacj\u0105 jest nowe stanowisko [Ko\u015bcio\u0142a]. Nie m\u00f3wi si\u0119 ju\u017c o \u201eschizmatykach i heretykach\u201d, ale o \u201ebraciach od\u0142\u0105czonych\u201d. Nie ma ju\u017c monarszego nakazu, by dysydenci powr\u00f3cili w pokucie do Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry sam nie musi czyni\u0107 pokuty; zamiast tego jest uznanie, \u017ce obie strony ponosz\u0105 win\u0119 za grzech podzia\u0142u i musz\u0105 wyci\u0105gn\u0105\u0107 do siebie r\u0119ce w ge\u015bcie pokuty. Protestanci nie s\u0105 ju\u017c lekcewa\u017ceni jako \u201esekta\u201d (…) uznaje si\u0119, \u017ce w obr\u0119bie ich \u017cycia wsp\u00f3lnotowego odnale\u017a\u0107 mo\u017cna w pewnej mierze \u201erzeczywisto\u015b\u0107 ko\u015bcieln\u0105\u201d17<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

    \u015awiadectwo McAffee Browna posiada wielkie znaczenie, poniewa\u017c ma on zdecydowanie negatywny stosunek do encykliki Mortalium animos<\/em> Piusa XI oraz instrukcji z 1949 r.18<\/a>, z uznaniem wypowiada si\u0119 natomiast o dokumentach Vaticanum II<\/em> jako niepozostaj\u0105cych w ci\u0105g\u0142o\u015bci z dotychczasowym Magisterium Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

    Odpowiadaj\u0105c wi\u0119c raz jeszcze na pytanie o \u017ar\u00f3d\u0142a: podstaw\u0105 naszego os\u0105du, kryterium oceny wszelkich inicjatyw ekumenicznych musi by\u0107 niezmienne nauczanie Ko\u015bcio\u0142a. To, czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze naucza\u0142 na przestrzeni wiek\u00f3w, musi stanowi\u0107 \u201ebli\u017csze i powszechne kryterium prawdy w kwestii wiary oraz moralno\u015bci\u201d. Jak widzimy z wypowiedzi kard. Kaspera oraz protestanta Roberta McAffee Browna, kt\u00f3ry wychwala\u0142 ekumenizm soboru, nowa soborowa orientacja nie spe\u0142nia tego pierwszego kryterium.<\/p>\r\n

    Kwestia priorytetu<\/h4>\r\n

    W tym miejscu dochodzimy do g\u0142\u00f3wnej zasady: priorytetu eklezjologii wzgl\u0119dem ekumenizmu. Jest to j\u0105dro tezy o. Hanahoe. Dowodem na to jest ju\u017c sam fakt, \u017ce zatytu\u0142owa\u0142 sw\u00f3j esej Eklezjologia i ekumenizm<\/em>.<\/p>\r\n

    Wszyscy wiemy, czym jest eklezjologia. Nazwa ta pochodzi od s\u0142owa Ecclesia<\/em>, co po \u0142acinie oznacza Ko\u015bci\u00f3\u0142. Eklezjologia jest katolick\u0105 nauk\u0105 o tym, co konstytuuje Ko\u015bci\u00f3\u0142. Jest tym, czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza sam o sobie.<\/p>\r\n

    Nauka o Ko\u015bciele jest ca\u0142kiem prosta. Mo\u017cna j\u0105 znale\u017a\u0107 w definicji Ko\u015bcio\u0142a jako spo\u0142eczno\u015bci doskona\u0142ej.<\/p>\r\n

    \u015aw. Robert Bellarmin stworzy\u0142 najpowszechniej u\u017cywan\u0105 definicj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a:<\/p>\r\n

    \r\n

    spo\u0142eczno\u015b\u0107 ludzi zjednoczonych wyznawaniem tej samej wiary chrze\u015bcija\u0144skiej, w jedno\u015bci tych samych sakrament\u00f3w, pod zwierzchnictwem prawowitych pasterzy, a zw\u0142aszcza Wikariusza Chrystusa na ziemi, papie\u017ca rzymskiego19<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

    Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy jest jeden, a nie z\u0142o\u017cony z cz\u0142onk\u00f3w r\u00f3\u017cnych denominacji wyznaj\u0105cych r\u00f3\u017cne doktryny. Poza Ko\u015bcio\u0142em katolickim nie ma zbawienia, jak to zosta\u0142o sformu\u0142owane trzykrotnie przez nieomylne Magisterium, zw\u0142aszcza na Soborze Florenckim20<\/a>.<\/p>\r\n

    Katechizm Soboru Trydenckiego, wierny tym prawdom, naucza, \u017ce \u201eniewierni, heretycy, schizmatycy i ekskomunikowani (…) wy\u0142\u0105czeni s\u0105 z granic Ko\u015bcio\u0142a\u201d. Innymi s\u0142owy: protestanci, \u017cydzi, muzu\u0142manie, hindui\u015bci, buddy\u015bci itd. nie s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, b\u0119d\u0105cego Kr\u00f3lestwem Boga na ziemi.<\/p>\r\n

    Oznacza to, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy istnieje wy\u0142\u0105cznie w Ko\u015bciele katolickim. Pius XII g\u0142osi\u0142 t\u0119 nauk\u0119 dwukrotnie na przestrzeni siedmiu lat. W encyklice Mystici corporis<\/em> Christi<\/em> (1943) naucza\u0142, \u017ce \u201eprawdziwym Ko\u015bcio\u0142em Jezusa Chrystusa (…) jest jeden, \u015bwi\u0119ty, katolicki i apostolski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Rzymski\u201d21<\/a>. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy nie jest z\u0142o\u017cony z Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i innych \u201echrze\u015bcija\u0144skich\u201d denominacji.<\/p>\r\n

    Papie\u017c powt\u00f3rzy\u0142 t\u0119 nauk\u0119 w encyklice Humani generis<\/em> (1950): \u201eMistyczne Cia\u0142o Chrystusowe i Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki s\u0105 jednym i tym samym\u201d. W tym samym paragrafie Pius XII skar\u017cy\u0142 si\u0119 na tych, kt\u00f3rzy \u201esprowadzaj\u0105 do czczej formu\u0142y konieczno\u015b\u0107 przynale\u017cenia do prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a, aby mo\u017cna by\u0142o zbawienie osi\u0105gn\u0105\u0107\u201d22<\/a>. Takie w\u0142a\u015bnie s\u0105 kluczowe za\u0142o\u017cenia katolickiej eklezjologii.<\/p>\r\n

    O. Hanahoe, pisz\u0105c o katolikach oraz ruchu ekumenicznym, porusza kwesti\u0119 priorytetu: co powinno otrzyma\u0107 pierwsze\u0144stwo? Czy eklezjologia, czyli prawdziwa katolicka definicja tego, co konstytuuje Ko\u015bci\u00f3\u0142 – czy te\u017c elastyczna doktryna ekumenizmu? Jak podkre\u015bla, to katolicka eklezjologia rz\u0105dzi\u0107 musi ekumenizmem, a nie odwrotnie.<\/p>\r\n

    W \u015bwietle tego w\u0142a\u015bciwego porz\u0105dku, podporz\u0105dkowuj\u0105cego ekumenizm prawdziwej katolickiej eklezjologii, o. Hanahoe ponownie cytuje instrukcj\u0119 z 1949 r. \u015awi\u0119te Oficjum naucza\u0142o w\u00f3wczas:<\/p>\r\n

    \r\n

    [Biskupi] powinni roztropnie nadzorowa\u0107 i kierowa\u0107 ni\u0105 [dzia\u0142alno\u015bci\u0105 ekumeniczn\u0105] w dwojakim celu: by pom\u00f3c tym, kt\u00f3rzy poszukuj\u0105 prawdy i prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a, oraz by chroni\u0107 wiernych przed zagro\u017ceniami, kt\u00f3re \u0142atwo mog\u0142yby si\u0119 zrodzi\u0107 z tendencji tego ruchu23<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

    Tak wi\u0119c celem wszelkiej dzia\u0142alno\u015bci ekumenicznej jest prowadzenie niekatolik\u00f3w do nawr\u00f3cenia do jedynego prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a, pomoc tym, kt\u00f3rzy poszukuj\u0105 prawdy i prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a, oraz obrona wiernych przed zagro\u017ceniami, kt\u00f3re \u0142atwo mog\u0105 wynikn\u0105\u0107 z tendencji ruchu ekumenicznego. \u015awi\u0119te Oficjum bezb\u0142\u0119dnie rozpozna\u0142o wi\u0119c r\u00f3\u017cnorakie niebezpiecze\u0144stwa tkwi\u0105ce w za\u0142o\u017ceniach ruchu ekumenicznego. (…)<\/p>\r\n

    O. Hanahoe przytacza te\u017c opini\u0119 \u015bw. Tomasza z Akwinu w tej kwestii. \u015aw. Tomasz naucza, \u017ce zasady rz\u0105dz\u0105ce wszystkimi rzeczami istniej\u0105cymi dla konkretnego celu musz\u0105 by\u0107 zdeterminowane przez ten w\u0142a\u015bnie cel. Na przyk\u0142ad: jaki jest cel medycyny? Powr\u00f3t chorego do zdrowia. Sztuka farmacji powinna wi\u0119c s\u0142u\u017cy\u0107 temu w\u0142a\u015bnie celowi. Nadrz\u0119dna wobec niej nauka medyczna musi rz\u0105dzi\u0107 i kierowa\u0107 podrz\u0119dn\u0105 sztuk\u0119 farmacji ku jej w\u0142a\u015bciwemu celowi: przywr\u00f3ceniu choremu zdrowia. Farmacja nie powina rz\u0105dzi\u0107 medycyn\u0105 – to medycyna ma rz\u0105dzi\u0107 farmacj\u0105.<\/p>\r\n

    Podobnie, m\u00f3wi o. Hanahoe, katolicka eklezjologia musi determinowa\u0107 cel ekumenizmu. Prawdziwa katolicka eklezjologia determinuje zasady oraz bada prawomocno\u015b\u0107 teorii i procedur, kt\u00f3rych nale\u017cy przestrzega\u0107 w dzia\u0142alno\u015bci ekumenicznej. Zatem ekumenizm jest podrz\u0119dny w stosunku do katolickiej eklezjologii, a nie na odwr\u00f3t.<\/p>\r\n

    Niebezpiecze\u0144stwo polega na tym, \u017ce protestancki ekumenizm funkcjonuje wedle innej koncepcji Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego, czyli wedle eklezjologii protestanckiej. (…) Protestantom obca jest idea jednego prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a, nigdy wi\u0119c nie b\u0119d\u0105 mieli konkretnego wyobra\u017cenia, jak mia\u0142aby wygl\u0105da\u0107 ostateczna jedno\u015b\u0107 chrze\u015bcijan. Tak naprawd\u0119 nie posiadaj\u0105 wi\u0119c konkretnego rozumienia celu, dla kt\u00f3rego pracuj\u0105.<\/p>\r\n

    O. Hanahoe ostrzega\u0142, \u017ce katolicy \u0142atwo mog\u0105 zarazi\u0107 si\u0119 protestanckim rozumieniem ekumenizmu. Jednym z przejaw\u00f3w takiego stanu rzeczy jest sytuacja, gdy katolik zaczyna si\u0119 kierowa\u0107 w d\u0105\u017ceniu do jakiej\u015b bli\u017cej nieokre\u015blonej jedno\u015bci ekumenicznej tym, co jest aprobowane lub odrzucane przez protestant\u00f3w. \u00ce\u00a9<\/span><\/strong><\/p>\r\n

    Jan Vennari<\/em><\/strong><\/p>\r\n

    \u00a0<\/h3>\r\n
    \r\n

    Przypisy:<\/h4>\r\n
      \r\n
    1. Mowa Benedykta XVI do Kurii Rzymskiej z okazji \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia, 22 grudnia 2005, dost\u0119pna na stronie internetowej http:\/\/www.vatican.va.<\/li>\r\n
    2. Grzegorz XVI, encyklika Mirari vos.<\/em><\/li>\r\n
    3. Przysi\u0119ga antymodernistyczna<\/em>, 1920.<\/li>\r\n
    4. E. Hanahoe, Eklezjologia i ekumenizm<\/em>, [w:] \u201eAmerican Ecclesiatical Review\u201d, listopad 1962, s. 328.<\/li>\r\n
    5. I Sob\u00f3r Watyka\u0144ski, konstytucja Dei Filius<\/em>.<\/li>\r\n
    6. Nowe poj\u0119cia w rodzaju \u201ewzajemna integracja\u201d oraz \u201eubogacanie wiary\u201d by\u0142y kluczowymi ideami pontyfikatu Jana Paw\u0142a II. Zob.: J. Dormann, John Paul II\u2019s Theological Journey to the Prayer Meeting of Religions In Assisi<\/em>, cz. 2.<\/li>\r\n
    7. D. Greenstock, Thomism and the New Theology<\/em>\u201d, [w:] \u201eThe Thomist\u201d, pa\u017adziernik 1959, oraz: Unity: Special Problems, Dogmatic and Moral<\/em> (za: Vatican II: The Theological Dimension<\/em>), [w:] \u201eThe Thomist\u201d, 1963.<\/li>\r\n
    8. Has\u0142o \u201eRuch ekumeniczny\u201d, Catholic Encyclopedia for School and Home<\/em>, t. 3. s. 670.<\/li>\r\n
    9. E. Hanahoe, Eklezjologia i ekumenizm<\/em>, [w:] \u201eAmerican Ecclesiatical Review\u201d, listopad 1962, s. 226.<\/li>\r\n
    10. Ibidem<\/em>, s. 227.<\/li>\r\n
    11. Ibidem<\/em>.<\/li>\r\n
    12. Ibidem<\/em>, s. 228.<\/li>\r\n
    13. \u201eBli\u017csze\u201d w sensie tomistycznym, czyli bezpo\u015brednie; dalszym (\u017ar\u00f3d\u0142owym) kryterium jest objawienie Bo\u017ce. Podobnie bli\u017csz\u0105 norm\u0105 moralno\u015bci jest sumienie, a dalsz\u0105 – prawo Bo\u017ce (przypis red. Zawsze wierni).<\/li>\r\n
    14. Ibidem<\/em>, s. 239.<\/li>\r\n
    15. Ibidem<\/em>, s. 230.<\/li>\r\n
    16. \u201eAdisti\u201d, 26 II 2001.<\/li>\r\n
    17. R. McAffee Brown, The Ecumenical Movement<\/em>, s. 67-68.<\/li>\r\n
    18. McAffee Brown nie cierpia\u0142 Mortalium animos<\/em>, a cho\u0107 instrukcja z 1949 r. by\u0142a nieco \u0142agodniejsza w tonie, okre\u015bla\u0142 j\u0105 r\u00f3wnie\u017c jako \u201erygorystyczn\u0105 i ograniczon\u0105\u201d.<\/li>\r\n
    19. De controversiis Christianae fidei adversus huis temporis haereticos<\/em>, t. 1; Quartae controversia generalis Liber tertius, De Ecclesia Militante<\/em>.<\/li>\r\n
    20. Sob\u00f3r Florencki zdefiniowa\u0142 w spos\u00f3b nieomylny, \u017ce \u201epoganie, \u017cydzi, heretycy i schizmatycy\u201d znajduj\u0105 si\u0119 poza Ko\u015bcio\u0142em katolickim i \u201enie mog\u0105 by\u0107 uczestnikami \u017cycia wiecznego\u201d, chyba \u017ce si\u0119 przed \u015bmierci\u0105 przy\u0142\u0105cz\u0105 do jedynego prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a Jezusa Chrystusa, Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Eugeniusz IV, bulla Cantate Domino<\/em>, 4 lutego 1442.<\/li>\r\n
    21. Pius XII, encyklika Mystici corporis<\/em>, 13.<\/li>\r\n
    22. Pius XII encyklika Humani generis<\/em>, 27.<\/li>\r\n
    23. E. Hanahoe, Eklezjologia i ekumenizm<\/em>, s. 230.<\/li>\r\n<\/ol><\/blockquote>\r\n

      Za: Zawsze Wierni, nr 5\/2009 (120)<\/a><\/p>\r\n

      \u00a0<\/h4>\r\n

      Problemy \u201ehermeneutyki ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d (cz. II)<\/h2>\r\n

      \u015awi\u0119te Oficjum ostrzega\u0142o w 1949 r.:<\/p>\r\n

      \r\n

      Musz\u0105 si\u0119 oni wystrzega\u0107 tego, co nazywa si\u0119 obecnie \u00abirenizmem\u00bb w kwestii zasad katolickich, czy to dogmat\u00f3w, czy prawd z nimi zwi\u0105zanych, w procesie bada\u0144 por\u00f3wnawczych, jak r\u00f3wnie\u017c z\u0142udnego pragnienia osi\u0105gni\u0119cia pewnego post\u0119pu, asymilacji i zbli\u017cenia pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi wyznaniami, redukuj\u0105cego i dostosowuj\u0105cego te prawdy do heterodoksyjnego nauczania [w taki spos\u00f3b], \u017ce zagra\u017ca\u0142oby to czysto\u015bci doktryny katolickiej lub te\u017c przes\u0142ania\u0142o jej prawdziwe znaczenie.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Jak wyja\u015bnia o. Hanahoe, nie dosz\u0142oby do tych wszystkich aberracji, gdyby przestrzegano wspomnianej wy\u017cej zasady priorytetu: to katolicka eklezjologia musi rz\u0105dzi\u0107 ekumenizmem, a nie na odwr\u00f3t.<\/p>\r\n

      Przyjrzyjmy si\u0119 teraz, w jaki spos\u00f3b II Sob\u00f3r Watyka\u0144ski odszed\u0142 od tego priorytetu.<\/p>\r\n

      Po pierwsze wiemy, \u017ce Jan XXIII chcia\u0142, by dokumenty Vaticanum II<\/em> mia\u0142y wymiar ekumeniczny1<\/a>. Dlatego w\u0142a\u015bnie modernistyczni autorzy projekt\u00f3w tekst\u00f3w soborowych nie chcieli u\u017cy\u0107 przytoczonej wy\u017cej definicji Ko\u015bcio\u0142a autorstwa \u015bw. Roberta Bellarmina. Jak pisa\u0142 w 1966 r. ks. J\u00f3zef Ratzinger – przyznaj\u0105c racj\u0119 liberalnym teologom – definicja Bellarmina by\u0142a zbyt w\u0105ska (wyra\u017ca\u0142 nawet ubolewanie, \u017ce termin \u201ecz\u0142onkowie\u201d Ko\u015bcio\u0142a m\u00f3g\u0142by odnosi\u0107 si\u0119 w takim przypadku jedynie do katolik\u00f3w)2<\/a>. Sob\u00f3r nie potwierdzi\u0142 wi\u0119c prawdziwej definicji Ko\u015bcio\u0142a, poniewa\u017c nie pasowa\u0142a do nowego, ekumenicznego programu.<\/p>\r\n

      Z czym wi\u0119c mamy do czynienia? Z odwrotno\u015bci\u0105 tego, czego domaga\u0142 si\u0119 o. Hanahoe! Widzimy, \u017ce ekumenizm zacz\u0105\u0142 rz\u0105dzi\u0107 eklezjologi\u0105.<\/p>\r\n

      To samo mo\u017cemy dostrzec w nowej definicji Ko\u015bcio\u0142a, zawartej w Lumen gentium<\/em> \u00a7 8. Autorzy dokument\u00f3w soborowych nie powt\u00f3rzyli bowiem definicji Piusa XII, kt\u00f3ry pisa\u0142, \u017ce Ko\u015bcio\u0142em Chrystusowym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki (tak napisano w pierwotnym schemacie autorstwa kard. Ottavianiego), u\u017cyli natomiast sformu\u0142owania, \u017ce \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy trwa w Ko\u015bciele katolickim\u201d, co wywo\u0142a\u0142o wiele zamieszania, poniewa\u017c implikowa\u0142o, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy jest w istocie czym\u015b szerszym ni\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki i w jaki\u015b spos\u00f3b obejmuje inne denominacje.<\/p>\r\n

      Istot\u0119 nowej definicji doskonale odda\u0142 o. Edward Schillebeeckx OP, kt\u00f3ry wywar\u0142 znacz\u0105cy wp\u0142yw na kierunek prac soboru. Jak pisa\u0142: \u201ePodczas II Soboru Watyka\u0144skiego Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki oficjalnie zrzek\u0142 si\u0119 monopolu na religi\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105\u201d3<\/a>.<\/p>\r\n

      Podobnie jezuita Avery Dulles, w 2001 r. wyniesiony do godno\u015bci kardynalskiej przez Jana Paw\u0142a II, pisa\u0142:<\/p>\r\n

      \r\n

      Ko\u015bci\u00f3\u0142 Jezusa Chrystusa nie jest identyczny wy\u0142\u0105cznie z Ko\u015bcio\u0142em katolickim. Rzeczywi\u015bcie wydaje si\u0119 on trwa\u0107 w rzymskim katolicyzmie, jest jednak r\u00f3wnie\u017c obecny na r\u00f3\u017cny spos\u00f3b i w r\u00f3\u017cnym stopniu w innych wsp\u00f3lnotach chrze\u015bcija\u0144skich w takim zakresie, w jakim wierne s\u0105 one temu, co zapocz\u0105tkowa\u0142 B\u00f3g w Jezusie i pos\u0142uszne natchnieniom Ducha Chrystusowego4<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Widzimy wi\u0119c, jak prorocze by\u0142y s\u0142owa o. Hanahoe. Jeszcze przed rozpocz\u0119ciem soboru powiedzia\u0142, \u017ce katolicka eklezjologia powinna rz\u0105dzi\u0107 ekumenizmem, a nie odwrotnie, inaczej sko\u0144czy si\u0119 to r\u00f3\u017cnego rodzaju wynaturzeniami. Z takim zachwianiem priorytetu mieli\u015bmy do czynienia w\u0142a\u015bnie na II Soborze Watyka\u0144skim. Skutkiem tego jest nowa eklezjologia, sugeruj\u0105ca, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy jest szerszy ni\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, eklezjologia obca prawdziwej eklezjologii katolickiej. Jest to nowa eklezjologia, stworzona na potrzeby fa\u0142szywego bo\u017cka ekumenizmu.<\/p>\r\n

      Kolejn\u0105 aberracj\u0105, b\u0119d\u0105c\u0105 skutkiem odrzucenia tego priorytetu, jest nowa Msza, stworzona przy wsp\u00f3\u0142pracy sze\u015bciu protestanckich pastor\u00f3w. Nie zosta\u0142a skonstruowana w ten spos\u00f3b, by stanowi\u0107 jasny wyraz wiary katolickiej ani by odda\u0107 Bogu cze\u015b\u0107 w taki spos\u00f3b, jaki si\u0119 Mu nale\u017cy. Powsta\u0142a jako akt kapitulacji wobec protestantyzmu, ze wzgl\u0119du na wymogi nowego ekumenizmu.<\/p>\r\n

      Architekt nowej Mszy, abp Hannibal Bugnini, przyznawa\u0142 to otwarcie:<\/p>\r\n

      \r\n

      Musimy usun\u0105\u0107 z naszych katolickich modlitw i z katolickiej liturgii wszystko, co mog\u0142oby stanowi\u0107 nawet cie\u0144 przeszkody dla naszych braci od\u0142\u0105czonych, czyli dla protestant\u00f3w5<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Podobnie Jan Guitton, bliski przyjaciel i zaufany Paw\u0142a VI, potwierdzi\u0142, \u017ce bezpo\u015brednim celem papie\u017ca by\u0142a protestantyzacja liturgii. W wywiadzie radiowym z 1990 r. powiedzia\u0142:<\/p>\r\n

      \r\n

      Intencj\u0105 Paw\u0142a VI w sprawach liturgicznych, w sprawie, jak si\u0119 m\u00f3wi og\u00f3lnie, Mszy, by\u0142a taka reforma liturgii katolickiej, aby by\u0142a tak bardzo, jak to mo\u017cliwe, zbli\u017cona do liturgii protestanckiej. (…) Pawe\u0142 VI uczyni\u0142 to, aby zbli\u017cy\u0107 tak silnie jak to mo\u017cliwe Msz\u0119 do protestanckiej Wieczerzy Pa\u0144skiej. (…) Widzimy u Paw\u0142a VI ekumeniczn\u0105 intencj\u0119 wyrzucenia wszystkiego lub przynajmniej skorygowania wszystkiego, co jest zbyt katolickie, ze Mszy oraz zbli\u017cenia jej, powt\u00f3rz\u0119 to raz jeszcze, tak silnie jak to mo\u017cliwe do liturgii kalwi\u0144skiej6<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Staje si\u0119 wi\u0119c oczywiste, \u017ce nie tylko eklezjologia zmieni\u0142a si\u0119 ze wzgl\u0119du na ekumenizm, ale r\u00f3wnie\u017c sama Msza zosta\u0142a zmieniona ze wzgl\u0119du na ten nowy trend. To ekumenizm rz\u0105dzi obecnie eklezjologi\u0105 oraz liturgi\u0105 – dok\u0142adnie ten b\u0142\u0105d pi\u0119tnowa\u0142 o. Hanahoe w 1962 r.! A przecie\u017c by\u0142 on doradc\u0105 Sekretariatu ds. Jedno\u015bci Chrze\u015bcijan kierowanego przez kard. Be\u0119, co oznacza, \u017ce musia\u0142 przekaza\u0107 mu swe uwagi – kardyna\u0142 jednak je zlekcewa\u017cy\u0142.<\/p>\r\n

      Kwestia metody<\/h4>\r\n

      Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce kiedy po raz pierwszy przeczyta\u0142em rozdzia\u0142 o. Hanahoe po\u015bwi\u0119cony metodzie, wyda\u0142em z siebie okrzyk rado\u015bci. Przez ponad 10 lat twierdzi\u0142em, \u017ce jeden z g\u0142\u00f3wnych problem\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnego ekumenizmu polega na tym, i\u017c przyw\u00f3dcy Ko\u015bcio\u0142a nigdy nie m\u00f3wi\u0105 nam, jaki jest jego ostateczny cel. Nigdy nie precyzuj\u0105, jak ma wygl\u0105da\u0107 ostateczna jedno\u015b\u0107 ekumeniczna. A jest tak dlatego, \u017ce przyj\u0119li protestanck\u0105 koncepcj\u0119 ekumenizmu. Nie wspominaj\u0105 nigdy, \u017ce celem wszelkich wysi\u0142k\u00f3w ekumenicznych musi by\u0107 nawr\u00f3cenie niekatolik\u00f3w do jedynego prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a. Zamiast tego wydaj\u0105 si\u0119 odbywa\u0107 now\u0105 ekumeniczn\u0105 podr\u00f3\u017c bez jakiejkolwiek jasnej koncepcji na temat ostatecznego jej celu.<\/p>\r\n

      Ucieszy\u0142em si\u0119 wi\u0119c niezmiernie, kiedy odkry\u0142em, \u017ce o. Hanahoe ubolewa\u0142 nad tym ju\u017c na pocz\u0105tku lat 60. Jego artyku\u0142, jak ju\u017c pisa\u0142em, zosta\u0142 opublikowany pod koniec 1962 r., co oznacza, \u017ce poczyni\u0142 te spostrze\u017cenia bezpo\u015brednio przed rozpocz\u0119ciem II Soboru Watyka\u0144skiego. Pisa\u0142 o \u201esprzeczno\u015bciach w metodologii wsp\u00f3\u0142czesnego ekumenizmu\u201d, o dw\u00f3ch podej\u015bciach do ekumenizmu, o dw\u00f3ch metodach, katolickiej i protestanckiej:<\/p>\r\n

      \r\n

      S\u0105 tacy, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 w oparciu o za\u0142o\u017cenie, \u017ce okre\u015blona przez Boga jedno\u015b\u0107 ju\u017c obecnie jest rzeczywisto\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy dzieli\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z tymi, kt\u00f3rzy jej nie posiadaj\u0105. Inaczej m\u00f3wi\u0105c: cel jest \u015bci\u015ble okre\u015blony i ca\u0142a idea polega na udzielaniu pomocy tym, kt\u00f3rzy jedno\u015bci tej jeszcze nie osi\u0105gn\u0119li.<\/p>\r\n

      S\u0105 r\u00f3wnie\u017c tacy kt\u00f3rzy, nie neguj\u0105c otwarcie celu, rozmy\u015blnie sprawiaj\u0105 wra\u017cenie, jakby by\u0142 on nieokre\u015blony, a \u00abjedno\u015b\u0107\u00bb wyobra\u017caj\u0105 sobie jako ostateczny cel, do kt\u00f3rego powinni d\u0105\u017cy\u0107 wszyscy, do tej pory mi\u0119dzy sob\u0105 podzieleni. Nie odwa\u017caj\u0105 si\u0119 oni jednak przedstawia\u0107 prawdziwej natury tej przysz\u0142ej \u201ejedno\u015bci\u201d.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Jak wyja\u015bnia O. Hanahoe, prawdziwy katolicki ekumenista nigdy nie przyj\u0105\u0142by drugiej z wymienionych postaw. To niemo\u017cliwe, by jakikolwiek katolik przyj\u0105\u0142 stanowisko protestanckie. Jak pisze:<\/p>\r\n

      \r\n

      Idea pomocy braciom od\u0142\u0105czonym w odnalezieniu celu ju\u017c ustanowionego przez Boga zast\u0119powana jest przez wzajemn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w poszukiwaniu wsp\u00f3lnego celu, kt\u00f3ry jak dot\u0105d nie zosta\u0142 sprecyzowany7<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Obowi\u0105zkiem katolika nie jest poszukiwanie jedno\u015bci, w istocie nie wolno mu nawet u\u017cywa\u0107 takiej terminologii, gdy\u017c posiada on ju\u017c \u201edan\u0105 przez Boga jedno\u015b\u0107\u201d, kt\u00f3r\u0105 powinien dzieli\u0107 si\u0119 z \u201etymi, kt\u00f3rzy jej jeszcze nie maj\u0105\u201d. Jest tak, poniewa\u017c prawdy wiary po prostu s\u0105. Istniej\u0105! S\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 obiektywn\u0105, istniej\u0105c\u0105 poza nami. S\u0105 prawdziwe i realne niezale\u017cnie od tego, czy niewierz\u0105cy zdecyduj\u0105 si\u0119 je przyj\u0105\u0107, czy te\u017c nie. Prawdy wiary, m\u00f3wi o. Hanahoe, \u201enie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z do\u015bwiadczeniem czy teoriami wymy\u015blonymi przez ekspert\u00f3w\u201d. Tak wi\u0119c, aby realizowa\u0107 jedno\u015b\u0107 chrze\u015bcijan, katolicy nie poszukuj\u0105, ale jedynie przyjmuj\u0105 to, co zosta\u0142o ustanowione przez Boga: instytucj\u0119 jedynego prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego – Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Usi\u0142uj\u0105 te\u017c pom\u00f3c niekatolikom w zaakceptowaniu tego faktu. Odno\u015bnie do celu ekumenizmu o. Hanahoe stwierdza:<\/p>\r\n

      \r\n

      Musimy opiera\u0107 nasze stanowisko na tym, co jest [realne], a nie wyprowadza\u0107 je ze zbie\u017cno\u015bci kolektywnych pragnie\u0144 i domys\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Obecnie jeste\u015bmy niestety \u015bwiadkami tego, \u017ce najwy\u017cej postawieni hierarchowie w Watykanie zajmuj\u0105 w\u0142a\u015bnie t\u0119 drug\u0105 postaw\u0119, wedle kt\u00f3rej \u201enie wiemy, jaki jest ostateczny cel jedno\u015bci chrze\u015bcijan\u201d. Pewien kardyna\u0142 powiedzia\u0142 na przyk\u0142ad w 1994 r.:<\/p>\r\n

      \r\n

      Celem wszystkich wysi\u0142k\u00f3w ekumenicznych jest realizacja prawdziwej jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a. Na chwil\u0119 obecn\u0105 nie odwa\u017cy\u0142bym si\u0119 sugerowa\u0107 \u017cadnej konkretnej formy (…) tego przysz\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a. Znajdujemy si\u0119 w po\u015brednim stadium jedno\u015bci w r\u00f3\u017cnorodno\u015bci8<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Przyzna\u0142 w ten spos\u00f3b de facto<\/em>: \u201eNie wiemy, dok\u0105d zmierzamy\u201d. Przyj\u0105\u0142 protestanck\u0105 koncepcj\u0119 jedno\u015bci. Niestety autorem tej uwagi by\u0142 nie kto inny ni\u017c kard. J\u00f3zef Ratzinger, stra\u017cnik ortodoksji doktrynalnej za pontyfikatu Jana Paw\u0142a II, pe\u0142ni\u0105cy obecnie pos\u0142ug\u0119 Nast\u0119pcy \u015bw. Piotra jako Benedykt XVI. Podobne twierdzenie wyg\u0142osi\u0142 kard. Ratzinger r\u00f3wnie\u017c w 2002 r. – b\u0119d\u0119 o nim jeszcze m\u00f3wi\u0142 w dalszej cz\u0119\u015bci, omawiaj\u0105c kolejny punkt o. Hanahoe.<\/p>\r\n

      Podsumowuj\u0105c kwesti\u0119 metody: to oczywiste, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bni duchowni porzucili prawdziw\u0105 zasad\u0119, wedle kt\u00f3rej celem ekumenizmu jest doprowadzenie niekatolik\u00f3w do ju\u017c istniej\u0105cej jedno\u015bci ustanowionej przez Chrystusa. Wydaje si\u0119, \u017ce w zamian przyjmuj\u0105 koncepcj\u0119 protestanck\u0105 i wcale nie posiadaj\u0105 jasnej koncepcji celu, dla kt\u00f3rego pracuj\u0105. Nie wiedz\u0105, dok\u0105d id\u0105, s\u0105 jednak przekonani, \u017ce posuwaj\u0105 si\u0119 naprz\u00f3d. Jest to sprzeczne nie tylko z katolick\u0105 prawd\u0105, ale i podstawowymi zasadami zdrowego rozs\u0105dku.<\/p>\r\n

      Gdy realizujemy jakikolwiek projekt, niezale\u017cnie od tego, jak skromny, musimy mie\u0107 przed oczyma cel ostateczny, a nast\u0119pnie pracowa\u0107 nad jego urzeczywistnieniem. Dlaczego? Poniewa\u017c ka\u017cda nasza czynno\u015b\u0107, niezale\u017cnie od tego, co robimy, musi by\u0107 ukierunkowana na ostateczny cel. Jest on pierwszy w porz\u0105dku intencji i ostatni w porz\u0105dku realizacji.<\/p>\r\n

      Co przez to rozumiem?<\/p>\r\n

      W\u0142a\u015bnie odby\u0142em podr\u00f3\u017c samolotem z Buffalo do Wisconsin, aby m\u00f3c si\u0119 pojawi\u0107 na tej konferencji. G\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o osi\u0105gni\u0119cie Wisconsin. Ten cel musia\u0142 by\u0107 pierwszy w porz\u0105dku intencji. Aby go zrealizowa\u0107, musia\u0142em zarezerwowa\u0107 lot, pami\u0119ta\u0107 o tym, by nie robi\u0107 \u017cadnych innych plan\u00f3w na ten weekend, musia\u0142em poczyni\u0107 wszystkie konieczne przygotowania. Tak wi\u0119c m\u00f3j cel – przybycie do Wisconsin – by\u0142 pierwszy w porz\u0105dku intencji; zamierza\u0142em dosta\u0107 si\u0119 tutaj, zarezerwowa\u0107 bilet i wszystko inne – przybycie tu by\u0142o jednak ostatnie w porz\u0105dku realizacji. Osi\u0105gn\u0105\u0142em m\u00f3j cel, skoro przyby\u0142em do Wisconsin. Tak wi\u0119c ostateczna przyczyna, cel ostateczny, jest pierwszy w porz\u0105dku intencji, ukierunkowuje wszystkie nasze dzia\u0142ania na osi\u0105gni\u0119cie celu – i jest zarazem ostatni w porz\u0105dku realizacji.<\/p>\r\n

      Co wi\u0119c si\u0119 przydarzy\u0142o wsp\u00f3\u0142czesnym duchownym, tak przepojonym wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 filozofi\u0105, \u017ce anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w niezliczone inicjatywy bez zastanowienia, dok\u0105d w zasadzie zmierzaj\u0105 i jaki jest ostateczny cel tego wszystkiego? \u0179adne ich dzia\u0142anie nie jest ukierunkowane na jaki\u015b konkretny cel, a jednak b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 nieustannie, jak w transie. (…)<\/p>\r\n

      B\u0119dzie to mia\u0142o dwa g\u0142\u00f3wne skutki. Po pierwsze zgorszy to wielu ludzi, wzgl\u0119dem kt\u00f3rych stworzy si\u0119 fa\u0142szywe wra\u017cenie, \u017ce nawr\u00f3cenie do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego nie jest ostatecznym celem dzia\u0142alno\u015bci ekumenicznej, \u017ce nie jest konieczne do osi\u0105gni\u0119cia zbawienia. Po drugie sprawi, \u017ce ruch ekumeniczny b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 dzia\u0142a\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Jest on czym\u015b na podobie\u0144stwo podr\u00f3\u017cy bez okre\u015blonego celu. Po prostu idziesz, idziesz, byle do przodu. To wbrew zdrowemu rozs\u0105dkowi. Dzi\u0119ki temu w\u0142a\u015bnie mo\u017cemy stwierdzi\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesny ekumenizm nie jest katolicki, poniewa\u017c przeczy on zdrowemu rozs\u0105dkowi, a nic w wierze katolickiej nie jest sprzeczne z rozumem czy zdrowym rozs\u0105dkiem.<\/p>\r\n

      Kwestia zasad<\/h4>\r\n

      O. Hanahoe przedstawia cztery g\u0142\u00f3wne zasady, kt\u00f3re musi spe\u0142nia\u0107 katolicki ekumenizm, je\u015bli ma osi\u0105gn\u0105\u0107 sw\u00f3j cel. Wszystkie cztery s\u0105 oparte na g\u0142\u00f3wnym za\u0142o\u017ceniu, \u017ce to eklezjologia musi rz\u0105dzi\u0107 ekumenizmem, a nie na odwr\u00f3t.<\/p>\r\n

      Pierwsz\u0105 zasad\u0105, jak\u0105 eklezjologia narzuca ekumenizmowi, jest wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a. Innymi s\u0142owy, jest tylko jeden prawdziwy Ko\u015bci\u00f3\u0142 Jezusa Chrystusa. O. Hanahoe cytuje s\u0142owa Leona XIII:<\/p>\r\n

      \r\n

      (…) z woli swego Za\u0142o\u017cyciela konieczne jest, by Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 jeden we wszystkich ziemiach i we wszystkich czasach. By usprawiedliwia\u0107 istnienie wi\u0119cej ni\u017c jednego Ko\u015bcio\u0142a, konieczne by\u0142oby wykroczenie poza ten \u015bwiat i stworzenie nowego, nieznanego rodzajowi ludzkiemu9<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Jest tak dlatego \u017ce – jak naucza Pius XII – Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki jest Mistycznym Cia\u0142em Chrystusa, nie jedynie cia\u0142em moralnym z\u0142o\u017conym z ludzi, kt\u00f3rzy zgodzili si\u0119 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 w oparciu o wsp\u00f3lne wierzenia i kodeks post\u0119powania. Tym, co spaja Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki i czyni go jednym, nie jest wysi\u0142ek czysto ludzki ani sam tylko moralny konsens jego cz\u0142onk\u00f3w, ale co\u015b niewidzialnego i niestworzonego, czyli sam Duch \u015awi\u0119ty. (…). Zasada jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a katolickiego jest w ca\u0142o\u015bci nadprzyrodzona. I przeciwnie, zasad\u0105 jedno\u015bci jakiegokolwiek innego cia\u0142a religijnego, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to wszystkie wsp\u00f3lnoty protestanckie, jest tylko wi\u0119\u017a oparta na wsp\u00f3lnej woli. Jest to rodzaj naturalizmu, wsp\u00f3\u0142praca i dzia\u0142alno\u015b\u0107 czysto ludzka.<\/p>\r\n

      Dlatego w\u0142a\u015bnie o. Hanahoe twierdzi\u0142, \u017ce nie mo\u017cna por\u00f3wnywa\u0107 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego jakiejkolwiek innej wsp\u00f3lnoty od\u0142\u0105czonych od niego ludzi ochrzczonych. W prawdziwym Ko\u015bciele zasada jedno\u015bci jest nadprzyrodzona – jest ni\u0105 sam Duch \u015awi\u0119ty. W denominacjach protestanckich zasada jedno\u015bci jest jedynie naturalna.<\/p>\r\n

      Druga zasada, jak\u0105 eklezjologia narzuca ekumenizmowi, brzmi: Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nieprzerwanie cieszy si\u0119 nadan\u0105 mu przez Boga konstytucj\u0105 i jedno\u015bci\u0105 – i b\u0119dzie si\u0119 cieszy\u0107 tymi przymiotami do ko\u0144ca czas\u00f3w.<\/p>\r\n

      Nie mo\u017cna oczekiwa\u0107 w przysz\u0142o\u015bci \u017cadnego innego modelu Ko\u015bcio\u0142a. Jeden i jedyny Ko\u015bci\u00f3\u0142 Jezusa Chrystusa istnia\u0142 i nadal istnieje. Nie ma potrzeby szukania innego celu. Z punktu widzenia protestanta dana przez Boga jedno\u015b\u0107 jest stanem, kt\u00f3ry nale\u017cy dopiero osi\u0105gn\u0105\u0107. Z punktu widzenia katolika jest ona dobrem, kt\u00f3re ju\u017c posiadamy i kt\u00f3rym mamy si\u0119 dzieli\u0107 i szerzy\u0107 je w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy s\u0105 go pozbawieni.<\/p>\r\n

      Trzecia zasada dotyczy natury samej wiary. Aby dana osoba mog\u0142a pojedna\u0107 si\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em, jest niezb\u0119dne, by wierzy\u0142a wiar\u0105 nadprzyrodzon\u0105 we wszystko, czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza na temat autorytetu i prawdom\u00f3wno\u015bci Boga. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c akceptacji Ko\u015bcio\u0142a jako nieomylnego nauczyciela. \u201eBy do tego doj\u015b\u0107 – wyja\u015bnia o. Hanahoe – jest konieczne wolne korzystanie z intelektu oraz woli we wsp\u00f3\u0142pracy z \u0142ask\u0105 Bo\u017c\u0105 ze strony ka\u017cdej pojedynczej osoby\u201d10<\/a>. Pius XII pisa\u0142 o naturze wiary:<\/p>\r\n

      \r\n

      Wiara bowiem, bez kt\u00f3rej \u201eniepodobna jest podoba\u0107 si\u0119 Bogu\u201d (Hbr 11, 6), musi by\u0107 ca\u0142kiem \u201edobrowolnym pos\u0142usze\u0144stwem rozumu i woli\u201d (Vaticanum I<\/em>, Konstytucja o wierze katolickiej, r. 3)11<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Czwart\u0105 zasad\u0105, jak\u0105 eklezjologia dyktuje ekumenizmowi, jest konieczno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a do zbawienia.<\/p>\r\n

      Poka\u017ccie mi cz\u0142onka hierarchii, kt\u00f3ry nadal m\u00f3wi takie rzeczy. Je\u015bli tacy biskupi lub kardyna\u0142owie istniej\u0105, nigdy o nich nie s\u0142ysza\u0142em. Katoliccy duchowni nie nauczaj\u0105 ju\u017c niekatolik\u00f3w o konieczno\u015bci nawr\u00f3cenia, poniewa\u017c Vaticanum II<\/em> skutecznie wykorzeni\u0142o ide\u0119, \u017ce przynale\u017cno\u015b\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego jest konieczna do zbawienia.<\/p>\r\n

      By to udokumentowa\u0107, odniesiemy si\u0119 do cytatu z wypowiedzi ks. J\u00f3zefa Ratzingera, kt\u00f3r\u0105 przytoczy\u0142em w poprzednim punkcie. W 1966 r. \u00f3wczesny ks. Ratzinger z aprobat\u0105 podsumowa\u0142 nowe nauczanie Vaticanum II<\/em> w tej kwestii:<\/p>\r\n

      \r\n

      Podstawowa jedno\u015b\u0107 – Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, kt\u00f3re pozostaj\u0105 Ko\u015bcio\u0142ami, staj\u0105c si\u0119 jednym Ko\u015bcio\u0142em – musi zast\u0105pi\u0107 ide\u0119 konwersji, nawet je\u015bli konwersja zachowuje swoje znaczenie dla tych, kt\u00f3rzy \u015bwiadomie umotywowani jej szukaj\u010512<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Wedle nowej wizji II Soboru Watyka\u0144skiego nawr\u00f3cenie do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego jest dla niekatolik\u00f3w jedynie opcj\u0105, a nie konieczno\u015bci\u0105. (…)<\/p>\r\n

      Motyw ten pojawia si\u0119 cz\u0119sto w mowach kard. Ratzingera, a p\u00f3\u017aniej Benedykta XVI. Mo\u017ce on m\u00f3wi\u0107, jak to istotnie uczyni\u0142 przy pewnej okazji, \u017ce fakt powo\u0142ania w\u0142a\u015bnie dwunastu Aposto\u0142\u00f3w stanowi \u201ewezwanie\u201d, by ca\u0142y Izrael si\u0119 nawr\u00f3ci\u014213<\/a>, nigdy jednak nie powiedzia\u0142, \u017ce nawr\u00f3cenie jest konieczne do zbawienia. A jak napisa\u0142 w 1958 r. znakomity teolog msgr J\u00f3zef Fenton, na tym w\u0142a\u015bnie polega ca\u0142a r\u00f3\u017cnica. (…)<\/p>\r\n

      Kwestia rozwoju<\/h4>\r\n

      O. Hanahoe stara si\u0119 te\u017c udzieli\u0107 odpowiedzi na pytanie: czy rozw\u00f3j ekumenizmu mo\u017ce rzeczywi\u015bcie ubogaci\u0107 katolick\u0105 eklezjologi\u0119?14<\/a> By sta\u0142o si\u0119 to mo\u017cliwe, konieczne jest wed\u0142ug niego przestrzeganie dw\u00f3ch zasad: sta\u0142o\u015bci i konsekwencji.<\/p>\r\n

      W kontek\u015bcie obecnego ekumenizmu promowanego przez sob\u00f3r te dwie zasady zosta\u0142y w istocie odrzucone.<\/p>\r\n

      Pisz\u0105c o konieczno\u015bci sta\u0142o\u015bci, o. Hanahoe przytacza ostrze\u017cenia Piusa XII w stosunku do nowej teologii, bronionej przez post\u0119powych teolog\u00f3w, jak Henryk de Lubac, Dominik Chenu, Iwon Congar, Karol Rahner i …J\u00f3zef Ratzinger.<\/p>\r\n

      W swej alokucji do jezuit\u00f3w z 1946 r. papie\u017c m\u00f3wi\u0142 wprost o nowej teologii:<\/p>\r\n

      \r\n

      Wiele si\u0119 m\u00f3wi (jednak bez niezb\u0119dnej jasno\u015bci) o \u201enowej teologii\u201d, kt\u00f3ra musi podlega\u0107 nieustannym przeobra\u017ceniom, za przyk\u0142adem wszystkich innych rzeczy tego \u015bwiata, znajduj\u0105cych si\u0119 w nieustannej zmianie i ruchu, nie osi\u0105gaj\u0105cych nigdy swego kresu. Gdyby\u015bmy mieli przyj\u0105\u0107 tak\u0105 opini\u0119, co sta\u0142oby si\u0119 z niezmiennymi dogmatami wiary katolickiej; co sta\u0142oby si\u0119 z jedno\u015bci\u0105 i sta\u0142o\u015bci\u0105 tej wiary?15<\/a><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Zadaj\u0105c to retoryczne na poz\u00f3r pytanie, Pius XII udzieli\u0142 na nie odpowiedzi. Ostrzega\u0142, \u017ce nowa teologia b\u0119dzie w istocie podkopywa\u0107 jedno\u015b\u0107 i sta\u0142o\u015b\u0107 wiary. A przecie\u017c teologia ta \u015bwi\u0119ci\u0142a tryumf na II Soborze Watyka\u0144skim. Jezuita o. Henrici, wyznawca nowej teologii, przechwala\u0142 si\u0119 tym otwarcie w roku 1991. W wywiadzie opublikowanym na \u0142amach \u201e30 Days\u201d wyra\u017ca\u0142 sw\u0105 rado\u015b\u0107 z faktu, \u017ce nowa teologia pot\u0119piona przez Piusa XII w encyklice Humani generis<\/em> sta\u0142a si\u0119 obecnie \u201eoficjaln\u0105 teologi\u0105 II Soboru Watyka\u0144skiego\u201d16<\/a>.<\/p>\r\n

      O. Hanahoe dostrzega\u0142 niebezpiecze\u0144stwo tkwi\u0105ce w tej nowej teologii, wynikaj\u0105ce z tego, \u017ce jest ona modernistyczna. Jedn\u0105 z jej g\u0142\u00f3wnych zasad jest – jak ostrzega\u0142 Pius XII – za\u0142o\u017cenie, \u017ce znajduje si\u0119 ona w stanie nieustannej zmiany. (…) O. Hanahoe pisa\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce tradycyjni teologowie, kt\u00f3rzy w imi\u0119 niezmiennego Magisterium opierali si\u0119 zmianom, stali si\u0119 przedmiotem atak\u00f3w. Pami\u0119tajmy, \u017ce s\u0142owa te zosta\u0142y napisane w 1962 r., bezpo\u015brednio przed soborem. Jak pisa\u0142 Hanahoe, owi tradycyjni teologowie ju\u017c w\u00f3wczas byli pi\u0119tnowani jako \u201eintegry\u015bci\u201d17<\/a>.<\/p>\r\n

      S\u0142owa te by\u0142y zaiste prorocze. Nowa teologia zatryumfowa\u0142a na soborze, (…) a ci z nas, kt\u00f3rzy pozostali wierni odwiecznemu Magisterium i kt\u00f3rzy opierali si\u0119 nowej orientacji, zostali napi\u0119tnowani jako \u201eintegry\u015bci\u201d, a niekiedy r\u00f3wnie\u017c fa\u0142szywie oskar\u017ceni o \u201eschizm\u0119\u201d.<\/p>\r\n

      Jak widzimy, ostrze\u017cenie o. Hanahoe, dotycz\u0105ce zachowania sta\u0142o\u015bci w rozwoju doktryny, zosta\u0142o zignorowane. Pisz\u0105c o konieczno\u015bci konsekwencji, o. Hanahoe przytacza\u0142 s\u0142owa \u015bw. Wincentego z Lerynu odno\u015bnie do zasad post\u0119pu w obr\u0119bie doktryny. \u015aw. Wincenty naucza\u0142:<\/p>\r\n

      \r\n

      Niech\u017ce wi\u0119c wzrasta i olbrzymie nawet post\u0119py czyni zrozumienie, wiedza, m\u0105dro\u015b\u0107, (…) ale koniecznie w swojej jako\u015bci, to jest w obr\u0119bie tego samego dogmatu, w tym samym duchu, w tym samym znaczeniu.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Dok\u0142adnie te same s\u0142owa znale\u017a\u0107 mo\u017cemy w Przysi\u0119dze antymodernistycznej<\/em>: nauka katolicka musi by\u0107 rozwijana i przedstawiana do wierzenia w tym samym duchu i w tym samym znaczeniu, w jakim Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze jej naucza\u0142.<\/p>\r\n

      Wyja\u015bniaj\u0105c konieczno\u015b\u0107 konsekwencji, o. Hanahoe pisa\u0142, \u017ce \u201etego, co zosta\u0142o w jednym miejscu potwierdzone, nie mo\u017cna podawa\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 czy ignorowa\u0107 w innym\u201d18<\/a>. Ostrzega\u0142 te\u017c, \u017ce niekonsekwencja mo\u017ce si\u0119 przejawia\u0107 w postaci dwuznaczno\u015bci i celowych przemilcze\u014419<\/a>.<\/p>\r\n

      My\u015bl\u0119, \u017ce to niezwyk\u0142e, i\u017c w roku 1962 o. Hanahoe przedstawi\u0142 trafn\u0105 charakterystyk\u0119 przysz\u0142ych dokument\u00f3w Vaticanum II<\/em>. (…)<\/p>\r\n

      Wsp\u00f3\u0142czesny przyk\u0142ad<\/h4>\r\n

      Chcia\u0142bym na chwil\u0119 powr\u00f3ci\u0107 do przytoczonych wcze\u015bniej s\u0142\u00f3w o. Hanahoe: \u201etego, co zosta\u0142o w jednym miejscu potwierdzone, nie mo\u017cna podawa\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 czy ignorowa\u0107 w innym\u201d. Cytowa\u0142em ju\u017c s\u0142owa kard. Ratzingera, \u017ce nikt nie wie, jaki jest cel ekumenizmu, jak mia\u0142by wygl\u0105da\u0107 \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 przysz\u0142o\u015bci\u201d. Chcia\u0142bym w tym miejscu przytoczy\u0107 nieco bardziej wsp\u00f3\u0142czesny cytat.<\/p>\r\n

      W wywiadzie-rzece przeprowadzonym w 2002 r. przez Piotra Seewalda i opublikowanym pod tytu\u0142em B\u00f3g i \u015bwiat<\/em>, publicysta zada\u0142 kardyna\u0142owi pytanie: \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 wzywa chrze\u015bcijan, by si\u0119 ponownie zjednoczyli. Kto si\u0119 jednak powinien do kogo przy\u0142\u0105czy\u0107?\u201d. Kard. Ratzinger odpowiedzia\u0142: \u201eWybitni ekumeni\u015bci wypracowali formu\u0142\u0119, wedle kt\u00f3rej mamy i\u015b\u0107 naprz\u00f3d razem\u201d.<\/p>\r\n

      Zauwa\u017cmy, \u017ce kardyna\u0142 post\u0119puje dok\u0142adnie w spos\u00f3b, przed kt\u00f3rym przestrzega\u0142 o. Hanahoe – podkre\u015bla\u0142 on, \u017ce w odniesieniu do ekumenizmu powinni\u015bmy opiera\u0107 na odwiecznym Magisterium, a nie kierowa\u0107 si\u0119 wskaz\u00f3wkami wsp\u00f3\u0142czesnych nam teolog\u00f3w. A to w\u0142a\u015bnie czyni kard. Ratzinger. Dalej m\u00f3wi on:<\/p>\r\n

      \r\n

      Nie chodzi o to, by\u015bmy usi\u0142owali osi\u0105gn\u0105\u0107 pewien proces integracji, mamy nadziej\u0119, \u017ce Pan wzbudzi wsz\u0119dzie wiar\u0119 w taki spos\u00f3b, i\u017c ludzie b\u0119d\u0105 si\u0119 ni\u0105 wzajemnie ubogaca\u0107, i tam [w\u0142a\u015bnie] b\u0119dzie jeden Ko\u015bci\u00f3\u0142. Jako katolicy jeste\u015bmy przekonani, \u017ce podstawow\u0105 form\u0105 tego jednego Ko\u015bcio\u0142a jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Przekonani? Czy to nie kwestia Boskiej i katolickiej wiary? Dlaczego kardyna\u0142 m\u00f3wi jedynie, \u017ce jeste\u015bmy przekonani, i\u017c podstawow\u0105 form\u0105 tego jednego Ko\u015bcio\u0142a jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki? Czy\u017cby to wszystko opiera\u0142o si\u0119 na sentymentalnym uczuciu? Kard. Ratzinger m\u00f3wi dalej: \u201eJednak post\u0119puje on [Ko\u015bci\u00f3\u0142] ku przysz\u0142o\u015bci, pozwalaj\u0105c poucza\u0107 si\u0119 i prowadzi\u0107 przez Pana\u201d.<\/p>\r\n

      Co mo\u017ce to oznacza\u0107 w kontek\u015bcie, w kt\u00f3rym wypowiadane s\u0105 te s\u0142owa? I w jaki spos\u00f3b mo\u017ce to tworzy\u0107 jak\u0105\u015b ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 z tym, co Pius XI i Pius XII m\u00f3wili o celu ekumenizmu jako powrocie niekatolik\u00f3w do jedynego Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego?<\/p>\r\n

      Kard. Ratzinger m\u00f3wi tylko, \u017ce jeste\u015bmy przekonani, i\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki jest zasadnicz\u0105 form\u0105 jedno\u015bci chrze\u015bcijan. I kontynuuje:<\/p>\r\n

      \r\n

      W tym sensie nie tworzymy sami \u017cadnego konkretnego modelu integracji, ale jedynie maszerujemy w wierze pod kierownictwem naszego Pana – kt\u00f3ry zna drog\u0119 i w kt\u00f3rym pok\u0142adamy nadziej\u0119.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      S\u0142owa te zdaj\u0105 si\u0119 sugerowa\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie wypowiada\u0142 si\u0119 nigdy w tej kwestii. Nad tym w\u0142a\u015bnie ubolewa\u0142 o. Hanahoe w 1962 r. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni ekumeni\u015bci dzia\u0142aj\u0105 tak, jak gdyby Ko\u015bci\u00f3\u0142 nigdy nie wypowiada\u0142 si\u0119 w tych niezwykle istotnych kwestiach doktrynalnych.<\/p>\r\n

      Rozm\u00f3wca kardyna\u0142a pragn\u0105\u0142 jednak nieco wi\u0119cej konkret\u00f3w i pyta\u0142: \u201eCzy s\u0105 jednak jakie\u015b prawdopodobne modele?\u201d. Kard. Ratzinger odpowiedzia\u0142:<\/p>\r\n

      \r\n

      Nie, poniewa\u017c jedno\u015b\u0107 chrze\u015bcijan nie mo\u017ce zosta\u0107 odbudowana przez rodzaj politycznego aktu czy przeci\u0119cie w\u0119z\u0142a gordyjskiego. Jest to \u017cywy proces i ani papie\u017c, ani \u015awiatowa Rada Ko\u015bcio\u0142\u00f3w nie mog\u0105 po prostu powiedzie\u0107: \u201eDrodzy przyjaciele, zr\u00f3bmy to w ten spos\u00f3b!\u201d20<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Przed takim w\u0142a\u015bnie podej\u015bciem ostrzega\u0142 o. Hanahoe, pisz\u0105c o konieczno\u015bci zachowania konsekwencji: to, co zosta\u0142o potwierdzone w jednym miejscu, wydaje si\u0119 zanegowane w innym. (…)<\/p>\r\n

      My\u015bl\u0119, \u017ce wszyscy sk\u0142onni b\u0119d\u0105 przyzna\u0107, i\u017c s\u0142owa, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie przytoczy\u0142em, trudno jest nazwa\u0107 jasn\u0105 odpowiedzi\u0105. Kardyna\u0142 m\u00f3g\u0142by odpowiedzie\u0107 na pytanie p. Seewalda jednym zdaniem: cytuj\u0105c Piusa XI i Piusa XII, \u017ce prawdziwa jedno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 osi\u0105gni\u0119ta jedynie poprzez powr\u00f3t niekatolik\u00f3w do jedynego prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego. Nie uczyni\u0142 tego jednak – mamy tu wi\u0119c do czynienia z \u201ecelowym przemilczeniem\u201d, o kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0142 o. Hanahoe. Kard. Ratzinger nigdy nie potwierdzi\u0142, \u017ce celem ekumenizmu jest doprowadzenie innych do jedynego prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, poza kt\u00f3rym nie ma zbawienia.<\/p>\r\n

      Nie mo\u017cna tu wi\u0119c m\u00f3wi\u0107 o \u017cadnej ci\u0105g\u0142o\u015bci.<\/p>\r\n

      Niekatolicka natura tego ekumenizmu sta\u0142a si\u0119 jawna, gdy podczas Mszy pogrzebowej papie\u017ca Jana Paw\u0142a II kardyna\u0142 udzieli\u0142 Komunii \u015bw. protestantowi Rogerowi Schutzowi z Taize, zaledwie kilka dni przed swym wyborem na Stolic\u0119 Piotrow\u0105.<\/p>\r\n

      Niekt\u00f3rzy katoliccy komentatorzy, w tym redaktorzy EWTN, twierdzili, \u017ce Roger Schutz nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 na katolicyzm, jednak to nieprawda. Dwukrotnie telefonowa\u0142em do Taize w tej kwestii, rozmawia\u0142em nawet z zast\u0119pc\u0105 prze\u0142o\u017conego klasztoru. Poinformowano mnie, \u017ce Roger Schutz nie nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 i umar\u0142 jako protestant. Tak wi\u0119c kard. Ratzinger udzieli\u0142 Komunii \u015bw. protestantowi21<\/a>. (…)<\/p>\r\n

      Podczas zesz\u0142orocznej wizyty pasterskiej w Stanach Zjednoczonych Benedykt XVI wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w ekumenicznym spotkaniu modlitewnym w parafii pw. \u015aw. J\u00f3zefa w Nowym Jorku. Wychwala\u0142 w\u00f3wczas osi\u0105gni\u0119cia ruchu ekumenicznego w USA i zach\u0119ca\u0142 do kontynuacji tego zbo\u017cnego dzie\u0142a. Pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 przy tym terminem \u201ewsp\u00f3lne \u015bwiadectwo Ewangelii\u201d, nienale\u017c\u0105cym ani do j\u0119zyka katolickiej Tradycji, ani do j\u0119zyka ci\u0105g\u0142o\u015bci – ale do j\u0119zyka wsp\u00f3\u0142czesnego ekumenizmu. Papie\u017c wezwa\u0142 cz\u0142onk\u00f3w wszystkich denominacji, by dawali wyraz \u201ewsp\u00f3lnemu \u015bwiadectwu\u201d.<\/p>\r\n

      Benedykt XVI m\u00f3wi\u0142 te\u017c o konieczno\u015bci uznawania obiektywnej prawdy i niez\u0142omno\u015bci we wierze. Jednak w ekumenicznym kontek\u015bcie tego spotkania, oczywistym wobec pochwa\u0142y ruchu ekumenicznego, cz\u0142onkowie r\u00f3\u017cnych protestanckich denominacji z pewno\u015bci\u0105 rozumieli \u201eobiektywn\u0105 prawd\u0119\u201d i \u201eniez\u0142omno\u015b\u0107 w wierze\u201d na r\u00f3\u017cne sposoby. Nie b\u0119d\u0105 traktowali obecno\u015bci Zbawiciela w Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramencie jako prawdy obiektywnej, kt\u00f3r\u0105 maj\u0105 obowi\u0105zek uzna\u0107. \u0179aden z nich nie uzna te\u017c doktrynalnych orzecze\u0144 Vaticanum I<\/em> w kwestii urz\u0119du papieskiego jako obiektywnych prawd, do kt\u00f3rych wszyscy maj\u0105 obowi\u0105zek przylgn\u0105\u0107.<\/p>\r\n

      Benedykt XVI powiedzia\u0142 w\u00f3wczas, i\u017c s\u0142owa \u015bw. Paw\u0142a \u201eprzepajaj\u0105 nas ufno\u015bci\u0105, \u017ce Pan nigdy nie zagasi w nas [pragnienia] poszukiwania jedno\u015bci\u201d.<\/p>\r\n

      To w\u0142a\u015bnie jest szczeg\u00f3lnie niepokoj\u0105ce w ekumenicznych przem\u00f3wieniach obecnego papie\u017ca – zach\u0119ca on do \u201eposzukiwania jedno\u015bci\u201d. 23 stycznia 2008 r. powiedzia\u0142 na zamkni\u0119cie Tygodnia Modlitw o Jedno\u015b\u0107 Chrze\u015bcijan:<\/p>\r\n

      \r\n

      To dzi\u0119ki temu duchowemu ekumenizmowi, opartemu na modlitwie i szczerym nawr\u00f3ceniu, (…) w trakcie ostatnich kilku dekad nasze wsp\u00f3lne poszukiwania jedno\u015bci, przejawiaj\u0105ce si\u0119 we wielu r\u00f3\u017cnych inicjatywach, osi\u0105gn\u0119\u0142y znacz\u0105cy post\u0119p22<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      Wsp\u00f3lne poszukiwanie jedno\u015bci? Niezale\u017cnie od tego, czy papie\u017c uczyni\u0142 to celowo, czy te\u017c nie, zasugerowa\u0142 w ten spos\u00f3b jednoznacznie, \u017ce r\u00f3wnie\u017c katolicy poszukuj\u0105 jedno\u015bci z protestantami. Jak ju\u017c jednak powiedzieli\u015bmy: katolicy nie poszukuj\u0105 jedno\u015bci, poniewa\u017c ju\u017c j\u0105 posiadaj\u0105. (…)<\/p>\r\n

      Posiadamy jedno\u015b\u0107, do kt\u00f3rej zapraszamy innych; i jest to jedno\u015b\u0107 nadprzyrodzona, a nie naturalistyczna jedno\u015b\u0107 wsp\u00f3lnot protestanckich. My jej nie poszukujemy, katolikom nie wolno sprawia\u0107 nawet cienia pozoru, \u017ce poszukuj\u0105 jedno\u015bci. Potwierdzi\u0142 to Benedykt XV na pocz\u0105tku XX wieku. W 1919 r. odm\u00f3wi\u0142 on zaanga\u017cowania Ko\u015bcio\u0142a w nowy ekumeniczny \u201eruch na rzecz jedno\u015bci\u201d rodz\u0105cy si\u0119 w\u015br\u00f3d protestant\u00f3w, argumentuj\u0105c, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy ju\u017c jest jeden, nie mo\u017ce wi\u0119c sprawia\u0107 wra\u017cenia, \u017ce poszukuje jedno\u015bci.<\/p>\r\n

      Brak ci\u0105g\u0142o\u015bci<\/h4>\r\n

      Zako\u0144cz\u0119 pewnym spostrze\u017ceniem. O. Hanahoe pisa\u0142 o znaczeniu konsekwencji: \u017ce \u201etego, co zosta\u0142o w jednym miejscu potwierdzone, nie mo\u017cna podawa\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 czy ignorowa\u0107 w innym\u201d.<\/p>\r\n

      W dzisiejszej \u201ehermeneutyce ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d mamy do czynienia w\u0142a\u015bnie z brakiem konsekwencji. To, co w jednym miejscu jest potwierdzane, czyli potrzeba ci\u0105g\u0142o\u015bci, w innym miejscu jest negowane przez stosowanie tej hermeneutyki, gdy\u017c promuje ona ekumenizm, wolno\u015b\u0107 religijn\u0105 i inne idee Vaticanum II<\/em>, stanowi\u0105ce rozd\u017awi\u0119k z tym, czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza\u0142 i co praktykowa\u0142 na przestrzeni wiek\u00f3w. (…)<\/p>\r\n

      Widzimy wi\u0119c, \u017ce \u201ehermeneutyka ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d Benedykta XVI nie jest powrotem Tradycji, ale przejawem nowej syntezy pewnych jej element\u00f3w (Mszy trydenckiej, autentycznej muzyki sakralnej, tradycyjnych szat liturgicznych etc<\/em>.) z nowinkami Vaticanum II<\/em>. Jest to progresizm o pozorach konserwatyzmu.<\/p>\r\n

      Mo\u017cemy wi\u0119c s\u0142usznie pyta\u0107: czy Benedykt XVI usi\u0142uje nas celowo zwodzi\u0107 ow\u0105 \u201ehermeneutyk\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d?<\/p>\r\n

      Osobi\u015bcie nie s\u0105dz\u0119, by tak by\u0142o. Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce J\u00f3zef Ratzinger przez ca\u0142e swe kap\u0142a\u0144skie \u017cycie by\u0142 ekumenicznym progresist\u0105. Mo\u017cna to \u0142atwo wykaza\u0107. Ma silnie zakorzenione i d\u0142ugotrwa\u0142e nawyki my\u015blenia oparte na modernistycznych za\u0142o\u017ceniach nowej teologii. Patrz\u0105c na to po ludzku, je\u015bli wykluczymy cud \u0142aski, nie mo\u017ce on my\u015ble\u0107 w inny spos\u00f3b. Wydaje si\u0119, \u017ce rzeczywi\u015bcie postrzega on syntez\u0119 tradycyjnego nauczania i nowinek Vaticanum II<\/em> jako wyraz autentycznego rozwoju katolickiej Tradycji, kt\u00f3ry katolicy powinni zaakceptowa\u0107. (…)<\/p>\r\n

      Mo\u017cemy wi\u0119c prosi\u0107 papie\u017ca z nale\u017cnym mu szacunkiem: Ojcze \u015awi\u0119ty, usi\u0142uj\u0105c uwolni\u0107 nas od diabelskiej dezorientacji panuj\u0105cej w Ko\u015bciele od czasu soboru, nie proponuj nam, prosimy, \u017cadnego nowego rozwi\u0105zania, sprzyjaj\u0105cego w istocie nowej orientacji – czyli \u201ehermeneutyki ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d. Pos\u0142u\u017c si\u0119 wypr\u00f3bowan\u0105 i prawdziw\u0105 metod\u0105: b\u0105d\u017a po prostu wierny swej Przysi\u0119dze antymodernistycznej<\/em>, kt\u00f3r\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142e\u015b z r\u0119k\u0105 na Biblii w dniu swych \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich. Ojcze \u015awi\u0119ty, nadal zobowi\u0105zany jeste\u015b<\/p>\r\n

      \r\n

      szczerze przyjmowa\u0107 nauk\u0119 wiary, kt\u00f3r\u0105 Aposto\u0142owie przekazali nam przez Ojc\u00f3w prawowiernych w tym samym sensie i w tym samym zawsze rozumieniu, a jako herezj\u0119 ca\u0142kowicie odrzuca\u0107 zmy\u015blon\u0105 teori\u0119 o ewolucji dogmat\u00f3w, wed\u0142ug kt\u00f3rej dogmaty zmieniaj\u0105 jedno znaczenie na drugie i do tego odmienne od rozumienia, uprzednio istniej\u0105cego w Ko\u015bciele.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

      \u0179adne inne rozwi\u0105zanie nie jest mo\u017cliwe – papie\u017c musi po prostu wype\u0142ni\u0107 z\u0142o\u017con\u0105 przez siebie Przysi\u0119g\u0119 antymodernistyczn\u0105<\/em>, kt\u00f3ra nadal go obowi\u0105zuje. Oby, znajduj\u0105c si\u0119 u schy\u0142ku swego \u017cycia, znalaz\u0142 do\u015b\u0107 si\u0142, by pozosta\u0107 jej wierny. Jak nakaza\u0142a nam Matka Bo\u017ca w Fatimie: \u201eM\u00f3dlcie si\u0119 wiele za Ojca \u015awi\u0119tego\u201d. \u00ce\u00a9<\/span><\/strong><\/p>\r\n

      John Vennari<\/em><\/strong><\/p>\r\n

      Za \u201eCatholic Family News\u201d t\u0142umaczy\u0142 Tomasz Maszczyk.<\/p>\r\n

      \r\n

      Przypisy:<\/h4>\r\n
        \r\n
      1. Wida\u0107 to wyra\u017anie z ksi\u0105\u017cek kard. A. Bei, zw\u0142aszcza The Unity of Christians<\/em> (1963) oraz The Way to Unity After the Council<\/em> (1967).<\/li>\r\n
      2. J. Ratzinger, Theological Highlights of Vatican II<\/em>, 1966.<\/li>\r\n
      3. E. Schillebeeckx OP, Igreja ou igrejas?<\/em>, s. 26.<\/li>\r\n
      4. Za: Vatican II, the Work That Needs to Be Done<\/em> (pod red. H. K\u00fcnga i J. Metza), s. 91.<\/li>\r\n
      5. \u201eL\u2019Osservatore Romano\u201d, 19 marca 1965.<\/li>\r\n
      6. Za: M. MCGrade, Redemptoris Sacramentum, DOA, RIP<\/em>, [w:] \u201eChristian Order\u201d, wrzesie\u0144 2004.<\/li>\r\n
      7. E. Hanahoe, Eklezjologia i ekumenizm<\/em>, s. 237.<\/li>\r\n
      8. Cytat za: ks. F. Marcille, Ecumenical Leprosy<\/em>, \u201eThe Angelus\u201d marzec 1994, s. 24.<\/li>\r\n
      9. Ecclesiology and Ecumenism<\/em>, cz. 2, listopad 1962, s. 319.<\/li>\r\n
      10. Ibidem<\/em>.<\/li>\r\n
      11. Pius XII, Mystici corporis<\/em>, 88.<\/li>\r\n
      12. J. Ratzinger, Theological Highlights of Vatican II,<\/em> Paulist Press, Nowy Jork 1966, s. 73.<\/li>\r\n
      13. Audiencja generalna na pl. \u015aw. Piotra, 15 marca 2006.<\/li>\r\n
      14. Ecclesiology and Ecumenism<\/em>, cz. 2, listopad 1962, s.326.<\/li>\r\n
      15. Za: D. Greenstock, Thomism and the Council<\/em>, \u201eThe Tomist\u201d pa\u017adziernik 1950.<\/li>\r\n
      16. \u201e30 days\u201d, grudzie\u00c3\u00b1 1991.<\/li>\r\n
      17. Ecclesiology and Ecumenism<\/em>, cz. 2, listopad 1962, s. 327-328.<\/li>\r\n
      18. Ibidem<\/em>, s. 328.<\/li>\r\n
      19. Ibidem<\/em>, s. 329.<\/li>\r\n
      20. God and the World: Joseph Cardinal Ratzinger: A Conversation With Peter Seewald<\/em>, Ignatius Press, s. 452-453.<\/li>\r\n
      21. J. Vennari, Brother Roger Died a Protestant<\/em>, \u201eCatholic Family News\u201d pa\u017adziernik 2006.<\/li>\r\n
      22. Przem\u00f3wienie wyg\u0142oszone w trakcie Tygodnia Modlitw o Jedno\u015b\u0107 Chrze\u015bcijan 23 stycznia 2008.<\/li>\r\n<\/ol><\/blockquote>\r\n

        Za: Zawsze Wierni, nr 5\/2009 (121)<\/a><\/p>\r\n

        \r\n

        Dodano: 2009-05-11 12:11 am<\/small>
        Aktualizacja: 2012-10-03 09:14 pm<\/small><\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kariera terminu \u201ehermeneutyka ci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 na samym pocz\u0105tku pontyfikatu Benedykta XVI. Papie\u017c przedstawi\u0142 sw\u00f3j program w mowie do cz\u0142onk\u00f3w Kurii Rzymskiej, wyg\u0142oszonej 22 grudnia 2005 r. z okazji zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia. W mowie tej Benedykt XVI da\u0142 jednoznacznie do zrozumienia, \u017ce g\u0142\u00f3wnym elementem jego programu b\u0119dzie realizacja wytycznych II Soboru Watyka\u0144skiego1. Jak […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135,328],"tags":[119,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9224"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9224"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9224\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}