{"id":92087,"date":"2016-12-10T22:30:55","date_gmt":"2016-12-11T03:30:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=92087"},"modified":"2016-12-09T10:28:26","modified_gmt":"2016-12-09T15:28:26","slug":"sw-tomasz-z-akwinu-o-relacji-wiary-do-kosciola-ks-john-jenkins-fsspx","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=92087","title":{"rendered":"\u015aw. Tomasz z Akwinu o relacji wiary do Ko\u015bcio\u0142a – Ks. John Jenkins FSSPX<\/em>"},"content":{"rendered":"

W drugiej po\u0142owie II cz\u0119\u015bci swej Summa Theologica<\/em> \u015bw. Tomasz z Akwinu analizuje siedem cn\u00f3t: trzy cnoty teologiczne (wiar\u0119, nadziej\u0119 oraz mi\u0142o\u015b\u0107) i cztery cnoty kardynalne (roztropno\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107, m\u0119stwo i wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107). W rozdziale po\u015bwi\u0119conym wierze wypowiada s\u0142owa szokuj\u0105ce dla uszu wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka.<\/p>\r\n

Stawia mianowicie pytanie: czy mo\u017ce mie\u0107 wiar\u0119 nieo\u017cywion\u0105 w inne artyku\u0142y ten, kto odrzuci\u0142 (cho\u0107by) jeden artyku\u0142 wiary?[1]<\/a> Innymi s\u0142owy, czy cz\u0142owiek kt\u00f3ry nie wierzy na przyk\u0142ad jedynie w jeden linijk\u0119 Credo, wierzy jednak we wszystkie inne artyku\u0142y wiary, mo\u017ce posiada\u0107 wiar\u0119 cho\u0107by nieo\u017cywion\u0105?<\/p>\r\n

Na tak postawione pytanie odpowiada, \u017ce osoba kt\u00f3ra nie wierzy w cho\u0107by jeden artyku\u0142 wiary, w og\u00f3le wiary nie posiada, ani o\u017cywionej ani nieo\u017cywionej[2]<\/a>.<\/p>\r\n

Odpowied\u017a ta szokuje wielu wsp\u00f3\u0142czesnych i rodzi wiele pyta\u0144, z kt\u00f3rych pierwsze brzmi: \u201eDlaczego?\u201d Dlaczego kto\u015b nie mia\u0142by posiada\u0107 wiary, nawet je\u015bli nie wierzy w jeden czy kilka artyku\u0142\u00f3w Credo?<\/p>\r\n

Wyja\u015bnienie \u015bw. Tomasza jest nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\r\n

\u201eO  gatunku  ka\u017cdej  sprawno\u015bci  decyduje  swoisty  punkt  wyj\u015bcia  i  ujmowania przedmiotu;  bez  niego  sprawno\u015b\u0107  traci  sw\u00f3j  gatunek.  Ot\u00f3\u017c  punktem  wyj\u015bcia  i ujmowania przedmiotu wiary jest prawda pierwsza, o ile ujawnia si\u0119 w Pi\u015bmie \u015bw. i nauce  Ko\u015bcio\u0142a,  kt\u00f3ra  pochodzi  od  prawdy  pierwszej.  Ktokolwiek  przeto  nie  uznaje nauki  Ko\u015bcio\u0142a  za  nieomylne  i  Boskie  prawid\u0142o  nauki,  kt\u00f3ra  pochodzi  od  prawdy pierwszej  i  zawiera  si\u0119  w  Pi\u015bmie  \u015bw.,  ten  nie  ma  sprawno\u015bci  wiary;  przyjmuje  za\u015b prawdy wiary nie wiar\u0105 ale czym\u015b innym; tak np. mo\u017ce kto\u015b zna\u0107 jakie\u015b osi\u0105gni\u0119cie wiedzy, ale nie zna\u0107 jego przewodu dowodowego; jasne, \u017ce taki nie ma wiedzy o tym (osi\u0105gni\u0119ciu), tylko opini\u0119.<\/p>\r\n

Oczywistym jest, \u017ce kto uznaje nauk\u0119 Ko\u015bcio\u0142a za nieomylne prawid\u0142o, ten jest przekonany  do  wszystkiego,  co  Ko\u015bci\u00f3\u0142  uczy;  i  na  odwr\u00f3t,  je\u015bli  kto  z  pomi\u0119dzy prawd g\u0142oszonych przez Ko\u015bci\u00f3\u0142, przyjmuje co chce, a odrzuca co nie chce, ten wcale nie uznaje nauki Ko\u015bcio\u0142a za nieomylne prawid\u0142o a uznaje tylko w\u0142asn\u0105 wol\u0119.<\/p>\r\n

St\u0105d  jasny  wniosek,  \u017ce  heretyk,  uparcie  odrzucaj\u0105cy  jeden  artyku\u0142  wiary,  nie jest got\u00f3w trzyma\u0107 si\u0119 zawsze nauki Ko\u015bcio\u0142a; gdy za\u015b nie czyni tego uparcie, nie jest heretykiem, ale jest w b\u0142\u0119dzie. A wi\u0119c oczywistym jest, \u017ce taki heretyk co do jednego artyku\u0142u,  nie  ma  wiary  r\u00f3wnie\u017c  w  reszt\u0119  artyku\u0142\u00f3w,  lecz  jakie\u015b  przypuszczenie (opini\u0119) wed\u0142ug swojego widzimisi\u0119\u201d[3]<\/a>.<\/p>\r\n

Na pocz\u0105tku \u015bw. Tomasz wyja\u015bnia, i\u017c tym co odr\u00f3\u017cnia wiar\u0119 od innych cn\u00f3t jest fakt, \u017ce jej przyczyn\u0105 formaln\u0105 jest pierwsza prawda, objawiona w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym oraz nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a. Przez termin \u201eprzyczyna formalna\u201d Akwinata odnosi si\u0119 do sposobu, w jaki cz\u0142owiek poznaje. Wiara nie polega jedynie na wierzeniu w prawdy zawarte w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym, ale te\u017c na przylgni\u0119ciu do nich poprzez nauczanie Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry jako jedyny posiada otrzyman\u0105 od Chrystusa w\u0142adz\u0119 wyra\u017cania i definiowania artyku\u0142\u00f3w wiary.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c, m\u00f3wi \u015bw. Tomasz, je\u015bli kto\u015b nie przyjmuje nauczania Ko\u015bcio\u0142a jako nieomylnego i opartego na autorytecie samego Boga, nie posiada wiary. Je\u015bli nie wierzy w jeden artyku\u0142 wiary, nawet je\u015bli wierzy we wszystkie pozosta\u0142e, demonstruje w ten spos\u00f3b i\u017c \u201eprzyjmuje  prawdy wiary nie wiar\u0105 ale czym\u015b innym\u201d, co mo\u017cna nazwa\u0107 opini\u0105 czy aprobat\u0105.<\/p>\r\n

\u015aw. Tomasz podaje nam jako przyk\u0142ad r\u00f3\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy osob\u0105 kt\u00f3ra utrzymuje co\u015b za prawd\u0119 poniewa\u017c wie, dlaczego jest to prawd\u0105, a cz\u0142owiekiem utrzymuje co\u015b za prawd\u0119 nie wiedz\u0105c czy tak jest lub dlaczego. Pierwszy z nich, m\u00f3wi \u015bw. Tomasz, posiada wiedz\u0119 we w\u0142a\u015bciwym sensie tego s\u0142owa, podczas gdy drugi nie posiada wiedzy, a jedynie opini\u0119.<\/p>\r\n

Akwinata pos\u0142uguje si\u0119 tym przyk\u0142adem by ukaza\u0107 kontrast pomi\u0119dzy dwoma rodzajami ludzi w odniesieniu do wiary. Pierwszy z nich postrzega nauczanie Ko\u015bcio\u0142a jako nieomylne, a wi\u0119c przyjmuje wszystko, czego on naucza i w\u0142a\u015bnie dlatego i\u017c tego naucza. Drugi rodzaj wybiera spo\u015br\u00f3d nauczania Ko\u015bcio\u0142a to jedynie w co pragnie wierzy\u0107, odrzuca natomiast to, w co wierzy\u0107 nie chce. Pierwszy rodzaj posiada wiar\u0119, poniewa\u017c przyjmuje nauczanie Ko\u015bcio\u0142a \u201eza nieomylne i Boskie prawid\u0142o nauki\u201d, nie za\u015b dlatego, \u017ce odpowiada jego w\u0142asnym opiniom. Drugi rodzaj (tj. ci, kt\u00f3rzy odrzucaj\u0105 jeden chocia\u017cby artyku\u0142 wiary) wiary nie posiada, nie posiada jej nawet w pozosta\u0142e prawdy, jako \u017ce regu\u0142\u0105 wiary jest dla niego w\u0142asny os\u0105d. Dowodzi tego odrzucaj\u0105c \u00f3w jeden artyku\u0142 wiary, nie wierz\u0105c w niego pokazuje bowiem, \u017ce przedk\u0142ada w\u0142asny os\u0105d nad autorytet Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry jako jedyny ma w\u0142adz\u0119 nauczania i interpretowania prawd wiary. Gdyby wierzy\u0142 w pozosta\u0142e artyku\u0142y wiary w oparciu o autorytet Ko\u015bcio\u0142a, z tego samego powodu przyj\u0105\u0107 musia\u0142by r\u00f3wnie\u017c t\u0119 prawd\u0119, kt\u00f3r\u0105 odrzuca. Poniewa\u017c jednak odrzuca autorytet Ko\u015bcio\u0142a odno\u015bnie tego jednego artyku\u0142u, demonstruje przez to i\u017c pozosta\u0142e artyku\u0142y przyjmuje nie w oparciu o jego autorytet, ale sw\u00f3j w\u0142asny os\u0105d.<\/p>\r\n

Wedle \u015bw. Tomasza osoba taka, je\u015bli uparcie odrzuca jeden lub wi\u0119cej artyku\u0142\u00f3w wiary, jest heretykiem. Je\u015bli jednak nie obstaje przy tym uporczywie, ale odkrywszy \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza czego innego ch\u0119tnie gotowa jest zmieni\u0107 zdanie, nie jest heretykiem a jedynie b\u0142\u0105dz\u0105cym. Powodem dla kt\u00f3rego osoba taka wci\u0105\u017c posiada wiar\u0119, cho\u0107 – podobnie jak heretyk – nie wierzy w przynajmniej jeden artyku\u0142 wiary jest taki, i\u017c regu\u0142\u0105 wiary jest dla niej autorytet Ko\u015bcio\u0142a, co wynika z jej gotowo\u015bci do podporzadkowania si\u0119 jego interpretacji, gdy tylko odkryje, \u017ce jej aktualne wierzenia nie s\u0105 w zgodzie z jego nauczaniem. Przyczyn\u0105 dla kt\u00f3rej heretyk nie posiada wiary nie jest brak wiary w jedn\u0105 czy wi\u0119cej prawd. Stanowi to jedynie manifestacj\u0119 podstawy jego wiary w pozosta\u0142e artyku\u0142y. Przyczyn\u0105, dla kt\u00f3rej heretyk nie posiada wiary jest fakt, i\u017c wierzy on w to co wierzy w oparciu o w\u0142asny os\u0105d, a nie w oparciu o autorytet Ko\u015bcio\u0142a. Kto\u015b mo\u017ce wyzna\u0107 wiar\u0119 w ka\u017cdy artyku\u0142 Credo, przyjmuj\u0105c je jednak nie w oparciu o autorytet Ko\u015bcio\u0142a, ale jedynie prywatny os\u0105d. R\u00f3wnie\u017c taka osoba nie posiada\u0142aby wiary.<\/p>\r\n

Dwie obiekcje<\/strong><\/p>\r\n

\u015aw. Tomasz analizuje i odpiera trzy obiekcje zwi\u0105zane z t\u0105 kwesti\u0105 – w niniejszym artykule om\u00f3wimy jedynie dwie z nich. Pierwsza obiekcja polega na tym, i\u017c jako \u017ce bez daru wiary prawdy wiary pozostaj\u0105 poza przyrodzonymi mo\u017cliwo\u015bciami poznawczymi rozumu, i jako \u017ce heretyk nadal wierzy w inne artyku\u0142y wiary, wydawa\u0142oby si\u0119 wi\u0119c, \u017ce tak d\u0142ugo jak wierzy on w przynajmniej jedn\u0105 prawd\u0119 musi posiada\u0107 dar wiary. \u015aw. Tomasz odpowiada na to:<\/p>\r\n

\u201eJe\u015bli  chodzi  o  te  artyku\u0142y,  kt\u00f3re  heretyk  przyjmuje  bez  b\u0142\u0119du,  to  nie przyjmuje ich w ten sam spos\u00f3b, co wierz\u0105cy, tj. uznaj\u0105c po prostu prawd\u0119 pierwsz\u0105, do  czego  potrzebuje  cz\u0142owiek  pomocy  sprawno\u015bci  wiary;  ale  przyjmuje  te  prawdy wed\u0142ug w\u0142asnej woli i s\u0105du\u201d.<\/p>\r\n

Odpowied\u017a ta stanie si\u0119 dla nas ja\u015bniejsza, je\u015bli rozr\u00f3\u017cnimy mi\u0119dzy tre\u015bci\u0105 artyku\u0142u wiary a przyczyn\u0105, dla kt\u00f3rej uznajemy t\u0119 tre\u015b\u0107 za prawd\u0119. Wielu prawd wiary nie mo\u017cna pozna\u0107 bez nadprzyrodzonego objawienia Bo\u017cego. Przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 tu doktryny o Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej czy Wcieleniu. Cz\u0142owiek nie jest w stanie doj\u015b\u0107 do tych prawd w oparciu o przyrodzone zdolno\u015bci rozumu. Skoro jednak artyku\u0142y te zosta\u0142y w nadprzyrodzony spos\u00f3b objawione \u015bwiatu za po\u015brednictwem Ko\u015bcio\u0142a, cz\u0142owiek mo\u017ce wierzy\u0107 w nie w oparciu o autorytet objawiaj\u0105cego si\u0119 Boga lub w oparciu o w\u0142asny os\u0105d.<\/p>\r\n

Skoro artyku\u0142y wiary zosta\u0142y objawione, cz\u0142owiek jest w stanie wierzy\u0107 w nie w oparciu o w\u0142asny os\u0105d, bez dodatkowej Boskiej pomocy, podobnie jak mo\u017cliwa jest wiara w prawdy z dziedziny matematyki, do kt\u00f3rej wystarcza zwyczajna pomoc w postaci opatrzno\u015bciowych rz\u0105d\u00f3w Boga nad \u015bwiatem. Jednak przyj\u0119cie artyku\u0142\u00f3w wiary w oparciu o autorytet Ko\u015bcio\u0142a wymaga pomocy cnoty wiary, b\u0119d\u0105cej darem Boga.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c heretyk, kt\u00f3ry wierzy w inne prawdy w oparciu o w\u0142asny prywatny os\u0105d, nie posiada daru wiary, mimo \u017ce nie m\u00f3g\u0142by pozna\u0107 przynajmniej niekt\u00f3rych artyku\u0142\u00f3w w kt\u00f3re wierzy, o ile nie zosta\u0142yby one objawione w spos\u00f3b nadprzyrodzony.<\/p>\r\n

Druga obiekcja analizowana przez \u015bw. Tomasza brzmi, i\u017c podobnie jak nauka (np. geometria) zawiera wiele prawd i cz\u0142owiek kt\u00f3ry zna niekt\u00f3re z nich, innych za\u015b nie, wci\u0105\u017c posiada wiedz\u0119, tak te\u017c ten, kto wierzy\u0142by w jedne artyku\u0142y wiary, w inne za\u015b nie, mo\u017ce wci\u0105\u017c posiada\u0107 wiar\u0119. Akwinata odpowiada na to:<\/p>\r\n

\u201eOdmienne wnioski tej samej nauki maj\u0105 odmienne racje dowodowe tak, \u017ce  mo\u017cna  zna\u0107  jeden  bez  (znajomo\u015bci)  drugiego.  St\u0105d  cz\u0142owiek  mo\u017ce  zna\u0107  niekt\u00f3re wnioski  danej  nauki,  a  innych  nie.  Ot\u00f3\u017c  wiara  uznaje  wszystkie  artyku\u0142y  dla  jednej racji,  mianowicie  dla  prawdy  pierwszej,  podanej  nam  w  Pi\u015bmie  \u015bw.  wed\u0142ug  nauki trze\u017awo my\u015bl\u0105cego Ko\u015bcio\u0142a. Dlatego te\u017c, kto t\u0119 racj\u0119 dowodow\u0105 odrzuci\u0142, ca\u0142kowicie straci\u0142 wiar\u0119.\u201d<\/p>\r\n

\u015aw. Tomasz wyja\u015bnia tu, \u017ce w nauce istniej\u0105 r\u00f3\u017cne \u015brodki dowodzenia, a wi\u0119c o cz\u0142owieku, kt\u00f3ry zna pewne prawdy z danej dziedziny nauki dzi\u0119ki jednemu dowodzeniu, nie zna natomiast dowodzenia innego, nadal mo\u017cna powiedzie\u0107 i\u017c posiada znajomo\u015b\u0107 tych prawd. Na przyk\u0142ad astronom, kt\u00f3ry obserwuje r\u00f3\u017cne d\u0142ugo\u015bci cienia rzucanego przez s\u0142o\u0144ce na r\u00f3\u017cnych szeroko\u015bciach geograficznych m\u00f3g\u0142by w ten spos\u00f3b wykaza\u0107, \u017ce ziemia jest okr\u0105g\u0142a – wnioskuj\u0105c to z faktu, i\u017c o tej samej porze dnia cie\u0144 pr\u0119ta mierniczego kr\u00f3tszy jest w Egipcie ni\u017c w Grecji. Do tego samego wniosku doj\u015b\u0107 m\u00f3g\u0142by \u017ceglarz, obserwuj\u0105c \u017ce statki znikaj\u0105 za horyzontem zamiast stawa\u0107 si\u0119 coraz mniejsze. Obie te metody dowodz\u0105 tego samego faktu. Jedna z nich wystarcza\u0142aby do zrozumienia, i\u017c ziemia jest okr\u0105g\u0142a, nawet gdyby nie wiedzia\u0142oby si\u0119, \u017ce mo\u017cna to udowodni\u0107 r\u00f3wnie\u017c w inny spos\u00f3b.<\/p>\r\n

Jednak\u017ce w artyku\u0142y wiary wierzymy jedynie z jednego powodu, ze wzgl\u0119du na nauczanie Ko\u015bcio\u0142a, za po\u015brednictwem kt\u00f3rego Pierwsza Prawda podana nam w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym wyja\u015bniana jest w formie artyku\u0142\u00f3w wiary. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest \u015brodkiem, dzi\u0119ki kt\u00f3remu wierny przylega do Chrystusa, jako \u017ce to Chrystus obdarzy\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 charyzmatem prawid\u0142owego (intellectis same) t\u0142umaczenia Pisma. Tak wi\u0119c, konkluduje \u015bw. Tomasz, ktokolwiek t\u0119 racj\u0119 dowodow\u0105 odrzuci\u0142, ca\u0142kowicie straci\u0142 wiar\u0119.<\/p>\r\n

Widzimy tu jeszcze jeden pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego \u201enie mo\u017ce mie\u0107 Boga za Ojca ten, kto Ko\u015bcio\u0142a nie ma za Matk\u0119\u201d. Depozyt wiary powierzony zosta\u0142 przez Chrystusa Aposto\u0142om, kt\u00f3rzy s\u0105 kamieniami w\u0119gielnymi Ko\u015bcio\u0142a. Aposto\u0142owie z kolei depozyt ten przekazali swym nast\u0119pcom, w formie zar\u00f3wno ustnej jak spisanej, kolejne pokolenia wiernych przyjmuj\u0105 go za\u015b w oparciu o autorytet Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry jest nieomylny w jego interpretacji. Katolicy poznaj\u0105 artyku\u0142y wiary nie tylko dzi\u0119ki Pismu \u015awi\u0119temu. Wed\u0142ug \u015bw. Tomasza prawdy wiary poznaj\u0105 wierni przede wszystkim za po\u015brednictwem Ko\u015bcio\u0142a, do kt\u00f3rego samego nale\u017cy ustalanie w\u0142a\u015bciwego rozumienia Pisma. Tak wi\u0119c przyjmuj\u0105c artyku\u0142y wiary w oparciu o autorytet Ko\u015bcio\u0142a posiada si\u0119 wiar\u0119, a nie tylko prywatny os\u0105d.<\/p>\r\n

Implikacje<\/strong><\/p>\r\n

Czy oznacza to, \u017ce ka\u017cdy (zar\u00f3wno katolik jak niekatolik), kto nie pozostaje w pe\u0142nej zgodzie z nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a pozbawiony jest wiary, a wi\u0119c znajduje si\u0119 w stanie grzechu \u015bmiertelnego? Nie. Prawd\u0105 jest, \u017ce ktokolwiek nie posiada wiary, nie posiada te\u017c mi\u0142o\u015bci. Prawd\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c, \u017ce ktokolwiek nie posiada mi\u0142o\u015bci, nie posiada \u0142aski, a wi\u0119c znajduje si\u0119 w stanie grzechu \u015bmiertelnego. Jak jednak wskazuje \u015bw. Tomasz, nie ka\u017cdy kto nie znajduje si\u0119 w pe\u0142nej zgodzie z nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a pozbawiony jest wiary. Cz\u0142owiek kt\u00f3ry nie wie, czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza i kt\u00f3ry zorientowawszy si\u0119, i\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza inaczej dostosowuje si\u0119 do jego nauk, jest jedynie w b\u0142\u0119dzie, nie jest jednak pozbawiony wiary. Akceptuje autorytet Ko\u015bcio\u0142a, ma jednak b\u0142\u0119dne wyobra\u017cenie o jego nauczaniu. Do kategorii tej nale\u017c\u0105 te\u017c katolicy, kt\u00f3rych odej\u015bcie od nauczania Ko\u015bcio\u0142a wynika z nieprzezwyci\u0119\u017calnej ignorancji i kt\u00f3rzy powr\u00f3ciliby do niego odkrywszy, i\u017c ich aktualne pogl\u0105dy sprzeczne s\u0105 w istocie  z jego nauk\u0105. Nale\u017c\u0105 do nie r\u00f3wnie\u017c ci protestanci oraz inni heretycy, kt\u00f3rzy ze wzgl\u0119du na nieprzezwyci\u0119\u017caln\u0105 ignorancj\u0119 nie znaj\u0105 prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego i kt\u00f3rzy doszed\u0142szy do wniosku, i\u017c za\u0142o\u017conym przez Chrystusa Ko\u015bcio\u0142em jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, byliby gotowi przyj\u0105\u0107 jego doktryn\u0119.<\/p>\r\n

W jaki spos\u00f3b to o czym m\u00f3wi \u015bw. Tomasz w tym artykule zwi\u0105zane jest z podzia\u0142em pomi\u0119dzy protestantami a Ko\u015bcio\u0142em katolickim? Zwi\u0105zek ten dostrzec mo\u017cemy w nast\u0119puj\u0105cym cytacie z obja\u015bnienia terminu \u201eprotestantyzm\u201d przedstawionego przez Encyklopedi\u0119 katolick\u0105:<\/p>\r\n

\u201ePonadto nielogiczne jest opieranie wiary na prywatnej interpretacji ksi\u0119gi. Wiara bowiem polega na podporz\u0105dkowaniu, prywatna interpretacja za\u015b na os\u0105dzaniu. We wierze ze s\u0142uchania ostatnie s\u0142owo nale\u017cy do nauczyciela; w prywatnym os\u0105dzie za\u015b nale\u017cy ono do czytelnika, kt\u00f3ry poddaje martwy tekst Pisma rodzajowi po\u015bmiertnego badania i wydaje bezapelacyjny werdykt: wierzy raczej w siebie ni\u017c w jakikolwiek wy\u017cszy autorytet. Taka ufno\u015b\u0107 w \u015bwiat\u0142o w\u0142asnego rozumu nie jest jednak wiar\u0105.<\/p>\r\n

Os\u0105d prywatny zgubny jest dla teologicznej cnoty wiary. John Henry Newman pisze: \u00abMy\u015bl\u0119 i\u017c mo\u017cna przyj\u0105\u0107, i\u017c cnota ta, kt\u00f3ra praktykowana by\u0142a przez pierwszych chrze\u015bcijan, nie jest obecnie w og\u00f3le znana protestantom; a przynajmniej gdziekolwiek tylko znale\u017a\u0107 mo\u017cna jej przyk\u0142ady, jest ona praktykowana wzgl\u0119dem nich samych, tj. wzgl\u0119dem ich nauczycieli i duchownych, kt\u00f3rzy wprost wypieraj\u0105 si\u0119 tej funkcji i wzywaj\u0105 swych wiernych, by wydawali os\u0105d sami\u00bb (\u201eDiscourses to Mixed Congregations\u201d, Faith and Private Judgment).<\/p>\r\n

(\u2026) Tam gdzie brak jest absolutnego zaufania do s\u0142owa Boga, g\u0142oszonego przez Jego akredytowanych przedstawicieli, tj. tam gdzie nie ma cnoty wiary, tam nie mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c \u017cadnej jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a. Jest to oczywiste i potwierdza to sama historia protestantyzmu. \u00abNieszcz\u0119sne podzia\u0142y\u00bb, nie tylko pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi sektami a i w ich obr\u0119bie, sta\u0142y si\u0119 niejako jego znamieniem. S\u0105 one skutkiem pychy i ufno\u015bci w intelekt jednostki, a uleczy\u0107 je mo\u017ce jedynie pokorne podporz\u0105dkowanie si\u0119 autorytetowi Boga.<\/p>\r\n

Jako \u017ce wiara polega na podporz\u0105dkowaniu, nie mo\u017ce polega\u0107 na podporz\u0105dkowaniu ka\u017cdemu, kto zgadza\u0142by si\u0119 z nasz\u0105 interpretacj\u0105 Pisma, poniewa\u017c takie \u00abpodporz\u0105dkowanie\u00bb w og\u00f3le nie jest podporz\u0105dkowaniem. Podporz\u0105dkowanie tym, kt\u00f3rzy podzielaj\u0105 nasz\u0105 interpretacj\u0119 Pisma jedynie dlatego, i\u017c j\u0105 podzielaj\u0105, jest jedynie pozornie (a nie zasadniczo) r\u00f3\u017cne od \u201epodporz\u0105dkowywania si\u0119\u201d swej w\u0142asnej interpretacji Pisma. Jako jednak, \u017ce podstaw\u0105 dla znalezienia tych, kt\u00f3rym powinni\u015bmy by\u0107 poddani aby posiada\u0107 wiar\u0119 nie mo\u017ce by\u0107 ich zgoda z nasz\u0105 w\u0142asn\u0105 interpretacj\u0105 Pisma, podstaw\u0105 dla ich autorytetu mo\u017ce by\u0107 jedynie otrzymany poprzez sukcesj\u0119 apostolsk\u0105 mandat i autoryzacja. Z przedstawionego przez \u015bw. Tomasza zwi\u0105zku mi\u0119dzy wiar\u0105 a Ko\u015bcio\u0142em wynika r\u00f3wnie\u017c, i\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi by\u0107 niezniszczalny i nieomylny w wyja\u015bnianiu powierzonego mu depozytu wiary, w przeciwnym razie przyzna\u0107 trzeba by, i\u017c Chrystusowi nie uda\u0142o si\u0119 zapewni\u0107 przetrwania wiary a\u017c do Jego ponownego przyj\u015bcia\u201d.<\/p>\r\n

Szok, jaki wywo\u0142uj\u0105 te s\u0142owa \u015bw. Tomasza u wielu nam wsp\u00f3\u0142czesnych wynika w g\u0142\u00f3wnej mierze z faktu, i\u017c ludzie przywykli my\u015ble\u0107 o wierze jako o czym\u015b ca\u0142kowicie niezale\u017cnym od autorytetu Ko\u015bcio\u0142a. Protestanci z XVI wieku otwarcie odrzucali autorytet Ko\u015bcio\u0142a. Obecnie r\u00f3\u017cnice w stosunku do jego nauczania s\u0105 zjawiskiem powszechnym, nawet w\u015br\u00f3d katolik\u00f3w. Jedni odrzucaj\u0105 autorytet Ko\u015bcio\u0142a otwarcie, jak to czyni\u0105 zbuntowani katolicy, inni za\u015b dopasowuj\u0105 \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142\u201d do swych w\u0142asnych wyobra\u017ce\u0144 – jak protestanci – pozostaj\u0105c przy tym przekonani, \u017ce s\u0105 podporz\u0105dkowani Ko\u015bcio\u0142owi. Obie te postawy rodz\u0105 si\u0119 jednak z odrzucenia ustanowionej przez Boga w\u0142adzy, kt\u00f3ra jako jedyna formu\u0142owa\u0107 objawione prawdy wiary. Z powod\u00f3w o kt\u00f3rych pisze \u015bw. Tomasz, tam gdzie jest wiara nie mo\u017ce by\u0107 mowy o wybieraniu spomi\u0119dzy nauk Ko\u015bcio\u0142a, poniewa\u017c akt wiary konstytuuje nie zbi\u00f3r artyku\u0142\u00f3w, do kt\u00f3rego nale\u017cy przylgn\u0105\u0107, ale pow\u00f3d tego przylgni\u0119cia, tj. autorytet Boga, kt\u00f3rego udzieli\u0142 On swemu Ko\u015bcio\u0142owi by przekazywa\u0142 i interpretowa\u0142 depozyt wiary.<\/p>\r\n

Ks. John Jenkins FSSPX<\/em><\/strong><\/p>\r\n

[1]<\/a> ST II-II, Q.5 a.3. \u0141\u0105c. Discredit unum articulum fidei possit habere fidem informem de aliis articulis\u201d. Przez wiar\u0119 nieo\u017cywion\u0105 rozumiemy wiar\u0119 bez mi\u0142o\u015bci. \u0179ywa wiara jest wiar\u0105 po\u0142\u0105czon\u0105 z mi\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

[2]<\/a> ST II-II, Q.5 a.3 co.<\/p>\r\n

[3]<\/a> ST II-II, Q.5 a.3 co.<\/p>\r\n

t\u0142um. Scriptor<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W drugiej po\u0142owie II cz\u0119\u015bci swej Summa Theologica \u015bw. Tomasz z Akwinu analizuje siedem cn\u00f3t: trzy cnoty teologiczne (wiar\u0119, nadziej\u0119 oraz mi\u0142o\u015b\u0107) i cztery cnoty kardynalne (roztropno\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107, m\u0119stwo i wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107). W rozdziale po\u015bwi\u0119conym wierze wypowiada s\u0142owa szokuj\u0105ce dla uszu wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka. Stawia mianowicie pytanie: czy mo\u017ce mie\u0107 wiar\u0119 nieo\u017cywion\u0105 w inne artyku\u0142y ten, kto […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[119,32],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92087"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92087"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92087\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}