{"id":92015,"date":"2019-01-10T22:30:54","date_gmt":"2019-01-11T03:30:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=92015"},"modified":"2019-01-11T09:13:06","modified_gmt":"2019-01-11T14:13:06","slug":"katastrofa-liturgiczna-michael-davies","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=92015","title":{"rendered":"Katastrofa liturgiczna – Michael Davies<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dodano: 2016-12-10 10:30 pm<\/small><\/p>\r\n

Katastrofa liturgiczna (fragmenty)<\/h4>\r\n

3 kwietnia bie\u017c\u0105cego roku –  roku Pa\u0144skiego 1994 – przypad\u0142a rocznica, rocznica smutna, by\u0107 mo\u017ce najsmutniejsza w ca\u0142ej historii Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Tego w\u0142a\u015bnie dnia, dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 lat temu, papie\u017c Pawe\u0142 VI og\u0142osi\u0142 w swej Konstytucji Apostolskiej Missale Romanum<\/em>, \u017ce Msza\u0142 promulgowany w roku 1570 przez jego znakomitego poprzednika, \u015bw. Piusa V, zast\u0105piony ma zosta\u0107 przez inny, promulgowany przez niego samego. Zgodnie z ustaleniami przyj\u0119tymi na Soborze Trydenckim oraz pragn\u0105c, by og\u0142oszony przez niego Msza\u0142 stanowi\u0142 wyra\u017ane potwierdzenie odrzucanych przez protestant\u00f3w element\u00f3w doktryny, \u015bw. Pius V skodyfikowa\u0142 ryt Mszy sprawowanej w tym czasie w Rzymie, ryt kt\u00f3ry rozwija\u0142 si\u0119 stopniowo i w spos\u00f3b organiczny przez niemal p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca lat. W og\u0142oszonej przy tej okazji bulli Quo primum<\/em> papie\u017c stwierdzi\u0142 wyra\u017anie, i\u017c wol\u0105 jego by\u0142o aby ryt Mszy jaki znale\u017a\u0107 mo\u017cemy w tradycyjnym katolickim Mszale pozosta\u0142 niezmieniony po wsze czasy, i zupe\u0142nie s\u0142usznie, gdy\u017c oko\u0142o roku 1570 ryt \u00f3w osi\u0105gn\u0105\u0142 najwy\u017cszy stopie\u0144 doskona\u0142o\u015bci. Ks. Frederick Faber nazywa\u0142 tradycyjn\u0105 Msz\u0119 \u201enajpi\u0119kniejsz\u0105 rzecz\u0105 po tej stronie nieba\u201d, za\u015b kard. Newman, najwybitniejszy by\u0107 mo\u017ce my\u015bliciel katolicki w \u015bwiecie angloj\u0119zycznym, powiedzia\u0142 kiedy\u015b, \u017ce m\u00f3g\u0142by uczestniczy\u0107 w niej bez ko\u0144ca i nigdy nie poczu\u0107 znu\u017cenia.<\/p>\r\n

Og\u0142aszaj\u0105c now\u0105 Msz\u0119 papie\u017c Pawe\u0142 VI wierzy\u0142 prawdopodobnie, \u017ce b\u0119dzie w stanie poprawi\u0107 tradycyjny ryt rzymski i uczyni\u0107 go bardziej zrozumia\u0142ym dla ludzi naszych czas\u00f3w. W spos\u00f3b ten zerwa\u0142 jednak z nieprzerwan\u0105 tradycj\u0105 wszystkich swoich poprzednik\u00f3w i uczyni\u0142 co\u015b ca\u0142kowicie nieznanego w historii Ko\u015bcio\u0142a – tak Zachodniego jak i Wschodniego – utworzy\u0142 mianowicie komisj\u0119, kt\u00f3rej celem mia\u0142o by\u0107 u\u0142o\u017cenie nowego rytu Mszy, Novus Ordo Missae<\/em>, czego ojcowie II Soboru Watyka\u0144skiego ani nie przewidywali ani nie polecili. Jedyny znany precedens radykalnej reformy liturgicznej stanowi\u0105 poczynania XVI-wiecznych reformator\u00f3w protestanckich. Wspomnia\u0142em ju\u017c, \u017ce msza\u0142 \u015bw. Piusa V stanowi\u0107 mia\u0142 z za\u0142o\u017cenia zapor\u0119 dla szerzenia si\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w protestanckich – poprzez ukazanie i\u017c publiczny wyraz doktryny eucharystycznej Ko\u015bcio\u0142a katolickiego nie czyni\u0142 najmniejszej koncesji na rzecz herezji. Intencja jaka przy\u015bwieca\u0142a Paw\u0142owi VI by\u0142a wr\u0119cz przeciwna – chodzi\u0142o mu mianowicie o pozyskanie wzgl\u0119d\u00f3w protestant\u00f3w. W ge\u015bcie, kt\u00f3ry w dalszym ci\u0105gu trudno jest zrozumie\u0107, poprosi\u0142 on sze\u015bciu teolog\u00f3w protestanckich aby doradzali mu w tworzeniu nowego rytu tej samej Ofiary Mszy, kt\u00f3rej odrzucenie stanowi fundamentalny aksjomat herezji protestanckiej. O tym, do jakiego stopnia \u00f3w nieszcz\u0119sny papie\u017c gotowy by\u0142 na po\u015bwi\u0119cenie naj\u015bwi\u0119tszych nawet tradycji naszej wiary dla zadowolenia heretyk\u00f3w, \u015bwiadczy dobitnie wywiad z jednym z jego najbli\u017cszych przyjaci\u00f3\u0142 Jeanem Guittonem, wyemitowany przez francuskie radio 19 grudnia 1993 roku. Guitton stwierdzi\u0142 w nim, \u017ce sam papie\u017c wyzna\u0142 mu i\u017c celem przy\u015bwiecaj\u0105cym reformie liturgii by\u0142o nie tylko maksymalne zbli\u017cenie jej do protestanckich form kultu, ale wr\u0119cz do liturgii sekty kalwi\u0144skiej, jednej z najbardziej skrajnych manifestacji herezji protestanckiej.  Dowodzi to, jak bardzo przenikliwy by\u0142 komentarz msgr Klausa Gambera, wedle kt\u00f3rego pozbawienie liturgii powagi i dostoje\u0144stwa doprowadzi\u0142o ostatecznie do tego, i\u017c katolicy \u201eoddychaj\u0105 obecnie rozcie\u0144czonym powietrzem kalwi\u0144skiej ja\u0142owo\u015bci\u201d. Musz\u0119 w tym miejscu zaznaczy\u0107, i\u017c nie wierz\u0119 by Pawe\u0142 VI by\u0142 osobi\u015bcie nieortodoksyjny w swych pogl\u0105dach na Eucharysti\u0119 – nikt kto czyta\u0142 jego Credo Ludu Bo\u017cego<\/em> czy te\u017c encyklik\u0119 Misterium fidei<\/em> nie mo\u017ce mie\u0107 co do tego w\u0105tpliwo\u015bci. Motywem jaki nim kierowa\u0142 wydaje si\u0119 by\u0107 ta sama nieroztropna gorliwo\u015b\u0107 ekumeniczna, kt\u00f3ra sk\u0142oni\u0142a go, jeszcze jako Sekretarza Stanu Stolicy Apostolskiej, do zaanga\u017cowania si\u0119 w tajemne dyskusje z duchowie\u0144stwem anglika\u0144skim – wbrew wyra\u017anej woli papie\u017ca Piusa XII.<\/p>\r\n

Zamierzam natomiast wykaza\u0107, \u017ce – jak ju\u017c wspomnia\u0142em – sam spos\u00f3b w jaki dokonano reformy rytu Mszy stanowi\u0142 zerwanie z tradycj\u0105, \u017ce zmiany wprowadzone w rycie rzymskim po II Soborze Watyka\u0144skim wykracza\u0142y daleko poza to, co sob\u00f3r autoryzowa\u0142, oraz \u017ce – w pewnych przypadkach – sprzeczne s\u0105 one w istocie z jego zaleceniami. Zamierzam pokaza\u0107, \u017ce byli\u015bmy \u015bwiadkami raczej rewolucji ni\u017c reformy, i \u017ce rewolucja Paw\u0142a VI nie przynios\u0142a \u017cadnych dobrych owoc\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby zrekompensowa\u0107 zniszczenie naszego niemal 2 tysi\u0105cletniego dziedzictwa liturgicznego.<\/p>\r\n

Przed przeanalizowaniem tej rewolucji, niezb\u0119dne jest wyja\u015bnienie czym jest ryt Mszy. Ryt Mszy zawiera s\u0142owa oraz obrz\u0119dy otaczaj\u0105ce zasadnicze elementy, kt\u00f3re ustanowione zosta\u0142y przez samego Zbawiciela. Tymi zasadniczymi elementami s\u0105: 1) materia: chleb i wino; 2) forma: \u201eTo jest Cia\u0142o Moje\u201d oraz \u201eTo jest Kielich Krwi Mojej\u2026\u201d; 3) wa\u017cnie wy\u015bwi\u0119cony kap\u0142an, kt\u00f3ry 4) sprawuj\u0105cy ten sakrament z intencj\u0105 czynienia tego, co czyni Ko\u015bci\u00f3\u0142. Na Wschodzie i Zachodzie Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne ryty Mszy (g\u0142\u00f3wnych jest 9, wszystkich jednak 23, je\u015bli we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119 r\u00f3\u017cne wersje pochodne) uznawane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki za wa\u017cne, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to obrz\u0105dki u\u017cywane przez wsp\u00f3lnoty schizmatyckie. Ta sama Ofiara Kalwarii uobecniana jest we wszystkich tych rytach i ta sama \u0142aska sakramentalna jest przez nie udzielana. W Komunii \u015bw. przyjmowany jest sam Chrystus. Nie mo\u017ce On by\u0107 przyjmowany w spos\u00f3b mniej lub bardziej doskona\u0142y w \u017cadnym konkretnym rycie, a \u0142aska otrzymywana w Komunii \u015bw. uzale\u017cniona jest jedynie od pobo\u017cno\u015bci i dyspozycji komunikowanego.<\/p>\r\n

Przed om\u00f3wieniem rewolucji liturgicznej konieczne jest te\u017c powiedzenie kilku s\u0142\u00f3w na temat, czy katolik mo\u017ce krytykowa\u0107 jakiekolwiek nauczanie czy prawo Stolicy Apostolskiej i nadal utrzymywa\u0107 \u017ce jest wzgl\u0119dem niej lojalny. W czasie og\u0142oszenia encykliki Humanae vitae<\/em> (pot\u0119piaj\u0105cej sztuczn\u0105 kontrol\u0119 urodze\u0144) teologowie modernistyczni ukuli termin \u201elojalny sprzeciw\u201d. Twierdzili, \u017ce mo\u017cliwe jest nie zgadzanie si\u0119 z nauczaniem papieskim w sprawach wiary i moralno\u015bci i zarazem pozostawanie lojalnym katolikiem. Jest to oczywi\u015bcie absurd. Nikt nie mo\u017ce posiada\u0107 prawa do odrzucania nauczania Magisterium w kwestii wiary i moralno\u015bci. Modernistyczna koncepcja \u201elojalnego sprzeciwu\u201d wzgl\u0119dem doktryny nie mo\u017ce by\u0107 \u017cadn\u0105 miar\u0105 por\u00f3wnywana do prawa wiernych katolik\u00f3w do kwestionowania czysto praktycznych decyzji papie\u017ca. R\u00f3\u017cnica ta staje si\u0119 oczywista, gdy zacytujemy s\u0142owa jednego z najbardziej lojalnych i uczonych katolik\u00f3w obecnego stulecia, prof. Dietricha von Hildebranda, kt\u00f3rego Pius XII nazywa\u0142 Doktorem Ko\u015bcio\u0142a XX wieku, za\u015b Pawe\u0142 VI uhonorowa\u0142 za jego wierno\u015b\u0107 Stolicy Apostolskiej. W swej ksi\u0105\u017cce, kt\u00f3rej tytu\u0142  – Spustoszona winnica<\/em> – doskonale oddaje stan Ko\u015bcio\u0142a na Zachodzie po II Soborze Watyka\u0144skim, a kt\u00f3r\u0105 powinien posiada\u0107 ka\u017cdy kochaj\u0105cy szczerze Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolik, zauwa\u017ca on \u017ce cho\u0107 musimy przyjmowa\u0107 wszystko co og\u0142aszane jest przez papie\u017ca ex cathedra<\/em> jako bezwzgl\u0119dnie prawdziwe:<\/p>\r\n

\u201eW przypadku akt\u00f3w natury praktycznej a nie doktrynalnej, do kt\u00f3rych zaliczy\u0107 nale\u017cy rozporz\u0105dzenia papieskie, asystencja Ducha \u015awi\u0119tego nie jest obiecana w taki sam spos\u00f3b. Rozporz\u0105dzenia takie mog\u0105 by\u0107 niefortunne, b\u0142\u0119dne, a nawet katastrofalne w skutkach, jak to si\u0119 wielokrotnie zdarza\u0142o w historii Ko\u015bcio\u0142a. W przypadku takim zasada Roma locuta causa finita<\/em> nie ma zastosowania. Wierni nie s\u0105 zobligowani do traktowania wszystkich rozporz\u0105dze\u0144 papieskich jako dobrych i po\u017cytecznych. Mog\u0105 nad nimi ubolewa\u0107 i modli\u0107 si\u0119 by zosta\u0142y cofni\u0119te; mog\u0105 nawet – z ca\u0142ym nale\u017cnym papie\u017cowi szacunkiem – dzia\u0142a\u0107 na rzecz ich uniewa\u017cnienia\u201d.<\/p>\r\n

Oczywistym jest wi\u0119c, \u017ce lojalni katolicy maj\u0105 prawo wyra\u017ca\u0107 szczerze swe zastrze\u017cenia odno\u015bnie pewnych aspekt\u00f3w nowego Msza\u0142u. Nawet najbardziej pobie\u017cna lektura Konstytucji o liturgii<\/em> pokazuje, \u017ce reforma jak\u0105 ona autoryzowa\u0142a mia\u0142a by\u0107 oparta na wzgl\u0119dach duszpasterskich. W swym og\u0142oszonym z okazji 25 rocznicy promulgowania Konstytucji o liturgii<\/em> Li\u015bcie Apostolskim Vicesimus quintus annus<\/em> z 4 grudnia 1988 Jan Pawe\u0142 II wyja\u015bnia\u0142, cytuj\u0105c sam tekst Konstytucji, \u017ce reforma mia\u0142a: \u201ePrzyczyni\u0107 si\u0119 do coraz wi\u0119kszego rozwoju \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego w\u015br\u00f3d wiernych, lepiej dostosowa\u0107 do potrzeb naszych czas\u00f3w podlegaj\u0105ce zmianom instytucje, popiera\u0107 to, co mo\u017ce u\u0142atwi\u0107 zjednoczenie wszystkich wierz\u0105cych w Chrystusie i umocni\u0107 to, co prowadzi do powo\u0142ania wszystkich ludzi na \u0142ono Ko\u015bcio\u0142a\u201d. Celem reformy mia\u0142o by\u0107 wyja\u015bnienie natury Mszy wiernym i podniesienie jako\u015bci ich uczestnictwa.<\/p>\r\n

Je\u015bli wierni przekonani s\u0105 ca\u0142kowicie szczerze, \u017ce nowy ryt raczej zaciemnia ni\u017c eksponuje ofiarny etos Mszy i czyni ich cotygodniowy udzia\u0142 w nim raczej aktem heroicznego pos\u0142usze\u0144stwa ni\u017c radosnego uczestnictwa, maj\u0105 pe\u0142ne prawo przedstawi\u0107 swe obawy Pasterzowi wszystkich katolik\u00f3w i b\u0142aga\u0107 go, aby dawa\u0142 im raczej chleb a nie kamienie. Mo\u017cna by tu podnie\u015b\u0107 zarzut, i\u017c wierni nie posiadaj\u0105 niezb\u0119dnej wiedzy ani kompetencji do krytykowania rytu sakramentalnego zatwierdzonego przez papie\u017ca. Argument ten posiada\u0142by pewn\u0105 wag\u0119, gdyby jedynymi krytykami nowej Mszy byli \u015bwieccy. Zosta\u0142a ona jednak skrytykowana w s\u0142owach nadzwyczaj ostrych przez duchownego, kt\u00f3rego autorytet w kwestii doktryny ust\u0119powa\u0142 jedynie autorytetowi samego papie\u017ca. Mam tu oczywi\u015bcie na my\u015bli by\u0142ego prefekta Kongregacji Nauki Wiary, kard. Ottaviani. We wrze\u015bniu 1969 roku grupa teolog\u00f3w rzymskich przygotowa\u0142a Kr\u00f3tk\u0105 analiz\u0119 krytyczn\u0105 nowego rytu Mszy<\/em>, kt\u00f3ra przes\u0142ana zosta\u0142a Paw\u0142owi VI. Sama owa analiza posiada znaczenie mniejsze ni\u017c list, kt\u00f3ry jej towarzyszy\u0142, a kt\u00f3ry napisany zosta\u0142 przez kard. Ottaviani a podpisany przez niego oraz kard. Bacci. Przynajmniej 10 innych kardyna\u0142\u00f3w r\u00f3wnie\u017c zgodzi\u0142o si\u0119 go podpisa\u0107, ostatecznie jednak w ostatniej chwili zawiod\u0142y ich nerwy. Wspomniani dwaj kardyna\u0142owie, obaj b\u0119d\u0105cy wzorem ortodoksji, wyja\u015bniali w owym li\u015bcie i\u017c przedstawienie swych zastrze\u017ce\u0144 postrzegali jako obowi\u0105zek wobec Boga i papie\u017ca. Przypominali Paw\u0142owi VI, \u017ce: \u201eJe\u015bli jakie\u015b prawo okazuje si\u0119 szkodliwe, to poddani, dla kt\u00f3rych dobra si\u0119 je stanowi, maj\u0105 prawo – a nawet obowi\u0105zek – prosi\u0107 prawodawc\u0119, z synowsk\u0105 ufno\u015bci\u0105, o jego odwo\u0142anie\u201d. To w\u0142a\u015bnie mia\u0142 na my\u015bli cytowany ju\u017c wy\u017cej Dietrich von Hildebrand pisz\u0105c: \u201eWierni nie s\u0105 zobligowani traktowa\u0107 wszystkich polece\u0144 jako dobrych i po\u017cytecznych. Mog\u0105 nad nimi ubolewa\u0107 i modli\u0107 si\u0119 by zosta\u0142y cofni\u0119te; mog\u0105 nawet – z ca\u0142ym nale\u017cnym papie\u017cowi szacunkiem – dzia\u0142a\u0107 na rzecz ich uniewa\u017cnienia\u201d. Os\u0105d kardyna\u0142\u00f3w by\u0142 nast\u0119puj\u0105cy:<\/p>\r\n

\u201eNovus Ordo Missae<\/em> – bior\u0105c pod uwag\u0119 elementy nowe i podatne na rozmaite interpretacje, ukryte lub zawarte w spos\u00f3b domy\u015blny – tak w ca\u0142o\u015bci, jak w szczeg\u00f3\u0142ach, wyra\u017anie oddala si\u0119 od katolickiej teologii Mszy \u015bw., sformu\u0142owanej na XXII sesji Soboru Trydenckiego. Ustalaj\u0105c raz na zawsze kanony rytu, Sob\u00f3r ten wzni\u00f3s\u0142 zapor\u0119 nie do pokonania przeciw wszelkim herezjom atakuj\u0105cym integralno\u015b\u0107 tajemnicy Eucharystii\u201d.<\/p>\r\n

W roku 1994 przypad\u0142a r\u00f3wnie\u017c 25 rocznica tej odwa\u017cnej deklaracji, kt\u00f3ra datowana by\u0142a na 3 wrze\u015bnia 1969, we wspomnienie \u015bw. Piusa X. Mottem kard. Ottaviani by\u0142o Semper idem<\/em>, czyli \u201ezawsze ten sam\u201d. Ko\u015bci\u00f3\u0142 soborowy ow\u0142adni\u0119ty zosta\u0142 gor\u0105czkowym pragnieniem zmiany, a ka\u017cda zmiana, jak si\u0119 wydaje, postrzegana jest obecnie jako zmiana na lepsze.<\/p>\r\n

Jeden z najwybitniejszych liturgist\u00f3w II po\u0142owy tego wieku, a by\u0107 mo\u017ce nawet najwybitniejszym, by\u0142 \u015bp. msgr Klaus Gamber. Nale\u017ca\u0142 on do grona tych, kt\u00f3rzy w roku 1957 utworzyli w Ratyzbonie Instytut Liturgiczny – i by\u0142 jego kierownikiem a\u017c do swej \u015bmierci 2 czerwca 1989 w wieku siedemdziesi\u0119ciu lat. W roku 1993 ukaza\u0142o si\u0119 angielskie wydanie jego ksi\u0105\u017cki Reforma liturgii rzymskiej<\/em>, kt\u00f3ra bezwzgl\u0119dnie powinna sta\u0107 si\u0119 obowi\u0105zkow\u0105 lektur\u0105 ka\u017cdego interesuj\u0105cego si\u0119 tymi kwestiami katolika. W uznaniu dla wybitnej erudycji msgr Gambera Stolica Apostolska nada\u0142a mu tytu\u0142 Cz\u0142onka Honorowego Papieskiej Akademii Liturgicznej; w roku 1965 mianowany zosta\u0142 kapelanem Ojca \u015awi\u0119tego, za\u015b w 1966 jego prywatnym szambelanem. Wst\u0119p do wspomnianej wy\u017cej ksi\u0105\u017cki napisa\u0142 kard. Oddi, okre\u015blaj\u0105cy jej publikacj\u0119 \u201ewydarzeniem o najwy\u017cszym znaczeniu\u201d, zawiera ona ponadto pochlebne recenzje autorstwa kard. Sticklera i kard. Ratzingera. Na kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105 msgr Gambera kard. Ratzinger zauwa\u017cy\u0142, i\u017c by\u0142 on \u201ejedynym uczonym kt\u00f3ry, w\u015br\u00f3d armii pseudo-liturgist\u00f3w, prawdziwie reprezentuje my\u015bl liturgiczn\u0105 Ko\u015bcio\u0142a\u201d. Oto kilka z jego konkluzji:<\/p>\r\n

\u201eOstatecznie wszyscy b\u0119dziemy musieli uzna\u0107, \u017ce nowe formy liturgiczne, niezale\u017cnie od tego jak dobre intencje nie przy\u015bwieca\u0142y by im na pocz\u0105tku, nie da\u0142y ludziom chleba, ale kamienie\u201d.<\/p>\r\n

\u201eZnacznie bardzie radykalny charakter ni\u017c jakiekolwiek zmiany liturgiczne wprowadzone przez Lutra, przynajmniej w tym co dotyczy rytu, mia\u0142y zmiany wprowadzone w naszej w\u0142asnej liturgii – dotyczy to przede wszystkim zasadniczych zmian, jakie poczynione zosta\u0142y w liturgii Mszy. Wprowadzenie ich stanowi\u0142o r\u00f3wnie\u017c wyraz niezrozumienia wi\u0119zi emocjonalnych \u0142\u0105cz\u0105cych wiernych z tradycyjnym rytem\u201d.<\/p>\r\n

\u201eCzy naprawd\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 przes\u0142ank\u0105 do wprowadzenia wszystkich tych zmian by\u0142a autentyczna troska duszpasterska o dusze wiernych, czy te\u017c nie stanowi\u0105 one raczej radykalnego zerwania z tradycyjnym rytem, kt\u00f3rego celem by\u0142o uniemo\u017cliwienie dalszego pos\u0142ugiwania si\u0119 tradycyjnymi tekstami liturgicznymi a wi\u0119c celebracji \u00abMszy Trydenckiej\u00bb – jako \u017ce nie odzwierciedla\u0142a ona ju\u017c nowego ducha przenikaj\u0105cego obecnie Ko\u015bci\u00f3\u0142?\u201d.<\/p>\r\n

Czym jest nowa Msza?<\/p>\r\n

Pierwsz\u0105 kwesti\u0105 jak\u0105 chcia\u0142bym poruszy\u0107 odno\u015bnie liturgicznego eksperymentu Paw\u0142a VI jest fakt, i\u017c sama kompilacja nowej Mszy, Novus Ordo Missae<\/em>, stanowi zerwanie z historycznym, ewolucyjnym rozwojem liturgii. W swej ksi\u0105\u017cce The Holy Sacrifice of the Mass<\/em> ks. Adrian Fortescue wyja\u015bnia\u0142:<\/p>\r\n

\u201eReformatorzy protestanccy t\u0119pili dawn\u0105 liturgi\u0119 jakoby ogniem i mieczem. W niej bowiem wyra\u017ca\u0142y si\u0119 prawdy owe (rzeczywista obecno\u015b\u0107 Zbawiciela w chwale, ofiara eucharystyczna itd.), kt\u00f3re odrzucali. St\u0105d zast\u0105pili j\u0105 nowym nabo\u017ce\u0144stwem komunii, kt\u00f3re uwydatnia\u0142o nowe zasady; liturgia ta wszak\u017ce naturalnie zerwa\u0142a zupe\u0142nie z wszelkim historycznym rozwojem rytua\u0142u\u201d.<\/p>\r\n

A w jaki konkretnie spos\u00f3b reformatorzy protestanccy \u201ezerwali zupe\u0142nie z wszelkim historycznym rozwojem rytua\u0142u\u201d? Uczynili to przede wszystkim poprzez fakt, i\u017c skomponowali nowe ryty sakramentalne i zast\u0105pili nimi te, kt\u00f3re pozostawa\u0142y w u\u017cyciu od czas\u00f3w niepami\u0119tnych. Stanowi\u0142oby to zerwanie z tradycyjnym rozwojem rytua\u0142u nawet w\u00f3wczas, gdyby ich nowe ryty by\u0142y ca\u0142kowicie ortodoksyjne. R\u00f3\u017cne ryty Mszy ewoluowa\u0142y stopniowo i w spos\u00f3b organiczny na przestrzeni kolejnych wiek\u00f3w. Jeden z najwybitniejszych \u017cyj\u0105cych brytyjskich historyk\u00f3w, prof. Owen Chadwick, kt\u00f3ry jest protestantem, zauwa\u017cy\u0142 w swej ksi\u0105\u017cce The Reformation<\/em>, \u017ce \u201eliturgie nie s\u0105 tworzone, ale wyrastaj\u0105 z pobo\u017cno\u015bci kolejnych wiek\u00f3w\u201d. W rozwoju ka\u017cdej staro\u017cytnej liturgii tak na Wschodzie jak i Zachodzie zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna sta\u0142y wzorzec, kt\u00f3ry wyja\u015bni\u0142 bardzo dobrze kanonik G.G. Smith w swym dziele The Teaching of the Catholic Church<\/em>:<\/p>\r\n

\u201eW historii rozwoju liturgii sakramentalnej istnia\u0142a sta\u0142a tendencja do wzrostu – pojawiania si\u0119 dodatk\u00f3w i nawarstwie\u0144, d\u0105\u017cenie do osi\u0105gni\u0119cia coraz doskonalszej i pe\u0142niejszej symboliki\u201d.<\/p>\r\n

W roku 1896 papie\u017c Leon XIII og\u0142osi\u0142 w spos\u00f3b ostateczny i nieodwo\u0142alny w swej encyklice Apostolicae curae<\/em>, \u017ce \u015bwi\u0119cenia anglika\u0144skie s\u0105 niewa\u017cne. Anglika\u0144scy biskupi starali si\u0119 zbi\u0107 przedstawione w niej argumenty w swym Responsio<\/em> z roku 1897, kt\u00f3re z kolei spotka\u0142o si\u0119 z reakcj\u0105 biskup\u00f3w katolickich wyst\u0119puj\u0105cych w obronie encykliki papieskiej. G\u0142\u00f3wny ich argument by\u0142 nast\u0119puj\u0105cy:<\/p>\r\n

\u201eNikt nie kwestionuje faktu, i\u017c we wcze\u015bniejszych czasach lokalnym Ko\u015bcio\u0142om pozwalano na dodawanie nowych modlitw i obrz\u0119d\u00f3w (\u2026) Jednak\u017ce teza, wedle kt\u00f3rej dozwolone by\u0142o im r\u00f3wnie\u017c usuwa\u0107 modlitwy i obrz\u0119dy b\u0119d\u0105ce uprzednio w u\u017cyciu a nawet reformowa\u0107 istniej\u0105ce ryty w najbardziej drastyczny spos\u00f3b, nie ma \u017cadnych podstaw historycznych i wydaje si\u0119 by\u0107 nam ca\u0142kowicie niewiarygodna\u201d.<\/p>\r\n

Jest faktem niepodwa\u017calnym, \u017ce Consilium, komisja kt\u00f3ra uk\u0142ada\u0142a tekst nowej Mszy, usun\u0119\u0142a wiele modlitw oraz obrz\u0119d\u00f3w kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 uprzednio w u\u017cyciu i dokona\u0142a drastycznej przebudowy istniej\u0105cego rytu, zrywaj\u0105c w ten spos\u00f3b z wszelk\u0105 ewolucj\u0105 liturgiczn\u0105. Prosz\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nie twierdz\u0119 tu, \u017ce nowa Msza jest nieortodoksyjna ani \u017ce Pawe\u0142 VI nie mia\u0142 prawa zatwierdzi\u0107 w niej pewnych zmian. Twierdz\u0119 jedynie, \u017ce czyni\u0105c to zerwa\u0142 ca\u0142kowicie z wszelk\u0105 historyczn\u0105 ewolucj\u0105 liturgiczn\u0105. Niezale\u017cnie od tego jak niewiarygodnym by si\u0119 to nie wydawa\u0142o, s\u0105 ludzie kt\u00f3rzy – w swej gotowo\u015bci do obrony nowej Mszy – wydaj\u0105 si\u0119 odrzuca\u0107 zdrowy rozs\u0105dek i twierdzi\u0107, \u017ce w istocie liturgia nie zosta\u0142a w znacz\u0105cy spos\u00f3b zmieniona! Typowym przyk\u0142adem takiej odmowy zaakceptowania rzeczywisto\u015bci jest artyku\u0142 ks. Petera Stravinskasa opublikowany na \u0142amach \u201eCatholic News and World Report\u201d w lutym 1992 roku. Ks. Stravinskas stwierdzi\u0142 w nim, \u017ce \u201ePrzestudiowawszy bardzo uwa\u017cnie stary ryt Mszy oraz ryt obecny nie dostrzeg\u0142em mi\u0119dzy nimi \u017cadnych znacz\u0105cych r\u00f3\u017cnic\u201d. Przypomina mi to s\u0142owa ksi\u0119cia Wellingtona wypowiedziane do pewnego gentlemana, kt\u00f3ry podszed\u0142szy do niego powiedzia\u0142: \u201ePan Smith jak s\u0105dz\u0119?\u201d. Wellington odpowiedzia\u0142: \u201eJe\u015bli pan tak s\u0105dzi, uwierzy pan we wszystko\u201d. Twierdzenie, \u017ce nie ma \u017cadnej znacz\u0105cej r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy tymi dwoma rytami jest nie tylko bezsensowne, ale wr\u0119cz niewiarygodne. Zamiast zacytowa\u0107 w odpowiedzi jakiego\u015b tradycjonalistycznego autora przytocz\u0119 s\u0142owa cz\u0142owieka, kt\u00f3rego kompetencje do skomentowania nowego rytu Mszy s\u0105 niepodwa\u017calne. Mam tu na my\u015bli ks. Josepha Gelienau SI, jednego z najbardziej wp\u0142ywowych cz\u0142onk\u00f3w Consilium, kt\u00f3ry okre\u015blany by\u0142 przez Bugniniego mianem jednego z \u201ewielkich mistrz\u00f3w mi\u0119dzynarodowego \u015bwiata liturgicznego\u201d. Twierdzenie, \u017ce  nie podziela\u0142 on opinii ks. Stravinskasa, by\u0142oby w istocie eufemizmem. W swej ksi\u0105\u017cce Demain la Liturgie<\/em> ks. Gelienau pisa\u0142 z ca\u0142kowit\u0105 szczero\u015bci\u0105 i bez najmniejszych oznak \u017calu:<\/p>\r\n

\u201eNiech ci, kt\u00f3rzy jak ja sam, znali i \u015bpiewali \u0142aci\u0144sk\u0105 uroczyst\u0105 Msz\u0119, przypomn\u0105 j\u0105 sobie je\u015bli potrafi\u0105. Niech por\u00f3wnaj\u0105 j\u0105 ze Msz\u0105 jak\u0105 mamy teraz. Nie tylko s\u0142owa, melodie i niekt\u00f3re gesty s\u0105 r\u00f3\u017cne. M\u00f3wi\u0105c prawd\u0119 jest to inna liturgia Mszy. Trzeba to powiedzie\u0107 bez niedom\u00f3wie\u0144: ryt rzymski jaki znali\u015bmy ju\u017c nie istnieje. Zosta\u0142 zniszczony\u201d.<\/p>\r\n

Ks. Gelienau m\u00f3wi nam wi\u0119c, \u017ce tradycyjny ryt rzymski Mszy zosta\u0142 zniszczony i zast\u0105piony nowym, kt\u00f3ry jest od niego r\u00f3\u017cny. Ks. Stravinskas zapewnia nas ze swej strony, \u017ce pomi\u0119dzy tymi dwoma rytami nie ma \u017cadnych zasadniczych r\u00f3\u017cnic. Bezstronna analiza reformy w kt\u00f3rej ks. Gelienau bra\u0142 tak aktywny udzia\u0142 dowodzi ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, \u017ce racj\u0119 ma on, a nie ks. Stravinskas. Jednak\u017ce przed analiz\u0105 obecnej reformy konieczne jest wyja\u015bnienie, co w istocie autoryzowa\u0142a Konstytucja o liturgii<\/em> przyj\u0119ta na II Soborze Watyka\u0144skim. Jest faktem niepodwa\u017calnym, \u017ce reforma jaka mia\u0142a po nim miejsce, mia\u0142a charakter daleko bardziej radykalny ni\u017c to przewidywali ojcowie soborowi czy te\u017c ni\u017c to autoryzowa\u0142a Konstytucja o liturgii<\/em>. W \u017caden spos\u00f3b nie da si\u0119 wykaza\u0107, \u017ce II Sob\u00f3r Watyka\u0144ski upowa\u017cnia\u0142 lub sankcjonowa\u0142 zniszczenie rytu rzymskiego! Konstytucja ta zawiera\u0142a zastrze\u017cenia, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 czyni\u0107 wszelkie drastyczne przekszta\u0142cenie Mszy Trydenckiej niemo\u017cliwym. W rycie \u0142aci\u0144skim zachowany mia\u0142 by\u0107 j\u0119zyk \u0142aci\u0144ski (art. 36), mia\u0142y te\u017c zosta\u0107 podj\u0119te kroki w celu zapewnienia, by wierni potrafili \u015bpiewa\u0107 lub odmawia\u0107 wsp\u00f3lnie po \u0142acinie te cz\u0119\u015bci Mszy, kt\u00f3re do nich nale\u017ca\u0142y (art. 54). Wszystkie uznane ryty mia\u0142y by\u0107 postrzegane jako posiadaj\u0105ce r\u00f3wny autorytet i godno\u015b\u0107, mia\u0142y by\u0107 zachowane i wspierane we wszelki mo\u017cliwy spos\u00f3b (art. 4). Skarbiec muzyki sakralnej mia\u0142 by\u0107 zachowany i otoczony opiek\u0105 (art. 114), za\u015b chora\u0142 gregoria\u0144ski zajmowa\u0107 mia\u0142 pierwsze miejsce w nabo\u017ce\u0144stwach liturgicznych (art. 116). Nie mia\u0142y by\u0107 wprowadzane \u017cadne innowacje, o ile nie wymaga\u0142oby tego prawdziwie i niew\u0105tpliwe dobro Ko\u015bcio\u0142a, miano te\u017c dok\u0142ada\u0107 stara\u0144, by nowe formy wyrasta\u0142y w organiczny spos\u00f3b z form ju\u017c istniej\u0105cych (art. 23).<\/p>\r\n

Parafrazuj\u0105c Hamleta<\/em> powiedzie\u0107 by mo\u017cna, \u017ce w kolejnych latach owe wyra\u017ane dyrektywy soboru by\u0142y \u201eraczej \u0142amane ni\u017c przestrzegane\u201d. \u0141acina znik\u0142a de facto<\/em> z naszych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i  w 99.99% parafii nie podejmuje si\u0119 najmniejszego wysi\u0142ku, by wierni potrafili \u015bpiewa\u0107 lub odmawia\u0107 wsp\u00f3lnie po \u0142acinie te cz\u0119\u015bci Mszy, kt\u00f3re do nich nale\u017c\u0105. Ryt rzymski, nie zachowywany bynajmniej i wspierany, zosta\u0142 zniszczony, za\u015b skarbiec muzyki sakralnej, a zw\u0142aszcza chora\u0142 gregoria\u0144ski, popad\u0142 we wi\u0119kszo\u015bci parafii w ca\u0142kowite zapomnienie. Mo\u017cna by tu przytoczy\u0107 d\u0142uga list\u0119 nowinek, kt\u00f3rych nie wymaga\u0142o bynajmniej prawdziwie i niew\u0105tpliwie dobro Ko\u015bcio\u0142a, a w ka\u017cdym niemal przypadku nowinki te modyfikowa\u0142y tradycyjn\u0105 Msz\u0119 w taki spos\u00f3b, by sta\u0142a si\u0119 ona bardziej akceptowalna dla protestant\u00f3w. Wystarczy zbada\u0107 kt\u00f3re modlitwy usun\u0119li ze swych liturgii XVI-wieczni protestanci by przekona\u0107 si\u0119, \u017ce te same modlitwy usuni\u0119te zosta\u0142y z Mszy Trydenckiej, aby Msza Paw\u0142a VI zyska\u0107 mog\u0142a ich aprobat\u0119 – co te\u017c rzeczywi\u015bcie si\u0119 sta\u0142o. Jedynym wyj\u0105tkiem jest Kanon Rzymski, kt\u00f3ry usuni\u0119ty zosta\u0142 ze Mszy przez wszystkich reformator\u00f3w protestanckich oraz przez abpa Bugniniego, ale kt\u00f3ry przywr\u00f3cony zosta\u0142, Deo gratias<\/em>, dzi\u0119ki osobistej interwencji Paw\u0142a VI. Prawd\u0105 jest, \u017ce Kanon Rzymski nie jest obecnie cz\u0119sto u\u017cywany, jednak jego obecno\u015b\u0107 w nowym Mszale gwarantuje, \u017ce cho\u0107 zreformowana liturgia wykazuje wiele podobie\u0144stw do kultu protestanckiego, to jednak ze wzgl\u0119du na obecno\u015b\u0107 w niej Kanonu Rzymskiego – stanowi\u0105cego kamie\u0144 obrazy dla ka\u017cdego reformatora protestanckiego – nowa Msza nie mo\u017ce by\u0107 nazywana liturgi\u0105 protestanck\u0105. B\u00f3g nigdy nie zezwoli\u0142by papie\u017cowi na zatwierdzenie \u017cadnego rytu sakramentalnego, kt\u00f3ry nie zawiera\u0142by tego, co posiada zasadnicze znaczenie dla wa\u017cno\u015bci sakramentu, ani zawieraj\u0105cego \u017cadnych sformu\u0142owa\u0144 wprost heretyckich. Wbrew temu co si\u0119 cz\u0119sto twierdzi, r\u00f3wnie\u017c abp Lefebvre uznawa\u0142 \u017ce nowa Msza jest wa\u017cna i \u017ce nie zawiera herezji.<\/p>\r\n

Kiedy ojcowie soborowi g\u0142osowali nad Konstytucj\u0105 o liturgii<\/em> nie wyobra\u017cali sobie ani przez chwil\u0119, \u017ce mog\u0142aby ona by\u0107 kiedy\u015b interpretowana w spos\u00f3b sprzeczny z ich wyra\u017anymi intencjami. Dok\u0142adnie tak si\u0119 jednak sta\u0142o, poniewa\u017c przygotowuj\u0105cy ten tekst periti<\/em> umie\u015bcili w nim wieloznaczne sformu\u0142owania, kt\u00f3re mieli zamiar wykorzysta\u0107 po soborze do przeprowadzenia rewolucji liturgicznej, rewolucji kt\u00f3ra – z czego zdawali sobie spraw\u0119 – nie zosta\u0142aby usankcjonowana przez ojc\u00f3w soborowych, gdyby zasady jej wyra\u017cone zosta\u0142y w jednoznaczny spos\u00f3b w Konstytucji<\/em>. Aby kto\u015b nie pomy\u015bla\u0142 sobie, \u017ce s\u0105 to jedynie szalone spekulacje \u015bwieckiego przywi\u0105zanego do teorii spiskowych, przytocz\u0119 tu \u015bwiadectwo kard. Johna Heenana z Westminsteru. Kardyna\u0142 Heenan, jeden z najbardziej aktywnych ojc\u00f3w soborowych, napisa\u0142 w swej ksi\u0105\u017cce A Crown of Thorns<\/em> odno\u015bnie I sesji Soboru z roku 1962 co nast\u0119puje:<\/p>\r\n

\u201eTematem najpe\u0142niej dyskutowanym by\u0142a reforma liturgiczna – cho\u0107 s\u0142uszniej by\u0142oby powiedzie\u0107, i\u017c takie by\u0142o przekonanie biskup\u00f3w. Patrz\u0105c z perspektywy czasu jasne jest, \u017ce dano im sposobno\u015b\u0107 przedyskutowania jedynie og\u00f3lnych zasad. P\u00f3\u017aniejsze zmiany mia\u0142y charakter bardziej radykalny ni\u017c zamierza\u0142 papie\u017c Jan oraz biskupi, kt\u00f3rzy uchwalili Konstytucj\u0119 o liturgii<\/em>. W swym kazaniu wyg\u0142oszonym na zako\u0144czenie I sesji papie\u017c Jan wyra\u017anie da\u0142 do zrozumienia, \u017ce nie podejrzewa\u0142 tego, co planowali eksperci liturgiczni\u201d.<\/p>\r\n

Trudno o s\u0142owa bardziej jasne. Kard. Heenan stwierdzi\u0142 wyra\u017anie, \u017ce eksperci kt\u00f3rzy napisali Konstytucj\u0119 o liturgii<\/em> pragn\u0119li wykorzysta\u0107 j\u0105 po soborze w spos\u00f3b, jakiego nie podejrzewali papie\u017c ani ojcowie soborowi. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych ostatnich odrzuci\u0142aby tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 jako niewiarygodn\u0105, nawet gdyby im j\u0105 u\u015bwiadomiono. W roku 1973 abpa R.J. Dwyer z Portland w stanie Oregon zauwa\u017cy\u0142 ze smutkiem:<\/p>\r\n

\u201eKto w\u00f3wczas m\u00f3g\u0142 przypuszcza\u0107, \u017ce w przeci\u0105gu kilku lat, w czasie kr\u00f3tszym ni\u017c dekada, \u0142aci\u0144ska przesz\u0142o\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a mog\u0142aby zosta\u0107 przekre\u015blona, staj\u0105c si\u0119 jedynie mglistym wspomnieniem. My\u015bl o tym przerazi\u0142aby nas, wydawa\u0142o si\u0119 to jednak tak dalekie od rzeczywisto\u015bci \u017ce niemal \u015bmieszne. Tak wi\u0119c \u015bmiali\u015bmy si\u0119  z tego\u201d.<\/p>\r\n

Ks. Louis Bouyer, wybitna osobisto\u015b\u0107 przedsoborowego ruchu liturgicznego i jeden z najbardziej ortodoksyjnych periti<\/em> na soborze by\u0142 jednak w stanie dostrzec w jakim kierunku zmierza reforma, nawet jeszcze przed promulgowaniem nowej Mszy. W roku 1968 stwierdzi\u0142: \u201eMusimy powiedzie\u0107 wyra\u017anie: nie ma obecnie w Ko\u015bciele katolickim liturgii godnej tego miana. (\u2026) By\u0107 mo\u017ce w \u017cadnej innej sferze nie ma wi\u0119kszej rozbie\u017cno\u015bci (a nawet formalnej sprzeczno\u015bci) pomi\u0119dzy tym co wypracowa\u0142 sob\u00f3r a tym co aktualnie mamy\u201d. Podobnie pisa\u0142 msgr Gamber:<\/p>\r\n

\u201eJednej rzeczy mo\u017cemy by\u0107 absolutnie pewni, a mianowicie i\u017c nowe Ordo<\/em> Mszy , kt\u00f3re si\u0119 niedawno pojawi\u0142o, nie zyska\u0142oby aprobaty wi\u0119kszo\u015bci ojc\u00f3w soborowych\u201d.<\/p>\r\n

W roku 1964 ks. Bouyer napisa\u0142 entuzjastyczn\u0105 recenzj\u0119 Konstytucji o liturgii<\/em> zatytu\u0142owan\u0105 The Liturgy Revived<\/em>, w kt\u00f3rej przewidywa\u0142 rozkwit wielkiej odnowy liturgicznej. Do roku 1968 ca\u0142kowicie pozbawiony zosta\u0142 jednak wszelkich z\u0142udze\u0144, co sk\u0142oni\u0142o go do napisania niezwykle ostrej krytyki sposobu, w jaki postanowienia soboru wcielane by\u0142y w \u017cycie (spostrze\u017cenia te zawar\u0142 w ksi\u0105\u017cce The Decomposition of Catholicism<\/em>). Stwierdzi\u0142 w niej, i\u017c nie tylko istnieje formalna sprzeczno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy zaleceniami soboru a tym co w istocie mia\u0142o miejsce, ale te\u017c \u017ce w praktyce reforma stanowi odrzucenie dorobku ciesz\u0105cego si\u0119 poparciem papie\u017cy ruchu liturgicznego, w kt\u00f3ry sam wni\u00f3s\u0142 znacz\u0105cy wk\u0142ad.<\/p>\r\n

Ca\u0142kowicie uprawnione jest okre\u015blanie tego, co sta\u0142o si\u0119 z rytem rzymskim po II Soborze Watyka\u0144skim, mianem raczej  \u201erewolucji\u201d ni\u017c reformy. Concise Oxford Dictionary<\/em> definiuje \u201erewolucj\u0119\u201d jako \u201eca\u0142kowit\u0105 zmian\u0119, obalenie, radykaln\u0105 zmian\u0119 warunk\u00f3w, fundamentaln\u0105 rekonstrukcj\u0119\u201d. Czy\u017c nie z tym w\u0142a\u015bnie mieli\u015bmy do czynienia po II Soborze Watyka\u0144skim? Rewolucyjna natura zmian w liturgii rzymskiej po Vaticanum II<\/em> sta\u0142a si\u0119 oczywista nawet dla niekatolik\u00f3w. Lutera\u0144ski prof. socjologii Peter L. Berger, przemawiaj\u0105cy 11 maja 1978 w Harvard Club w Nowym Jorku, skomentowa\u0142 posoborowe zmiany w Ko\u015bciele katolickim podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce by\u0142y one b\u0142\u0119dem nawet z czysto socjologicznego punktu widzenia: \u201eGdyby kieruj\u0105cy si\u0119 z\u0142ymi intencjami socjolog, staraj\u0105cy si\u0119 wyrz\u0105dzi\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu jak najwi\u0119ksz\u0105 szkod\u0119, zosta\u0142 jego doradc\u0105, nie m\u00f3g\u0142by sprawi\u0107 si\u0119 lepiej\u201d. Podobnie pisa\u0142 prof. Dietrich von Hildebrand: \u201eZaprawd\u0119, gdy by jednemu z diab\u0142\u00f3w z ksi\u0105\u017cki C.S. Lewisa Listy starego diab\u0142a do m\u0142odego<\/em> powierzono zadanie zniszczenia liturgii, nie m\u00f3g\u0142by uczyni\u0107 tego lepiej\u201d.<\/p>\r\n

Rozstrzygaj\u0105cy charakter musi tu mie\u0107 opinia ks. Josepha Gelineau, i\u017c rewolucja liturgiczna jaka mia\u0142a miejsce po soborze wykracza\u0142a daleko poza intencje ojc\u00f3w Vaticanum II<\/em>:<\/p>\r\n

\u201eB\u0142\u0119dem by\u0142oby uto\u017csamianie odnowy liturgicznej z reform\u0105 obrz\u0119d\u00f3w zalecon\u0105 przez II Sob\u00f3r Watyka\u0144ski. Reforma ta idzie o wiele dalej ni\u017c zalecenia soborowe (elle va bienau-dela). Liturgia jest nieustannym warsztatem (La liturgie est un chantier permanent)\u201d.<\/p>\r\n

I rzeczywi\u015bcie – zamiast umiarkowanej reformy usankcjonowanej przez Konstytucj\u0119 o liturgi<\/em>i byli\u015bmy \u015bwiadkami tego, jak Msza w rycie rzymskim, stanowi\u0105ca bez w\u0105tpienia najwi\u0119kszy skarb Ko\u015bcio\u0142a poza samym Pismem \u015bw., zredukowana zosta\u0142a do poziomu \u201enieustannego warsztatu\u201d, czego\u015b raczej tworzonego przez ludzi ni\u017c actio Christi<\/em>. Fakt ten uzna\u0142 r\u00f3wnie\u017c kard. Ratzinger, stwierdzaj\u0105c:<\/p>\r\n

\u201eMogliby\u015bmy dzi\u015b zapyta\u0107: czy istnieje jeszcze ryt \u0142aci\u0144ski? Z pewno\u015bci\u0105 nie ma takiej \u015bwiadomo\u015bci. Dla wi\u0119kszo\u015bci ludzi liturgia wydaje si\u0119 by\u0107 raczej czym\u015b czego aran\u017cowanie le\u017cy w gestii konkretnego zgromadzenia\u201d.<\/p>\r\n

W niezwykle szczerym editorialu kt\u00f3ry zamieszczony zosta\u0142 w \u201eHomiletic and Pastoral Review\u201d z lutego 1979 roku, redaktor naczelny tego pisma ks. Kenneth Baker SI skierowa\u0142 apel do hierarchii Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w USA. Wyra\u017ca\u0142 w nim ubolewanie z powodu setek zmian narzuconych wiernym, nad kt\u00f3rych sensem nie mieli oni czasu si\u0119 zastanowi\u0107, i b\u0142aga\u0142 o powstrzymanie tego co okre\u015bla\u0142 mianem \u201erewolucji liturgicznej\u201d. \u201eZostali\u015bmy przyt\u0142oczeni zmianami z Ko\u015bciele na wszelkich p\u0142aszczyznach, jednak to w\u0142a\u015bnie rewolucja liturgiczna dotyka nas w spos\u00f3b bezpo\u015bredni i najdog\u0142\u0119bniej\u201d. Wydaje si\u0119 jednak\u017ce, \u017ce nie ma nadziei na powstrzymanie narzucanych zmian liturgicznych ani na podj\u0119cie skutecznych krok\u00f3w w celu wykorzenienia nadu\u017cy\u0107, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 w roku 1980 tak rozpowszechnione, i\u017c fakt ten sk\u0142oni\u0142 Jana Paw\u0142a II do wyra\u017cenie publicznego ubolewania w Li\u015bcie Apostolskim Dominicae cenae<\/em>:<\/p>\r\n

\u201eMo\u017ce wi\u0119c trzeba, a\u017cebym ko\u0144cz\u0105c ten fragment moich rozwa\u017ca\u0144, w imieniu w\u0142asnym i Was wszystkich, Czcigodni i Drodzy Bracia w Biskupstwie, wypowiedzia\u0142 s\u0142owa przeproszenia za wszystko, co z jakiegokolwiek powodu, na skutek jakiejkolwiek ludzkiej s\u0142abo\u015bci, niecierpliwo\u015bci, zaniedbania, na skutek tendencyjnego, jednostronnego, b\u0142\u0119dnego rozumienia nauki Soboru Watyka\u0144skiego II o odnowie liturgii \u201d\u201d mog\u0142o sta\u0107 si\u0119 okazj\u0105 zgorszenia i niew\u0142a\u015bciwo\u015bci w interpretacji nauki oraz czci nale\u017cnej temu wielkiemu Sakramentowi\u201d.<\/p>\r\n

Czy w ca\u0142ej historii Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego, Matki i Nauczycielki wszystkich Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, kt\u00f3rykolwiek papie\u017c zmuszony by\u0142 wypowiedzie\u0107 podobne s\u0142owa? I czy po wyg\u0142oszeniu tych zdumiewaj\u0105cych przeprosin sytuacja uleg\u0142a poprawie? Nie, pogarsza\u0142a si\u0119 jedynie z ka\u017cdym kolejnym rokiem! Rewolucja liturgiczna, jak s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142 ks. Baker, dotkn\u0119\u0142a wiernych w spos\u00f3b bezpo\u015bredni i dog\u0142\u0119bny, wykazuj\u0105c w tym niepokoj\u0105ce podobie\u0144stwa do sposobu w jaki apostata Thomas Cranmer zniszczy\u0142 wiar\u0119 angielskich katolik\u00f3w – nie poprzez szerzenie idei protestanckich, ale jedynie zmuszaj\u0105c ich do uczestnictwa w ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 w sprotestantyzowanej liturgii. Pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 on rewolucj\u0105 liturgiczn\u0105 do przeprowadzenia rewolucji doktrynalnej. Wyja\u015bni\u0142 to znakomicie msgr Philip Hughes w swej historii reformacji angielskiej:<\/p>\r\n

\u201eBook of Common Prayer z roku 1549 stanowi\u0142a ca\u0142kowicie jednoznaczn\u0105 zapowied\u017a, \u017ce planowana by\u0142a rewolucja doktrynalna, a nawet i\u017c by\u0142a ju\u017c ona w toku. Skoro lud angielski zosta\u0142by przyzwyczajony do owych nowych obrz\u0119d\u00f3w sakramentalnych, teologia reformacyjna, kt\u00f3ra zatryumfowa\u0142a ju\u017c w p\u00f3\u0142nocnej Europie, musia\u0142by z czasem przeobrazi\u0107 r\u00f3wnie\u017c Angli\u0119. W spos\u00f3b niemal niedostrzegalny, w miar\u0119 up\u0142ywu lat, wiara kt\u00f3rej wyraz stanowi\u0142y stare, a zarzucone obecnie obrz\u0119dy, i podtrzymywana przez nie w umys\u0142ach i uczuciach ludzi, zanik\u0142aby – bez potrzeby prowadzenia systematycznej pracy misyjnej\u201d.<\/p>\r\n

Czy\u017c nie brzmi to znajomo? Stanowi to praktyczn\u0105 ilustracj\u0119 zasady lex orandi lex credendi<\/em>, co przet\u0142umaczy\u0107 mo\u017cna: spos\u00f3b w jaki si\u0119 modlimy odzwierciedla to, w co wierzymy, tak wi\u0119c je\u015bli zmieniany jest spos\u00f3b w jaki si\u0119 modlimy, zmienia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nasza wiara. Czy\u017c zmiana w naszych obrz\u0119dach liturgicznych nie poci\u0105gn\u0119\u0142a za sob\u0105 dramatycznego kryzysu wiary i moralno\u015bci? W editorialu do \u201eHomiletic and Pastoral Review\u201d z listopada 1991 ks. Kenneth Baker pisa\u0142:<\/p>\r\n

\u201eWydaje si\u0119, i\u017c ka\u017cdego kolejnego roku zbli\u017camy si\u0119 do [ustanowienie] \u00abKo\u015bcio\u0142a Ameryka\u0144skiego\u00bb, oddzielonego od Rzymu. Dla milion\u00f3w katolik\u00f3w istnienie jego jest ju\u017c faktem, cho\u0107 nie zosta\u0142o to og\u0142oszone oficjalnie. Nawet je\u015bli zbiurokratyzowana hierarchia tego nie przyzna, kondycja Ko\u015bcio\u0142a w naszym kraju jest fatalna. Nast\u0105pi\u0142 powszechny upadek moralno\u015bci, Ko\u015bci\u00f3\u0142 za\u015b utraci\u0142 ca\u0142\u0105 sw\u0105 \u017cywotno\u015b\u0107. Czego jednak mo\u017cna by\u0142o oczekiwa\u0107, skoro wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolickich dzieci nie zna podstaw wiary, kiedy herezja nauczana jest jawnie i broniona na \u00abkatolickich\u00bb uczelniach, kiedy liczba seminarzyst\u00f3w spad\u0142a z 48 ty\u015b. do 5. ty\u015b., i kiedy [jedynie] 14 z 55 milion\u00f3w katolik\u00f3w [tj. ok. 25%] bierze regularnie udzia\u0142 w niedzielnej Mszy? Nie ma \u017cadnej przesady w twierdzeniu, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 znajduje si\u0119 tu w kryzysie\u201d.<\/p>\r\n

Kryzys ten nie ogranicza si\u0119 oczywi\u015bcie do Stan\u00f3w Zjednoczonych, podobne jego przejawy dostrzec mo\u017cna na ca\u0142ym \u015bwiecie. W krajach takich jak Holandia uzasadnione jest wr\u0119cz pytanie, czy istnieje w nich jeszcze co\u015b, co mo\u017cna by okre\u015bli\u0107 mianem katolicyzmu. Ko\u015bcio\u0142y nasze nie wype\u0142ni\u0142y si\u0119 bynajmniej \u201eodnowionymi\u201d, aktywnymi katolikami, nie spos\u00f3b dostrzec by ci, kt\u00f3rzy uprzednio od Ko\u015bcio\u0142a si\u0119 oddalili powr\u00f3cili do niego pod wp\u0142ywem nowej i zrozumia\u0142ej dla nich liturgii – zamiast tego jeste\u015bmy \u015bwiadkami katastrofalnego spadku uczestnictwa we Mszach niedzielnych w ka\u017cdym kraju Zachodu. Jeste\u015bmy, jak stwierdza ks. Louis Bouyer, \u015bwiadkami nie odnowy, ale przyspieszonej dekompozycji katolicyzmu. Setki milion\u00f3w – powtarzam – setki milion\u00f3w katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy przychodzili na Msz\u0119 w \u201edawnych z\u0142ych czasach\u201d, kiedy liturgia rzekomo alienowa\u0142a ich z Ko\u015bcio\u0142a, przesta\u0142o przychodzi\u0107 na ni\u0105 wcale, hierarchia uwa\u017ca jednak, \u017ce reforma liturgiczna stanowi\u0142a ogromny sukces duszpasterski i \u017ce wszyscy wierni powitali j\u0105 z rado\u015bci\u0105. Abp Bugnini, g\u0142\u00f3wny architekt rewolucji liturgicznej, pisa\u0142 – ca\u0142kiem powa\u017cnie jak si\u0119 wydaje – \u017ce \u201eodnowiona Msza przyj\u0119ta zosta\u0142a z rado\u015bci\u0105, z entuzjazmem i w kr\u00f3tkim czasie sta\u0142a si\u0119 praktyk\u0105 ludu chrze\u015bcija\u0144skiego z oczywist\u0105 korzy\u015bci\u0105 dla wsp\u00f3lnoty\u201d. C\u00f3\u017c, mo\u017cna by tu ponownie zacytowa\u0107 ksi\u0119cia Wellingtona: \u201eJe\u015bli tak s\u0105dzicie, uwierzycie we wszystko\u201d.<\/p>\r\n

C\u00f3\u017c, mo\u017cna si\u0119 by\u0142o spodziewa\u0107, i\u017c abp Bugnini twierdzi\u0107 b\u0119dzie, \u017ce reforma kt\u00f3rej by\u0142 autorem okaza\u0142a si\u0119 sukcesem. Mo\u017cna by jednak mie\u0107 nadziej\u0119 \u017ce papie\u017c, Pasterz Ko\u015bcio\u0142a Powszechnego, spojrzy na to w spos\u00f3b nieco bardziej obiektywny. Mo\u017cna by si\u0119 \u0142udzi\u0107, \u017ce w obliczu bezspornych dowod\u00f3w wskazuj\u0105cych i\u017c owczarnia jego sprowadzona zosta\u0142a na liturgiczne manowce, \u017ce liczebno\u015b\u0107 jej spad\u0142a katastrofalnie, ci za\u015b kt\u00f3rzy jeszcze pozostali cierpi\u0105 z powodu braku duchowego pokarmu, skieruje ich z powrotem na zdrowe pastwiska Tradycji, kt\u00f3re karmi\u0142y ich wiar\u0119 przez tyle stuleci. Niestety, w swym Li\u015bcie Apostolskim upami\u0119tniaj\u0105cym 25 lecie uchwalenia Konstytucji o liturgii<\/em> wydaje si\u0119 on zapomina\u0107 o przeprosinach zawartych w Dominicae cenae<\/em> i powtarza optymistyczne oraz ca\u0142kowicie nierealistyczne zapewnienia abpa Bugniniego, przyznaj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie i\u017c \u201ewdro\u017cenie reformy liturgicznej napotyka\u0142o na trudno\u015bci\u201d a \u201eprzej\u015bcie od zwyk\u0142ej obecno\u015bci, cz\u0119sto raczej biernej i milcz\u0105cej, do pe\u0142niejszego, czynnego uczestnictwa, dla wielu okaza\u0142o si\u0119 wymaganiem zbyt wielkim\u201d. S\u0142owa te wydaj\u0105 si\u0119 sugerowa\u0107, \u017ce trudno\u015bci owe nie by\u0142y skutkiem samej natury zmian, ale jedynie niech\u0119ci wiernych do uznania ich dobroczynnych efekt\u00f3w. Trudno w tym miejscu nie przypomnie\u0107 sobie o nagonce na ch\u0142op\u00f3w rosyjskich po rewolucji z roku 1917 roku – r\u00f3wnie\u017c oni nie chcieli \u201ezrozumie\u0107\u201d, \u017ce kolektywizacja ich ziemi by\u0142a w istocie dla nich korzystna. Jednak pomimo trudno\u015bci do kt\u00f3rych odni\u00f3s\u0142 si\u0119 papie\u017c, przekonywa\u0142 r\u00f3wnocze\u015bnie i\u017c:<\/p>\r\n

\u201eTo wszystko nie mo\u017ce przes\u0142oni\u0107 faktu, \u017ce tak pasterze, jak i lud chrze\u015bcija\u0144ski, w swojej ogromnej wi\u0119kszo\u015bci, przyj\u0119li reform\u0119 liturgiczn\u0105 w duchu pos\u0142usze\u0144stwa i z radosnym zapa\u0142em.<\/p>\r\n

Dlatego musimy dzi\u0119kowa\u0107 Bogu za przej\u015bcie Jego Ducha w Ko\u015bciele, kt\u00f3rym by\u0142o odnowienie Liturgii; za st\u00f3\u0142 S\u0142owa Bo\u017cego, dzi\u015b z obfito\u015bci\u0105 dost\u0119pny dla wszystkich; za wielki wysi\u0142ek dokonany w ca\u0142ym \u015bwiecie, aby dostarczy\u0107 chrze\u015bcija\u0144skiemu ludowi t\u0142umacze\u0144 Pisma \u015bwi\u0119tego, Msza\u0142\u00f3w i innych ksi\u0105g liturgicznych; za pe\u0142niejsze uczestnictwo wiernych w Eucharystii i innych sakramentach przez modlitw\u0119, \u015bpiewy, postaw\u0119 i milczenie; za pos\u0142ugi sprawowane w Liturgii przez \u015bwieckich i za zadania podj\u0119te na mocy powszechnego kap\u0142a\u0144stwa, w kt\u00f3re zostali wszczepieni przez Chrzest i Bierzmowanie; za promieniuj\u0105c\u0105 \u017cywotno\u015b\u0107 wielu wsp\u00f3lnot chrze\u015bcija\u0144skich, czerpi\u0105cych ze \u017ar\u00f3d\u0142a Liturgii.<\/p>\r\n

Takie s\u0105 wi\u0119c racje przemawiaj\u0105ce za tym, aby trwa\u0107 wiernie przy nauczaniu Konstytucji Sacrosanctum Concilium i przy reformie, kt\u00f3r\u0105 ona pozwoli\u0142a zrealizowa\u0107. \u00abOdnowa liturgiczna jest owocem najbardziej widzialnym ca\u0142ego soborowego dzie\u0142a\u00bb. Przez wielu ludzi or\u0119dzie Soboru Watyka\u0144skiego II zosta\u0142o zrozumiane przede wszystkim za po\u015brednictwem reformy liturgicznej\u201d.<\/p>\r\n

Szacunek jaki wszyscy winni jeste\u015bmy Wikariuszowi Chrystusa nie mo\u017ce przys\u0142oni\u0107 nam faktu, i\u017c odnowa o jakiej pisze jest czyst\u0105 fantazj\u0105. Kiedy papie\u017c wypowiada si\u0119 na temat faktu, s\u0142owa jego odpowiada\u0107 mog\u0105 rzeczywisto\u015bci albo nie, a w omawianym przez nas przypadku z pewno\u015bci\u0105 tak nie jest. Przewa\u017caj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 wiernych nie powita\u0142a bynajmniej reformy z \u201eradosnym zapa\u0142em\u201d, przewa\u017caj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 wiernych w krajach Zachodu nie uczestniczy ju\u017c wcale we Mszy. Ci, kt\u00f3rzy nie ucz\u0119szczali w niej przed soborem, nie zacz\u0119li tego czyni\u0107, za\u015b we wszystkich krajach wielu, a niekiedy i wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tych, kt\u00f3rzy do tej pory przychodzili w niedziel\u0119 do ko\u015bcio\u0142a, przesta\u0142o praktykowa\u0107. W krajach takich jak Francja czy Holandia procent katolik\u00f3w uczestnicz\u0105cych w ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 we Mszy wyra\u017ca si\u0119 liczb\u0105 jednocyfrow\u0105. W USA uczestnictwo spad\u0142o z 71% w roku 1963 do 25% w 1993 (o 65%). Je\u015bli spojrzymy na ten spadek w kategorii raczej dusz ni\u017c suchych statystyk, oznacza to i\u017c obecnie w USA uczestniczy we Mszy 24 mln mniej katolik\u00f3w ni\u017c przed soborem. W okresie tym populacja katolicka w USA znacznie si\u0119 powi\u0119kszy\u0142a, tak wi\u0119c rzeczywisto\u015b\u0107 wygl\u0105da w istocie znacznie gorzej ni\u017c wynika\u0142oby to ze statystyk. Znakomity australijski periodyk \u201eA.D. 2000\u201d w numerze z marca 1993 roku analizuje spos\u00f3b, w jaki szczeg\u00f3\u0142owy sonda\u017c dotycz\u0105cy  uczestnictwa we Mszy w diecezji Townsville odzwierciedla ca\u0142o\u015bciowy obraz za\u0142amania si\u0119 praktyk katolickich na ca\u0142ym kontynencie. Oficjalny sonda\u017c analizowany w tym artykule zatytu\u0142owany by\u0142 \u201eGdzie si\u0119 podziali wszyscy ci ludzie\u201d. Wykaza\u0142 on, i\u017c regularne uczestnictwo we Mszy niedzielnej wynosi\u0142o jedynie 12% –  a do roku 2000 spa\u015b\u0107 musia\u0142o do ok. 6%. Komentuj\u0105c wyniki redaktor wspominanego pisma zauwa\u017cy\u0142:<\/p>\r\n

\u201eNigdzie w tym dokumencie nie znajdujemy najmniejszej sugestii, by \u00abreformy\u00bb forsowane przez minionych 20 lat w dziedzinie liturgii, katechizacji, w seminariach i zakonach, studiach biblijnych i nauczaniu moralnym przyczyni\u0107 si\u0119 mog\u0142y do katastrofy, jak\u0105 ujawniaj\u0105 statystyki dotycz\u0105ce uczestnictwa we Mszy. (\u2026) Trudno przewidzie\u0107, o ile jeszcze spadnie uczestnictwo we Mszy w Townsville oraz innych miejscach zanim reformy te nie zostan\u0105 ostatecznie powtrzymane i nie uzna si\u0119 ich kl\u0119ski (\u2026)\u201d.<\/p>\r\n

Czy ma racj\u0119 Ojciec \u015awi\u0119ty sugeruj\u0105c, \u017ce rzeczywi\u015bcie powinni\u015bmy dzi\u0119kowa\u0107 Bogu za to, co okre\u015bla jako dzia\u0142anie Ducha \u015awi\u0119tego, a co \u201eA.D. 2000\u201d s\u0142usznie nazywa katastrof\u0105? Fakty nie mog\u0105 by\u0107 lojalne ani nielojalne, a sane dotycz\u0105ce za\u0142amania si\u0119 uczestnictwa we Mszy s\u0105 niestety a\u017c nazbyt prawdziwe. Wprowadzona reforma mia\u0142a rzekomo by\u0107 szczeg\u00f3lnie dobroczynna dla m\u0142odzie\u017cy, jednak w Wielkiej Brytanii 9 na 10 katolik\u00f3w – absolwent\u00f3w szk\u00f3\u0142 \u015brednich, kt\u00f3rzy karmieni byli tzw. odnow\u0105 liturgiczn\u0105, porzuci\u0142o wiar\u0119 jeszcze przed uko\u0144czeniem szko\u0142y, a pewien jestem i\u017c r\u00f3wnie\u017c w innych krajach sytuacja wygl\u0105da podobnie. Trudno to uzna\u0107 za oznak\u0119 \u201epromieniuj\u0105cej \u017cywotno\u015bci\u201d. Naprawd\u0119 ch\u0119tnie dowiedzieliby\u015bmy si\u0119, gdzie konkretnie znajduj\u0105 si\u0119 owe \u201epromieniuj\u0105ce \u017cywotno\u015bci\u0105 wsp\u00f3lnoty\u201d – z pewno\u015bci\u0105 nie we w\u0142asnej diecezji papie\u017ca, gdzie na niedzielne Msze przychodzi mniej ni\u017c 8% wiernych! Wbrew oczekiwaniom Konstytucji o liturgii<\/em> zapewniaj\u0105cej i\u017c \u201eca\u0142y rodzaju ludzki wezwany jest do owczarni Ko\u015bcio\u0142a\u201d, miliony katolik\u00f3w porzucaj\u0105 t\u0119 owczarni\u0119 przechodz\u0105c do sekt heretyckich. W Brazylii na przyk\u0142ad, kraju o najwi\u0119kszej na \u015bwiecie populacji katolik\u00f3w, wi\u0119cej jest obecnie protestant\u00f3w bior\u0105cych udzia\u0142 ka\u017cdej niedzieli w ich nabo\u017ce\u0144stwach ni\u017c katolik\u00f3w regularnie uczestnicz\u0105cych w odnowionej liturgii, co trudno uzna\u0107 za dow\u00f3d \u201epromieniuj\u0105cej \u017cywotno\u015bci\u201d wsp\u00f3lnoty katolickiej, kt\u00f3rej cz\u0142onkowie milionami przechodz\u0105 do sekt.<\/p>\r\n

Jednym odpowiadaj\u0105cym rzeczywisto\u015bci twierdzeniem zawartym w papieskiej pochwale reformy jest cytat z ko\u0144cowego raportu Synodu Biskup\u00f3w z roku 1985: \u201ereforma liturgiczna jest najbardziej dostrzegalnym owocem ca\u0142ego dzie\u0142a soboru\u201d. Liturgiczna rewolucja – a nie reforma – by\u0142a rzeczywi\u015bcie najbardziej dostrzegalnym owocem soboru, i jest z\u0142y owoc, eksperyment kt\u00f3ry zako\u0144czy\u0142 si\u0119 katastrof\u0105 – wrak liturgiczny – poci\u0105gaj\u0105cy na zatracenie wiele milion\u00f3w dusz!<\/p>\r\n

\u201ePo ich owocach ich poznacie\u201d – A fructibus eorum cognoscetis eos<\/em>. \u201eCzy zbiera si\u0119 winogrona z ciernia, albo z ostu figi? Tak ka\u017cde dobre drzewo wydaje dobre owoce, a z\u0142e drzewo wydaje z\u0142e owoce. \u201d (Mt 7, 16-18). Ocena reformy liturgicznej przedstawiona przez msgr Gambera pozostaje w radykalnej sprzeczno\u015bci z ocen\u0105 Ojca \u015awi\u0119tego, czy\u017c jednak nasze do\u015bwiadczenia z ostatnich 25 katastrofalnych lat nie dowodz\u0105, i\u017c to w\u0142a\u015bnie on mia\u0142 racj\u0119, papie\u017c za\u015b si\u0119 myli\u0142? Jedynie b\u0142\u0119dnie pojmowana lojalno\u015b\u0107, jakiej nie mo\u017cna wymaga\u0107 od \u017cadnego katolika, sk\u0142oni\u0107 by nas mog\u0142a do zaprzeczenia temu, co widzimy na w\u0142asne oczy, s\u0142yszymy na w\u0142asne uszy i co zmuszeni jeste\u015bmy znosi\u0107. Msgr Gamber ca\u0142kiem s\u0142usznie stwierdza, \u017ce to czego do\u015bwiadczyli\u015bmy nie by\u0142o odnow\u0105 ale katastrof\u0105, kt\u00f3ra z ka\u017cdym kolejnym rokiem staje si\u0119 powa\u017cniejsza. Jak pisze:<\/p>\r\n

\u201eReforma liturgiczna, powitana z tak wielkim idealizmem i nadziej\u0105 przez tak wielu kap\u0142an\u00f3w i \u015bwieckich, okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 liturgiczn\u0105 destrukcj\u0105 o przera\u017caj\u0105cych rozmiarach – kl\u0119sk\u0105 pogarszaj\u0105c\u0105 si\u0119 z ka\u017cdym kolejnym rokiem. Zamiast oczekiwanej odnowy Ko\u015bcio\u0142a i \u017cycia katolickiego jeste\u015bmy obecnie \u015bwiadkami demonta\u017cu tradycyjnych warto\u015bci i form pobo\u017cno\u015bci, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 nasza wiara. Zamiast owocnej odnowy liturgii widzimy zniszczenie obrz\u0119d\u00f3w Mszy, kt\u00f3re rozwin\u0119\u0142y si\u0119 w spos\u00f3b organiczny na przestrzeni wielu stuleci\u201d.<\/p>\r\n

Wspomnia\u0142em ju\u017c o bezprecedensowych przeprosinach Jana Paw\u0142a II z roku 1980. Jeszcze bardziej zdumiewaj\u0105ce s\u0142owa wyg\u0142osi\u0142 w roku 1992 najwy\u017cszy po papie\u017cu autorytet w kwestiach liturgii, czyli Kongregacja Kultu Bo\u017cego. W swym oficjalnym organie \u201eNotitiae\u201d z pa\u017adziernika 1992 przyzna\u0142a ona mianowicie, \u017ce nadu\u017cycia uleg\u0142y instytucjonalizacji. Editorial do wspominanego numeru stwierdza\u0142:<\/p>\r\n

\u201eTrzydzie\u015bci lat to za stanowczo za d\u0142ugo na tolerowanie b\u0142\u0119dnych praktyk, kt\u00f3re zdaj\u0105 si\u0119 mie\u0107 tendencj\u0119 do samoutrwalania. Nadu\u017cycia jakie pojawi\u0142y si\u0119 w pierwszych latach wdra\u017cania [reformy] wyst\u0119puj\u0105 dalej – i stopniowo, w miar\u0119 jak pojawiaj\u0105 si\u0119 kolejne pokolenia, przyjmowane s\u0105 jako norma\u201d.<\/p>\r\n

Nietrudno jest poda\u0107 przyk\u0142ady wielu nadu\u017cy\u0107, kt\u00f3re zosta\u0142y zinstytucjonalizowane. O Komunii na r\u0119k\u0119 \u017caden dokument soboru nawet nie wspomina. Praktyka ta zrodzi\u0142a si\u0119 wkr\u00f3tce po soborze w Holandii – jako na\u015bladownictwo zwyczaju powszechnego u wsp\u00f3lnot protestanckich. W Ko\u015bciele pierwszych wiek\u00f3w Komunia podawana by\u0142a na r\u0119k\u0119, jak jednak wyja\u015bni\u0142 niemiecki liturgista ks. Joseph Jungmann, w miar\u0119 up\u0142ywu wiek\u00f3w cze\u015b\u0107 dla Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu stopniowo si\u0119 pog\u0142abia\u0142a i rozwin\u0119\u0142a si\u0119 tradycja, wedle kt\u00f3rej jedynie to co po\u015bwi\u0119cone mo\u017ce dotyka\u0107 Hostii, a \u00f3w zdumiewaj\u0105cy przywilej powierzony zosta\u0142 konsekrowanym d\u0142oniom kap\u0142ana, kt\u00f3rego d\u0142onie tradycyjnie namaszczane by\u0142y w dniu \u015bwi\u0119ce\u0144. Jan Pawe\u0142 II s\u0142usznie stwierdzi\u0142, \u017ce dotykanie Hostii jest przywilejem kap\u0142an\u00f3w, nie uwa\u017ca\u0142 jednak niestety za mo\u017cliwe wykonanie jedynego logicznego w tej sytuacji posuni\u0119cia i zakazania udzielania Komunii na r\u0119k\u0119. Praktyka ta od\u017cy\u0142a podczas reformacji protestanckiej jako zewn\u0119trzna manifestacja wiary, i\u017c chleb przyjmowany w Komunii jest zwyk\u0142ym chlebem, cz\u0142owiek za\u015b kt\u00f3ry go rozdziela nie r\u00f3\u017cni si\u0119 niczym od innych. W czasach wsp\u00f3\u0142czesnych w Ko\u015bciele katolickim zwyczaj ten rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 szybko z Holandii na kraje s\u0105siednie, co sk\u0142oni\u0142o Paw\u0142a VI pyta\u0142 do zwr\u00f3cenia si\u0119 do biskup\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata z zapytaniem, czy praktyka ta jest dopuszczalna. Przewa\u017caj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 odpowiedzia\u0142a negatywnie – i instrukcja Memoriale Domini<\/em> z roku 1969 w wyczerpuj\u0105cy spos\u00f3b przedstawi\u0142a powody, dla kt\u00f3rych tradycyjna praktyka powinna zosta\u0107 utrzymana, jak r\u00f3wnie\u017c zagro\u017cenia jakie zwyczaj udzielania Komunii na r\u0119k\u0119 stwarza dla czci nale\u017cnej Naj\u015bwi\u0119tszemu Sakramentowi. Pawe\u0142 VI pisa\u0142 w niej:<\/p>\r\n

\u201eNajwy\u017cszy Pasterz postanawia, i\u017c z dawna przyj\u0119ty spos\u00f3b rozdawania Komunii \u015bwi\u0119tej wiernym nie powinien by\u0107 zmieniony. Stolica Apostolska zatem usilnie napomina biskup\u00f3w, kap\u0142an\u00f3w i wiernych, aby gorliwie przestrzegali tego prawa, wa\u017cnego i ponownie potwierdzonego, zgodnie z os\u0105dem wi\u0119kszo\u015bci katolickich biskup\u00f3w, w formie zgodnej z obecnym rytem \u015bwi\u0119tej liturgii, co jest niezb\u0119dne dla powszechnego dobra Ko\u015bcio\u0142a\u201d.<\/p>\r\n

S\u0105 to zaprawd\u0119 pi\u0119kne s\u0142owa, zosta\u0142y one jednak ca\u0142kowicie zignorowane przez liberalnych kap\u0142an\u00f3w kt\u00f3rzy \u0142amali prawa Ko\u015bcio\u0142a, jak r\u00f3wnie\u017c przez samych biskup\u00f3w kt\u00f3rzy wypowiedzieli si\u0119 za utrzymaniem tradycyjnej praktyki. W coraz to nowych krajach hierarchia kapitulowa\u0142a tch\u00f3rzliwie wobec buntownik\u00f3w liturgicznych – i podobnie kapitulowa\u0142a Stolica Apostolska, sankcjonuj\u0105c prawnie te nadu\u017cycia. Przes\u0142anie jakie z tego p\u0142yn\u0119\u0142o by\u0142o jasne: lekcewa\u017ccie papie\u017ca a papie\u017c ust\u0105pi, tak jak skapitulowa\u0142 wobec praktyki Komunii pod dwiema postaciami w niedziele, kt\u00f3ra pierwotnie by\u0142a zakazana – p\u00f3\u017aniej za\u015b zosta\u0142a zalegalizowana. W roku 1994 – kilka dni od dok\u0142adnej rocznicy narzucenia nowej Mszy – papie\u017c skapitulowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c w sprawie ministrantek, cho\u0107 wielu konserwatywnych katolik\u00f3w przekonanych by\u0142o, i\u017c akurat w tej kwestii pozostanie nieugi\u0119ty. Trudno o bardziej stosowne upami\u0119tnienie 25-lecia liturgicznej anarchii ni\u017c ta upokarzaj\u0105ca kapitulacja Stolicy Apostolskiej wobec postulat\u00f3w ruchu feministycznego.<\/p>\r\n

M\u00f3wi\u0105c o zinstytucjonalizowanych nadu\u017cyciach mo\u017cna by jeszcze doda\u0107, \u017ce niemal ka\u017cdy przypadek czytania przez kobiety Lekcji w Ko\u015bciele stanowi nadu\u017cycie, jako \u017ce jest to dopuszczalne jedynie w przypadku braku m\u0119skich lektor\u00f3w, nadu\u017cycie stanowi te\u017c niemal zawsze pos\u0142ugiwanie si\u0119 \u015bwieckimi szafarzami Eucharystii, jako \u017ce \u015bcis\u0142e regu\u0142y na to pozwalaj\u0105ce spe\u0142niane s\u0105 na Zachodzie niezwykle rzadko. Widok nadzwyczajnego szafarza pe\u0142ni\u0105cego pos\u0142ug\u0119 w ko\u015bciele katolickim powinien by\u0107 czym\u015b absolutnie nadzwyczajnym, obecnie jednak nadzwyczajnym osi\u0105gnieciem jest znalezienie ko\u015bcio\u0142a, w kt\u00f3rym by ich nie by\u0142o. W ten spos\u00f3b oficjalna norma liturgiczna sta\u0142a si\u0119 wyj\u0105tkiem, to za\u015b co powinno stanowi\u0107 wyj\u0105tek postrzegane jest jako norma.<\/p>\r\n

Dokonane przez ICEL t\u0142umaczenie nowej Mszy – na jakie nara\u017cona jest pozosta\u0142o\u015b\u0107 katolik\u00f3w ucz\u0119szczaj\u0105cych nadal na Msze na Zachodzie – stanowi samo w sobie nadu\u017cycie najbardziej oburzaj\u0105cej natury, zawieraj\u0105c ponad 400 b\u0142\u0119d\u00f3w, w tym r\u00f3wnie\u017c przek\u0142ad \u201epro multis\u201d jako \u201eza wielu\u201d w formule Konsekracji*. Klauni, ta\u0144cz\u0105ce dziewcz\u0119ta, balony i gitary \u2026 lista nadu\u017cy\u0107 wydaje si\u0119 nie mie\u0107 ko\u0144ca – i co mog\u0105 zrobi\u0107 w tej sytuacji wierni szczerze zatroskani o przestrzeganie praw liturgicznych Ko\u015bcio\u0142a? Odpowied\u017a brzmi, \u017ce podobnie jak w przypadku nieortodoksyjnej katechizacji i niemoralnej edukacji seksualnej, nie mog\u0105 uczyni\u0107 nic. Mog\u0105 apelowa\u0107 do swych kap\u0142an\u00f3w, do swych biskup\u00f3w, do Delegata Apostolskiego i samego papie\u017ca, a ostateczny skutek b\u0119dzie ten sam, nadu\u017cycie b\u0119dzie albo tolerowane albo usankcjonowane. Znajdujemy si\u0119 w po\u0142o\u017ceniu, kt\u00f3re prawo kanoniczne okre\u015bla mianem sytuacji nadzwyczajnej. M\u00f3wi\u0105c jednak szczerze, nadu\u017cycia z jakimi spotka\u0107 si\u0119 mo\u017cemy na Zachodzie s\u0105 jeszcze – je\u015bli mo\u017cna tak powiedzie\u0107 – stosunkowo niewinne. Je\u015bli chcecie zobaczy\u0107 prawdziwe nadu\u017cycia, udajcie si\u0119 – jak ja sam to uczyni\u0142em – do Indii, a b\u0119dziecie \u015bwiadkami czego\u015b, co wydaje si\u0119 by\u0107 – i prawdopodobnie jest – poga\u0144skimi obrz\u0119dami zast\u0119puj\u0105cymi Msz\u0119. Zdruzgotani tym stanem rzeczy indyjscy katolicy sporz\u0105dzili drobiazgow\u0105 dokumentacj\u0119 dokonuj\u0105cej si\u0119 pod p\u0142aszczykiem \u201einkulturacji\u201d poganizacji tamtejszego katolicyzmu, a nawet kosztem wielkich ofiar finansowych zawie\u017ali j\u0105 do Rzymu i przekazali Kongregacji Kultu Bo\u017cego – by upewni\u0107 si\u0119, \u017ce na pewno do niej dotrze. A odpowiedzi\u0105 Kongregacji na petycj\u0119 tych \u017carliwych katolik\u00f3w – kt\u00f3rzy b\u0142agali j\u0105 jedynie o to, by przestrzega\u0142a swych w\u0142asnych wytycznych – by\u0142o pe\u0142ne pogardy milczenie.<\/p>\r\n

Cytowany wy\u017cej editorial nie tylko przyznaje, i\u017c nadu\u017cycia zosta\u0142y zinstytucjonalizowane i przyjmowane s\u0105 jako norma przez obecne pokolenie, kt\u00f3re nie zna niczego innego, zawiera te\u017c inne jeszcze stwierdzenie, kt\u00f3rego znaczenia trudno jest przeceni\u0107. Stwierdza on mianowicie, \u017ce \u201ewiarygodno\u015b\u0107 reformy liturgicznej wystawiana jest na niebezpiecze\u0144stwo\u201d (a credibilita della riforma liturgica venga posta in pericolo<\/em>). Osobi\u015bcie by\u0142bym sk\u0142onny powiedzie\u0107 raczej, \u017ce wiarygodno\u015b\u0107 reformy liturgicznej dawno ju\u017c przesta\u0142a by\u0107 jedynie zagro\u017cona. Wszelka wiarygodno\u015b\u0107 jak\u0105 kiedykolwiek ona posiada\u0142a zosta\u0142a ju\u017c dawno ca\u0142kowicie i bezpowrotnie utracona.<\/p>\r\n

Abpa Lefebvre zauwa\u017cy\u0142 kiedy\u015b, \u017ce w obecnym kryzysie przysz\u0142o\u015b\u0107 katolicyzmu stanowi jego przesz\u0142o\u015b\u0107. Jest to z pewno\u015bci\u0105 prawd\u0105 w odniesieniu do liturgii rzymskiej. Narzucenie skleconego sztucznie ekumenicznego rytu Mszy w miejsce Mszy wszechczas\u00f3w musi by\u0107 postrzegane jako aberracja historyczna, kt\u00f3ra naprawiona mo\u017ce by\u0107 jedynie poprzez ponowne uczynienie liturgii, kt\u00f3ra rozwija\u0142a si\u0119 i przetrwa\u0142a przez ponad XIX wiek\u00f3w, g\u0142\u00f3wn\u0105 form\u0105 kultu Ko\u015bcio\u0142a r\u00f3wnie\u017c w wieku XXI.<\/p>\r\n

(\u2026)<\/p>\r\n

Niech mi b\u0119dzie wolno zako\u0144czy\u0107 te rozwa\u017cania s\u0142owami msgr Klausa Gambera, kt\u00f3rego ksi\u0105\u017cka Reforma liturgii rzymskiej<\/em> zawiera pochwalne recenzje trzech kardyna\u0142\u00f3w i kt\u00f3ry postrzegany by\u0142 przez kard. Ratzingera jako \u201ejedyny uczony, kt\u00f3ry w\u015br\u00f3d armii pseudo-liturgist\u00f3w prawdziwie reprezentuje my\u015bl liturgiczn\u0105 centrum Ko\u015bcio\u0142a\u201d. Bior\u0105c pod uwag\u0119 jego niezr\u00f3wnan\u0105 znajomo\u015b\u0107 liturgii oraz autentyczn\u0105 gorliwo\u015b\u0107 duszpastersk\u0105, mo\u017cna je potraktowa\u0107 jako ko\u0144cowe przeslanie, jakie pozostawi\u0142 on Ko\u015bcio\u0142owi kt\u00f3ry kocha\u0142 tak bardzo i kt\u00f3remu tak wiernie s\u0142u\u017cy\u0142:<\/p>\r\n

\u201eW ostatecznym rozrachunku oznacza to, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci tradycyjny ryt Mszy musi by\u0107 zachowany w Ko\u015bciele Rzymskim (\u2026) jako g\u0142\u00f3wna forma liturgiczna celebracji Mszy. Musi on sta\u0107 si\u0119 ponownie norm\u0105 naszej wiary i symbolem katolickiej jedno\u015bci na ca\u0142ym \u015bwiecie, niewzruszon\u0105 ska\u0142\u0105 w czasie zaburze\u0144 i nieustannych zmian\u201d.<\/p>\r\n

Michael Davies<\/em><\/strong><\/p>\r\n

t\u0142um. Scriptor<\/p>\r\n

* Chodzi o celowo wprowadzony b\u0142\u0105d w t\u0142umaczeniu na wiele j\u0119zyk\u00f3w, w kt\u00f3rych pro multis <\/i>otrzymuje brzmienie za wszystkich<\/i>, zamiast za wielu<\/i>. – przyp. Red. Bibu\u0142a<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dodano: 2016-12-10 10:30 pm Katastrofa liturgiczna (fragmenty) 3 kwietnia bie\u017c\u0105cego roku –  roku Pa\u0144skiego 1994 – przypad\u0142a rocznica, rocznica smutna, by\u0107 mo\u017ce najsmutniejsza w ca\u0142ej historii Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Tego w\u0142a\u015bnie dnia, dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 lat temu, papie\u017c Pawe\u0142 VI og\u0142osi\u0142 w swej Konstytucji Apostolskiej Missale Romanum, \u017ce Msza\u0142 promulgowany w roku 1570 przez jego znakomitego poprzednika, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[14],"tags":[388,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92015"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92015"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92015\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}