{"id":92178,"date":"2016-12-16T22:30:05","date_gmt":"2016-12-17T03:30:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=92178"},"modified":"2016-12-16T09:28:07","modified_gmt":"2016-12-16T14:28:07","slug":"czy-katolicy-moga-chwalic-lutra-dr-christopher-malloy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=92178","title":{"rendered":"Czy katolicy mog\u0105 chwali\u0107 Lutra? – Dr Christopher Malloy<\/em>"},"content":{"rendered":"

Szacunkiem zwykli\u015bmy darzy\u0107 jedynie tych ludzi, kt\u00f3rzy bezsprzecznie na to zas\u0142uguj\u0105. Nikt nie jest bez wad, podobnie jak nikt nie jest ca\u0142kowicie pozbawiony wszelkich cn\u00f3t. Pochwa\u0142y godni s\u0105 jednak jedynie ci, kt\u00f3rzy og\u00f3lna postawa zas\u0142uguje na uznanie, kt\u00f3rzy s\u0105 lud\u017ami z gruntu dobrymi.<\/p>\r\n

Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce niekt\u00f3re zjawiska, kt\u00f3re Luter uzna\u0142 za z\u0142e, rzeczywi\u015bcie takimi by\u0142y. Nikt nie mo\u017ce twierdzi\u0107, \u017ce wszystkie jego zarzuty by\u0142y ca\u0142kowicie pozbawione podstaw. Czy jednak teologia jego zasadniczo zas\u0142uguje na uznanie? Musimy tu oczywi\u015bcie rozr\u00f3\u017cnia\u0107 pomi\u0119dzy wiar\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnych nam luteran\u00f3w oraz pogl\u0105dami samego Lutra. W tek\u015bcie niniejszym skupimy si\u0119 na osobie inicjatora tego ruchu oraz fundament\u00f3w, jakie po\u0142o\u017cy\u0142 pod jego powstaniem.<\/p>\r\n

Co powinno stanowi\u0107 dla nas podstaw\u0119 do oceny? Oczywi\u015bcie jego w\u0142asne pisma.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c w artykule niniejszym przytoczymy obszerne z nich cytaty dotycz\u0105ce kwestii, b\u0119d\u0105cej jednym z g\u0142\u00f3wnych przedmiot\u00f3w jego zainteresowa\u0144. Co prawda w okresie p\u00f3\u017aniejszym nie g\u0142osi\u0142 ju\u017c tych pogl\u0105d\u00f3w w spos\u00f3b jednoznaczny, nigdy si\u0119 z nich jednak nie wycofa\u0142. (\u2026)<\/p>\r\n

Czytaj\u0105c poni\u017csze cytaty czytelnik powinien zada\u0107 sobie pytania: Czy s\u0142owa takie mog\u0142yby wyj\u015b\u0107 spod pi\u00f3r \u015bwi\u0119tego? Czy cz\u0142owiek prawdziwie kochaj\u0105cy Boga, znajduj\u0105cy si\u0119 w stanie \u0142aski, zdolny by\u0142by g\u0142osi\u0107 takie pogl\u0105dy?<\/p>\r\n

Pierwsza teza Lutra. Dla Lutra znajomo\u015b\u0107 przez Boga rzeczy przysz\u0142ych oznacza, \u017ce nie ma przypadk\u00f3w, co z kolei oznacza i\u017c nie istnieje co\u015b takiego jak wolno\u015b\u0107.  Tez\u0119 t\u0119 g\u0142osi\u0142, jak twierdzi\u0142, aby broni\u0107 wszechwiedzy Boga, wiarygodno\u015bci Jego obietnicy oraz podstawy do ufno\u015bci w zbawienie poprzez sam\u0105 tylko wiar\u0119. I rzeczywi\u015bcie, dostrzec mo\u017cemy wyra\u017any zwi\u0105zek pomi\u0119dzy tym za\u0142o\u017ceniem oraz doktrynami Lutra, kt\u00f3re g\u0142oszone s\u0105 do dzi\u015b i kt\u00f3re om\u00f3wimy w kolejnym artykule. Zwi\u0105zek ten stre\u015bci\u0107 mo\u017cna nast\u0119puj\u0105co: gdyby wydarzenia przysz\u0142e by\u0142y przypadkowe, w\u00f3wczas obietnica Bo\u017ca nie by\u0142aby dla nas tak pewna, jak tego oczekujemy i potrzebujemy. Tak wi\u0119c \u017cadne wydarzenia przysz\u0142e nie maj\u0105 charakteru przypadkowego.<\/p>\r\n

Dla Lutra istnieje albo \u0142aska albo wolno\u015b\u0107, albo wolno\u015b\u0107 albo Chrystus.<\/p>\r\n

Jak pisa\u0142:<\/p>\r\n

\u201eJe\u017celi  by by\u0142a tu w faraonie jaka\u015b zmienno\u015b\u0107 lub wolno\u015b\u0107 woli, kt\u00f3ra mog\u0142a by zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 w jedn\u0105 lub drug\u0105 stron\u0119, to B\u00f3g nie m\u00f3g\u0142by tak na pewno przepowiedzie\u0107 jego zatwardzia\u0142o\u015bci. Poniewa\u017c tedy zapowiada to Ten, kt\u00f3ry ani myli\u0107 si\u0119 ani mija\u0107 z prawd\u0105 nie  mo\u017ce, to z konieczno\u015bci i z wszelk\u0105 pewno\u015bci\u0105 musia\u0142o doj\u015b\u0107 do tego, \u017ce zosta\u0142 przywiedziony do zatwardzia\u0142o\u015bci, to za\u015b nie by\u0142oby  si\u0119  sta\u0142o,  gdyby  zatwardzia\u0142o\u015b\u0107  nie  by\u0142a  w  og\u00f3le  poza  zasi\u0119giem  si\u0142  ludzkich  a  by\u0142a jedynie w mocy Boga\u201d (O niewolnej woli<\/em>, s. 83)<\/p>\r\n

\u201eJe\u017celi  B\u00f3g  wiedzia\u0142 naprz\u00f3d, \u017ce Judasz b\u0119dzie zdrajc\u0105, to Judasz zosta\u0142 zdrajc\u0105 z konieczno\u015bci i nie by\u0142o w r\u0119ce  Judasza  albo  innego  stworzenia  to,  by  uczyni\u0107  inaczej  lub  zmieni\u0107  wol\u0119,  nawet  je\u017celi uczyni\u0142  to  chc\u0105co,  nie  przymuszony,  lecz  chcenie  to  by\u0142o  dzie\u0142em  Boga,  kt\u00f3re On uruchomi\u0142 swoj\u0105 wszechmoc\u0105, tak jak i wszystko inne\u201d (O niewolnej woli<\/em>, s. 84).<\/p>\r\n

\u201eNie w naszej mocy jest zmieni\u0107 Jego wol\u0119, tym mniej przeciwstawi\u0107 si\u0119 Jego woli, kt\u00f3r\u0105 chce mie\u0107 nas zatwardzia\u0142ymi, i czy chcemy, czy nie chcemy, skutkiem tej woli musimy by\u0107 zatwardzia\u0142ymi\u201d (O niewolnej woli<\/em>, s. 85).<\/p>\r\n

\u201ePrzyznaj\u0119  wprawdzie,  \u017ce  jest  to  kwestia  trudna,  owszem,  nawet  niemo\u017cliwa,  je\u017celi  b\u0119dziesz chcia\u0142 jednocze\u015bnie twierdzi\u0107 i jedno i drugie: zar\u00f3wno uprzedni\u0105  wiedz\u0119 Boga, jak i wolno\u015b\u0107 cz\u0142owieka. C\u00f3\u017c bowiem jest trudniejszego; owszem nawet bardziej niemo\u017cliwego, jak twierdzi\u0107, \u017ce  nie  zwalczaj\u0105  si\u0119  nawzajem  rzeczy  sprzeczne  czy  sobie przeciwne,  albo  \u017ce  jaka\u015b  cyfra  jest jednocze\u015bnie dziesi\u0105tk\u0105 i dziewi\u0105tk\u0105? (\u2026) Trzyma przeto w ryzach Aposto\u0142 Pawe\u0142  bezbo\u017cnych,  zra\u017conych  owymi  bardzo  wyra\u017anymi  s\u0142owami,  gdy\u017c  stwierdzili,  i\u017c  wola Bo\u017ca  spe\u0142nia  si\u0119  na  nas  z  konieczno\u015bci,  stwierdzili  wi\u0119c,  \u017ce  z wszelk\u0105  pewno\u015bci\u0105  zosta\u0142o ustalone, i\u017c nie pozosta\u0142o im nic z wolno\u015bci albo wolnej woli, lecz\u017ce wszystko zawis\u0142o od woli samego Boga. (\u2026) I (\u2026) nie dzieje si\u0119 nam \u017cadna krzywda, gdy\u017c nic nam nie jest winien, nic od nas nie otrzyma\u0142 (Rzym. r.11, w.35), nic nam nie obieca\u0142, jak tylko tyle, ile chcia\u0142 i ile mu si\u0119 podoba\u0142o\u201d (O niewolnej woli<\/em>, s. 85).<\/p>\r\n

\u201eSprzeczna  jest  przeto  diametralnie  uprzednia  wiedza  i  wszechmoc  Boga  z  nasz\u0105  woln\u0105  wol\u0105\u201d (O niewolnej woli<\/em>, s. 86).<\/p>\r\n

\u201eJest  przeto,  i  to  szczeg\u00f3lnie  konieczn\u0105  i  zbawienn\u0105  dla  chrze\u015bcijanina  rzecz\u0105  wiedzie\u0107,  i\u017c uprzednia wiedza Bo\u017ca nie pozostawia wolnego biegu \u015blepemu przypadkowi, lecz \u017ce wszystko niezmienn\u0105  i  wiekuist\u0105,  i  nieomyln\u0105  wol\u0105  przewiduje,  zamy\u015bla  i dokonuje.  Tym  piorunem zostaje  pora\u017cona  i  doszcz\u0119tnie  starta  wolna  wola (\u2026)\u201d (O niewolnej woli<\/em>, s.  11).<\/p>\r\n

Luter przedstawia sw\u00f3j dow\u00f3d na to, \u017ce B\u00f3g jest niezmienny. Taka te\u017c, jak konkluduje, jest Jego wola. Jak dot\u0105d w rozumowaniu tym nie ma b\u0142\u0119du. Z tego jednak Luter wyci\u0105ga wniosek, \u017ce cz\u0142owiek nie czyni niczego w spos\u00f3b wolny.<\/p>\r\n

\u201eSt\u0105d wynika bezspornie, \u017ce wszystko, co my czynimy, wszystko, co si\u0119 dzieje, chocia\u017c nam si\u0119 wydaje, \u017ce dzieje si\u0119 w spos\u00f3b zmienny i tak, \u017ce mog\u0142oby by\u0107 tak\u017ce inaczej, w rzeczy samej jednak dzieje si\u0119 z konieczno\u015bci i niezmiennie, je\u017celi spojrze\u0107  na to od strony woli Bo\u017cej\u201d (O niewolnej woli<\/em>, s. 11).<\/p>\r\n

Co m\u00f3wili o takiej koncepcji prawdziwi \u015bwi\u0119ci? \u015aw. Tomasz More pisa\u0142, i\u017c teza Lutra o absolutnym determinizmie jest:<\/p>\r\n

\u201eNajgorsz\u0105 i najbardziej szkodliw\u0105 herezj\u0105, jaka kiedykolwiek zosta\u0142a wymy\u015blona, a poza tym najbardziej szalon\u0105\u201d.<\/p>\r\n

Trudno si\u0119  z tym nie zgodzi\u0107. Czy powinni\u015bmy wi\u0119c, ze wzgl\u0119d\u00f3w kurtuazyjnych i ulegaj\u0105c mrzonkom fa\u0142szywego ekumenizmu, pochwala\u0107 tego typu odra\u017caj\u0105ce doktryny, zdradzaj\u0105c przez to pami\u0119\u0107 m\u0119czennik\u00f3w?<\/p>\r\n

Dla Lutra teza o absolutnym determinizmie konieczna jest dla obrony pewno\u015bci, jak\u0105 daje wiara. \u0179adna wiara nie jest bowiem mo\u017cliwa, o ile nie \u201ewie\u201d si\u0119 uprzednio, \u017ce jako i\u017c wola Bo\u017ca determinuje wszystkie rzeczy, nic nie mo\u017ce mie\u0107 charakteru przypadkowego.<\/p>\r\n

\u201eBo  je\u017celi  w\u0105tpisz  w  to,  albo pogardzasz  znajomo\u015bci\u0105  tego,  \u017ce  B\u00f3g  nie  przypadkowo,  lecz  z  konieczno\u015bci i  w  spos\u00f3b niezmienny wszystko uprzednio wie i wszystko chce, to w jaki spos\u00f3b b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 wierzy\u0107 w jego obietnice, pewnie im zaufa\u0107 i na nich polega\u0107 ? Gdy bowiem On obiecuje, to ty musisz by\u0107 pewien, i\u017c On umie, mo\u017ce i chce spe\u0142ni\u0107 to, co obiecuje. W przeciwnym razie nie b\u0119dziesz go uwa\u017ca\u0142  za  prawdom\u00f3wnego  i  wiernego,  to  za\u015b  jest  niewiara  i  najwy\u017csza  bezbo\u017cno\u015b\u0107,  i zaprzeczenie najwy\u017cszego Boga. A w jaki inny spos\u00f3b b\u0119dziesz pewny  i bezpieczny, jak nie w ten, \u017ce wiesz, i\u017c On na pewno i nieomylnie, i niezmiennie, i z konieczno\u015bci umie i chce dokona\u0107, i  rzeczywi\u015bcie  dokona  tego,  co  obiecuje?\u201d (O niewolnej woli<\/em>, s. 13).<\/p>\r\n

Jednak\u017ce taka pobudka do pokory jest ca\u0142kowicie fa\u0142szywa, jako \u017ce sprzeczna jest z dogmatami wiary. Jak m\u00f3wi \u015bw. Bernard, wyszukiwanie fa\u0142szywych przes\u0142anek do pokory jest w istocie przejawem pychy. St\u0105d dostrzec mo\u017cemy u Lutra jeden ze stopni pychy, twierdzi on bowiem, \u017ce uznanie jego tezy rozwija u cz\u0142owieka cnot\u0119 pokory.<\/p>\r\n

Sam Luter przyznaje, \u017ce koncepcja absolutnego determinizmu zdaje si\u0119 czyni\u0107 Boga ca\u0142kowicie z\u0142ym i przewrotnym. Zamiast jednak odrzuci\u0107 j\u0105 jako blu\u017aniercz\u0105 i fideistyczn\u0105, przyjmuje j\u0105 jako potwierdzaj\u0105c\u0105 wiar\u0119 i Objawienie, a to dlatego w\u0142a\u015bnie, i\u017c jest ona tak sprzeczna ze wszelk\u0105 logik\u0105:<\/p>\r\n

\u201eTo  jest  najwy\u017cszy  stopie\u0144  wiary:  wierzy\u0107,  \u017ce  dobry  jest  On,  kt\u00f3ry  tak  niewielu  zbawia,  a  tak wielu  pot\u0119pia  –  wierzy\u0107  –  \u017ce  sprawiedliwy  jest  On,  Kt\u00f3ry  z  woli  swojej  przeznacza  nas  z konieczno\u015bci na pot\u0119pienie tak, i\u017c wydaje si\u0119 – jak to i Erazm przedstawia , \u017ce rozkoszuje si\u0119 m\u0119kami nieszcz\u0119\u015bliwych i zas\u0142uguje raczej na nienawi\u015b\u0107, ni\u017c na mi\u0142o\u015b\u0107\u201d (O niewolnej woli<\/em>, s. 23).<\/p>\r\n

To w\u0142asne s\u0142owa Lutra, \u015bwiadectwo pochodz\u0105ce z jego w\u0142asnych ust. Ka\u017cdy uczciwy i pobo\u017cny czytelnik zdolny jest wyrobi\u0107 sobie w tej kwestii w\u0142asny os\u0105d.<\/p>\r\n

Czy\u017c wobec jakiegokolwiek trybuna\u0142u z\u0142o\u017conego z ludzi rozumnych i uczciwych Luter nie udowadnia nimi w\u0142asnej bezduszno\u015bci?<\/p>\r\n

Czy\u017c wobec wszystkich rozumnych norm post\u0119powania – sankcjonowanych przez w\u0142adz\u0119 rodzicielsk\u0105, w\u0142adze pa\u0144stwowe i kodeksy karne, nie uznaje si\u0119 on sam za winnego wykrocze\u0144 przeciwko wszelkiemu prawu? Czy nale\u017cy go uzna\u0107 za anarchist\u0119?<\/p>\r\n

Czy\u017c przez trybuna\u0142em dogmat\u00f3w katolickich, b\u0119d\u0105cych na ziemi najwy\u017cszym kryterium pozwalaj\u0105cym na poznanie co jest a co nie jest zgodne z Depozytem Wiary, nie uznaje si\u0119 on sam za winnego herezji?<\/p>\r\n

Czy\u017c przed trybuna\u0142em samego Boga, kt\u00f3remu powinni\u015bmy przypisywa\u0107 jedynie to co dobre, prawdziwe i prawe, nie uznaje si\u0119 on winnym potwornych blu\u017anierstw, gorszych nawet od g\u0142oszonych przez gnostyk\u00f3w, kt\u00f3rzy jako pierwsi usi\u0142owali zniszczy\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142? Gnostycy uznawali bowiem istnienie dw\u00f3ch bog\u00f3w, dobrego oraz z\u0142ego. Czy\u017c Luter nie posun\u0105\u0142 si\u0119 jeszcze dalej redukuj\u0105c ich liczb\u0119 i uznaj\u0105c z\u0142ego – co wszelki rozum, wiara i przyzwoito\u015b\u0107 musi odrzuci\u0107 ze wstr\u0119tem – za boga jedynego?<\/p>\r\n

Czy\u017c ca\u0142a wsp\u00f3\u0142czesna filozofia – kt\u00f3ra, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, nie jest ca\u0142kowicie zepsuta, cho\u0107 generalnie wroga jest Chrystusowi – nie odrzuca takiej potwornej koncepcji? Je\u015bli wi\u0119c akceptujemy to, co jest w nowo\u017cytno\u015bci dobre – jak bunt przeciwko fideizmowi i woluntarystycznym koncepcjom Boga, absurdalnym ideom dotycz\u0105cym usprawiedliwienia, Bo\u017cej predestynacji oraz odrzuceniu ca\u0142ej uprawnionej autonomii cz\u0142owieka – czy nie musi nas to sk\u0142ania\u0107 do odrzucenia tej fundamentalnej tezy Lutra? I na koniec, czy ow\u0105 predestynacj\u0119 do z\u0142a da si\u0119 pogodzi\u0107 z tak popularn\u0105 dzi\u015b koncepcj\u0105 mi\u0142osierdzia abstrahuj\u0105cego od sprawiedliwo\u015bci?<\/p>\r\n

Dr Christopher Malloy<\/em><\/strong><\/p>\r\n

t\u0142um. Scriptor<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Szacunkiem zwykli\u015bmy darzy\u0107 jedynie tych ludzi, kt\u00f3rzy bezsprzecznie na to zas\u0142uguj\u0105. Nikt nie jest bez wad, podobnie jak nikt nie jest ca\u0142kowicie pozbawiony wszelkich cn\u00f3t. Pochwa\u0142y godni s\u0105 jednak jedynie ci, kt\u00f3rzy og\u00f3lna postawa zas\u0142uguje na uznanie, kt\u00f3rzy s\u0105 lud\u017ami z gruntu dobrymi. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce niekt\u00f3re zjawiska, kt\u00f3re Luter uzna\u0142 za z\u0142e, rzeczywi\u015bcie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[119,321],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92178"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92178"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92178\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}