{"id":92225,"date":"2016-12-19T22:30:45","date_gmt":"2016-12-20T03:30:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=92225"},"modified":"2016-12-19T09:40:00","modified_gmt":"2016-12-19T14:40:00","slug":"kosciol-papiez-i-biskupi-stara-i-nowa-doktryna-don-mauro-tranquillo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=92225","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142, papie\u017c i biskupi \u2013 stara i nowa doktryna &#8211; <em>Don Mauro Tranquillo<\/em>"},"content":{"rendered":"<p><strong>W obliczu atak\u00f3w na papie\u017ca oraz Ko\u015bci\u00f3\u0142 coraz pilniejsz\u0105 staje si\u0119 potrzeba krytycznej analizy pewnych tez i uznanie, \u017ce to w\u0142a\u015bnie nowa eklezjologia wprowadzona przez II Sob\u00f3r Watyka\u0144ski otwar\u0142a bramy wrogom Ko\u015bcio\u0142a, staraj\u0105cym si\u0119 zniszczy\u0107 zar\u00f3wno Opok\u0119, na kt\u00f3rej zbudowa\u0142 go Chrystus, jak i W\u0142adz\u0119 ustanowion\u0105 przez Niego, by Ko\u015bcio\u0142em tym rz\u0105dzi<\/strong>\u0107.<\/p>\r\n<p>W trakcie tej analizy m\u00f3wi\u0107 b\u0119dziemy o problemach, jakie stworzy\u0142y nowe teorie dotycz\u0105ce Ko\u015bcio\u0142a, obecne w og\u0142aszanych w ostatnim czasie dokumentach, zw\u0142aszcza w <em>Li\u015bcie do katolik\u00f3w chi\u0144skich<\/em> oraz w eklezjologii prezentowanej w deklaracji <em>Dominus Jesus<\/em>, powtarzaj\u0105cej zasadniczo nauczanie <em>Lumen gentium<\/em>. Jak wyka\u017cemy, doktryna ta nie pozostaje w &nbsp;ci\u0105g\u0142o\u015bci z nauka g\u0142oszon\u0105 do tej pory przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 Rzymski.<\/p>\r\n<p><strong>Kilka klasycznych poj\u0119\u0107 z zakresu eklezjologii.<\/strong><\/p>\r\n<p>Rozdzia\u0142 ten rozpoczniemy od powt\u00f3rzenia kilku punkt\u00f3w katolickiego nauczania, do kt\u00f3rych b\u0119dziemy cz\u0119sto nawi\u0105zywa\u0107 w niniejszym artykule.<\/p>\r\n<p>Nasz Pan Jezus Chrystus wyposa\u017cy\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 w dwa rodzaje w\u0142adzy, b\u0119d\u0105ce z kolei \u017ar\u00f3d\u0142ami dw\u00f3ch hierarchii, kt\u00f3re cho\u0107 cz\u0119\u015bciowo si\u0119 ze sob\u0105 pokrywaj\u0105, pozostaj\u0105 jednak ca\u0142kowicie r\u00f3\u017cne w swych atrybutach i pochodzeniu. Tymi w\u0142adzami s\u0105:<\/p>\r\n<ul>\r\n\t<li><em>Potestas sanctificandi &#8211; <\/em>w\u0142adza u\u015bwi\u0119cania, kt\u00f3ra otrzymywana jest i wykonywana poprzez sakrament kap\u0142a\u0144stwa w r\u00f3\u017cnych jego stopniach (\u015bwi\u0119cenia ni\u017csze, kap\u0142a\u0144stwo, urz\u0105d biskupi). Do w\u0142adzy tej zasadniczo nale\u017cy sprawowanie Eucharystii oraz innych sakrament\u00f3w &#8211; udzielanie duszom \u0142aski u\u015bwi\u0119caj\u0105cej. Poniewa\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em tej w\u0142adzy jest sakrament, jej bezpo\u015brednim sprawc\u0105 jest sam Pan Jezus Chrystus <em>ex opere operato<\/em>: kap\u0142ani s\u0105 jedynie Jego narz\u0119dziami. Najwznio\u015blejszym aktem tej w\u0142adzy jest Konsekracja Cia\u0142a i Krwi Chrystusa. Pod tym wzgl\u0119dem biskup i kap\u0142an s\u0105 sobie r\u00f3wni.<\/li>\r\n\t<li><em>Potestas regendi<\/em> &#8211; w\u0142adza jurysdykcji, kt\u00f3ra obejmuje duchow\u0105 w\u0142adz\u0119 do rz\u0105dzenia i nauczania (wynika z tego, \u017ce autorytatywnie i legalnie naucza\u0107 mo\u017cna jedynie swych w\u0142asnych podw\u0142adnych). B\u0119d\u0105c spo\u0142eczno\u015bci\u0105 widzialn\u0105, Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi posiada\u0107 w\u0142adz\u0119 legislacyjn\u0105 i kierownicz\u0105, w\u0142adz\u0119 do karania i korygowania b\u0142\u0119d\u00f3w. W\u0142adza ta, kt\u00f3r\u0105 sam Zbawiciel posiada w stopniu najwy\u017cszym, jest przez Niego przekazywana bezpo\u015brednio samemu tylko papie\u017cowi w chwili, gdy zgadza si\u0119 on na sw\u00f3j obi\u00f3r, a z kolei papie\u017c przekazuje j\u0105 w r\u00f3\u017cnym stopniu reszcie hierarchii Ko\u015bcio\u0142a. Nie ma ona wrodzonego zwi\u0105zku z w\u0142adz\u0105 kap\u0142a\u0144sk\u0105, cho\u0107 generalnie obie te w\u0142adze znajduj\u0105 si\u0119 w r\u0119kach tych samych os\u00f3b, a papie\u017c i biskupi diecezjalni maj\u0105 moralny obowi\u0105zek \u0142\u0105czy\u0107 w swych osobach obie te urz\u0119dy. Obowi\u0105zek moralny nie oznacza jednak metafizycznej konieczno\u015bci: jedna w\u0142adza mo\u017ce istnie\u0107 bez drugiej, poniewa\u017c posiadaj\u0105 one r\u00f3\u017cne pochodzenie oraz cele. W tym sensie biskupem jest ten, kto otrzyma\u0142 od papie\u017ca w\u0142adz\u0119 rz\u0105dzenia diecezj\u0105, niezale\u017cnie od faktu jego sakry biskupiej.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p>Ta doktryna o r\u00f3\u017cnicy w pochodzeniu dwu w\u0142adz jest w spos\u00f3b jednoznaczny nauczana w licznych dokumentach magisterium, m.in. w encyklikach Piusa XII <em>Mystici corporis<\/em> (1943), <em>Ad sinarum gentes<\/em> (1954) oraz <em>Ad apostolorum principia<\/em> (1958): biskupi kieruj\u0105 swymi diecezjami w imieniu Chrystusa \u201el<em>ecz gdy to czyni\u0105, nie dzia\u0142aj\u0105 ca\u0142kiem samowolnie i na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0105, lecz jako postawieni pod w\u0142adz\u0105 biskupa rzymskiego, to jest papie\u017ca, chocia\u017c posiadaj\u0105 zwyczajn\u0105 w\u0142adz\u0105 jurysdykcji, kt\u00f3r\u0105 bezpo\u015brednio od niego otrzymali<\/em>\u201d<a href=\"https:\/\/#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. Jedyn\u0105 osob\u0105 na \u015bwiecie, kt\u00f3ra otrzymuje w\u0142adz\u0119 jurysdykcji bezpo\u015brednio od Boga, jest papie\u017c, jak to potwierdza Kodeks Prawa Kanonicznego (Kan. 109)<a href=\"https:\/\/#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> (\u2026). Tak wi\u0119c sam tylko papie\u017c nie otrzymuje tej w\u0142adzy poprzez sakr\u0119 biskupi\u0105, lecz niezale\u017cnie od niej.<\/p>\r\n<p>By przytoczy\u0107 inne autorytatywne \u017ar\u00f3d\u0142a, wymienimy <em>Bull\u0119 odwo\u0142a\u0144<\/em><a href=\"https:\/\/#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> Piusa II (1463), Konstytucj\u0119 Apostolsk\u0105 Piusa VI <em>Super soliditate<\/em> (1786) nauczaj\u0105c\u0105 odno\u015bnie osoby papie\u017ca, \u017ce \u201e<em>biskupi otrzymuj\u0105 od niego sw\u0105 w\u0142adz\u0119, tak jak on sam otrzymuje sw\u0105 najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0119 od Boga, etc.<\/em>\u201d<a href=\"https:\/\/#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>, encyklik\u0119 Piusa IV <em>Charitas<\/em> (1791) przeciwko biskupom mianowanym przez rewolucyjny rz\u0105d we Francji: \u201e<em>W\u0142adz\u0119 udzielania jurysdykcji posiada jedynie Stolica Apostolska<\/em>\u201d<a href=\"https:\/\/#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>, a tak\u017ce w list tego samego papie\u017ca <em>Deessemus<\/em> (1788): \u201e<em>Godno\u015b\u0107 biskupia (\u2026) w tym, co dotyczy \u015bwi\u0119ce\u0144, pochodzi bezpo\u015brednio od Boga, a odno\u015bnie jurysdykcji, od Stolicy Apostolskiej<\/em>\u201d<a href=\"https:\/\/#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>. Nauczanie to znale\u017a\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c w encyklice Leona XIII <em>Satis cognitum<\/em> (1896), dokumentach og\u0142oszonych przez Piusa XII jak i w alokucji konsystorialnej Jana XXIII (15 grudnia 1958), kt\u00f3ra stwierdza: \u201e<em>z sakry biskupiej bez mandatu apostolskiego nie pochodzi absolutnie \u017cadna jurysdykcja<\/em>\u201d<a href=\"https:\/\/#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>. Podczas soboru przysz\u0142y kard. Staffa opublikowa\u0142 broszur\u0119 dla ojc\u00f3w (kt\u00f3rzy dyskutowali nad kwesti\u0105 schematu o Ko\u015bciele) przedstawiaj\u0105c nie tylko autorytatywne nauczanie Ko\u015bcio\u0142a, ale r\u00f3wnie\u017c liczne cytaty z pism ojc\u00f3w i doktor\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a oraz jednomy\u015blne nauczanie ponad 130 wybitnych teolog\u00f3w z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w.<\/p>\r\n<p><strong>Nowa doktryna <em>Lumen gentium<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p>Przypomniawszy te prawdy, kt\u00f3re Ko\u015bci\u00f3\u0142 przedstawia nam do wierzenia jako objawione przez Boga, mo\u017cemy teraz przyjrze\u0107 si\u0119 temu, czego nauczaj\u0105 <em>Lumen gentium<\/em> i wspomniane wy\u017cej nowe dokumenty. Przedstawione tu uwagi na temat <em>Lumen gentium<\/em> b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter jedynie skr\u00f3towy, poniewa\u017c tekst ten zosta\u0142 ju\u017c uprzednio szczeg\u00f3\u0142owo przeanalizowany<a href=\"https:\/\/#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>.<\/p>\r\n<p>W rozdziale III (18-23) oraz w <em>Nota praevia<\/em> sakra biskupia przedstawiana jest jako \u017ar\u00f3d\u0142o w\u0142adzy rz\u0105dzenia, a nie tylko w\u0142adzy u\u015bwi\u0119cania, wynikaj\u0105cej z sakramentalnego charakteru \u015bwi\u0119ce\u0144 biskupich. Przedstawione uzasadnienie tego twierdzenia nie wydaje si\u0119 jednak wspiera\u0107 tez g\u0142oszonych przez innowator\u00f3w. Odnosz\u0105c si\u0119 do prerogatyw kap\u0142an\u00f3w, nadanych przez Chrystusa Aposto\u0142om, Sob\u00f3r Trydencki m\u00f3wi o \u201e<em>w\u0142adzy konsekrowania, ofiarowania i udzielania Jego Cia\u0142a oraz Krwi, a r\u00f3wnie\u017c odpuszczania i zatrzymywania grzech\u00f3w<\/em>\u201d (Dz. 957). Biskupi natomiast, \u201e<em>kt\u00f3rzy s\u0105 nast\u0119pcami Aposto\u0142\u00f3w, wy\u017csi s\u0105 od kap\u0142an\u00f3w i udzielaj\u0105 sakramentu bierzmowania, wy\u015bwi\u0119caj\u0105 s\u0142ugi Ko\u015bcio\u0142a i mog\u0105 wykonywa\u0107 wiele innych pos\u0142ug, kt\u00f3rych nie mog\u0105 sprawowa\u0107 ci, kt\u00f3rzy posiadaj\u0105 \u015bwi\u0119cenia od nich ni\u017csze<\/em>\u201d (Dz, 960). Tak wi\u0119c Sob\u00f3r Trydencki jako skutki sakramentu kap\u0142a\u0144stwa wymienia jedynie w\u0142adz\u0119 odnosz\u0105c\u0105 si\u0119 do fizycznego Cia\u0142a Chrystusa oraz administrowanie sakrament\u00f3w, nie czyni\u0105c najmniejszej wzmianki o w\u0142adzy rz\u0105dzenia. <em>Lumen gentium<\/em> natomiast stwierdza co\u015b wr\u0119cz przeciwnego, w paragrafie 21 uczy, \u017ce \u201e<em>Sakra biskupia wraz z urz\u0119dow\u0105 funkcj\u0105 u\u015bwi\u0119cania przynosi r\u00f3wnie\u017c funkcj\u0119 nauczania i rz\u0105dzenia, funkcje te jednak z natury swojej mog\u0105 by\u0107 wykonywane tylko w hierarchicznej wsp\u00f3lnocie (communio) z G\u0142ow\u0105 Kolegium i z jego cz\u0142onkami<\/em>\u201d. Wed\u0142ug <em>Lumen gentium<\/em> ka\u017cdy wa\u017cnie konsekrowany biskup posiada\u0142by wi\u0119c obie w\u0142adze, papie\u017c natomiast okre\u015bla\u0142by jedynie zakres w\u0142adzy rz\u0105dzenia, a nie udziela\u0142 jej (nie wiadomo, czy w przypadku braku interwencji ze strony papie\u017ca wykonywanie przez biskup\u00f3w w\u0142adzy jurysdykcyjnej by\u0142oby niewa\u017cne lub bezprawne, podobnie udzielanie przez nich \u015bwi\u0119ce\u0144). Co wi\u0119cej, wed\u0142ug paragrafu 21 bezpo\u015brednim skutkiem otrzymania sakry by\u0142aby r\u00f3wnie\u017c przynale\u017cno\u015b\u0107 do kolegium biskupiego, kt\u00f3re to cia\u0142o wed\u0142ug <em>Lumen gentium<\/em> posiada w Ko\u015bciele najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0119, r\u00f3wnolegle niejako do w\u0142adzy papieskiej. <em>Nota praevia<\/em> stwierdza, \u017ce ten organ w\u0142adzy powszechnej istnieje zawsze, jednak nie jest ona skuteczna poza sytuacj\u0105, gdy papie\u017c udzieli stosownego upowa\u017cnienia. Paragraf 21 stwierdza r\u00f3wnie\u017c, \u017ce do przynale\u017cno\u015bci do kolegium biskupiego konieczna jest komunia z jego g\u0142ow\u0105 i cz\u0142onkami, nie jest jednak jasne, czy stanowi to w\u0142a\u015bciw\u0105 przyczyn\u0119 cz\u0142onkostwa w kolegium czy jedynie warunek. W\u0142adza rz\u0105dzenia, kt\u00f3ra ma dla sakramentu \u015bwi\u0119ce\u0144 charakter uboczny, by\u0142aby wi\u0119c skutkiem sakramentu <em>ex opere operato<\/em>, pochodz\u0105c bezpo\u015brednio od Chrystusa, podobnie jak cz\u0142onkostwo w kolegium, kt\u00f3re &#8211; b\u0119d\u0105c organem najwy\u017cszej w\u0142adzy <em>cum Petro i sub Petro<\/em> &#8211; pozostawa\u0142oby organem r\u00f3\u017cnym od Piotra i otrzymywa\u0142oby sw\u0105 w\u0142adz\u0119 nie <em>ex Petro<\/em>, ale <em>ex Christo<\/em>, na co wyra\u017anie wskazuje <em>Nota wyja\u015bniaj\u0105ca<\/em>.<\/p>\r\n<p>To nauczanie <em>Lumen gentium<\/em> ma bardzo powa\u017cne konsekwencje. Pierwsz\u0105 z nich jest nowa doktryna o kolegium biskupim, kt\u00f3re obejmowa\u0142oby wszystkich biskup\u00f3w \u015bwiata, a kt\u00f3rego papie\u017c by\u0142by jedynie przedstawicielem. <em>Nota praevia<\/em> m\u00f3wi, \u017ce kolegium zawsze istnieje i zawsze jest organem najwy\u017cszej oraz pe\u0142nej w\u0142adzy nad ca\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em. W\u0142adza samego papie\u017ca nie by\u0142aby wskutek tego pomniejszona czy naruszona, nie by\u0142aby ju\u017c jednak wyj\u0105tkowa. Sprzeciwia si\u0119 to temu, czego naucza\u0142 I Sob\u00f3r Watyka\u0144ski:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Tylko te\u017c Szymonowi Piotrowi udzieli\u0142 Jezus po swym zmartwychwstaniu jurysdykcji najwy\u017cszego pasterza i zarz\u0105dcy ca\u0142ej owczarni, m\u00f3wi\u0105c: \u00abPa\u015b baranki moje\u00bb; \u00abPa\u015b owce moje\u00bb.&nbsp;Tej, jak\u017ce jasnej nauce Pisma \u015awi\u0119tego, zawsze w ten spos\u00f3b przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 rozumianej, otwarcie sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 fa\u0142szywe opinie tych, kt\u00f3rzy odrzucaj\u0105c form\u0119 rz\u0105d\u00f3w ustanowion\u0105 przez Chrystusa w Jego Ko\u015bciele, przewrotnie zaprzeczaj\u0105, \u017ce tylko sam Piotr przed pozosta\u0142ymi aposto\u0142ami &#8211; czy to przed ka\u017cdym z osobna, czy to przed wszystkimi razem &#8211; zosta\u0142 przez Chrystusa wyposa\u017cony w prawdziwy i w\u0142a\u015bciwy prymat jurysdykcyjny;&nbsp;albo [opinie] tych, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce ten prymat nie by\u0142 powierzony bezpo\u015brednio \u015bw. Piotrowi, ale Ko\u015bcio\u0142owi, a przez niego jemu jako s\u0142udze tego\u017c Ko\u015bcio\u0142a<\/em>\u201d (<em>Pastor aeternus<\/em>, Dz. 1822).<\/p>\r\n<p>Zgodnie z tradycyjn\u0105 doktryn\u0105, papie\u017c mo\u017ce rzeczywi\u015bcie \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z kolegium biskup\u00f3w, by dzia\u0142a\u0107 wsp\u00f3lnie z nim (podczas soboru powszechnego lub wykonuj\u0105c zwyczajne i powszechne magisterium), jednak to od niego inni otrzymuj\u0105 sw\u0105 w\u0142adz\u0119 wykonywania akt\u00f3w rz\u0105dzenia wzgl\u0119dem ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a, nie mamy tu wi\u0119c do czynienia z drugim istniej\u0105cym stale organem najwy\u017cszej w\u0142adzy.<\/p>\r\n<p>W ostatnich latach spotka\u0107 si\u0119 mo\u017cna z twierdzeniem, \u017ce kolegializm wyszed\u0142 ju\u017c z mody, \u017ce Jan Pawe\u0142 II sprawowa\u0142 w\u0142adz\u0119 bezpo\u015brednio, a Benedykt XVI nie waha si\u0119 post\u0119powa\u0107 wbrew opinii biskup\u00f3w. Zauwa\u017cmy jednak, \u017ce nie chodzi tu jedynie o konkretne przypadki wykonywania tej rzekomej w\u0142adzy kolegium przez ostatnie dekady, ale o kwesti\u0119 natury doktrynalnej, stanowi ona bowiem obecnie podstaw\u0119 dla relacji ekumenicznych, zw\u0142aszcza z prawos\u0142awiem.<strong> <br>\r\n <\/strong><\/p>\r\n<p><strong>Ewolucja teologii podczas soboru<\/strong><\/p>\r\n<p>W roku 1961 opublikowana zosta\u0142a ksi\u0105\u017cka <em>Episkopat Und Primat<\/em>, podpisana przez Karla Rahnera oraz Josepha Ratzingera. W rozdziale <em>Uber das Jus Divinum des Episkopats<\/em> autorzy jej utrzymuj\u0105, \u017ce jedynym organem najwy\u017cszej w\u0142adzy w Ko\u015bciele jest kolegium biskup\u00f3w, a papie\u017c wyst\u0119puj\u0105cy samodzielnie dzia\u0142a jedynie jako przedstawiciel kolegium. W ten spos\u00f3b kolegium zar\u00f3wno chronologicznie jak i logicznie poprzedza\u0142oby prymat. Dla Rahnera dowodem na poparcie tej tezy (zasadniczo podzielanej przez Congara) jest fakt, \u017ce gdyby najwy\u017csza w\u0142adza powierzona zosta\u0142a Piotrowi, musia\u0142aby zosta\u0107 nast\u0119pnie przez niego delegowana, poniewa\u017c Piotr otrzyma\u0142 j\u0105 od Chrystusa; jednak w tym przypadku Aposto\u0142owie nie byliby ju\u017c Aposto\u0142ami Chrystusa, ale Aposto\u0142ami Piotra &#8211; trzeba wi\u0119c uzna\u0107, \u017ce Chrystus powierzy\u0142 w\u0142adz\u0119 najwy\u017csz\u0105 kolegium, kt\u00f3rego Piotr jest przedstawicielem. Jest tak dlatego, pisze Rahner, \u017ce spo\u0142eczno\u015b\u0107 mo\u017ce posiada\u0107 tylko jedn\u0105 najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0119, w przeciwnym razie istnia\u0142yby dwie spo\u0142eczno\u015bci, co by\u0142oby r\u00f3wnoznaczne z negowaniem jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a. Papie\u017c jest wi\u0119c zobowi\u0105zany moralnie, ale nie prawnie, dzia\u0142a\u0107 jako przedstawiciel kolegium, a nie wedle swej w\u0142asnej woli.<\/p>\r\n<p>W oczywisty spos\u00f3b trudno jest pogodzi\u0107 to twierdzenie z nauczaniem I Soboru Watyka\u0144skiego, kt\u00f3ry pot\u0119pi\u0142 tych, \u201e<em>kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce ten prymat nie by\u0142 powierzony bezpo\u015brednio \u015bw. Piotrowi, ale Ko\u015bcio\u0142owi, a przez niego jemu jako s\u0142udze tego\u017c Ko\u015bcio\u0142a<\/em>\u201d (<em>Pastor aeternus<\/em>). Zauwa\u017cmy ponadto, \u017ce teza Rahnera-Ratzingera r\u00f3\u017cni si\u0119 od nauki przedstawionej p\u00f3\u017aniej w <em>Lumen gentium<\/em>: organ najwy\u017cszej w\u0142adzy jest tam jeden, kolegium, cho\u0107 nie wyklucza to mo\u017cliwo\u015bci, by papie\u017c m\u00f3g\u0142 dzia\u0142a\u0107 sam, a nawet tego, by by\u0142 on w istocie jedynym interpretatorem woli i rzecznikiem kolegium. Musi on wype\u0142nia\u0107 sw\u00f3j urz\u0105d dzia\u0142aj\u0105c jako przedstawiciel kolegium, w przeciwnym razie mog\u0142oby ono zakwestionowa\u0107 jego wol\u0119. Prawne rozwa\u017cania tej kwestii nie maj\u0105 dla autor\u00f3w wspomnianej ksi\u0105\u017cki sensu: Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest dla nich \u201ekomuni\u0105\u201d, a nie zorganizowan\u0105, doskona\u0142\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105.<\/p>\r\n<p>Echa tej tezy pobrzmiewaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c w artykule 21 <em>Lumen gentium<\/em>, gdzie stwierdza si\u0119, \u017ce papie\u017c wykonuje dwojak\u0105 w\u0142adz\u0119: na mocy swego urz\u0119du oraz jako g\u0142owa kolegium. Przyznaje si\u0119 w ten spos\u00f3b, \u017ce przynajmniej w pewnych przypadkach papie\u017c jest jedynie przedstawicielem kolegium.<\/p>\r\n<p>Czy doktryna ta nauczana jest r\u00f3wnie\u017c obecnie? Jakie jej \u015blady znale\u017a\u0107 mo\u017cna w oficjalnych dokumentach Ko\u015bcio\u0142a?<\/p>\r\n<p><strong>Deklaracja <em>Dominus Jesus<\/em> i inne dokumenty Kongregacji Nauki Wiary<\/strong><\/p>\r\n<p>6 sierpnia 2000 roku Kongregacja Nauki Wiary opublikowa\u0142a s\u0142ynn\u0105 deklaracj\u0119 <em>Dominus Jesus<\/em>, o Ko\u015bciele jako jedynej drodze do zbawienia. Przedstawia\u0142a ona oficjaln\u0105 interpretacj\u0119 s\u0142ynnego ust\u0119pu <em>Lumen gentium<\/em>, wed\u0142ug kt\u00f3rego \u201e<em>jedyny Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy (\u2026) trwa w Ko\u015bciele katolickim<\/em>\u201d. Nauczanie to znale\u017a\u0107 mo\u017cna w artyku\u0142ach 16 i 17 wspomnianej Deklaracji:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>16. Wierni&nbsp;zobowi\u0105zani s\u0105&nbsp;wyznawa\u0107, \u017ce istnieje historyczna ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 \u201d\u201d zakorzeniona w sukcesji apostolskiej&nbsp;\u201d\u201d pomi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em za\u0142o\u017conym przez Chrystusa i Ko\u015bcio\u0142em katolickim: \u00abTo jest jedyny Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy (\u2026), kt\u00f3ry Zbawiciel nasz po zmartwychwstaniu swoim powierzy\u0142 do pasienia Piotrowi (por. J 21, 17), zlecaj\u0105c jemu i pozosta\u0142ym aposto\u0142om, aby go krzewili i nim kierowali (por. Mt 28, 18 nn.), i kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142 na wieki jako \u201d\u0161filar i podwalin\u0119 prawdy\u2019 (1 Tm 3, 15). Ko\u015bci\u00f3\u0142 ten, ustanowiony i zorganizowany na tym \u015bwiecie jako spo\u0142eczno\u015b\u0107, trwa w&nbsp;(subsistit in)&nbsp;Ko\u015bciele katolickim, rz\u0105dzonym przez nast\u0119pc\u0119 Piotra oraz biskup\u00f3w pozostaj\u0105cych z nim we wsp\u00f3lnocie&nbsp;(communio)\u00bb. W wyra\u017ceniu \u00absubsistit in\u00bb Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II chcia\u0142 uj\u0105\u0107 \u0142\u0105cznie dwa stwierdzenia doktrynalne: po pierwsze, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy, pomimo podzia\u0142u chrze\u015bcijan, nadal istnieje w pe\u0142ni jedynie w Ko\u015bciele katolickim; po drugie, \u017ce \u00abliczne pierwiastki u\u015bwi\u0119cenia i prawdy znajduj\u0105 si\u0119 poza jego organizmem\u00bb, to znaczy w Ko\u015bcio\u0142ach i ko\u015bcielnych Wsp\u00f3lnotach, kt\u00f3re nie s\u0105 jeszcze w pe\u0142nej wsp\u00f3lnocie z Ko\u015bcio\u0142em katolickim. Jednak w odniesieniu do tych ostatnich nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce ich \u00abmoc pochodzi z samej pe\u0142ni \u0142aski i prawdy, powierzonej Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu\u00bb.<\/em><\/p>\r\n<p><em> 17. Istnieje zatem jeden Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy, kt\u00f3ry trwa w Ko\u015bciele katolickim rz\u0105dzonym przez Nast\u0119pc\u0119 Piotra i przez biskup\u00f3w w \u0142\u0105czno\u015bci z nim. Ko\u015bcio\u0142y, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105c w pe\u0142nej wsp\u00f3lnocie z Ko\u015bcio\u0142em katolickim, pozostaj\u0105 jednak z nim zjednoczone bardzo \u015bcis\u0142ymi wi\u0119zami, jak sukcesja apostolska i wa\u017cna Eucharystia, s\u0105 prawdziwymi Ko\u015bcio\u0142ami partykularnymi. Dlatego tak\u017ce w tych Ko\u015bcio\u0142ach jest obecny i dzia\u0142a Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy, chocia\u017c brak im pe\u0142nej komunii z Ko\u015bcio\u0142em katolickim, jako \u017ce nie uznaj\u0105 katolickiej nauki o prymacie, kt\u00f3ry Biskup Rzymu posiada obiektywnie z ustanowienia Bo\u017cego i sprawuje nad ca\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em.<\/em><\/p>\r\n<p><em>Natomiast Wsp\u00f3lnoty ko\u015bcielne, kt\u00f3re nie zachowa\u0142y prawomocnego Episkopatu oraz w\u0142a\u015bciwej i ca\u0142kowitej rzeczywisto\u015bci eucharystycznego misterium, nie s\u0105 Ko\u015bcio\u0142ami w \u015bcis\u0142ym sensie (\u2026)<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>Teza ta, przedstawiona r\u00f3wnie\u017c w wyk\u0142adni Kongregacji Nauki Wiary<a href=\"https:\/\/#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a> odno\u015bnie do sformu\u0142owania \u201eKo\u015bcio\u0142y siostrzane\u201d, jest bardzo czytelna. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest jeden, jest nim Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, jednak w tym samym czasie Ko\u015bci\u00f3\u0142 istnieje r\u00f3wnie\u017c poza zasi\u0119giem jurysdykcji papieskiej. W ten spos\u00f3b ka\u017cdy lokalny \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142\u201d, np. na Wschodzie, by\u0142by prawdziwym Ko\u015bcio\u0142em, posiadaj\u0105cym w\u0142adz\u0119 rz\u0105dzenia wyp\u0142ywaj\u0105c\u0105 z wa\u017cnej sakry biskupiej, co z kolei czyni\u0142oby tego biskupa cz\u0142onkiem kolegium, sprawuj\u0105cego rz\u0105dy nad Ko\u015bcio\u0142em powszechnym. \u201eKo\u015bcio\u0142y\u201d, kt\u00f3re nie pozostaj\u0105 w komunii z papie\u017cem, nie przestawa\u0142yby by\u0107 Ko\u015bcio\u0142ami (\u2026) Jaki jednak sens ma wielokrotne powtarzanie, \u017ce jedynym Ko\u015bcio\u0142em Chrystusowym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, skoro kilka wers\u00f3w dalej zaprzecza si\u0119 temu twierdz\u0105c, \u017ce wsp\u00f3lnoty niekatolickie s\u0105 prawdziwymi \u201eKo\u015bcio\u0142ami\u201d jedynie dlatego, \u017ce posiadaj\u0105 wa\u017cnie konsekrowanego biskupa? Wydaje si\u0119 to by\u0107 aluzj\u0105 do wspomnianej wy\u017cej doktryny, wedle kt\u00f3rej Chrystus nie potrzebuje papie\u017ca, by udziela\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi konstytuuj\u0105cej go w\u0142adzy. Gdy ta niewidzialna jedno\u015b\u0107 rz\u0105du znika, ka\u017cdy biskup zdolny do udzielania \u015bwi\u0119ce\u0144 staje si\u0119 automatycznie \u017ar\u00f3d\u0142em w\u0142adzy rz\u0105dzenia &#8211; i potencjalnie mo\u017ce mno\u017cy\u0107 j\u0105 <em>in infinitum<\/em>.<\/p>\r\n<p>Teza ta powt\u00f3rzona zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c w dokumencie og\u0142oszonym przez Kongregacj\u0119 Nauki Wiary 29 czerwca 2007 roku, w odpowiedzi na pewne pytania dotycz\u0105ce zwrotu \u201e<em>subsistit in<\/em>\u201d oraz rozdzia\u0142u VIII <em>Lumen gentium<\/em> (liczne elementy Ko\u015bcio\u0142a katolickiego znale\u017a\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c poza nim). Wed\u0142ug przedstawionej wyk\u0142adni od\u0142\u0105czone \u201eKo\u015bcio\u0142y\u201d Wschodnie s\u0105 prawdziwymi Ko\u015bcio\u0142ami lokalnymi, nawet je\u015bli \u201e<em>podlegaj\u0105 one brakom<\/em>\u201d, gdy\u017c urz\u0105d Nast\u0119pcy Piotra jest jednym z \u201e<em>wewn\u0119trznych element\u00f3w konstytutywnych<\/em>\u201d lokalnego Ko\u015bcio\u0142a. Trudno zrozumie\u0107, w jaki spos\u00f3b nieobecno\u015b\u0107 \u201e<em>wewn\u0119trznego elementu konstytutywnego<\/em>\u201d mo\u017ce by\u0107 okre\u015blana po prostu jako \u201e<em>brak<\/em>\u201d, a nie zmiana natury: jednak sprzeczno\u015bciom w tych dokumentach towarzyszy r\u00f3wnie\u017c m\u0119tno\u015b\u0107 poj\u0119\u0107, nie wyja\u015bniaj\u0105 one r\u00f3wnie\u017c, dlaczego wsp\u00f3lnotom tym niezb\u0119dna jest komunia z Nast\u0119pc\u0105 \u015bw. Piotra, skoro posiadaj\u0105 ju\u017c one w\u0142adz\u0119 rz\u0105dzenia i konsekracji biskupich. Trudno zrozumie\u0107, czego jeszcze papie\u017c udziela katolickim biskupom czy te\u017c \u201eKo\u015bcio\u0142om lokalnym\u201d, poniewa\u017c wedle tego dokumentu wa\u017cna Eucharystia i w\u0142adza biskupia wystarczaj\u0105 do istnienia prawdziwego \u201eKo\u015bcio\u0142a\u201d, co &nbsp;uzasadnia, dlaczego \u201e<em>dokumenty Soboru i p\u00f3\u017aniejsze wypowiedzi Magisterium Ko\u015bcio\u0142a nie przypisuj\u0105 tytu\u0142u Ko\u015bcio\u0142a wsp\u00f3lnotom chrze\u015bcija\u0144skim powsta\u0142ym w wyniku Reformy XVI wieku<\/em>\u201d<a href=\"https:\/\/#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>.<\/p>\r\n<p>O ile dokument ten stwierdza jasno i wyra\u017anie, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest jeden, informuje nas jednak r\u00f3wnocze\u015bnie, \u017ce \u201e<em>pe\u0142nia powszechno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, rz\u0105dzonego przez Nast\u0119pc\u0119 Piotra i Biskup\u00f3w w komunii z nim<\/em> [<em>plenitudo catholicatis Ecclesiae propria<\/em>]<em>, z powodu podzia\u0142u chrze\u015bcijan, natrafia na przeszkod\u0119 w jej pe\u0142nym urzeczywistnianiu si\u0119 w historii<\/em>\u201d<a href=\"https:\/\/#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>. Je\u015bli jednak schizmatyckim \u201eKo\u015bcio\u0142om\u201d nie brakuje niczego, w\u00f3wczas to jedynemu Ko\u015bcio\u0142owi brak jest \u201eKo\u015bcio\u0142\u00f3w\u201d schizmatyckich dla osi\u0105gni\u0119cia \u201epe\u0142ni powszechno\u015bci\u201d. Jest tak, poniewa\u017c niekt\u00f3rzy cz\u0142onkowie kolegium &#8211; kt\u00f3re konstytuuje ten jedyny Ko\u015bci\u00f3\u0142 i zarazem sprawuje w nim najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0119 &#8211; nie chc\u0105 w nim zasiada\u0107 &#8211; a s\u0105 to biskupi wa\u017cnie konsekrowani, a wi\u0119c wyposa\u017ceni we w\u0142adz\u0119 rz\u0105dzenia Ko\u015bcio\u0142em powszechnym na mocy swych \u015bwi\u0119ce\u0144. (\u2026)<\/p>\r\n<p>W ten spos\u00f3b ignoruje si\u0119 dwa zasadnicze elementy konieczne do przynale\u017cno\u015bci do Ko\u015bcio\u0142a: jurysdykcj\u0119, kt\u00f3rej \u017ar\u00f3d\u0142em jest wy\u0142\u0105cznie papie\u017c, oraz wiar\u0119. Nigdy nie czyni si\u0119 aluzji do faktu, \u017ce poniewa\u017c schizmatyccy biskupi nie wyznaj\u0105 prawdziwej wiary, nie mog\u0105 oni w \u017caden spos\u00f3b nale\u017ce\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a. W istocie papie\u017c nie jest w konstytucji Ko\u015bcio\u0142a czynnikiem o bli\u017cej nieokre\u015blonych kompetencjach, ale \u017ar\u00f3d\u0142em wszelkiej w\u0142adzy i spoiwem cz\u0142onkowstwa w obr\u0119bie tej jedno\u015bci. Przynale\u017cno\u015b\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a redukowana jest we wspomnianych dokumentach do czysto sakramentalnego mechanizmu (wynika&nbsp; jedynie z przyj\u0119cia chrztu i wa\u017cnych \u015bwi\u0119ce\u0144: nie liczy si\u0119 ju\u017c osobiste wyznawanie prawdziwej wiary oraz pragnienie pozostawania cz\u0142onkiem ca\u0142o\u015bci, kt\u00f3rej g\u0142ow\u0105 jest papie\u017c).<\/p>\r\n<p><strong>List do katolik\u00f3w chi\u0144skich z 27 maja 2007<\/strong><\/p>\r\n<p>27 maja 2007 roku Ojciec \u015awi\u0119ty wystosowa\u0142 list do biskup\u00f3w, kap\u0142an\u00f3w, os\u00f3b konsekrowanych oraz \u015bwieckich wiernych Chi\u0144skiej Republiki Ludowej, przedstawiaj\u0105c w nim <em>\u201ekilka wskaz\u00f3wek odno\u015bnie do \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a i dzie\u0142a ewangelizacji w Chinach<\/em>\u201d. Nie b\u0119dziemy si\u0119 tu zajmowa\u0107 kwestiami natury politycznej czy bie\u017c\u0105cymi wydarzeniami, do kt\u00f3rych nawi\u0105zuje ten dokument, ale jedynie zasadami doktrynalnymi, do kt\u00f3rych cz\u0119sto si\u0119 on odwo\u0142uje. Por\u00f3wnamy je nast\u0119pnie z zasadami nauczanymi przez Piusa XII w dw\u00f3ch listach og\u0142oszonych w czasie chi\u0144skiej schizmy.<\/p>\r\n<p>W artykule 5 listu czytamy:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Zgodnie z nauk\u0105 katolick\u0105, biskup jest widzialnym \u017ar\u00f3d\u0142em i fundamentem jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a partykularnego, powierzonego jego pasterskiej pos\u0142udze. W ka\u017cdym jednak Ko\u015bciele partykularnym, aby by\u0142 on w pe\u0142ni Ko\u015bcio\u0142em, musi by\u0107 obecna najwy\u017csza w\u0142adza Ko\u015bcio\u0142a, to znaczy kolegium biskup\u00f3w wraz z jego G\u0142ow\u0105 Biskupem Rzymu, a nigdy bez niego. Dlatego pos\u0142uga Nast\u0119pcy Piotra nale\u017cy do istoty ka\u017cdego Ko\u015bcio\u0142a partykularnego \u00ab od wewn\u0105trz\u00bb<\/em><a href=\"https:\/\/#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>\u201d.<\/p>\r\n<p>Czyni si\u0119 tu zdumiewaj\u0105ce twierdzenie: w ka\u017cdym Ko\u015bciele partykularnym musi istnie\u0107 najwy\u017csza w\u0142adza, kt\u00f3ra jest konstytutywna dla tego Ko\u015bcio\u0142a <em>ab intrinseco<\/em>\u2026 T\u0105 najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0105 nie jest papie\u017c, ale kolegium biskup\u00f3w (kt\u00f3rego papie\u017c jest g\u0142ow\u0105) i tylko ono: widzimy wi\u0119c, \u017ce istnieje tylko jeden organ najwy\u017cszej w\u0142adzy, co sprzeczne jest z doktryn\u0105 o dw\u00f3ch podmiotach w\u0142adzy najwy\u017cszej zawart\u0105 w nauczaniu <em>Lumen gentium<\/em>.<\/p>\r\n<p>Jest to zaledwie pocz\u0105tek przedstawionej interpretacji. Artyku\u0142 8 odnosi si\u0119 do sytuacji w Chinach, gdzie biskupi s\u0105 systematycznie konsekrowani bez mandatu papieskiego; czyni si\u0119 tu aluzj\u0119 do mowy wyg\u0142oszonej przez Benedykta XVI do nowo wy\u015bwieconych biskup\u00f3w 21 wrze\u015bnia 2006. List stwierdza jednoznacznie: \u201e<em>Aby wype\u0142ni\u0107 t\u0119 misj\u0119 otrzymali\u015bcie w \u015bwi\u0119ceniach biskupich trzy specyficzne urz\u0119dy: urz\u0105d nauczania (munus docendi), u\u015bwi\u0119cania (munus sanctificandi) i kierowania (munus regendi), kt\u00f3re tworz\u0105 razem urz\u0105d pasterski (munus pascendi)<\/em>\u201d. Nast\u0119pnie list odnosi to do chi\u0144skich biskup\u00f3w:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Podobnie, jak w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata, r\u00f3wnie\u017c w Chinach Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest kierowany przez biskup\u00f3w, kt\u00f3rzy przez \u015bwi\u0119cenia biskupie udzielone im przez innych, prawnie wy\u015bwi\u0119conych biskup\u00f3w, otrzymali wraz z urz\u0119dem u\u015bwi\u0119cenia, r\u00f3wnie\u017c urz\u0119dy nauczania i kierowania ludem im powierzonym w ich Ko\u015bcio\u0142ach lokalnych, za po\u015brednictwem w\u0142adzy udzielonej przez Boga, poprzez \u0142ask\u0119 sakramentu \u015bwi\u0119ce\u0144<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>Stwierdza si\u0119 tu ca\u0142kiem jasno, \u017ce ka\u017cdy wa\u017cnie wy\u015bwi\u0119cony biskup nie tylko posiada pochodz\u0105c\u0105 bezpo\u015brednio od Boga w\u0142adz\u0119 rz\u0105dzenia, ale te\u017c posiada j\u0105 w odniesieniu do konkretnej diecezji (\u201eKo\u015bcio\u0142a partykularnego\u201d)! Po co im wi\u0119c papie\u017c &#8211; czy raczej kolegium biskup\u00f3w?<\/p>\r\n<p>Podczas dalszej lektury tego listu znajdujemy wyja\u015bnienie \u00a721 Lumen gentium: \u201e<em>Sakra biskupia wraz z urz\u0119dow\u0105 funkcj\u0105 u\u015bwi\u0119cania przynosi r\u00f3wnie\u017c funkcj\u0119 nauczania i rz\u0105dzenia, funkcje te jednak z natury swojej mog\u0105 by\u0107 wykonywane tylko w hierarchicznej wsp\u00f3lnocie (communio) z G\u0142ow\u0105 Kolegium i z jego cz\u0142onkami<\/em>\u201d. Rodzi si\u0119 wi\u0119c pytanie, czego udziela papie\u017c (jako przedstawiciel kolegium): godziwego czy wa\u017cnego wykonywania w\u0142adzy jurysdykcji? Przypomnijmy, \u017ce o ile Nota wyja\u015bniaj\u0105ca nie przynosi odpowiedzi na to pytanie, znale\u017a\u0107 j\u0105 mo\u017cemy w dalszym tek\u015bcie Listu:&nbsp; m\u00f3wi\u0105c o biskupach nielegalnie wy\u015bwi\u0119conych, kt\u00f3rzy p\u00f3\u017aniej prosili Rzym o przyj\u0119cie ich do komunii z reszt\u0105 kolegium, stwierdza on: \u201e<em>Papie\u017c, bior\u0105c pod uwag\u0119 szczero\u015b\u0107 ich uczu\u0107 oraz trudno\u015b\u0107 ich po\u0142o\u017cenia, pami\u0119taj\u0105c tak\u017ce o opinii biskup\u00f3w s\u0105siaduj\u0105cych, moc\u0105 swej odpowiedzialno\u015bci Najwy\u017cszego Pasterza Ko\u015bcio\u0142a zezwoli\u0142 im na pe\u0142noprawne wykonywanie jurysdykcji biskupiej<\/em>\u201d.<\/p>\r\n<p>Doktryna ta sprzeczna jest diametralnie z tym, co napisa\u0142 Pius XII w swej encyklice <em>Ad apostolorum principia<\/em> z roku 1958: \u201e<em>Biskupi, kt\u00f3rzy nie zostali ani mianowani ani zatwierdzeni przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105, ale kt\u00f3rzy przeciwnie, zostali wybrani i konsekrowani wbrew jej wyra\u017anemu poleceniu, nie posiadaj\u0105 w\u0142adzy nauczania ani jurysdykcji, gdy\u017c jurysdykcja przechodzi na biskup\u00f3w jedynie poprzez Biskupa Rzymskiego<\/em>\u201d. Czyni si\u0119 tu wyra\u017ane rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy posiadaniem a wykonywaniem: wykonywanie w\u0142adzy \u015bwi\u0119ce\u0144 jest w istocie wa\u017cne &#8211; ale bezprawne i \u015bwi\u0119tokradcze, natomiast co do w\u0142adzy jurysdykcji &#8211; jej posiadanie przez ww. biskup\u00f3w zosta\u0142o stanowczo zanegowane.<\/p>\r\n<p>Znajdujemy si\u0119 wi\u0119c w obliczu jawnej i nieuniknionej sprzeczno\u015bci doktrynalnej: z jednej strony m\u00f3wi si\u0119 nam, \u017ce biskupi posiadaj\u0105 jurysdykcj\u0119 ma mocy swej sakry, z drugiej za\u015b, \u017ce \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie mog\u0105 jej posiada\u0107 bez po\u015brednictwa papie\u017ca. Z jednej strony m\u00f3wi si\u0119 nam, \u017ce papie\u017c uprawomocnia wykonywanie posiadanej ju\u017c w\u0142adzy jurysdykcyjnej, z drugiej za\u015b, \u017ce udziela samej w\u0142adzy rz\u0105dzenia. Nota wyja\u015bniaj\u0105ca <em>Lumen gentium<\/em> porusza\u0142a ju\u017c problem tekst\u00f3w Piusa XII, kt\u00f3re stwierdzaj\u0105 co\u015b dok\u0142adnie przeciwnego ni\u017c dokument soborowy, sprzeczno\u015b\u0107 t\u0119 wyja\u015bnia\u0142a jednak zr\u0119cznie stwierdzaj\u0105c, \u017ce odnosi\u0142y si\u0119 one do koncesji wykonywania jurysdykcji, a nie do samego faktu posiadania w\u0142adzy rz\u0105dzenia &#8211; czego w istocie teksty te nie sugeruj\u0105 w \u017caden spos\u00f3b.<\/p>\r\n<p><strong>Konkluzja<\/strong><\/p>\r\n<p>Czytaj\u0105c te teksty, Ko\u015bci\u00f3\u0142 jawi si\u0119 nam zar\u00f3wno jako \u201ejeden\u201d jak i \u201ewielosk\u0142adnikowy\u201d, ale r\u00f3wnie\u017c jako nie ciesz\u0105cy si\u0119 jeszcze pe\u0142ni\u0105 jedno\u015bci.<\/p>\r\n<p>Dokumenty te powtarzaj\u0105 nieustannie, ze jest tylko jeden Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy, kt\u00f3ry trwa w Ko\u015bciele katolickim. Zapewniaj\u0105 nas, \u017ce \u201etrwa\u201d oznacza w istocie to samo, co \u201ejest\u201d. Jednak \u00f3w jeden Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry wedle zapewnie\u0144 Kongregacji Nauki Wiary jest identyczny z Ko\u015bcio\u0142em katolickim, jest w tym samym czasie wielosk\u0142adnikowy, poniewa\u017c r\u00f3wnie\u017c poza jego widzialn\u0105 struktur\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest wsz\u0119dzie, gdzie tylko s\u0105 wa\u017cnie konsekrowani biskupi. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ten jednak nie jest \u201ekompletny\u201d tak d\u0142ugo, a\u017c wszyscy biskupi, kt\u00f3rzy z Bo\u017cego ustanowienia posiadaj\u0105 w\u0142adz\u0119 rz\u0105dzenia jako cz\u0142onkowie kolegium, nie znajd\u0105 si\u0119 w komunii ze sob\u0105 nawzajem oraz z papie\u017cem.<\/p>\r\n<p>Musimy tu r\u00f3wnie\u017c przypomnie\u0107, \u017ce sam kard. Ratzinger (podczas publicznej prezentacji deklaracji <em>Dominus Jesus<\/em>) krytykowa\u0142 ideologa teologii wyzwolenia L. Boffa, wedle kt\u00f3rego wszystkie denominacje chrze\u015bcija\u0144skie powinny by\u0107 traktowane na r\u00f3wni: \u201e<em>Podzia\u0142 ten (przedstawiony w Dominus Jesus) jest czym\u015b ca\u0142kowicie r\u00f3\u017cnym od opisanej wy\u017cej relatywistycznej dialektyki (Boffa),&nbsp; w kt\u00f3rej podzia\u0142 chrze\u015bcijan traci aspekt bolesny i kt\u00f3ry w rzeczywisto\u015bci nie stanowi zerwania, ale jest jedynie manifestacj\u0119 r\u00f3\u017cnych wariacji na ten sam temat, w kt\u00f3rej wszystkie te wariacje s\u0105 w jaki\u015b spos\u00f3b s\u0142uszne i b\u0142\u0119dne. W tych warunkach, nieod\u0142\u0105czny obowi\u0105zek poszukiwania jedno\u015bci nie istnieje, poniewa\u017c w rzeczywisto\u015bci Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest wsz\u0119dzie i r\u00f3wnocze\u015bnie nigdzie (\u2026) a wszystko stanowi\u0142oby elementy chrze\u015bcija\u0144skiej rzeczywisto\u015bci<\/em>\u201d<a href=\"https:\/\/#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>. Widzimy wi\u0119c, \u017ce nie chodzi tu o ekumenizm typu \u201e<em>ka\u017cdy ma prawo do swej w\u0142asnej prawdy<\/em>\u201d czy te\u017c \u201e<em>kochajmy si\u0119 wzajemnie<\/em>\u201d. Nie jest to postawa czysto pragmatyczna, nie jest to nawet forma relatywizmu i nie powinno si\u0119 jej z nim myli\u0107. W tym uj\u0119ciu ekumenizm nie by\u0142by bynajmniej metafizycznie konieczny dla tych ochrzczonych, kt\u00f3rzy pozostaj\u0105 poza Ko\u015bcio\u0142em i kt\u00f3rzy musz\u0105 do niego powr\u00f3ci\u0107, by dost\u0105pi\u0107 zbawienia; w rzeczywisto\u015bci to nie oni potrzebuj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, ale Ko\u015bci\u00f3\u0142 potrzebuje ich, zw\u0142aszcza ich biskup\u00f3w, by m\u00f3g\u0142 ostatecznie osi\u0105gn\u0105\u0107 pe\u0142ni\u0119 jedno\u015bci.<\/p>\r\n<p>Mamy tu do czynienia z twierdzeniem, kt\u00f3re wydaje si\u0119 by\u0107 sprzeczno\u015bci\u0105: jak podmiot mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie jeden i wielosk\u0142adnikowy? W jaki spos\u00f3b Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce by\u0107 jeden, a w tym samym czasie brakowa\u0107 mu mo\u017ce istotnych element\u00f3w konstytutywnych? By\u0107 mo\u017ce \u017ale zrozumieli\u015bmy te dokumenty, kt\u00f3rych sp\u00f3jno\u015b\u0107 jako\u015b nam umkn\u0119\u0142a?<\/p>\r\n<p>W rzeczywisto\u015bci jednak sprzeczno\u015b\u0107 t\u0119 potwierdza sam kard. Ratzinger w dalszym ust\u0119pie wspomnianej wypowiedzi: \u201e<em>Poniewa\u017c grzech jest sprzeczno\u015bci\u0105, ta sprzeczno\u015b\u0107, ta r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy subsistit i est nie mo\u017ce by\u0107 logicznie rozwi\u0105zana. W paradoksie r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy jedyno\u015bci\u0105 i konkretnym charakterem Ko\u015bcio\u0142a z jednej strony,&nbsp; a istnieniem rzeczywisto\u015bci eklezjalnej poza tym jedynym podmiotem z drugiej, odzwierciedla si\u0119 sprzeczny charakter ludzkiego grzechu, sprzeczny charakter podzia\u0142u<\/em>\u201d<a href=\"https:\/\/#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>.<\/p>\r\n<p>Na czym mo\u017cna oprze\u0107 t\u0119 teori\u0119? Jak mo\u017cna kwestionowa\u0107 fundamentaln\u0105 zasad\u0119 intelektu, wedle kt\u00f3rej dana rzecz nie mo\u017ce istnie\u0107 i nie istnie\u0107 w tym samym czasie i pod tym samym wzgl\u0119dem? Jasnym jest, \u017ce ca\u0142y ten system opiera si\u0119 nie tylko na b\u0142\u0119dnej filozofii, ale r\u00f3wnie\u017c na wypaczonej koncepcji w\u0142adzy papieskiej. Je\u015bli jedynej widzialnej najwy\u017cszej w\u0142adzy, \u017ar\u00f3d\u0142u wszelkiej innej w\u0142adzy rz\u0105dzenia, odpowiada jeden widzialny Ko\u015bci\u00f3\u0142 bez zewn\u0119trznych \u201eelement\u00f3w\u201d, jasno definiowalny i rozpoznawalny nawet w kategoriach prawnych, w\u00f3wczas wielo\u015bci w\u0142adzy (gdy\u017c w istocie ka\u017cdy wa\u017cnie konsekrowany biskup stawa\u0142by si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em w\u0142adzy) odpowiada Ko\u015bci\u00f3\u0142 wielosk\u0142adnikowy. <em>Lumen gentium<\/em> uzasadnia powtarzane cz\u0119sto twierdzenie, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest jeden, poniewa\u017c jego najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0119 stanowi papie\u017c, ale jest r\u00f3wnie\u017c wielosk\u0142adnikowy, poniewa\u017c istnieje drugi podmiot w\u0142adzy najwy\u017cszej, a mianowicie kolegium biskup\u00f3w, kt\u00f3rego niekt\u00f3rzy cz\u0142onkowie znajduj\u0105 si\u0119 poza widzialnym Ko\u015bcio\u0142em i bez jedno\u015bci z papie\u017cem. Konstytutywnym cz\u0142onkom, kt\u00f3rzy nie znajduj\u0105 si\u0119 jeszcze w komunii, odpowiada niekompletny charakter, kt\u00f3ry czyni Ko\u015bci\u00f3\u0142 instytucj\u0105 zmierzaj\u0105c\u0105 do pe\u0142ni, nie posiadaj\u0105c\u0105 jej jednak jeszcze lub ju\u017c i wymagaj\u0105c\u0105 stale wysi\u0142k\u00f3w ekumenicznych. W \u015bwietle tego wszystkiego zrozumia\u0142y staje si\u0119 mi\u0119dzy innymi nowy stosunek do prawos\u0142awia.<\/p>\r\n<p>Dobrze b\u0119dzie zako\u0144czy\u0107 te rozwa\u017cania s\u0142ynnymi i zarazem proroczymi s\u0142owami Bonifacego VIII, kt\u00f3re obalaj\u0105 ca\u0142y gmach wzniesiony przez innowator\u00f3w:<\/p>\r\n<p>\u201e<em>Ten, kt\u00f3ry przewodzi Ko\u015bcio\u0142owi Rzymskiemu, jest Nast\u0119pca Piotra &#8211; i konsekwentnie posiada on [najwy\u017csz\u0105] w\u0142adz\u0119, w przeciwnym bowiem razie B\u00f3g-Cz\u0142owiek Jezus Chrystus, kt\u00f3ry siedzi po prawicy Ojca, pozostawi\u0142by sw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142 albo bez g\u0142owy, tj. bez nikogo, kto reprezentowa\u0142by Go na ziemi, albo jako wielog\u0142owe monstrum, co powinno by\u0107 uznane nie tylko za sprzeczne ze zdrowym rozs\u0105dkiem, ale r\u00f3wnie\u017c heretyckie. Dlatego w\u0142a\u015bnie Stolica Rzymska jest Matk\u0105 Wiary; wszelka w\u0142adza udzielana soborom od niej pochodzi i ona tylko ustanawia prawa i rozporz\u0105dzenia<\/em>\u201d<a href=\"https:\/\/#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>.<\/p>\r\n<p><strong><em>Don Mauro Tranquillo<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p>t\u0142um. Scriptor<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> \u201e<em>(\u2026)id tamen dum faciunt, non plane sui juris sunt, sed sub debita Romani Pontifi cis auctoritate positi, quamvis ordinaria jurisdictionis potestate fruantur, immediate sibi ad eodem Pontifi ce <\/em>impertita\u201d. Pius XII, <em>Mystici corporis<\/em>, 29 czerwca 1943, Dz. 2287.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> \u201e<em>Qui in ecclesiastica hierarchica cooptantur\u2026in gradibus potestatis ordinis constituuntur sacra ordinatione; in supremo pontifi catu, ipsomet jure divino, adimpleta conditione legitimae electionis ejusdemque acceptationis; in reliquis gradibus jurisdictionis, canonica missione<\/em>\u201d<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> \u201e<em>A Jesu Christi Vicario, tamquam Capite omnis in subjecta membra potestas et auctoritas derivatur\u201d <\/em>(<em>Bullarium Romanorum<\/em>, t, 174; por.. <em>ibid<\/em>., 180).<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> <em>Fontes<\/em>, CIC, II, 664, 668-669.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> <em>Ibidem<\/em>, II, 678.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Archiwa Watyka\u0144skie, <em>Epistolae ad principes<\/em>, CLXXXIV, 130-135.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> AAS 50 (1958), 610-611.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> <em>Episcopacy and Collegiality<\/em>, \u201eLa Tradizione Cattolica\u201d, t. 17, nr 1, 2006.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Kongregacja Nauki Wiary, <em>Nota dotycz\u0105ca sformu\u0142owania \u00abKo\u015bcio\u0142y siostrzane\u00bb<\/em>, 30 czerwca 2000.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Kongregacja Nauki Wiary, <em>Odpowiedzi na pytania dotycz\u0105ce niekt\u00f3rych aspekt\u00f3w nauki o Ko\u015bciele<\/em>, 29 czerwca 2007.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> <em>Ibidem<\/em>.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Kongregacja Nauki Wiary, List<em>&nbsp;Comunionis notio<\/em>&nbsp;do biskup\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a katolickiego o niekt\u00f3rych aspektach Ko\u015bcio\u0142a jako komunii (28 maja 1992), 13:<em>&nbsp;AAS&nbsp;<\/em>85 (1993), 846.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> \u201eL\u2019Osservatore Romano\u201d, 4 marca 2000, s. 8.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Ibidem. Por. ks. Michel Simoulin i Don Davide Pagliarani <em>Dominus Jesus: tanto rumore per nulla<\/em>, \u201eLa Tradizione Cattolica\u201d, IX, nr 4.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> \u201eQui igitur Romanae\u2026Ecclesiae praeest, successor est Petri et ipsius propterea fungitur potestate, alias Deus et homo Christus Jesus, ad dexteram Patris sedens, suam universalem, unam et militantem Ecclesiam acephalam, id est sine aliquo qui super omnes vices ejus in terris gereret, <em>vel habentem, quasi monstruum, plura capita<\/em>, reliquisset: quod non tam rationi contrarium etiam in natura, qual haereticum censeretur. Et hoc Romana Sedes Mater est fi dei, sola auctoritatem ab ipsis exceptam praestat Conciliis, jura statuit et leges point\u201d. <em>Acta Bonifatii VIII<\/em>, 11 pa\u017adziernika 1298, C.I.C.O. Fontes, ss. 203-204.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W obliczu atak\u00f3w na papie\u017ca oraz Ko\u015bci\u00f3\u0142 coraz pilniejsz\u0105 staje si\u0119 potrzeba krytycznej analizy pewnych tez i uznanie, \u017ce to w\u0142a\u015bnie nowa eklezjologia wprowadzona przez II Sob\u00f3r Watyka\u0144ski otwar\u0142a bramy wrogom Ko\u015bcio\u0142a, staraj\u0105cym si\u0119 zniszczy\u0107 zar\u00f3wno Opok\u0119, na kt\u00f3rej zbudowa\u0142 go Chrystus, jak i W\u0142adz\u0119 ustanowion\u0105 przez Niego, by Ko\u015bcio\u0142em tym rz\u0105dzi\u0107. W trakcie tej [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3,328],"tags":[119,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92225"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92225"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92225\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92225"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92225"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}