{"id":91930,"date":"2016-12-05T10:51:59","date_gmt":"2016-12-05T15:51:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=91930"},"modified":"2016-12-05T10:51:59","modified_gmt":"2016-12-05T15:51:59","slug":"przeciwko-austriackiej-herezji-christopher-ferrara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=91930","title":{"rendered":"Przeciwko austriackiej herezji – Christopher Ferrara<\/em>"},"content":{"rendered":"

Murray Rothbard mia\u0142 wielu prominentnych katolickich przyjaci\u00f3\u0142 w przeci\u0105gu swojego \u017cycia, ale ewidentnie \u017caden z nich nie zdo\u0142a\u0142 go nawr\u00f3ci\u0107. Twierdzi\u0142, \u017ce jest \u201eneotomist\u0105\u201d z powodu osobliwej zsekularyzowanej koncepcji \u201epraw naturalnych\u201d, oderwanej od jakiegokolwiek boskiego ustanowienia. Rothbard (i inni \u201eAustriacy) pr\u00f3bowali przedstawi\u0107 jego wersj\u0119 praw naturalnych jako usankcjonowan\u0105 przez hiszpa\u0144skich scholastyk\u00f3w, ale, rzecz jasna, \u017caden scholastyczny filozof nigdy nie utrzymywa\u0142, i\u017c mog\u0105 istnie\u0107 prawa naturalne bez boskiego prawodawcy nadaj\u0105cego im moc prawa naturalnego, kt\u00f3re jest przyrodzonym udzia\u0142em cz\u0142owieka w prawie wiecznym. Nie mog\u0105 istnie\u0107 prawa bez prawodawcy. I skoro nie ma boskiego stw\u00f3rcy, kt\u00f3ry obdarzy\u0142 cz\u0142owieka sta\u0142\u0105 natur\u0105, jaki jest sens m\u00f3wienia o ludzkiej \u201enaturze\u201d i \u201enaturalnych\u201d prawach? Uczono\u015b\u0107 Rothbarda, przypisuj\u0105ca \u015bw. Tomaszowi z Akwinu i Suarezowi ca\u0142kowit\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 kwestii prawa naturalnego od kwestii istnienie Boga<\/em>, by\u0142a nie tylko tandetna, lecz r\u00f3wnie\u017c nonsensowna.<\/p>\r\n

Teoria prawa naturalnego Rothbarda by\u0142a ograniczona do (nieistniej\u0105cego) \u201eposiadania\u201d w\u0142asnego cia\u0142a i posiadania w\u0142asno\u015bci prywatnej. Skoro by\u0142y to jedyne prawa naturalne uznawane przez Rothbarda jako uniwersalnie wi\u0105\u017c\u0105ce, ogranicza\u0142 (podobnie jak stanowczy utylitarysta Ludwig von Mises) zakres w\u0142adzy pa\u0144stwowej do ochrony tylko tych praw. Tak wi\u0119c, definiowa\u0142 \u201ewolno\u015b\u0107\u201d jako brak naruszenia jakiejkolwiek osoby lub jej w\u0142asno\u015bci przez innego cz\u0142owieka<\/em>.<\/p>\r\n

Na podstawie jego koncepcji praw naturalnych i wolno\u015bci, kt\u00f3rych dewiacja od katolickiego nauczania jest oczywista, Rothbard by\u0142 nie tylko rzecznikiem zalegalizowanej aborcji, lecz r\u00f3wnie\u017c prawa do sprzeda\u017cy w\u0142asnego dziecka, tj. do sprzedania tytu\u0142u posiadania praw rodzicielskich lub, je\u015bli kto woli, pozwolenia na zag\u0142odzenie w\u0142asnego dziecka. O tym ostatnim \u201eprawie\u201d, Rothbard pisa\u0142, \u017ce pozwala na rozwi\u0105zanie tak irytuj\u0105cych dylemat\u00f3w jak: czy rodzic powinien pozwoli\u0107 umrze\u0107 zdeformowanemu dziecku (np. nie karmi\u0105c go)? Odpowied\u017a, rzecz jasna, brzmi \u2018tak\u2019(\u2026)<\/em>. Rothbard by\u0142 jednak pewien, \u017ce w libertaria\u0144skim spo\u0142ecze\u0144stwie, istnienie wolnego rynku niemowl\u0105t obni\u017cy takie zaniedbania do minimum<\/em>. Takie pogl\u0105dy Rothbarda s\u0105 eksponowane w jego ksi\u0105\u017cce \u201eEthics of Liberty\u201d, kt\u00f3r\u0105 Lew Rockwell [szef ameryka\u0144skiego Ludwig von Mises Institute- dop. t\u0142um.]promuje jako cz\u0119\u015b\u0107 kanonu i jedn\u0105 z dziesi\u0119ciu \u201eniezb\u0119dnych\u201d pozycji literatury \u201eaustriackiej\u201d.<\/p>\r\n

W ukazywaniu, \u017ce \u201eAustriacy\u201d nietrafnie przedstawili nauczanie scholastyk\u00f3w na temat sprawiedliwej p\u0142acy i sprawiedliwej ceny, dr Peter Chojnowski zrobi\u0142 co\u015b wi\u0119cej, ni\u017c uczynienie naukowej obserwacji. Jak sam zwraca uwag\u0119, Mises (i o wiele bardziej Rothbard) or\u0119dowa\u0142 na rzecz porz\u0105dku spo\u0142ecznego, kt\u00f3ry neguje Christianitas i ca\u0142e spo\u0142eczne, gospodarcze i moralne nauczanie Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego oraz czyni \u201enieoperatywn\u0105\u201d ca\u0142\u0105 moraln\u0105 i filozoficzn\u0105 tradycj\u0119 klasyczn\u0105.<\/p>\r\n

Dr Peter Chojnowski odnosi si\u0119 tutaj do fundamentalnej prawdy o ludzkiej egzystencji afirmowanej przez cz\u0142owieka Zachodu od czas\u00f3w poga\u0144skich filozof\u00f3w a\u017c do wielkich, antyliberalnych papie\u017cy XIX i wczesnego XX wieku: cz\u0142owiek jest zobligowany przez w\u0142asn\u0105 natur\u0119 do \u017cycia w spo\u0142ecze\u0144stwie pod wsp\u00f3ln\u0105 w\u0142adz\u0105 i zestawem przepis\u00f3w prawa oraz, \u017ce ten uk\u0142ad, zwany pa\u0144stwem, jest konieczny nie tylko dla utrzymania pokoju, lecz rownie\u017c dla osi\u0105gni\u0119cia cn\u00f3t, czyli staj\u0105c si\u0119 na tyle podobnym Bogu, na ile jest to dla cz\u0142owieka mo\u017cliwe<\/em>. Jak o\u015bwiadczy\u0142 papie\u017c Leon XIII w swojej monumentalnej encyklice na temat natury ludzkiej wolno\u015bci: Widzia\u0142a to dosy\u0107 jasno filozofia staro\u017cytnych; zw\u0142aszcza za\u015b ci, co uczyli, \u017ce opr\u00f3cz m\u0119drca nikt wolnym nie jest: m\u0119drcem za\u015b, jak wiadomo, nazywali tego, kto nauczy\u0142 si\u0119 \u017cy\u0107 wytrwale pod\u0142ug natury, to jest uczciwie i cnotliwie<\/em>.<\/p>\r\n

Misesowsko-rothbardowski system, id\u0105c nawet dalej ni\u017c francuscy rewolucjoni\u015bci i Deklaracja Praw Cz\u0142owieka, zdecydowanie odrzuc\u0105 powy\u017csz\u0105 koncepcj\u0119 pa\u0144stwa. Jak pisa\u0142 Rothbard w \u201eEthics of Liberty\u201d: Wielk\u0105 wad\u0105 teorii prawa naturalnego – od Platona i Arystotelesa do tomist\u00f3w oraz Leo Straussa i jego zwolennik\u00f3w w obecnych czasach- by\u0142o to, \u017ce by\u0142a ona g\u0142\u0119boko etatystyczna zamiast indywidualistyczna<\/em>.<\/p>\r\n

Oznacza to, \u017ce ca\u0142a zachodnia tradycja jest w b\u0142\u0119dzie a racja jest po stronie Rothbarda. W \u015blad za Rothbardem, wielu wsp\u00f3\u0142czesnych \u201eAustriak\u00f3w\u201d nie tylko ograniczy\u0142oby zasi\u0119g w\u0142adzy pa\u0144stwa do zwyk\u0142ej ochrony przed przemoc\u0105 i z\u0142odziejstwem ( \u00c3\u00a0 la <\/em>Mises), ale obali\u0142oby pa\u0144stwo jako takie na rzecz utopijnego \u201eanarcho-kapitalistycznego\u201d ustroju, podtrzymywanego przez agencje ubezpieczeniowe i inne prywatne agencje umowne. Jak t\u0142umaczy libertaria\u0144ski badacz Ralph Raico: Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni austriaccy ekonomi\u015bci, id\u0105c w \u015blad Misesa, przyj\u0119li w zasadzie bardziej radykaln\u0105 form\u0119 liberalizmu.<\/em> Przynamniej jeden z nich, Murray N. Rothbard (\u2026) poszed\u0142 dalej w swoim antyetatyzmie. To w du\u017cej mierze dzi\u0119ki Rothbarda \u2018libertaria\u0144skim badaniom i rzecznictwu\u2019 (\u2026) austrianizm jest kojarzony w umys\u0142ach wielu z obron\u0105 wolnego rynku i w\u0142asno\u015bci prywatnej a\u017c do obalenia pa\u0144stwa i , tym samym, ca\u0142kowitego tryumfu spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego<\/em>.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c, zar\u00f3wno marksista jak i \u201eAustriak\u201d przewiduj\u0105 obumieranie pa\u0144stwa, cho\u0107 dochodz\u0105 do swojej krainy sn\u00f3w z dw\u00f3ch przeciwstawnych stron: jeden przez obalenie w\u0142asno\u015bci prywatnej, drugi wywy\u017cszaj\u0105c j\u0105 do summum bonum<\/em> polityki (nawet je\u015bli Rothbard uznawa\u0142, \u017ce \u201eosobista etyka\u201d mo\u017ce wyznacza\u0107 wy\u017csze cele cz\u0142owiekowi).<\/p>\r\n

Na tym tle, przedsi\u0119wzi\u0119cie zapocz\u0105tkowane przez Rothbarda, czyli pr\u00f3ba uczynienia z hiszpa\u0144skich scholastyk\u00f3w \u201eproto-Austriak\u00f3w\u201d, jest szczeg\u00f3lnie istotne. Celem jest przekonanie nas, i\u017c katolik mo\u017ce z czystym sumieniem uwierzy\u0107 w to, \u017ce cena rynkowa jest cen\u0105 sprawiedliw\u0105<\/em> bez potrzeby dalszego dochodzenia moralnego oraz, \u017ce to stwierdzenie jest prawdziwe zawsze i wsz\u0119dzie, zar\u00f3wno w odniesieniu do p\u0142ac jak i towar\u00f3w. Oczywi\u015bcie, akceptacja tego twierdzenia jest r\u00f3wnoznaczna z odrzuceniem nauczania siedmiu kolejnych papie\u017cy, zar\u00f3wno przed- jak i posoborowych, kt\u00f3rzy eksponuj\u0105 ca\u0142kiem odmienne zdanie w kwestii sprawiedliwej p\u0142acy.<\/p>\r\n

Leon XIII, \u015bw. Pius X, Pius XI, Pius XII, Jan XXIII, Pawe\u0142 VI i Jan Pawe\u0142 II, wszyscy k\u0142adli nacisk dok\u0142adnie na to, i\u017c \u201ecena rynkowa\u201d i sprawiedliwa p\u0142aca nie s\u0105 moralnie r\u00f3wnowa\u017cne, gdy\u017c pracodawca jest zobowi\u0105zany przez sprawiedliwo\u015b\u0107 zap\u0142aci\u0107, kiedykolwiek na to okoliczno\u015bci pozwalaj\u0105, p\u0142ac\u0119 wystarczaj\u0105c\u0105 dla zwyk\u0142ego utrzymania najemnego pracownika i jego rodziny, niezale\u017cnie od tego co rzekomo dyktuje \u201erynek\u201d. Jak o\u015bwiadczy\u0142 Leon XIII w \u201eRerum Novarum\u201d: (\u2026) zawsze pozostanie do spe\u0142niania prawo sprawiedliwo\u015bci naturalnej, wa\u017cniejsze i dawniejsze od wolnej woli uk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 stron, kt\u00f3re powiada, \u017ce p\u0142aca winna pracownikowi rz\u0105dnemu i uczciwemu wystarczy\u0107 na utrzymanie \u017cycia. Je\u015bli zatem pracownik zmuszony konieczno\u015bci\u0105, albo sk\u0142oniony strachem przed gorszym nieszcz\u0119\u015bciem, przyjmuje niekorzystne dla siebie warunki, kt\u00f3re zreszt\u0105 przyjmuje tylko pod przymusem, poniewa\u017c mu je narzuca w\u0142a\u015bciciel warsztatu lub w og\u00f3le pracodawca, wtedy dokonuje si\u0119 gwa\u0142t, przeciw kt\u00f3remu g\u0142os podnosi sprawiedliwo\u015b\u0107<\/em>.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug \u201eAustriak\u00f3w\u201d, hiszpa\u0144scy scholastycy podzielali ich teori\u0119 o tym, \u017ce ceny i p\u0142ace s\u0105 sum\u0105 subiektywnych ocen u\u017cyteczno\u015bci dokonanych przez strony wymiany (czyli co ka\u017cda strona s\u0105dzi o warto\u015bci dobra lub us\u0142ugi podlegaj\u0105cej transakcji b\u0105d\u017a nie pod k\u0105tem zaspokajania potrzeb na jego osobistej skali warto\u015bci), a nie takich obiektywnych czynnik\u00f3w jak koszt plus rozs\u0105dny zysk, potrzeby zwi\u0105zane z utrzymaniem si\u0119 lub powszechnie szacowana warto\u015b\u0107 wewn\u0119trzna dobra.<\/p>\r\n

Jednak, jak wykazuje dr Peter Chojnowski, pisma samych \u201eAustriak\u00f3w\u201d przyznaj\u0105 (lub przynajmniej nieopatrznie ujawniaj\u0105), \u017ce scholastycy nie nauczali tego absolutystycznego pogl\u0105du. Raczej, na co wskazywa\u0142 s\u0142ynny tradycyjnie katolicki ekonomista Heinrich Pesch SJ w pi\u0105tej ksi\u0119dze swojego encyklopedycznego traktatu o gospodarce, \u201eLehrbuch der Nationalokonomie\u201d, scholastyczne nauczanie o sprawiedliwej cenie by\u0142o po\u0142\u0105czeniem \u2019subiektywnych\u2019 i \u2018obiektywnych\u2019 czynnik\u00f3w, jako \u017ce te wywieraj\u0105 decyduj\u0105cy wp\u0142yw na kszta\u0142towanie si\u0119 cen<\/em>. Te czynniki obejmowa\u0142y nie tylko subiektywn\u0105 u\u017cyteczno\u015b\u0107, lecz r\u00f3wnie\u017c jako\u015bciow\u0105 zdolno\u015b\u0107 towar\u00f3w dla zaspokajania ludzkich potrzeb<\/em>, prac\u0119 i koszty zwi\u0105zane z produkcj\u0105 i udost\u0119pnianiem towaru<\/em> i, najbardziej szkodliw\u0105 dla \u201eaustriackiej\u201d argumentacji, og\u00f3ln\u0105 [obiektywn\u0105] szacowan\u0105 warto\u015b\u0107 i oficjalnie ustanowion\u0105 cen\u0119<\/em> zgodnie z powszechn\u0105 mediewaln\u0105 praktyk\u0105 prawn\u0105 ustanawiaj\u0105c\u0105 pu\u0142ap dla cen wprowadzonych przez ksi\u0119cia, zw\u0142aszcza w odniesieniu do codziennych potrzeb. Zaiste, nawet w przypadku p\u0142ac, hiszpa\u0144scy scholastycy generalnie pozostawali w zgodzie z p\u00f3\u017aniejszym nauczaniem papieskim o tym, \u017ce na rynku pracy przymus by\u0142 mo\u017cliwy dzi\u0119ki s\u0142abej sile przetargowej pracownika lub pracodawcy<\/em> i \u017ce zmowa zwi\u0105zana z kombinacjami na rynku pracy mo\u017ce wymaga\u0107 bezstronnego obserwatora do ustalenia sprawiedliwej p\u0142acy, odpowiednio wzmocnionej przez przepis prawny<\/em> – nie do ko\u0144ca muzyka dla \u201eaustriackich\u201d uszu.<\/p>\r\n

Sk\u0105d wi\u0119c ten \u201eaustriacki\u201d nacisk na ekskluzywn\u0105 subiektywn\u0105 teori\u0119 u\u017cyteczno\u015bci i wynikaj\u0105c\u0105 z niej \u201ewoln\u0105 umow\u0119\u201d jako jedyne kryterium sprawiedliwo\u015bci cen i p\u0142ac? Dlaczego \u201eAustriacy\u201d na powa\u017cnie broni\u0105 Wuja Scrooge\u2019a i praktyk\u0119 cenowego \u017c\u0142obienia zdesperowanych konsument\u00f3w w sytuacjach kryzysowych, gdy g\u0142os sumienia ka\u017cdego rozs\u0105dnego cz\u0142owieka wo\u0142a \u201eskandal!\u201d i \u201eniesprawiedliwo\u015b\u0107!\u201d? Odpowied\u017a brzmi: gdy\u017c nie ma obiektywnego kryterium sprawiedliwej p\u0142acy i ceny  oraz dlatego, \u017ce je\u015bli sprawiedliwa p\u0142aca lub cena  – w ka\u017cdej sytuacji, zawsze i wsz\u0119dzie- s\u0105 ustalane przez rynek, w\u00f3wczas rynek staje si\u0119 ca\u0142kowicie \u201esamoreguluj\u0105cy\u201d i tym samym odporny na moraln\u0105 korekt\u0119 swoich nadu\u017cy\u0107 ze strony Ko\u015bcio\u0142a lub w\u0142adzy cywilnej. Je\u015bli sprawiedliwa cena to nic innego jak cena rynkowa, w\u00f3wczas jest o tyle wygodne, \u017ce rynek nigdy nie zawodzi w osi\u0105ganiu sprawiedliwo\u015bci w taki spos\u00f3b zdefiniowanej. Oznacza to, \u017ce cudowna \u201esamoreguluj\u0105ca\u201d zdolno\u015b\u0107 rynku mo\u017ce by\u0107 silnym argumentem na rzecz \u201ewolnorynkowego spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d opartego na \u201ezasadzie rynku\u201d, gdzie ludzkie dzia\u0142anie generalnie jest uwolnione od jakiejkowiek \u201ezewn\u0119trznej\u201d normy sprawiedliwo\u015bci narzuconej przez prawo, poza przypadkami gospodarczej wymiany, tj. brak przemocy lub kradzie\u017cy. Jak argumentowa\u0142 sam Rothbard w ust\u0119pie pe\u0142nym tendencyjnej terminologii: Zasada rynkowa urzeczywistnia si\u0119 za ka\u017cdym razem, gdy nast\u0119puje wolny, pokojowy i jednostkowy akt wymian; zasada hegemoniczna za ka\u017cdym razem, gdy cz\u0142owiek wymusza wymian\u0119 gro\u017ab\u0105 przemocy. Wszystkie odcienia spo\u0142ecze\u0144stwa s\u0105 mieszanin\u0105 tych dw\u00f3ch podstawowych element\u00f3w. Dlatego im bardziej zasada rynku panuje w spo\u0142ecze\u0144stwie, tym wi\u0119ksze b\u0119d\u0105 wolno\u015b\u0107 i dobrobyt tego spo\u0142ecze\u0144stwa. Im bardziej panuje zasada hegemoniczna, tym wi\u0119ksza b\u0119dzie skala niewolnictwa i biedy<\/em>.<\/p>\r\n

Wysi\u0142ek na rzecz \u201eochrzczenia\u201d tego, co s\u0142usznie zosta\u0142o nazwane (w szerokim, niekanonicznym znaczeniu) \u201eaustriack\u0105 herezj\u0105\u201d doprowadzi\u0142by nas jedynie do bardziej \u201eoczyszczonej\u201d formy tego samego porz\u0105dku spo\u0142ecznego pot\u0119pionego przez ka\u017cdego papie\u017ca od Piusa VI do Piusa XII. Jednak, jak dobrze rozumiej\u0105 wierni katolicy, Murray Rothbard nie mia\u0142 poj\u0119cia co oznacza \u201ewolno\u015b\u0107\u201d, ani nie posiada\u0142 \u017cadnego autorytetu, aby naucza\u0107 o naturze spo\u0142ecznej wolno\u015bci. Ca\u0142a prawda o wolno\u015bci spo\u0142ecznej znajduje si\u0119 jedynie w nauczaniu Magisterium, kt\u00f3rego jeden ust\u0119p niesie wi\u0119cej m\u0105dro\u015bci ni\u017c ca\u0142e nad\u0119te zbiory austriackiej filozofii politycznej. Jak naucza\u0142 papie\u017c Leon XIII w encyklice Libertas Praestantissimum:<\/em> St\u0105d zrozumie\u0107 mo\u017cna, \u017ce w wiecznym prawie Boga istnieje norma i regu\u0142a wolno\u015bci, i to nie tylko pojedynczych ludzi ale tak\u017ce spo\u0142eczno\u015bci i zjednoczenia ludzkiego. Prawdziwa zatem wolno\u015b\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie ludzi nie na tym polega, i\u017cby\u015b dzia\u0142a\u0142, co si\u0119 podoba: powsta\u0142oby z tego chyba najwi\u0119ksze zaburzenie i wynikn\u0119\u0142o zamieszanie ze szkod\u0105 pa\u0144stwa, lecz na tym, aby\u015b, zachowuj\u0105c cywilne prawa, m\u00f3g\u0142 \u0142atwiej \u017cy\u0107 wedle przepis\u00f3w wiecznego prawa. Wolno\u015b\u0107 za\u015b zwierzchnik\u00f3w nie na tym zale\u017cy, i\u017cby p\u0142ocho i za g\u0142osem nami\u0119tno\u015bci rozkazywa\u0107 mogli: by\u0142oby to r\u00f3wnie\u017c wyst\u0119pnym i z najwi\u0119ksz\u0105 zgub\u0105 dla rzeczypospolitej po\u0142\u0105czonym, lecz moc praw ludzkich w tym by\u0107 winna, aby o nich rozumiano, \u017ce z wiecznego wynikaj\u0105 prawa i aby nic nie stanowi\u0142y, co by nim, jako \u017ar\u00f3d\u0142em wszelkiego prawa, nie by\u0142o obj\u0119tym. Bardzo m\u0105drze powiedzia\u0142 Augustyn. \u201eS\u0105dz\u0119, \u017ce i ty tak\u017ce spostrzegasz, i\u017c w owem czasowem (prawie) nie ma nic sprawiedliwego, ani prawowitego, czego by sobie ludzie z tego wiecznego (prawa) nie byli przyswoili\u201d . Gdyby zatem jakakolwiek w\u0142adza co\u015b takiego przepisa\u0142a, co by w rozterce z zasadami zdrowego rozumu zostawa\u0142o, a dla pa\u0144stwa zgubnym by\u0142o, nie mia\u0142oby to znaczenia prawa, gdy\u017c nie by\u0142oby ani regu\u0142\u0105 sprawiedliwo\u015bci, a ludzi odwodzi\u0142oby od dobra, dla kt\u00f3rego powsta\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107.<\/em><\/p>\r\n

Papie\u017c Leon wyja\u015bnia tutaj w zwi\u0119z\u0142y spos\u00f3b na czym polega jedyna koncepcja spo\u0142ecznej wolno\u015bci do kt\u00f3rej mog\u0105 przylgn\u0105\u0107 katolicy. Nie powinni\u015bmy r\u00f3wnie\u017c podziela\u0107 argumentacji niekt\u00f3rych katolickich \u201eAustriak\u00f3w\u201d o tym, \u017ce koncepcja spo\u0142ecznej wolno\u015bci w rozumieniu Ko\u015bcio\u0142a jest dzisiaj nieaktualna i \u017ce powinni\u015bmy zgodzi\u0107 si\u0119 na oportunistyczne pogodzenie si\u0119 \u201ez faktami\u201d. Maj\u0105c na uwadze dok\u0142adnie taki typ liberalnego katolika, Pius XI deklarowa\u0142:<\/p>\r\n

Wielu wierzy, lub twierdzi \u017ce wierzy i mocno trzyma si\u0119 nauki katolickiej w takich kwestiach jak: autorytet spo\u0142eczny, prawo do posiadania w\u0142asno\u015bci prywatnej, stosunek mi\u0119dzy kapita\u0142em a prac\u0105, prawa ludzi pracy, stosunki mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em a pa\u0144stwem, religi\u0105 a pa\u0144stwem, stosunki mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi klasami spo\u0142ecznymi, stosunki mi\u0119dzynarodowe, prawa Stolicy \u015awi\u0119tej i uprawnienia Biskupa Rzymu i Episkopatu, prawa spo\u0142eczne Jezusa Chrystusa, kt\u00f3ry jest Tw\u00f3rc\u0105, Odkupicielem i Panem nie tylko jednostek, ale narod\u00f3w. Pomimo tych uroczystych zapewnie\u0144 m\u00f3wi\u0105 oni, pisz\u0105, a co wi\u0119cej dzia\u0142aj\u0105, jak gdyby nie trzeba ju\u017c by\u0142o post\u0119powa\u0107 wed\u0142ug tych nauk, lub jak gdyby ju\u017c w pe\u0142ni nie obowi\u0105zywa\u0142y te nauki i uroczyste o\u015bwiadczenia, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 w tak wielu dokumentach Stolicy \u015awi\u0119tej, szczeg\u00f3lnie w tych, napisanych przez Leona XIII, Piusa X i Benedykta XV. Jest to rodzaj moralnego, prawnego i spo\u0142ecznego modernizmu, kt\u00f3ry pot\u0119piamy nie mniej stanowczo, jak pot\u0119piamy modernizm teologiczny.<\/em><\/p>\r\n

Wreszcie, mo\u017cemy odpowiedzie\u0107 tym spo\u0142ecznym modernistom, kt\u00f3rz\u0105 chc\u0105, aby katolicki idea\u0142 poszed\u0142 na kompromis, cytuj\u0105c przeciwko nim napomnienie samego Rothbarda, aby nigdy nie porzuca\u0107 \u201eradykalnego idealizmu\u201d:<\/p>\r\n

Wolnorynkowy ekonomista F.A. Hayek, sam nie b\u0119d\u0105c \u017cadnym ekstremist\u0105, napisa\u0142 elokwentnie o istotnym znaczeniu dla powodzenia wolno\u015bci, jakie ma trzymanie wysoko czystej i \u2018ekstremalnej\u2019 ideologii, jako niezapomnienej wiary. Hayek napisa\u0142, \u017ce jedn\u0105 z wielkich atrakcji socjalizmu zawsze by\u0142 niesutaj\u0105cy nacisk na jego \u2018idealny\u2019 cel, idea\u0142u, kt\u00f3ry przenika, informuje i kieruje dzia\u0142ania wszystkich tych d\u0105\u017c\u0105cych do jego osi\u0105gni\u0119cia (\u2026) Hayek podkre\u015bla tutaj istotn\u0105 prawd\u0119 i wa\u017cny pow\u00f3d dlaczego nale\u017cy podkre\u015bla\u0107 ostateczny cel: emocje i entuzjazm, kt\u00f3re mog\u0105 zainspirowa\u0107 logicznie sp\u00f3jny system.<\/em><\/p>\r\n

Katolicy mog\u0105, rzecz jasna, podpisa\u0107 si\u0119 pod sentymentem Rothbarda o \u201etrzymaniu wysoko\u201d ich \u201eniezapomnianej wiary\u201d odno\u015bnie prawdziwej wolno\u015bci. Katolickie nauczanie o wolno\u015bci znajduje si\u0119 w doktrynie im przekazanej, nie przez pisma liberalnych \u017byd\u00f3w, lecz przez Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry Wcielony B\u00f3g za\u0142o\u017cy\u0142 w celu uczynienia uczni\u00f3w ze wszystkich narod\u00f3w.<\/p>\r\n

Christopher Ferrara<\/em><\/strong><\/p>\r\n

T\u0142um. Micha\u0142 Krupa<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Murray Rothbard mia\u0142 wielu prominentnych katolickich przyjaci\u00f3\u0142 w przeci\u0105gu swojego \u017cycia, ale ewidentnie \u017caden z nich nie zdo\u0142a\u0142 go nawr\u00f3ci\u0107. Twierdzi\u0142, \u017ce jest \u201eneotomist\u0105\u201d z powodu osobliwej zsekularyzowanej koncepcji \u201epraw naturalnych\u201d, oderwanej od jakiegokolwiek boskiego ustanowienia. Rothbard (i inni \u201eAustriacy) pr\u00f3bowali przedstawi\u0107 jego wersj\u0119 praw naturalnych jako usankcjonowan\u0105 przez hiszpa\u0144skich scholastyk\u00f3w, ale, rzecz jasna, \u017caden […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[328],"tags":[132,244,52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91930"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91930"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91930\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}