{"id":91999,"date":"2016-12-11T22:30:09","date_gmt":"2016-12-12T03:30:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=91999"},"modified":"2016-12-07T11:15:41","modified_gmt":"2016-12-07T16:15:41","slug":"charyzmaty-van-der-ploeg","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=91999","title":{"rendered":"Charyzmaty – Van der Ploeg<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dobra znajoma z Den Bosch<\/i> poprosi\u0142a mnie o napisanie czego\u015b na wy\u017cej okre\u015blony temat, poniewa\u017c jest tam, jak napisa\u0142a, tak du\u017co rzeczy niejasnych. Ch\u0119tnie zado\u015b\u0107uczyni\u0119 jej pro\u015bbie.<\/strong><\/p>\r\n

Charyzmat to s\u0142owo greckie, oznaczaj\u0105ce \u201edar\u201d, \u201e\u0142ask\u0119\u201d (poza znaczeniami, dla kt\u00f3rych nie znajdziemy tu odniesienia). W greckim przek\u0142adzie Starego Testamentu s\u0142owo to wyst\u0119puje jedynie u Eklezjasty 7, 33 oraz 38, 30 (I w. przed Chrystusem) i to nie we wszystkich manuskryptach. Tam oznacza ono \u201edar\u201d. W greckim przek\u0142adzie Biblii Teodocjana (II w. Po Chrystusie) w Ps. 31 (30) oznacza cudown\u0105 \u0142ask\u0119, udzielon\u0105 pobo\u017cnemu przez Boga. To wszystko, je\u015bli chodzi o Stary Testament.<\/p>\r\n

W Nowym Testamencie \u015bw. Pawe\u0142 u\u017cy\u0142 tego s\u0142owa 16 razy w: Rzym 1, 11; 5, 15-16; 6, 23; 11, 29; 12, 6; 1 Kor 1,7; 7, 7; 12, 4, 9, 28, 30, 31; 2 Kor 1, 11; 1 Tym 4, 14; 2 Tym 1, 6 , a \u015bw. Piotr 1 raz w 1 P 4, 10. Kto odnajdzie te teksty w Nowym Testamencie, zobaczy, \u017ce u\u017cyte tam s\u0142owo oznacza \u201edar dany przez Boga\u201d, tj. \u0142ask\u0119 (na kt\u00f3rej okre\u015blenie Aposto\u0142 u\u017cywa zwykle – oko\u0142o 100 razy – s\u0142owa ch\u00e1ris<\/i>). Rzym 6, 23: „Albowiem zap\u0142at\u0105 za grzech jest \u015bmier\u0107, a \u0142ask\u0105 (ch\u00e1risma) Bo\u017c\u0105 – \u017cywot wieczny w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.”; Rzym 11, 29: „B\u00f3g nie \u017ca\u0142uje \u0142ask danych Izraelowi”. W innych tekstach ch\u00e1risma<\/i> oznacza: \u0142ask\u0119\/\u0142aski, kt\u00f3re daje B\u00f3g, aby mog\u0142y by\u0107 wykorzystane dla potrzeb innych. Tak w Rzym 12, 6 okre\u015bleniem ch\u00e1risma<\/i> zostaje nazwane: dar proroctwa, uczenia, pos\u0142ugiwania itd; patrz szczeg\u00f3lnie 1 Kor 12, 4vv. To znaczenie uzyska\u0142o w ko\u0144cu w katolickiej teologii przewag\u0119: charyzmat opisywany jest jako udzielony za darmo dar Bo\u017cy, maj\u0105cy by\u0107 wykorzystany dla potrzeb innych (o wyra\u017ceniu „za darmo\u201d, kt\u00f3re mo\u017ce tu dziwnie brzmie\u0107, poniewa\u017c ka\u017cda \u0142aska dana jest nam przez Boga za nic, p\u00f3\u017aniej).<\/p>\r\n

\u015awi\u0119ty Pawe\u0142 wymienia nast\u0119pujace \u0142aski, kt\u00f3re chrze\u015bcijanie otrzymuj\u0105 od Boga dla innych lub dla wsp\u00f3lnoty ko\u015bcielnej, do kt\u00f3rej nale\u017c\u0105: s\u0142owa m\u0105dro\u015bci i zrozumienia; wiara (tj. tak silna wiara, \u017ce jest si\u0119 w stanie przekona\u0107 do niej innych); dar uzdrawiania; „moce\u201d (wychodz\u0105ce z kogo\u015b); proroctwo; rozpoznawanie duch\u00f3w; m\u00f3wienie w j\u0119zykach oraz ich t\u0142umaczenie; dar dany Tymoteuszowi przez na\u0142o\u017cenie r\u0105k. O tym wszystkim m\u00f3wi on przede wszystkim w 1 Liscie do Koryntian, bez w\u0105tpliwosci poniewa\u017c gmina z Koryntu potrzebowa\u0142a w tym punkcie nauczania oraz dlatego, \u017ce chcia\u0142 poda\u0107 regu\u0142y charyzmatykom, kt\u00f3rzy si\u0119 pojawili. Co do najbardziej spektakularnego charyzmatu, m\u00f3wienia „j\u0119zykiem\u201d lub „j\u0119zykami\u201d, Aposto\u0142 jest bardzo zachowawczy; takie m\u00f3wienie samo w sobie nie ma sensu, m\u00f3wi on; sens nadawany jest dopiero, gdy kto\u015b ten „j\u0119zyk\u201d t\u0142umaczy. M\u00f3wi o tym w 1 Kor 14, 1 i m\u00f3wi mi\u0119dzy innymi, \u017ce woli powiedzie\u0107 pie\u0107 zrozumia\u0142ych s\u0142\u00f3w ni\u017c tysi\u0105c<\/em> w j\u0119zyku (1 Kor 14, 19).<\/p>\r\n

Ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce Aposto\u0142 raczej znosi ni\u017c aprobuje to \u201em\u00f3wienie w j\u0119zykach\u201d, kt\u00f3re mia\u0142o miejsce w Koryncie; w ka\u017cdym razie nie pa\u0142a do tego entuzjazmem. Je\u015bli nie ma podanego wyja\u015bnienia s\u0142\u00f3w, nie ma to wed\u0142ug niego sensu. Jeszcze do tego wr\u00f3cimy.<\/p>\r\n

\u015aw. Tomasz<\/h4>\r\n

W wielkich dzie\u0142ach \u015bw. Tomasza s\u0142owo charyzmat nie wyst\u0119puje (przynajmniej w indeksach). Powodem tego jest to, \u017ce s\u0142owo to wyst\u0119puje tylko raz w \u0142aci\u0144skim t\u0142umaczeniu Biblii: \u201ePragnijcie lepszych dar\u00f3w (charyzmat\u00f3w)\u201d. Po tym nast\u0119puje Hymn o mi\u0142o\u015bci, rozdzia\u0142 13, kt\u00f3ra jest najlepszym ze wszystkich dar\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cemy otrzyma\u0107 od Boga i jest nawet wi\u0119ksza ni\u017c wiara, kt\u00f3ra jest jednak niezb\u0119dna do zbawienia.<\/p>\r\n

W swoich rozwa\u017caniach o \u0142asce, \u015bw. Tomasz dzieli j\u0105 na \u0142ask\u0119, kt\u00f3r\u0105 cz\u0142owiek dostaje dla siebie samego, tj. dla uzyskania duchowej pe\u0142ni, oraz \u201edarmo otrzymane \u0142aski\u201d, kt\u00f3re otrzymuje cz\u0142owiek dla duchowego uzdrowienia innych (S. Theol., la, lIae, 111, 1 i 4). W ostatnim artykule komentuje on 1 Kor 12, 8-10 i m\u00f3wi, \u017ce wymienione tam dary ducha (charyzmaty) nazwane zosta\u0142y „darmo danymi\u201d, poniewa\u017c nie s\u0142u\u017c\u0105 u\u015bwi\u0119ceniu tego, kt\u00f3ry je otrzyma\u0142, on nie staje si\u0119 przez to milszy Bogu. S\u0142owo charyzmat nie jest przez niego u\u017cywane, tak\u017ce w S. Theol. lIa lIae.171 vv., gdzie oddzielnie omawia charyzmaty z proroctwem jako najwa\u017cniejszym. Co do „daru j\u0119zyk\u00f3w\u201d \u015bw. Tomasz widzi w tym wy\u0142\u0105cznie cudowne m\u00f3wienie w obcym j\u0119zyku; nie my\u015bli on o wydawaniu niezrozumia\u0142ych d\u017awi\u0119k\u00f3w (l.c., qu. 176).<\/p>\r\n

W katolickiej teologii s\u0142owo \u201echaryzmat\u201d przez d\u0142ugi czas nie by\u0142o jako\u015b specjalnie zwi\u0105zane ze znaczeniem \u0142aski danej \u201edarmo\u201d i dla u\u015bwi\u0119cenia innych. W wielkim standardowym dziele teologicznym, Dictionnaire de Th\u00c3\u00a9ologie Catholique (30 wielkich tom\u00f3w), nie ma \u017cadnego artyku\u0142u o poj\u0119ciu charyzmat (powinno si\u0119 by\u0142o znale\u017a\u0107 w cz\u0119\u015bci II, 2 [czwarty tom], kt\u00f3ry wyszed\u0142 w 1910 roku). Ale w Tables G\u00c3\u00a9n\u00c3\u00a9rales dzie\u0142a (wydanie z 1954 roku) s\u0142owo wyst\u0119puje i zostajemy odes\u0142ani do miejsca, gdzie traktuje si\u0119 o „danych darmo \u0142askach\u201d alias charyzmatach. W 1928 roku Suppl\u00c3\u00a9ment au Dictionnaire de la Bible, cz\u0119\u015b\u0107 I, zawiera\u0142 7-kolumnowy artyku\u0142 „Charismes\u201d. Tak\u017ce, francuska Encyclopedie du Catholicisme, cz\u0119\u015b\u0107 II, 1950 r., po\u015bwi\u0119ca temu oddzielny artyku\u0142 (Charisme, kol. 956-959).<\/p>\r\n

Na podstawie powy\u017cszego mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w katolickiej teologii s\u0142owo charyzmat jest u\u017cywane jako termin techniczny dopiero p\u00f3\u017ano. Podstawowym \u017ar\u00f3d\u0142em dla tej teologii by\u0142a Biblia \u0142aci\u0144ska (Vulgata), a tam s\u0142owo to pojawia si\u0119 tylko raz (patrz wy\u017cej) i to w zwi\u0105zku z czym\u015b, do czego cz\u0142owiek nie musi dok\u0142ada\u0107 stara\u0144. Jako termin techniczny, s\u0142owo to musia\u0142o wedrze\u0107 si\u0119 do teologii katolickiej z teologii protestanckiej.<\/p>\r\n

Ostatnimi czasy sta\u0142o si\u0119 dla niekt\u00f3rych zwyczajem u\u017cywanie s\u0142owa charyzmat do wszystkiego: do szczeg\u00f3lnego, chrze\u015bcija\u0144skiego sposobu \u017cycia, dla chrze\u015bcija\u0144skich zada\u0144 i urz\u0119d\u00f3w itd. Dot\u0105d nie by\u0142o to stosowane i musi to mie\u0107 sw\u00f3j cel. Jaki? Nie jest \u0142atwo powiedzie\u0107. Celibat jest dzi\u015b cz\u0119sto nazywany \u201echaryzmatem\u201d. Owszem, \u015bw. Pawe\u0142 r\u00f3wnie\u017c tak czyni, kiedy m\u00f3wi \u017ce \u017cyczy\u0142by sobie \u017ceby ka\u017cdy wierz\u0105cy by\u0142 jak i on (nie\u017conaty) \u201eale ka\u017cdy ma w\u0142asny dar od Boga\u201d (1 Kor 7, 7). Charyzmatem nie jest w tym tek\u015bcie sam celibat, ale raczej dana Paw\u0142owi przez Boga \u0142aska jego utrzymania. Zam\u0119\u017cni otrzymuj\u0105 \u0142ask\u0119 odpowiedni\u0105 dla ich stanu. S\u0142yszy si\u0119 dzi\u015b i czyta si\u0119 cz\u0119sto, \u017ce ksi\u0105dz nie powinien by\u0107 zwi\u0105zany celibatem, poniewa\u017c jest to \u201echaryzmat\u201d; rozumie si\u0119 przez to, ze jest to co\u015b wyj\u0105tkowego, niezarezerwowanego dla przeci\u0119tnego ksi\u0119dza. \u0179e jest to bardzo szczeg\u00f3lny dar \u201educha\u201d.<\/p>\r\n

Nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce ka\u017cdy dobry uczynek, kt\u00f3ry robimy, nosi znamiona ponadnaturalne jedynie poprzez \u0142ask\u0119 Bo\u017c\u0105; prze\u017cywanie celibatu nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od prze\u017cywania ma\u0142\u017ce\u0144stwa chrze\u015bcija\u0144skiego. To, \u017ce od zarania Ko\u015bcio\u0142a, niezliczone rzesze praktykowa\u0142y celibat ze wzgl\u0119du na Kr\u00f3lestwo Niebieskie, aby by\u0107 bli\u017cej Chrystusa jest pewnym znakiem dzia\u0142ania w Ko\u015bciele Ducha Bo\u017cego. Ale ka\u017cdy m\u0119\u017cczyzna i ka\u017cda kobieta mo\u017ce o tym zdecydowa\u0107, wiedz\u0105c \u017ce B\u00f3g da si\u0142\u0119, kt\u00f3ra pozwoli to wytrzyma\u0107. Jednak je\u015bli si\u0119 przewiduje, \u017ce trudno\u015bci b\u0119d\u0105 zbyt wielkie, a on zbyt s\u0142aby, rozs\u0105dnie by\u0142oby w og\u00f3le nie zaczyna\u0107. Nieprawid\u0142owym jest, co historia Ko\u015bcio\u0142a udowodni\u0142a, uwa\u017ca\u0107 utrzymywanie celibatu jako czego\u015b prawie cudownie wyj\u0105tkowego i dlatego teraz nazywanie tego \u201echaryzmatem\u201d. Podj\u0119ta pod wp\u0142ywem wiary decyzja o takim zobowi\u0105zaniu z mi\u0142o\u015bci do Boga jest wystarczaj\u0105ca. Nie trzeba tu po raz kolejny wy\u0142uszcza\u0107 tego, \u017ce celibat ksi\u0119\u017cy przyni\u00f3s\u0142 wielkie owoce dla Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

Na Zachodzie Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie prosi o zachowanie celibatu nikogo, kto sobie tego nie \u017cyczy lub uwa\u017ca, \u017ce sobie z tym nie poradzi. Nie stoi to w sprzeczno\u015bci w tym, \u017ce nakazuje to on swoim kap\u0142anom. Ko\u015bci\u00f3\u0142 k\u0142adzie wielki nacisk na to, aby kandydat przyj\u0105\u0142 z wolnej woli; taki sam warunek zwi\u0105zany jest ze stanem ma\u0142\u017ce\u0144skim, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c musi zosta\u0107 przyj\u0119ty w wolno\u015bci. P\u00f3\u017aniej, raz dane s\u0142owo musi by\u0107 dochowane.<\/p>\r\n

W czasie kiedy pewien holenderski arcybiskup robi\u0142 wszystko, aby znie\u015b\u0107 celibat ksi\u0119\u017cy, pewien grecko-katolicki biskup z Jordaniii napisa\u0142 do mnie: \u201eCo w niego wst\u0105pi\u0142o? Mam w swojej diecezji kilku \u017conatych ksi\u0119\u017cy ( u greko-katolik\u00f3w celibat jest obowi\u0105zkowy tylko dla biskup\u00f3w) i s\u0105 oni gwo\u017adziem do mojej trumny! My\u015bl\u0105 przede wszystkim o swoich rodzinach.\u201d To ostatnie nie powinno oczywi\u015bcie tak wygl\u0105da\u0107, ale jest to ludzkie. Znam na Wchodzie tak\u017ce bardzo dobrych, pobo\u017cnych i gorliwych, b\u0119d\u0105cych w \u0142\u0105czno\u015bci z Rzymem, \u017conatych ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3ry wzorowo wype\u0142niaj\u0105 swoje obowi\u0105zki. Ich \u017cony bior\u0105 udzia\u0142 w \u017cyciu ko\u015bcielnym, wycofuj\u0105 si\u0119, gdy ich ma\u0142\u017conek sprawuje swoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119.<\/p>\r\n

Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II u\u017cy\u0142 s\u0142owa charyzmat w pi\u0119ciu tekstach: I. Ad gentes divinitus, 28 (Dekret o misjach); 2. Presbyterorum ordinis (Dekret o pos\u0142udze i \u017cyciu kap\u0142an\u00f3w), 4. i 9; 3. Apostolicam actuositatem (Dekret o apostolstwie \u015bwieckich), 3 i 30. Tak jak to ma miejsce w przypadku wielu dokument\u00f3w ostatniego Soboru, tak\u017ce ten termin nie jest dok\u0142adnie opisany. Ks. R. Gagnebet O.P., jeden z wa\u017cnych teolog\u00f3w Soboru, powiedzia\u0142 mi raz, \u017ce kiedy zwraca\u0142o sie uwag\u0119 teologom Vaticanum II, zwanym wtedy „progresistami\u201d, \u017ce wyra\u017cenia i wypowiedzi nie s\u0105 jasne i wyra\u017ane, cz\u0119sto odpowiadali: nasz Sob\u00f3r jest Soborem pastoralnym, na kt\u00f3rym nie jest potrzebna dogamtyczna dok\u0142adno\u015b\u0107! Kilku najwa\u017cniejszych progresist\u00f3w przeobrazi\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej w modernist\u00f3w, a teraz ludzie z r\u00f3\u017cnych stron powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na „now\u0105 nauk\u0119\u201d (s\u0142owa papie\u017ca Paw\u0142a VI) Soboru, tak jakby to by\u0142 Sob\u00f3r dogmatyczny. Ale to na bok.<\/p>\r\n

W pi\u0119ciu tekstach, na kt\u00f3re wskazywa\u0142em wy\u017cej, charyzmat ma w przewa\u017caj\u0105cej mierze znaczenie \u201e\u0142aski, danej darmo dla u\u015bwi\u0119cenia innych\u201d. W tek\u015bcie 1 napisano, \u017ce wszyscy wierz\u0105cy musz\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 nad szerzeniem Ewangelii pod\u0142ug ich si\u0142, charyzmat\u00f3w i pos\u0142ugi. W drugim mo\u017cna przeczyta\u0107, \u017ce g\u0142oszenie Ewangelii musi przebiega\u0107, mi\u0119dzy innymi, wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych charyzmat\u00f3w g\u0142osicieli. W tek\u015bcie 3 widzimy, \u017ce tak\u017ce \u015bwieccy posiadaj\u0105 powo\u0142anie w Ko\u015bciele; ksi\u0119\u017ca musz\u0105 miedzy innymi rozpozna\u0107 \u201eje\u017ali z Boga s\u0105\u201d (por. 1 J 4, 1) i musz\u0105 tak\u017ce rozpozna\u0107 ich r\u00f3\u017cnorakie charyzmaty, tak te proste jak i wy\u017csze. Chodzi tu widocznie o dary \u0142aski w og\u00f3lno\u015bci, kt\u00f3re \u015bwieccy otrzymuj\u0105 od Boga, a kt\u00f3re ksi\u0119\u017ca musz\u0105 rozpozna\u0107, kiedy te s\u0105 potrzebne Ko\u015bcio\u0142owi. Nie chodzi tu o nadzwyczajne czy cudowne dary.<\/p>\r\n

W tek\u015bcie 4 jest w istocie powiedziane to samo, co w 3: dary, charyzmaty, kt\u00f3re wierz\u0105cy, tak\u017ce ci pro\u015bci, otrzymali od Boga musz\u0105 by\u0107 u\u017cywane dla dobra ludzi i Ko\u015bcio\u0142a. W tek\u015bcie 5 czytamy, \u017ce \u015bwieccy musz\u0105 praktykowa\u0107 charyzmaty, kt\u00f3re Duch \u015awi\u0119ty podarowa\u0142 im dla dobra braci.<\/p>\r\n

W tych pi\u0119ciu tekstach nazywa si\u0119 charyzmatami \u0142aski dane dla dobra innych, ale mo\u017cna te\u017c przeczyta\u0107, \u017ce wszystkie dary \u0142aski, kt\u00f3re si\u0119 do tego nadaj\u0105, maj\u0105 by\u0107 u\u017cywane na korzy\u015b\u0107 innych.<\/p>\r\n

Wielu dzisiaj m\u00f3wi\u0105c \u201echaryzmat\u201d ma na my\u015bli ka\u017cdy \u201educhowy dar\u201d czy dany jest dla u\u015bwi\u0119cenia w\u0142asnego czy innych. Mo\u017cna si\u0119 przy tym powo\u0142a\u0107 na \u015bw. Paw\u0142a, chocia\u017c on u\u017cywa zwykle innych s\u0142\u00f3w na okre\u015blenie dar\u00f3w Boga. To jest jednak niewystarczaj\u0105cy motyw, aby zrobi\u0107 tak, jakby wieki teologicznego rozwoju Ko\u015bcio\u0142a nie mia\u0142y \u017cadnego znaczenia. Tak\u017ce tu zwraca uwag\u0119 to, \u017ce z jednej strony wielu ch\u0119tnie powo\u0142uje si\u0119 na \u201e\u017cyw\u0105\u201d tradycj\u0119 (w przeciwie\u0144stwie do \u201etradycjonalist\u00f3w\u201d), a z drugiej strony dzia\u0142a si\u0119 jakby od Nowego Testamentu nie nast\u0105pi\u0142 \u017caden rozw\u00f3j.<\/p>\r\n

Warte zalecenia jest ustalenie, \u017ce s\u0142owo charyzmat z regu\u0142y (dopuszczaj\u0105c wyj\u0105tki jak \u201em\u00f3wienie w j\u0119zykach\u201d) powinno zachowa\u0107 znaczenie \u201e\u0142aski danej darmo dla u\u015bwi\u0119cenia innych\u201d. Je\u015bli si\u0119 tego nie zrobi, nie b\u0119dzie dla tego \u017cadnego innego specjalnego s\u0142owa.<\/p>\r\n

Ruch charyzmatyczny<\/h4>\r\n

W \u015bcis\u0142ym zwi\u0105zku z odnowionym znaczeniem s\u0142owa \u201echaryzmat\u201d, ruch powsta\u0142y w ubieg\u0142ym wieku w\u015br\u00f3d protestant\u00f3w przyj\u0105\u0142 nazw\u0119 \u201echaryzmatycznego\u201d. Ten ruch zacz\u0105\u0142 si\u0119 w USA i utworzy\u0142 ga\u0142\u0105\u017a katolick\u0105 w 1967 roku. Niezb\u0119dnym materia\u0142em o katolickim ruchu charyzmatycznym, zawieraj\u0105cym zar\u00f3wno pozytywne jak i krytyczne spostrze\u017cenia jest wydana bez daty (w 1986 roku) praca Arnaud de Lassusa: Connaissance \u00c3\u00a9l\u00c3\u00a9mentaire do renouveau charismatique<\/i> (Odnowa charyzmatyczna dzi\u015b). De Lassus jest urodzonym we Francji, jednym z lider\u00f3w akcji na rzecz szk\u00f3\u0142 katolickich i wydaje w zwiazku z tym w\u0142asne czasopismo, kt\u00f3re nosi nazw\u0119 wydawnictwa Action familiale et sociale<\/i>. Ta ksi\u0105\u017cka jest znakomitym wprowadzeniem w zagadnienie ruchu charyzmtycznego i zawiera sporo danych statystycznych. Mozemy tu przytoczy\u0107 tylko kilka z nich.<\/p>\r\n

De Lassus pokazuje, \u017ce dzisiejszy ruch charyzmatyczny nie jest nowy w chrze\u015bcija\u0144stwie. Mo\u017cna o nim przeczyta\u0107 m. in. w (niewymienionej przez De Lassusa) pracy R.A. Knoxa Enthusiasm, A Chapter in the History of Religion<\/i>, Oxford 1950 (wielokrotnie wznawiana). Dope\u0142nieniem tej wielkiej pracy jest mniejsza, napisana przez ameryka\u0144skiego katolika Jamesa Hitchcocka: The New Enthusiasts and what they are doing to the Catholic Church<\/i>. Te trzy ksia\u017cki s\u0105 szczeg\u00f3lnie warte polecenia. Hitchcock wskazuje na to, \u017ce Knox postrzega\u0142 charyzmatyczny „entuzjazm\u201d (jak to nazywa\u0142) w historii chrze\u015bcija\u0144stwa jako zboczenie, z kt\u00f3rym on sam nie chce mie\u0107 nic wsp\u00f3lnego. Wygl\u0105da na to, \u017ce by\u0142 te\u017c zdania, \u017ce w czasiem gdy pisa\u0142, nie gra\u0142o to ju\u017c w Ko\u015bciele katolickim \u017cadnej roli. Nie przewidzia\u0142, \u017ce za 50 lat b\u0119dzie to wygl\u0105da\u0142o zupe\u0142nie inaczej.<\/p>\r\n

\u201eNowoczesny\u201d ruch charyzmatyczny, ostatnia ga\u0142\u0105\u017a starego na kilka wiek\u00f3w rdzenia, powsta\u0142a na pocz\u0105tku tego wieku jednocze\u015bnie w Anglii (Walia) i w Stanach Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. W 1904 roku g\u00f3rnik Evan Roberts zacz\u0105\u0142 przepowiada\u0107 w Walii i tak powsta\u0142 tam \u201eRuch Zielono\u015bwi\u0105tkowy\u201d. W latach 30 zosta\u0142o to przeniesione przez jednego z cz\u0142onk\u00f3w do protestant\u00f3w we Francji.<\/p>\r\n

W 1955 roku ko\u015bcio\u0142y protestanckie w USA zacz\u0119\u0142y interesowa\u0107 si\u0119 Ruchem Zielono\u015bwi\u0105tkowym, kt\u00f3ry istnia\u0142 tam ju\u017c w niekt\u00f3rych kr\u0119gach od lat siedemdziesi\u0105tych XIX wieku, ale jakby ju\u017c przemija\u0142. Powsta\u0142a \u201echaryzmatyczna odnowa (ko\u015bcio\u0142a)\u201d, zrodzona z Ruchu Zielono\u015bwi\u0105tkowego lub jako jego analogia. W 1967 wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b nieprawdopodobnego: ruch przeszed\u0142 do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, najpierw w USA, a potem w innych krajach. W tych latach katoliccy akademicy R. Kiefer i P. Bourgeois pozwolili protestanckim liderom charyzmatycznym w\u0142o\u017cy\u0107 na siebie r\u0119ce i otrzyma\u0107 \u201echrzest w Duchu\u201d z r\u0105k protestant\u00f3w.<\/p>\r\n

Teraz istnieje ca\u0142e mn\u00f3stwo katolickich grup charyzmatycznych. De Lassus wymienia nast\u0119puj\u0105ce grupy dzia\u0142aj\u0105ce we Francji: Wsp\u00f3lnota Emmanuel; Nowe Miasto; Nowa Droga; Lew Judy i Wsp\u00f3lnota Baranka; \u015awi\u0119ty Krzy\u017c; Teofania; Henri\u2019ego Bemardine\u2019a. W Zairze, Jama\u00c3\u00a4 („Zgromadzenie\u201d, „Wsp\u00f3lnota\u201d). Ten sam autor wskazuje, \u017ce wszystkie wsp\u00f3lnoty i ruchy charyzmatyczne, tak protestanckie jak i katolickie, s\u0105 do siebie tak bardzo podobne, \u017ce mo\u017cna je uwa\u017ca\u0107 za odga\u0142\u0119zienia wychodz\u0105ce z jednego rdzenia (czym te\u017c s\u0105). W historii Ko\u015bcio\u0142a, wzgl\u0119dnie chrze\u015bcija\u0144stwa, s\u0105 one zjawiskiem, kt\u00f3ry w r\u00f3\u017cnych postaciach wyst\u0119puje ci\u0105gle od nowa (Knox; Hitchcock).<\/p>\r\n

Daj\u0105c og\u00f3ln\u0105 charakterystyk\u0119 ruchu, De Lassus wymienia cech\u0119, kt\u00f3r\u0105 nazywa \u201esuper-supernaturalizmem\u201d (tak samo Hitchcock). Charyzmatycy wierz\u0105 nie tylko, \u017ce \u015bwiat nadnaturalny istnieje, \u015bwiat Boga i Ducha \u015awi\u0119tego, ale tak\u017ce, \u017ce s\u0105 oni w bezpo\u015bredniej \u0142\u0105czno\u015bci z nim. W zwi\u0105zku z tym przywi\u0105zuje si\u0119 wielkie znaczenie do \u201edo\u015bwiadczenia\u201d nadnaturalnego, boskiego; \u017cycie uczuciowe odgrywa tu ogromn\u0105 rol\u0119. Do tego, przeze wszystkim liderzy charyzmatyk\u00f3w (zwani we wsp\u00f3lnotach \u201epasterzami\u201d) posiadaj\u0105 dary prorokowania i uzdrawiania, a podczas spotka\u0144 odbywaj\u0105 si\u0119 modlitwy \u201ew j\u0119zykach\u201d, zwykle (albo zawsze) w formie wydawania niezrozumia\u0142ych, nie maj\u0105cych sensu d\u017awi\u0119k\u00f3w. Ogromny nacisk k\u0142adziony jest na prawd\u0119, \u017ce B\u00f3g jest mi\u0142o\u015bci\u0105; z tym por\u00f3wnywane s\u0105 inne prawdy wiary, b\u0119d\u0105ce wed\u0142ug wielu, podrz\u0119dnymi; mo\u017cna to przeczyta\u0107 w ich publikacjach.<\/p>\r\n

Bardzo wa\u017cny jest \u201echrzest w Duchu\u201d, kt\u00f3ry cz\u0142onek ruchu otrzymuje poprzez na\u0142o\u017cenie r\u0105k. Jest to przyczyn\u0105 cz\u0119sto bardzo niezwyk\u0142ych prze\u017cy\u0107 natury uczuciowej i sprawia, \u017ce staje si\u0119 on innym cz\u0142owiekiem. Du\u017ce znaczenie przywi\u0105zuje si\u0119 do daru uzdrawiania. Ten, jak m\u00f3wi\u0105, istnia\u0142 w Ko\u015bciele pierwszych wiek\u00f3w (mo\u017cna tu przytoczy\u0107 np. Dzieje Apostolskie), ale zosta\u0142 zagubiony. W naszych czasach \u201eodnowy\u201d charyzmatycznej, ten charyzmat od\u017cywa. Francis MacNutt O.P. z USA napisa\u0142 o tym ca\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 (Healing, czerwiec 1974; wznawiana w kr\u00f3tkim czasie kilkakrotnie). O. MacNutt dawa\u0142 wyk\u0142ady na ca\u0142ym \u015bwiecie i dokonywa\u0142 uzdrowie\u0144, zanim opu\u015bci\u0142 Zakon Dominika\u0144ski i o\u017ceni\u0142 si\u0119. Charyzmatyczni uzdowiciele wcia\u017c dzia\u0142aj\u0105 i gromadz\u0105 wielki\u0105 publicznos\u0107, ogl\u0105danie rzeczy nienormalnych, nadzwyczajnych jest zawsze w cenie. Znanym charyzmatykiem obecnego czasu jest o. E. Tardif (Kanada), kt\u00f3ry robi w r\u00f3\u017cnych krajach to samo, co MacNutt.<\/p>\r\n

Jedn\u0105 z podstawowych cech ruchu, wzgl\u0119dnie, odnowy charyzmatycznej, jest fideizm. Dla bardzo wielu charyzmatyk\u00f3w, wiara, kt\u00f3r\u0105 wyznaj\u0105 (protesatncka czy katolicka) nie musi by\u0107 w ten czy inny spos\u00f3b uzasadniana na drodze rozumowej i dlatego nie uwa\u017ca si\u0119 ich za przeciwnik\u00f3w modernizmu. Do\u015bwiadczaj\u0105 Boga i \u015bwiata ponadnaturalnego, do\u015bwiadczaj\u0105 tego, \u017ce Duch dzia\u0142a w nich, pozwala im m\u00f3wi\u0107 w j\u0119zykach i uzdrawia przez nich, przez modlitw\u0119 i na\u0142o\u017cenie r\u0105k. Czego wi\u0119cej potrzeba? Czy to nie wystarczy? Entuzjazm (tak to nazwa\u0142 Knox) odgrywa w ich spotkaniach wielk\u0105 rol\u0119.<\/p>\r\n

Wskazali\u015bmy wy\u017cej, \u017ce mamy do czynienia z ruchem, a nie z organizacj\u0105 kierowan\u0105 centralnie. Mo\u017cna wi\u0119c oczekiwa\u0107 r\u00f3\u017cnic w obr\u0119bie ruchu, i w rzeczywisto\u015bci tak jest i to w wielkiej skali. Ograniczamy si\u0119 tutaj do charyzmatyk\u00f3w katolickich, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych tak\u017ce wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3\u017cnice w pogl\u0105dach i praktykach. Pewna ilo\u015b\u0107 grup chce by\u0107 dobrymi katolikami, ich cz\u0142onkowie cz\u0119sto s\u0142uchaj\u0105 Mszy \u015bwi\u0119tej, otrzymuj\u0105 sakramenty Ko\u015bcio\u0142a i s\u0105 mu wierni, cz\u0119sto spowiadaj\u0105 si\u0119 i przyjmuj\u0105 Komuni\u0119, du\u017co si\u0119 modl\u0105. Z powodu tych dobrych element\u00f3w ko\u015bcielni zwierzchnicy Pawe\u0142 VI i Jan Pawe\u0142 II wyra\u017cali si\u0119 dobrze o odnowie charyzmatycznej. De Lassus przytacza raport, kt\u00f3ry Emile Marcus, biskup Nantes, przedstawi\u0142 francuskiemu episkopatowi w 1982 roku. \u201eBalans ruchu jest niezaprzeczalnie pozytywny\u201d – tak m\u00f3wi (De Lassus, op. cit. str. 64), ale tak\u017ce ostrzega; istnieje niebezpiecze\u0144stwo, twierdzi, \u017ce wiara b\u0119dzie przedstawiana w spos\u00f3b zbyt prosty; nacisk k\u0142adziony na wewn\u0119trzne do\u015bwiadczenie mo\u017ce prowadzi\u0107 do przywi\u0105zania przesadnego znaczenia \u017cyciu uczuciowemu; \u201eemocjonalizm\u201d nie mo\u017ce przewa\u017ca\u0107; dar \u201em\u00f3wienia w j\u0119zykach\u201d nie jest istotny dla modlitwy; zaleca si\u0119 zachowawczo\u015b\u0107 je\u015bli chodzi o \u201epos\u0142ug\u0119 uzdrawiania\u201d; w niekt\u00f3rych grupach wyst\u0119puj\u0105 pogl\u0105dy i praktyki, kt\u00f3re nie s\u0105 do pogodzenia z katolicyzmem (De Lassus, str. 133-135).<\/p>\r\n

W 1986 roku episkopat Gwatemali opublikowa\u0142 d\u0142ugi dokument o ruchu charyzmatycznym, kt\u00f3ry w t\u0142umaczeniu zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo (ponad strona) przedrukowany w l\u2019Osservatore Romano z 7 czerwca 1986. Fragment wymienia najpierw dobre owoce ruchu charyzmatycznego, ale punktuje tak\u017ce pewn\u0105 liczb\u0119 rzeczy \u201eryzykownych\u201d; tekst m\u00f3wi jednak, \u017ce odchylenia, znalezione przez biskup\u00f3w, nie s\u0105 wi\u0119ksze ni\u017c te, spotykane w innych ruchach. Biskupi wymagaj\u0105 jednak wyj\u0105tkowej troski i czujno\u015bci w odniesieniu do ruchu charyzmatycznego, bo inaczej mo\u017ce on \u0142atwo trafi\u0107 na z\u0142\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119. Jedno z zastrze\u017ce\u0144 brzmi: \u201eTak zwany chrzest w Duchu \u015awi\u0119tym, okre\u015blenie dwuznaczne, spowodowa\u0142o wielkie zamieszanie w zwi\u0105zku z istotnym elementem naszej wiary. Wygl\u0105da to na zmniejszenie znaczenia chrztu sakramentalnego, kt\u00f3ry w rzeczywisto\u015bci jest jedynym chrztem w wodzie i Duchu \u015awi\u0119tym. To wyra\u017cenie zdaje si\u0119 te\u017c spycha\u0107 sakrament Bierzmowania na drugi plan wszak wylanie Ducha \u015awi\u0119tego i Jego dar\u00f3w nie mo\u017ce by\u0107 postawione w jednej linii ze zwyk\u0142ym w\u0142o\u017ceniem r\u0105k grupy charyzmatycznej.\u201d<\/p>\r\n

Fakt, \u017ce takie ostrze\u017cenie ukaza\u0142o si\u0119 w L\u2019Osservatore Romano (wyd. w\u0142oskie) pokazuje, \u017ce og\u00f3lne pochwa\u0142y ze strony Paw\u0142a VI i Jana Paw\u0142a II nie s\u0105 przyjmowane bez rezerwy. Ruch charyzmatyczny ma pewne dobre elementy i Pasterze Ko\u015bcio\u0142a nie chc\u0105 tego zdusi\u0107, ale pozwoli\u0107 urosn\u0105\u0107. Jednocze\u015bnie, przede wszystkim obecny papie\u017c jest \u015bwiadomy zagro\u017ce\u0144, kt\u00f3re kryj\u0105 si\u0119 w ruchu. W przemowie wyg\u0142oszonej w Rzymie do lider\u00f3w charyzmatycznych 13 stycznia 1981 roku Jan Pawe\u0142 II powiedzia\u0142 miedzy innymi:<\/p>\r\n

\u201eNie brakuje ryzyka. Wiecie czym ono jest, jak przywi\u0105zywanie wyj\u0105tkowej warto\u015bci do do\u015bwiadczania bosko\u015bci przez uczucia; nieumiarkowane szukanie \u201ewydarze\u0144 spektakularnych\u201d lub \u201eniezwyk\u0142ych\u201d; pospieszne i b\u0142\u0119dne wyja\u015bnianie Pisma \u015awi\u0119tego; indywidualizm i ucieczka przed obowi\u0105zkami apostolskimi\u2026 a tak\u017ce i inne ryzyka\u2026\u201d (u De Lassusa, str. 131).<\/p>\r\n

W tym samym roku papie\u017c ostrzega\u0142 w swojej Ekshortacji o katechezie: \u201eOdnowa w Duchu\u201d nie b\u0119dzie autentyczna i nie przyniesie Ko\u015bcio\u0142owi dobrych owoc\u00f3w poprzez objawianie si\u0119 nadzwyczajnych charyzmat\u00f3w, ale przez spowodowanie, \u017ce jak najwi\u0119ksza liczba wiernych b\u0119dzie w \u017cyciu codziennym pokornie, cierpliwie i wytrwale d\u0105\u017cy\u0107 do wci\u0105\u017c lepszego poznawania tajemnicy Chrystusa i dawania jej \u015bwiadectwa. Pewne do\u015bwiadczenia entuzjazmu wiary, kt\u00f3re Pan czasem daje s\u0105 \u0142askami pocz\u0105tkowymi i przemijaj\u0105cymi\u201d (u De Lassusa str. 132).<\/p>\r\n

De Lassus, przytaczaj\u0105cy te teksty, pyta (str. 133) jakie szczeg\u00f3lne dzia\u0142ania katolickich charyzmatyk\u00f3w pozostan\u0105, gdy te papieskie zasady b\u0119d\u0105 surowo przestrzegane?<\/p>\r\n

Hitchcock praktycznie odrzuca \u201enowy entuzjazm\u201d; mia\u0142 z pewno\u015bci\u0105 przed oczami jego ameryka\u0144sk\u0105 form\u0119. Zarzuca\u0142 (ameryka\u0144skiemu) ruchowi charyzmatycznemu m. in.: zbyt du\u017co pokrewie\u0144stwo z podobnie nazywaj\u0105cym si\u0119 ruchem protestanckim (z kt\u00f3rego pochodzi katolicki, chocia\u017cby poprzez obrz\u0119d na\u0142o\u017cenia r\u0105k); przesadna pobo\u017cno\u015b\u0107 i ryzyko brania siebie za kogo\u015b lepszego od innych; tendencja do izolowania si\u0119 w Ko\u015bciele; autorytety charyzmatyczne mog\u0105 by\u0107 stawiane ponad hierarchi\u0105 ko\u015bcieln\u0105; ultrasupernaturalizm; antyintelektualizm; mistycyzm, przewa\u017caj\u0105ce znaczenie do\u015bwiadczenia religijnego (do\u015bwiadczenie wa\u017cniejsze ni\u017c wiedza o wierze) i jeszcze kilka odchyle\u0144 (op. Cit. Str. 136vv), kt\u00f3re maj\u0105 cz\u0119\u015bciowo pochodzenie protestanckie. Hitchcock uwa\u017ca, \u017ce nic nie ma nad duchem chrze\u015bcijan takiej w\u0142adzy, jak \u201ethe search for community\u201d, to znaczy formowanie grup i robienie wszystkiego razem. B\u0119d\u0105ce w obiegu w Holandii wyra\u017cenie \u201ewierzy\u0107 razem\u201d jest przyk\u0142adem czego\u015b takiego, a przecie\u017c \u201ewierzy\u0107\u201d to czyn indywidualny, a nie kolektywny. Mo\u017cna, oczywi\u015bcie, robi\u0107 co\u015b razem, a przede wszystkim: wsp\u00f3lnie wyznawa\u0107 wiar\u0119, ale wiara jest i pozostanie indywidualnym przyj\u0119ciem Bo\u017cego Objawienia. Ten kolektywizm jest og\u00f3lnym zjawiskiem czasowym, kt\u00f3ry wyst\u0119puje przede wszystkim w socjalizmie i pod jego wp\u0142ywem. Ucieczka od indywidualizmu do kolektywizmu, tak\u017ce w sytuacjach, gdy to pierwsze powinno przewa\u017ca\u0107, jest zjawiskiem ludzkiej niedojrza\u0142o\u015bci, charakterystyczny u dzieci i niedoros\u0142ych. To odgrywa rol\u0119 w spotkaniach charyzmatyk\u00f3w.<\/p>\r\n

Bilans<\/h4>\r\n

Gdy chcemy zrobi\u0107 bilans, wypada powiedzie\u0107, \u017ce katolicki ruch charyzmatyczny ma wiele dobrych stron, ludzie nawracaj\u0105 si\u0119 przez to i wracaj\u0105 do Boga. Z drugiej strony s\u0105 z nim zwi\u0105zane niema\u0142e zagro\u017cenia, jak wy\u017cej powiedziano. Dlatego trzeba zgodzi\u0107 si\u0119 ze stanowiskiem biskup\u00f3w z Gwatemali, kt\u00f3rzy chc\u0105, aby hierarchia Ko\u015bcio\u0142a sprawowa\u0142a \u015bcis\u0142a kontrol\u0119 nad grupami charyzmatycznymi. Nale\u017cy odrzuci\u0107 twierdzenie, \u017ce odnowa Ko\u015bcio\u0142a w naszych czasach mia\u0142aby wyp\u0142ywa\u0107 z ruchu charyzmatycznego. W czasie upadku wiary, kt\u00f3ry prze\u017cywamy, czasu niewiary i oboj\u0119tno\u015bci na \u015bwiat ponadnaturalny ruch charyzmatyczny wype\u0142nia luk\u0119 odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 silnie do uczu\u0107 religijnych i wa\u017cno\u015bci ponadnaturalno\u015bci dla cz\u0142owiecze\u0144stwa. Ale tym si\u0119 jeszcze Ko\u015bcio\u0142a nie uratuje.<\/p>\r\n

Na zako\u0144czenie tych rozwa\u017ca\u0144, kt\u00f3re, z powodu ograniczonego miejsca, s\u0105 bardzo og\u00f3lne i niepe\u0142ne, chcia\u0142bym jeszcze powiedzie\u0107 kr\u00f3tko o kilku \u201echaryzmatach\u201d, wyst\u0119puj\u0105cych u charyzmatyk\u00f3w. S\u0105 one uwa\u017cane przez charyzmatyk\u00f3w za ponadnaturalne dary Bo\u017ce. W szczeg\u00f3lny spos\u00f3b odnosi si\u0119 to do daru uzdrawiania. Cz\u0119sto w sprawozdaniach ze spotka\u0144 charyzmatycznych mo\u017cna przeczyta\u0107 o nag\u0142ych uzdrowieniach, maj\u0105cych miejsce podczas tych spotka\u0144. Opisywane s\u0105 w taki spos\u00f3b, \u017ce, o ile mia\u0142y miejsce, powinny zosta\u0107 zaliczone do kategorii cud\u00f3w.<\/p>\r\n

Sam Jezus przepowiedzia\u0142 (Mk 16, 17-18), \u017ce Jego uczniowie b\u0119d\u0105 dokonywali cud\u00f3w, szczeg\u00f3lnie uzdrowienia. Niezliczone cudowne uzdrowienia za spraw\u0105 modlitwy wstawienniczej z wszelkiego rodzaju s\u0142abo\u015bci zosta\u0142y zapisane w anna\u0142ach Ko\u015bcio\u0142a. Ksi\u0105dz (teraz pra\u0142at) Wilhelm Schamoni uczyni\u0142 ze zbierania tego typu historii z oficjalnych akt beatyfikacyjnych i kanonizacyjnych, gdzie stwierdza si\u0119 ich prawdziwo\u015b\u0107, swoje \u017cyciowe zadanie. Mo\u017cna przeczyta\u0107 jego ksi\u0105\u017ck\u0119 Wunder sind Tatsachen (1976). Z ostatniej pracy tak\u017ce wynika, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 dopiero wtedy uznaje cud, kiedy jego prawdziwo\u015b\u0107 jest w przekonuj\u0105cy spos\u00f3b udowodniona. To ostatnie jest w\u0142a\u015bnie (zazwyczaj?) opuszczane przy uzdrowieniach, dokonywanych przez charyzmatyk\u00f3w. W ca\u0142ej ksi\u0105\u017cce MacNutta nie znajduj\u0119 \u017cadnego przekonuj\u0105cego dowodu dla cho\u0107by jednego cudownego uzdrowienia. To, co MacNutt i charyzmatycy m\u00f3wi\u0105 w tym punkcie musi by\u0107, oczywi\u015bcie, powa\u017cnie przebadane i nie mo\u017ce zosta\u0107 skwitowane zaprzeczeniem \u00c3\u00a0 priori ponadnaturalnego charakteru opowiadanych fakt\u00f3w. Ale nie s\u0142ycha\u0107 o specjalnych biurach, badaj\u0105cych fakty od strony medycznej; charyzmatycy uwa\u017caj\u0105 uzdrowienia odbywaj\u0105ce si\u0119 w\u015br\u00f3d nich za rzecz normaln\u0105. S\u0105 przekonani o ich ponadnaturalnym \u017ar\u00f3dle, ale to nie powinno przekonywa\u0107 innych.<\/p>\r\n

Do tego prawdziwe cuda nale\u017c\u0105 do rzadko\u015bci, poniewa\u017c B\u00f3g nie da\u0142 naturze jej praw po nic. Cuda s\u0142u\u017c\u0105 uczynieniu religii objawionej \u201ewiarygodn\u0105\u201d, tak jak uczy I Sob\u00f3r Watyka\u0144ski. Cuda powinny wiar\u0119 rodzi\u0107 b\u0105d\u017a j\u0105 wzmacnia\u0107 (por. J 20, 30-31). Nie mo\u017cna przyj\u0105\u0107 postawy, uwa\u017caj\u0105cej cuda za zjawisko normalne, kt\u00f3re znikn\u0119\u0142o z Ko\u015bcio\u0142a na 16 wiek\u00f3w, a teraz nagle pojawia si\u0119 znowu u charyzmatyk\u00f3w tak protestanckich, jak i katolickich. Uzdrowienia charyzmatyczne powinny by\u0107 nie tylko gruntownie zbadane przez specjalist\u00f3w, ale tak\u017ce nale\u017cy poczeka\u0107 i zobaczy\u0107 czy s\u0105 one sta\u0142e. Nie prosimy tu charyzmatyk\u00f3w o zbyt wiele.<\/p>\r\n

Glosolalia: \u201em\u00f3wienie w j\u0119zykach\u201d<\/h4>\r\n

Wed\u0142ug De Lassusa jednym z bardzo cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105cych zjawisk we francuskich grupach charyzmatycznych jest tak zwana glosolalia, czyli m\u00f3wienie w j\u0119zyku, wzgl\u0119dnie j\u0119zykach. Oko\u0142o 80% charyzmatyk\u00f3w we Francji robi to, w Holandii to zjawisko tak\u017ce wyst\u0119puje. Tak\u017ce akademicy bior\u0105 w tym udzia\u0142, jak to s\u0142ysza\u0142em od jednego z nich. To \u201em\u00f3wienie\u201d jest wydawaniem niesk\u0142adnych d\u017awi\u0119k\u00f3w lub sylab. My\u015bli si\u0119, \u017ce Duch o\u017cywi\u0142 w ten spos\u00f3b stary dar glosolalii, o kt\u00f3rym m\u00f3wi Nowy Testament. Czym mo\u017ce by\u0107 glosolalia, opisa\u0142 dok\u0142adnie \u015bw. Pawe\u0142 (patrz wy\u017cej), m\u00f3wi\u0105c, \u017ce najmniejszego sensu nie ma m\u00f3wienie w \u201ej\u0119zyku\u201d, kt\u00f3rego nikt nie rozumie. Poza tym nie ma dowod\u00f3w na to, \u017ce glosolalia, wyst\u0119puj\u0105ca w najstarszych wsp\u00f3lnotach ko\u015bcielnych, by\u0142a czym\u015b tak dziwnym. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolickich obja\u015bniaj\u0105cych ten problem przyjmuje, \u017ce by\u0142o to wychwalanie Boga we w\u0142asnym j\u0119zyku, wymawianym szybko, entuzjastycznie, a przez to w spos\u00f3b zniekszta\u0142cony, co prowadzi\u0142o do niezrozumia\u0142o\u015bci, chyba \u017ce dla tych, kt\u00f3rzy umieli to wy\u0142o\u017cy\u0107. Ale nie brakuje protestanckich egzeget\u00f3w, kt\u00f3rzy w glosolalii widz\u0105 wydawanie niezrozumia\u0142ych d\u017awi\u0119k\u00f3w. Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a jak \u015bw. Jan Chryzostom (2 po\u0142. IV w.) nie rozumiej\u0105 ju\u017c czym ona by\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 szybko sko\u0144czy\u0142 z tym zjawiskiem, nigdy nie uwa\u017caj\u0105c tego za strat\u0119. \u201eM\u00f3wienie w j\u0119zykach\u201d wyst\u0119powa\u0142o w \u015bwiecie greckim: w d\u017awi\u0119kach wydawanych przez Pyti\u0119 z Delf podczas prorockich ekstaz i w entuzjastycznych wypowiedziach Sybilli, kt\u00f3re wymawia\u0142y przepowiednie z niezwyk\u0142\u0105 szybko\u015bci\u0105, tak, \u017ce by\u0142y one cz\u0119\u015bciowo lub w og\u00f3le niezrozumia\u0142e.<\/p>\r\n

Proroctwo<\/h4>\r\n

Tak\u017ce dar proroctwa w rozumieniu m\u00f3wienia pod wp\u0142ywem poruszenia Bo\u017cego lub przepowiednie wyst\u0119puj\u0105 u charyzmatyk\u00f3w. Ka\u017cdy przypadek powinien by\u0107 z uwag\u0105 zbadany, zanim przyzna im si\u0119 ponadnaturalny pocz\u0105tek. Jednak dla charyzmatyk\u00f3w ten charyzmat jest spraw\u0105 m\u00f3wi\u0105c\u0105 sama za siebie. Inne charyzmaty wyst\u0119puj\u0105ce u charyzmatyk\u00f3w zostawi\u0119 z boku.<\/p>\r\n

Podsumowanie<\/h4>\r\n

\u201eCharyzmat\u201d najlepiej charakteryzuje opis: ponadnaturalna \u0142aska dana komu\u015b (za nic), dla innych lecz nie dla samego siebie. S\u0142owo to, zgodnie ze swoim \u017ar\u00f3d\u0142em, jest u\u017cywane w Nowym Testamencie tak\u017ce na oznaczenie innych \u0142ask nadnaturalnych. W katolickiej teologii to s\u0142owo jest u\u017cywane z coraz wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 dopiero w obecnym wieku, tak\u017ce Vaticanum II u\u017cy\u0142o tego s\u0142owa. Wygl\u0105da na to, \u017ce sta\u0142o si\u0119 to pod wp\u0142ywem protestantyzmu, chocia\u017c rzecz stanowi\u0142a ju\u017c cz\u0119\u015b\u0107 traktatu teologicznego o \u0142asce (\u015bw. Tomasz).<\/p>\r\n

Dzisiejszy ruch charyzmatyczny ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w protestantyzmie, odk\u0105d dwaj katoliccy akademicy otrzymali w 1967 roku \u201echrzest w Duchu\u201d poprzez na\u0142o\u017cenie r\u0105k. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 wielu katolickich charyzmatyk\u00f3w jest wiernych Ko\u015bcio\u0142owi i jego nauce, a leniwi i gnu\u015bni w swojej wierze, odnale\u017ali j\u0105 na powr\u00f3t. Jednak nale\u017cy podchodzi\u0107 do ich stanowiska z rezerw\u0105; szczeg\u00f3lnie ko\u015bcielne autorytety powinny si\u0119 uwa\u017cnie przygl\u0105da\u0107 zachowaniom charyzmatyk\u00f3w. To, \u017ce \u201eodnowa Ko\u015bcio\u0142a\u201d, potrzebna po Vaticanum II, mia\u0142aby by\u0107 dzie\u0142em charyzmatyk\u00f3w jest nie do przyj\u0119cia. Wielk\u0105 bol\u0105czk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a naszych czas\u00f3w jest upadek wiary, w znaczeniu odpadni\u0119cia od niej i znikni\u0119cia jej u wielu. Naprzeciwko temu charyzmatycy umieszczaj\u0105 ich fideistycznie zabarwiony entuzjazm. Ale \u017ceby odnowi\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 potrzeba czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c to; musi to mie\u0107 baz\u0119 rozumow\u0105.<\/p>\r\n

Od Vaticanum II niekt\u00f3rzy zsekularyzowali znaczenie s\u0142owa charyzmat; moderni\u015bci u\u017cywali go na okre\u015blenie r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w \u201edar\u00f3w\u201d, kt\u00f3rych nadnaturalnego pochodzenia oczywi\u015bcie nie uznawali. U charyzmatyk\u00f3w s\u0142owo to umieszczane jest na powr\u00f3t w ponadnaturalnym kontek\u015bcie, jak to wy\u0142o\u017cono w powy\u017cszym tek\u015bcie.<\/p>\r\n

Van der Ploeg<\/em><\/strong><\/p>\r\n

T\u0142um. Karol Kilijanek<\/p>\r\n

Prof. J. P.M. O.P. Za: Katholiek Maandblad rok 1 nr 7\/8 lipiec\/sierpie\u0144 1989.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dobra znajoma z Den Bosch poprosi\u0142a mnie o napisanie czego\u015b na wy\u017cej okre\u015blony temat, poniewa\u017c jest tam, jak napisa\u0142a, tak du\u017co rzeczy niejasnych. Ch\u0119tnie zado\u015b\u0107uczyni\u0119 jej pro\u015bbie. Charyzmat to s\u0142owo greckie, oznaczaj\u0105ce \u201edar\u201d, \u201e\u0142ask\u0119\u201d (poza znaczeniami, dla kt\u00f3rych nie znajdziemy tu odniesienia). W greckim przek\u0142adzie Starego Testamentu s\u0142owo to wyst\u0119puje jedynie u Eklezjasty 7, 33 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[14],"tags":[33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91999"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91999"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91999\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91999"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91999"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91999"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}