{"id":92205,"date":"2016-12-18T22:30:40","date_gmt":"2016-12-19T03:30:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=92205"},"modified":"2016-12-18T19:47:53","modified_gmt":"2016-12-19T00:47:53","slug":"granice-nauczania-kosciola-jose-antonio-ureta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=92205","title":{"rendered":"Granice nauczania Ko\u015bcio\u0142a – Jos\u00c3\u00a9 Antonio Ureta<\/em>"},"content":{"rendered":"

Nie ka\u017cde nauczanie hierarch\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a jest nieomylne, a papie\u017c mo\u017ce g\u0142osi\u0107 herezj\u0119 – to stara prawda, dzi\u015b jednak niestety ca\u0142kiem zapomniana.<\/strong><\/p>\r\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy okre\u015blaj\u0105 cztery przymiotniki: jeden, \u015bwi\u0119ty, powszechny i apostolski. Apostolsko\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a oznacza identyczno\u015b\u0107 z Cia\u0142em, kt\u00f3re Chrystus ustanowi\u0142 na fundamencie Aposto\u0142\u00f3w. Rozumie\u0107 j\u0105 nale\u017cy dwojako: pod wzgl\u0119dem doktryny – jak ostrzega\u0142 \u015bwi\u0119ty Pawe\u0142 w Li\u015bcie do Galat\u00f3w: Gdyby wam kto g\u0142osi\u0142 Ewangeli\u0119 r\u00f3\u017cn\u0105 od tej, kt\u00f3r\u0105 od nas otrzymali\u015bcie, niech b\u0119dzie przekl\u0119ty!<\/em> (Ga 1, 9); oraz pod wzgl\u0119dem sukcesji – poprzez kt\u00f3r\u0105 misja i \u015bwi\u0119cenia przekazane Aposto\u0142om przez Chrystusa b\u0119d\u0105 trwa\u0107 w osobach ich nast\u0119pc\u00f3w a\u017c do ko\u0144ca \u015bwiata.<\/p>\r\n

Dla wype\u0142nienia tej misji biskupi otrzymuj\u0105 pe\u0142ni\u0119 sakramentu \u015bwi\u0119ce\u0144 (potestas ordinis<\/em>), daj\u0105c\u0105 im w\u0142adz\u0119 u\u015bwi\u0119cania wiernych dzi\u0119ki nadprzyrodzonej \u0142asce. W\u0142adz\u0119 t\u0119 mog\u0105 dzieli\u0107 z prezbiterami i diakonami. Ponadto biskupi otrzymuj\u0105 w\u0142adz\u0119 prowadzenia pewnej cz\u0119\u015bci wiernych drogami ci\u0105\u017c\u0105cych na nich obowi\u0105zk\u00f3w i praktykowania dobrych uczynk\u00f3w (potestas jurisdictionis<\/em>). W\u0142adza ta ma podw\u00f3jny charakter. Z jednej strony papie\u017cowi i biskupom nadano potestas regimini<\/em>, daj\u0105c\u0105 im nad wiernymi konieczn\u0105 w\u0142adz\u0119 legislacyjn\u0105, s\u0105downicz\u0105 i administracyjn\u0105 oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 stosowania przymusu. R\u00f3wnocze\u015bnie dysponuj\u0105 oni potestas magisterii<\/em>, to jest w\u0142adz\u0105 nauczania i nak\u0142adania na wiernych obowi\u0105zku wierzenia w to, co g\u0142osi Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\r\n

Nieomylno\u015b\u0107 Magisterium Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/p>\r\n

Nauczanie Ko\u015bcio\u0142a jest ca\u0142kowicie zale\u017cne od Bo\u017cego Objawienia, kt\u00f3re mo\u017cna zdefiniowa\u0107 jako wolny akt Bo\u017cej \u0142aski, poprzez kt\u00f3ry B\u00f3g ujawni\u0142 si\u0119 rodzajowi ludzkiemu po to, by cz\u0142owiek wiedzia\u0142 o Jego istnieniu, istocie, woli i dzie\u0142ach. Ta zale\u017cno\u015b\u0107 Magisterium Ko\u015bcio\u0142a od Bo\u017cego Objawienia zosta\u0142a podkre\u015blona przez naszego Pana, kt\u00f3ry powiedzia\u0142 Aposto\u0142om: Ot\u00f3\u017c wy nie pozwalajcie nazywa\u0107 si\u0119 Rabbi, albowiem jeden jest wasz Nauczyciel<\/em> (\u2026). Nie chciejcie r\u00f3wnie\u017c, \u017ceby was nazywano mistrzami, bo jeden jest tylko wasz Mistrz, Chrystus<\/em> (Mt 23, 8-10). A Pocieszyciel, Duch \u015awi\u0119ty, kt\u00f3rego Ojciec po\u015ble w moim imieniu, On was wszystkiego nauczy i przypomni wam wszystko, co Ja wam powiedzia\u0142em<\/em> (J 14, 26).<\/p>\r\n

Nadprzyrodzona asystencja Ducha \u015awi\u0119tego zosta\u0142a udzielona Ko\u015bcio\u0142owi w dw\u00f3ch formach: charyzmacie natchnienia uprawniaj\u0105cym Aposto\u0142\u00f3w i Ewangelist\u00f3w do dodania do depozytu Objawienia nowych prawd (okres ten zako\u0144czy\u0142 si\u0119 wraz ze \u015bmierci\u0105 ostatniego z Aposto\u0142\u00f3w) oraz charyzmacie nieomylno\u015bci pomagaj\u0105cym nast\u0119pcom \u015bwi\u0119tego Piotra i Aposto\u0142\u00f3w w strze\u017ceniu nienaruszalno\u015bci depozytu wiary, w t\u0142umaczeniu go i wskazywaniu w\u0142a\u015bciwych sposob\u00f3w stosowania go w \u017cyciu chrze\u015bcija\u0144skim (ten rodzaj asystencji trwa\u0107 b\u0119dzie a\u017c do ko\u0144ca \u015bwiata).<\/p>\r\n

Wspomagani nadprzyrodzon\u0105 pomoc\u0105 papie\u017c i biskupi musz\u0105 realizowa\u0107 dwie misje zwi\u0105zane z ich potestas magisterii<\/em>. Po pierwsze, musz\u0105 by\u0107 \u015bwiadkami wiary (testes fidei<\/em>), realizuj\u0105c w ten spos\u00f3b nakaz Chrystusowy zawarty w dw\u00f3ch fragmentach Nowego Testamentu: I rzek\u0142 do nich: \u201eId\u017acie na ca\u0142y \u015bwiat i g\u0142o\u015bcie Ewangeli\u0119 wszelkiemu stworzeniu\u201d<\/em> (Mk 16, 15) oraz Gdy Duch \u015awi\u0119ty zst\u0105pi na was, otrzymacie Jego moc i b\u0119dziecie moimi \u015bwiadkami w Jerozolimie i w ca\u0142ej Judei, i w Samarii, i a\u017c po kra\u0144ce ziemi<\/em> (Dz 1, 8).<\/p>\r\n

Po drugie, musz\u0105 by\u0107 s\u0119dziami wiary (judices fidei<\/em>) w sytuacjach, w kt\u00f3rych pojawiaj\u0105 si\u0119 jej r\u00f3\u017cne interpretacje, jak to mia\u0142o miejsce w przypadku konieczno\u015bci obrzezania. Kiedy dosz\u0142o do niema\u0142ych spor\u00f3w i zatarg\u00f3w mi\u0119dzy nimi a Paw\u0142em i Barnab\u0105, postanowiono, \u017ce Pawe\u0142 i Barnaba, i jeszcze kilku spo\u015br\u00f3d nich uda si\u0119 w sprawie tego sporu do Jerozolimy, do Aposto\u0142\u00f3w i starszych<\/em> (Dz 15, 2).<\/p>\r\n

Z tego wynikaj\u0105 dwie formy nauczania: zwyczajne nauczania biskup\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o wierze w ich diecezjach oraz nauczanie nadzwyczajne, kiedy to biskup Rzymu – samodzielnie b\u0105d\u017a wraz z pozostaj\u0105cymi z nim w jedno\u015bci biskupami – jako s\u0119dzia wiary uroczy\u015bcie definiuje prawd\u0119 wiary i nak\u0142ada na wiernych obowi\u0105zek wierzenia w ni\u0105. Charyzmat nieomylno\u015bci przynale\u017cy do ca\u0142ego cia\u0142a nauczaj\u0105cego Ko\u015bcio\u0142a (Ecclesia docens<\/em>) i tylko do niego, cho\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 nauczanych wiernych jest nieomylna in credendo<\/em>, czyli w zakresie wyznawanej wiary. Nie obejmuje on jednak per se <\/em>decyzji papie\u017ca i biskup\u00f3w dotycz\u0105cych sprawowania w\u0142adzy legislacyjnej, s\u0105downiczej i administracyjnej oraz stosowania przymusu. Jedynym i zasadniczym celem nieomylno\u015bci jest strze\u017cenie depozytu wiary, a nie innych aspekt\u00f3w misji Ko\u015bcio\u0142a, strze\u017conych wy\u0142\u0105cznie og\u00f3ln\u0105 asystencj\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego. Jak czytamy w konstytucji dogmatycznej Pastor Aeternus<\/em> Soboru Watyka\u0144skiego I: Duch \u015awi\u0119ty zosta\u0142 bowiem obiecany nast\u0119pcom \u015bwi\u0119tego Piotra nie dlatego, aby z pomoc\u0105 Jego objawienia og\u0142aszali now\u0105 nauk\u0119, ale by z Jego pomoc\u0105 \u015bwi\u0119cie strzegli i wiernie wyja\u015bniali Objawienie przekazane przez Aposto\u0142\u00f3w, czyli depozyt wiary<\/em>.<\/p>\r\n

W przypadku Magisterium nadzwyczajnego (na przyk\u0142ad definicji ex cathedra<\/em> papie\u017ca czy definicji soborowych dotycz\u0105cych wiary, dokonywanych w jedno\u015bci z papie\u017cem) uroczyste definicje wiary s\u0105 nieomylne same z siebie, a nie na mocy zgody Ko\u015bcio\u0142a. Z kolei zwyczajne nauczanie papie\u017ca i biskup\u00f3w posiada charakter nieomylny tylko wtedy, gdy taka zgoda istnieje. Innymi s\u0142owy, gdy prawdy, kt\u00f3rych nauczaj\u0105, s\u0105 do wierzenia przedk\u0142adane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 – albo uroczystym orzeczeniem, albo zwyczajnym i powszechnym nauczaniem – jako objawione przez Boga<\/em>, jak g\u0142osi konstytucja dogmatyczna Dei Filius<\/em> Soboru Watyka\u0144skiego I. Stwierdzenie to powtarza staro\u017cytne Communitorium<\/em> przypisywane \u015bwi\u0119temu Wincentemu z Lerynu: W samym Ko\u015bciele katolickim na to najwi\u0119cej baczy\u0107 potrzeba, by trzyma\u0107 si\u0119 tego, w co wsz\u0119dzie, zawsze i przez wszystkich wierzono<\/em>.<\/p>\r\n

Aby zwyczajne nauczanie posiada\u0142o charakter nieomylny, musi posiada\u0107 uniwersalny charakter nie tylko w znaczeniu synchronicznym (wsz\u0119dzie, przez wszystkich<\/em>, jak w przypadku biskup\u00f3w zebranych na soborze), ale i w wymiarze diachronicznym (zawsze<\/em>).<\/p>\r\n

Ograniczenia definicji ex cathedra<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Warunki nieomylno\u015bci nadzwyczajnego nauczania zosta\u0142y jasno okre\u015blone przez konstytucj\u0119 Pastor Aeternus<\/em>. Papie\u017c b\u0105d\u017a biskupi zgromadzeni na Soborze nie mog\u0105 wypowiada\u0107 si\u0119 jako prywatni nauczyciele, ale jako pe\u0142ni\u0105cy urz\u0105d Pasterzy i Nauczycieli Ko\u015bcio\u0142a definiuj\u0105cy doktryn\u0119 dotycz\u0105c\u0105 wiary i moralno\u015bci. Dodatkowo, musz\u0105 w spos\u00f3b wyra\u017any prezentowa\u0107 intencje definiowania prawdy, anga\u017cuj\u0105c pe\u0142ni\u0119 autorytetu apostolskiego.<\/p>\r\n

Wyra\u017cenie odno\u015bnie wiary i moralno\u015bci<\/em> dotyczy prawd wiary koniecznych dla zbawienia, a wi\u0119c depozytu wiary.<\/p>\r\n

Bezpo\u015brednim przedmiotem s\u0105 wi\u0119c prawdy objawione. Po\u015brednim z kolei – prawdy nierozerwalnie zwi\u0105zane z prawd\u0105 objawion\u0105, kt\u00f3re nale\u017cy koniecznie zachowywa\u0107, jak r\u00f3wnie\u017c broni\u0107 ich i t\u0142umaczy\u0107 je. Zgodnie ze zdrow\u0105 teologi\u0105, ten drugorz\u0119dny przedmiot obejmuje przes\u0142anki wiary (na przyk\u0142ad duchowo\u015b\u0107 duszy), wnioski teologiczne (na przyk\u0142ad to, \u017ce ze wzgl\u0119du na ludzk\u0105 natur\u0119 Jezus posiada\u0142 rozum i woln\u0105 wol\u0119) i fakty dogmatyczne (na przyk\u0142ad taki, \u017ce zaistnia\u0142 Sob\u00f3r Efeski i og\u0142osi\u0142 dogmat o Bo\u017cym macierzy\u0144stwie Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny).<\/p>\r\n

Czy zawsze musimy by\u0107 pos\u0142uszni?<\/strong><\/p>\r\n

Musimy mocno wierzy\u0107 we wszystko, czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza nieomylnie zar\u00f3wno poprzez uroczyst\u0105 definicj\u0119, jak i przez powszechne nauczanie zwyczajne. Czy jednak takiej samej zgody musimy udziela\u0107 nauczaniu zwyczajnemu, kiedy nie przys\u0142uguje mu charyzmat nieomylno\u015bci? Innymi s\u0142owy: czy jeste\u015bmy zobowi\u0105zani do zgody na nowinki g\u0142oszone przez papie\u017ca i biskup\u00f3w ze wzgl\u0119du na fakt, i\u017c jest to \u201e\u017cywe nauczanie\u201d Ko\u015bcio\u0142a? Czy dokument papieskiego nauczania mo\u017ce zawiera\u0107 b\u0142\u0119dy?<\/p>\r\n

Niedawno we W\u0142oszech ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka autorstwa Arnalda Xaviera da Silveiry zatytu\u0142owana Teologiczna hipoteza heretyckiego papie\u017ca<\/em>. Przedstawia ona pog\u0142\u0119bione studia nad pi\u0119cioma podstawowymi stanowiskami prezentowanymi przez teolog\u00f3w w kwestii heretyckiego papie\u017ca – kwestii analizowanej ju\u017c od czas\u00f3w reformacji mi\u0119dzy innymi przez Roberta Bellarmina i Francisca Suareza.<\/p>\r\n

Da Silveira wyprowadza nast\u0119puj\u0105ce wnioski: po pierwsze, fakt, i\u017c papie\u017c mo\u017ce by\u0107 heretykiem przesta\u0142o budzi\u0107 kontrowersje; po drugie, kontrowersji w\u015br\u00f3d teolog\u00f3w nie budzi tak\u017ce to, \u017ce heretyk, przestaj\u0105c nale\u017ce\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a, nie mo\u017ce by\u0107 jego g\u0142ow\u0105; po trzecie, uczeni s\u0105 podzieleni co do tego, kiedy heretycki papie\u017c traci sw\u00f3j urz\u0105d. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce dochodzi do tego wtedy, gdy jakie\u015b cia\u0142o ko\u015bcielne (sob\u00f3r, kolegium kardynalskie b\u0105d\u017a inne grono) wydaje deklaracj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 herezji i ostrzega wiernych przed papie\u017cem. Inni z kolei twierdz\u0105, \u017ce dochodzi do tego w chwili, w kt\u00f3rej papieska herezja staje si\u0119 publiczna i powszechnie znana<\/em>. Gdy jest ona szeroko manifestowana, deklaracja staje si\u0119 niepotrzebna. Da Silveira prezentuje to ostatnie stanowisko, argumentuj\u0105c, \u017ce pierwsze sugeruje os\u0105dzenie papie\u017ca przez organ ko\u015bcielny, co mo\u017ce stanowi\u0107 form\u0119 p\u00f3\u0142koncyliaryzmu.<\/p>\r\n

Silveira cytuje \u015bwi\u0119tego Tomasza z Akwinu, Bellarmina, Vitori\u0119, Suareza i innych, podtrzymuj\u0105cych twierdzenie o uzasadnionym publicznym oporze wobec papie\u017ca b\u0105d\u017a biskupa nauczaj\u0105cego herezji. Ograniczmy si\u0119 tu do przywo\u0142ania Doktora Anielskiego: W wypadku zagro\u017cenia dla wiary podw\u0142adni powinni upomina\u0107 prze\u0142o\u017conych nawet publicznie. I tak nawet Pawe\u0142, kt\u00f3ry by\u0142 podw\u0142adnym Piotra, strofowa\u0142 go publicznie, a powodem tego by\u0142o gro\u017c\u0105ce zaburzenie w sprawach wiary. I tak to rozumie Glossa Augustyna do listu do Galat\u00f3w (2,14) m\u00f3wi\u0105c: \u201eSam Piotr da\u0142 przyk\u0142ad prze\u0142o\u017conym, by w wypadku zej\u015bcia z prostej drogi nie oburzali si\u0119 na upomnienia podw\u0142adnych\u201d<\/em>.<\/p>\r\n

Wierni posiadaj\u0105 prawo do publicznego oporu wobec w\u0142adzy, przy ca\u0142ym szacunku wobec pasterza i po wzi\u0119ciu pod uwag\u0119 dobra wsp\u00f3lnego Ko\u015bcio\u0142a. M\u00f3wi o tym kanon 212 Kodeksu Prawa Kanonicznego: Stosownie do posiadanej wiedzy, kompetencji i zdolno\u015bci, jakie posiadaj\u0105 <\/em>[wierni – przypis autora], przys\u0142uguje im prawo, a niekiedy nawet obowi\u0105zek wyjawiania swojego zdania \u015bwi\u0119tym pasterzom w sprawach dotycz\u0105cych dobra Ko\u015bcio\u0142a, oraz – zachowuj\u0105c nienaruszalno\u015b\u0107 wiary i obyczaj\u00f3w, szacunek wobec pasterzy, oraz bior\u0105c pod uwag\u0119 wsp\u00f3lny po\u017cytek i godno\u015b\u0107 osoby – podawania go do wiadomo\u015bci innym wiernym<\/em>.<\/p>\r\n

Jos\u00c3\u00a9 Antonio Ureta<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Jos\u00c3\u00a9 Antonio Ureta – wyk\u0142adowca i publicysta miesi\u0119cznika \u201eCatolicismo\u201d. Cz\u0142onek Stowarzyszenia Obrony Tradycji, Rodziny i W\u0142asno\u015bci.<\/p>\r\n

Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w 53. numerze magazynu Polonia Christiana<\/a>.<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nie ka\u017cde nauczanie hierarch\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a jest nieomylne, a papie\u017c mo\u017ce g\u0142osi\u0107 herezj\u0119 – to stara prawda, dzi\u015b jednak niestety ca\u0142kiem zapomniana. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy okre\u015blaj\u0105 cztery przymiotniki: jeden, \u015bwi\u0119ty, powszechny i apostolski. Apostolsko\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a oznacza identyczno\u015b\u0107 z Cia\u0142em, kt\u00f3re Chrystus ustanowi\u0142 na fundamencie Aposto\u0142\u00f3w. Rozumie\u0107 j\u0105 nale\u017cy dwojako: pod wzgl\u0119dem doktryny – jak ostrzega\u0142 \u015bwi\u0119ty Pawe\u0142 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[14],"tags":[119],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92205"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92205"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92205\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}