{"id":91926,"date":"2016-12-14T13:59:19","date_gmt":"2016-12-14T18:59:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=91926"},"modified":"2016-12-14T13:59:19","modified_gmt":"2016-12-14T18:59:19","slug":"nowy-obrzed-sakramentu-ostatniego-namaszczenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=91926","title":{"rendered":"Nowy obrz\u0119d sakramentu Ostatniego Namaszczenia"},"content":{"rendered":"

Nowy obrz\u0119d sakramentu Ostatniego Namaszczenia<\/em><\/p>\r\n

    \r\n\t
  1. Definicja i skutki sakramentu Ostatniego Namaszczenia wedle tradycyjnej doktryny Ko\u015bcio\u0142a.<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n

    \u201eOstatnie Namaszczenie jest sakramentem ustanowionym dla duchowego oraz doczesnego pokrzepienia chorych znajduj\u0105cych si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie \u015bmierci\u201d
    \r\n Katechizm \u015bw. Piusa X<\/em><\/p>\r\n

    Jakie s\u0105 skutki tego sakramentu?<\/p>\r\n

    \u201eIstot\u0105 jest \u0142aska Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3rego namaszczenie g\u0142adzi winy – je\u015bli zosta\u0142y do odpokutowania – i pozosta\u0142o\u015bci grzechu, przynosi ulg\u0119 duszy chorego i umacnia go, pobudzaj\u0105c w nim wielk\u0105 ufno\u015b\u0107 w mi\u0142osierdzie Bo\u017ce; pocieszony ni\u0105 chory lepiej znosi dolegliwo\u015bci i trudy choroby, \u0142atwiej opiera si\u0119 pokusom diab\u0142a czyhaj\u0105cego na pi\u0119t\u0119 i czasem, gdy jest to po\u017cyteczne dla zbawienia duszy, odzyskuje zdrowie cia\u0142a\u201d.
    \r\n Sob\u00f3r Trydencki Sesja XIV<\/em><\/p>\r\n

    Doktryna katolicka podkre\u015bla, i\u017c \u201edobrze jest przyjmowa\u0107 Ostatnie Namaszczenie gdy osoba chora zachowuje w\u0142adz\u0119 zmys\u0142\u00f3w i gdy pozostaje nieco nadziei na jego wyzdrowienie, poniewa\u017c  w ten spos\u00f3b przyjmuje go w lepszej dyspozycji i mo\u017ce czerpa\u0107 z niego wi\u0119ksze owoce, oraz poniewa\u017c sakrament przywraca zdrowie cia\u0142u (o ile jest to z korzy\u015bci\u0105 dla duszy) poprzez wspomaganie w\u0142adz natury, nie powinno si\u0119 z nim wi\u0119c zwleka\u0107 a\u017c zaniknie nadzieja na wyzdrowienie\u201d.
    \r\n Katechizm \u015bw. Piusa X.<\/em><\/p>\r\n

      \r\n\t
    1. Zmiana doktryny i praktyki po II Soborze Watyka\u0144skim<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n

      G\u0142\u00f3wne dokumenty:<\/p>\r\n

        \r\n\t
      • Konstytucja o liturgii<\/em>, 4 grudnia 1963<\/li>\r\n\t
      • Pawe\u0142 VI: Konstytucja o sakramencie Namaszczenia Chorych<\/em>, 30 listopada 1972<\/li>\r\n\t
      • Kodeks Prawa Kanonicznego<\/em>, 1983.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n

        Skutki sakramentu Ostatniego Namaszczenia<\/em><\/strong><\/p>\r\n

        \u201eSakrament Ostatniego Namaszczenia zosta\u0142 ustanowiony zasadniczo dla uleczenia choroby grzechu\u201d (\u015aw. Tomasz z Akwinu Supl. 30,1). Nauka ta rozwini\u0119ta zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej przez Sob\u00f3r Trydencki.<\/p>\r\n

        Nowa doktryna<\/strong><\/p>\r\n

        Now\u0105 doktryn\u0119 sakramentu Ostatniego Namaszczenia wyra\u017ca nowy obrz\u0119d b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa oleju chorych przez biskupa (w Wielki Czwartek).<\/p>\r\n

        Formu\u0142a tradycyjna:<\/strong><\/p>\r\n

        \u201eZe\u015blij o Panie Ducha \u015awi\u0119tego na ten olej oliwny (\u2026) by wzmocni\u0107 dusz\u0119 i cia\u0142o (\u2026) aby ci, kt\u00f3rzy przyjm\u0105 to namaszczenie mieli pomoc dla cia\u0142a oraz dla duszy\u201d.<\/p>\r\n

        Nowa formu\u0142a:<\/strong><\/p>\r\n

        \u201eZe\u015blij Twojego Ducha Pocieszyciela (\u2026) dla pokrzepienia cia\u0142a (\u2026) aby uwalnia\u0142 od wszelkich cierpie\u0144, chor\u00f3b i s\u0142abo\u015bci\u201d.<\/p>\r\n

        Dyspozycja do przyj\u0119cia sakramentu Ostatniego Namaszczenia<\/em><\/strong><\/p>\r\n

        Now\u0105 doktryn\u0119, k\u0142ad\u0105c\u0105 nacisk na skutki sakramentu dla cia\u0142a, odnajdujemy w nowej dyscyplinie sakramentalnej zmieniaj\u0105cej warunki niezb\u0119dne do przyj\u0119cia sakramentu:<\/p>\r\n

        Tradycyjna doktryna:<\/strong><\/p>\r\n

        \u201eSakrament Ostatniego Namaszczenia mo\u017ce by\u0107 udzielany jedynie wiernym (\u2026) znajduj\u0105cym si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie \u015bmierci ze wzgl\u0119du na chorob\u0119 lub wiek\u201d (Tradycyjny Kodeks Prawa Kanonicznego kan. 940). Kanon ten wyra\u017ca odwieczn\u0105 nauk\u0119 Ko\u015bcio\u0142a. Przypomnijmy w tym miejscu jedynie s\u0142owa Soboru Florenckiego: \u201eSakrament ten powinien by\u0107 udzielany jedynie chorym, kt\u00f3rych \u017cycie jest zagro\u017cone\u201d.<\/p>\r\n

        Nowa doktryna<\/strong><\/p>\r\n

        \u201eSakrament Namaszczenia Chorych mo\u017ce by\u0107 udzielany wiernym (\u2026) kt\u00f3rzy zaczynaj\u0105 by\u0107 w niebezpiecze\u0144stwie ze wzgl\u0119du na chorob\u0119 lub podesz\u0142y wiek\u201d (Nowy Kodeks Prawa Kanonicznego kan. 1004). S\u0142owo \u201e\u015bmier\u0107\u201d zosta\u0142o usuni\u0119te – pozostaje jedynie w par. 37 Konstytucji o liturgii<\/em>: \u201e(\u2026) gdy wiernym zaczyna grozi\u0107 niebezpiecze\u0144stwo \u015bmierci z powodu choroby lub staro\u015bci\u201d.<\/p>\r\n

        Co dzieje si\u0119, gdy sakrament \u00f3w udzielany jest komu\u015b, kto z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie znajduje si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie \u015bmierci (w sytuacji, gdy istnieje domniemanie zagro\u017cenia \u017cycia tradycyjna praktyka zezwala na udzielenie sakramentu sub conditione<\/em>)?<\/p>\r\n

        Je\u015bli dana osoba z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie znajduje si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie \u015bmierci, zgodnie z tradycyjnym nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a a\u017c do Vaticanum II<\/em> sakrament jest prawdopodobnie niewa\u017cny (NAZ, Dictionary of Canon Law<\/em>).<\/p>\r\n

        Nacisk k\u0142adziony na uleczenie cia\u0142a oraz zniesienie warunku niebezpiecze\u0144stwa \u015bmierci dla przyj\u0119cia sakramentu Ostatniego Namaszczenia poci\u0105gaj\u0105 za sob\u0105 trzy konsekwencje:<\/p>\r\n

          \r\n\t
        1. Zmiana tradycyjnej nazwy Ostatnie Namaszczenie na Namaszczenie Chorych czy Sakrament Chorych.<\/li>\r\n\t
        2. Udzielanie tego sakramentu osobom, kt\u00f3re nie znajduj\u0105 si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie \u015bmierci. \u201eLudzie starsi mog\u0105 przyjmowa\u0107 Namaszczenie je\u015bli s\u0105 s\u0142abi, cho\u0107 nie niebezpiecznie chorzy\u201d (Wprowadzenie do obrz\u0119du namaszczenia chorych i opieki duszpasterskiej nad chorymi<\/em>, 7 grudnia 1972). Udzielany w tych warunkach sakrament jest prawdopodobnie niewa\u017cny.<\/li>\r\n<\/ol>\r\n

          Podczas gdy Sob\u00f3r Trydencki m\u00f3wi, \u017ce \u201eniebezpiecze\u0144stwo \u015bmierci musi wynika\u0107 z choroby\u201d (czyli z przyczyny zewn\u0119trznej), obecnie cz\u0119sto namaszcza si\u0119 osoby przed operacjami (gdy niebezpiecze\u0144stwo \u015bmierci nie wynika z samej choroby) albo skazanych na \u015bmier\u0107, przed ich straceniem – przez co sakrament jest r\u00f3wnie\u017c prawdopodobnie niewa\u017cny.<\/p>\r\n

            \r\n\t
          1. Trzecia konsekwencja dotyczy warunku dla ponownego przyj\u0119cia tego sakramentu. Nowy Kodeks Prawa Kanonicznego<\/em> (kan. 1004) m\u00f3wi, \u017ce \u201esakrament mo\u017ce by\u0107 udzielony ponownie (\u2026) je\u015bli podczas tej samej choroby niebezpiecze\u0144stwo stanie si\u0119 powa\u017cniejsze\u201d. Zgodnie z tradycyjn\u0105 legislacj\u0105: \u201eSakrament ten nie mo\u017ce by\u0107 przyjmowany ponownie podczas tej samej choroby, chyba \u017ce chory, po przyj\u0119ciu namaszczenia, wyzdrowia\u0142 i ponownie znalaz\u0142 si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie \u015bmierci\u201d (kan. 940).<\/li>\r\n\t
          2. Inna wa\u017cna zmiana dotyczy materii sakramentu:<\/li>\r\n<\/ol>\r\n

            \u201eMateri\u0105 sakramentu jest substancja, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 wykorzystuje przy jego administrowaniu\u201d Katechizm \u015bw. Piusa X<\/em><\/p>\r\n

             <\/em><\/p>\r\n

            Tradycyjna doktryna<\/strong><\/p>\r\n

            \u201eMateri\u0105 sakramentu Ostatniego Namaszczenia jest oliwa pob\u0142ogos\u0142awiona przez biskupa\u201d (Sob\u00f3r Florencki). \u201e (\u2026) sam tylko olej z oliwy\u201d (Katechizm Soboru Trydenckiego<\/em>). \u015awi\u0119te Oficjum zadeklarowa\u0142o 14 wrze\u015bnia 1842, i\u017c \u201enierozwa\u017cny i bliski b\u0142\u0119du jest ten, kto twierdzi\u0142by, i\u017c sakrament ten m\u00f3g\u0142by by\u0107 wa\u017cny przy u\u017cyciu innego oleju\u201d.<\/p>\r\n

            Nowa doktryna<\/strong><\/p>\r\n

            Konstytucja Apostolska O sakramencie Namaszczenia Chorych<\/em> (30 listopada 1972) m\u00f3wi: \u201eChorzy zostan\u0105 namaszczeni pob\u0142ogos\u0142awionym olejem z oliwek lub, gdy okoliczno\u015bci tego wymagaj\u0105, innym olejem ro\u015blinnym\u201d. W spos\u00f3b oczywisty niesie to za sob\u0105 niebezpiecze\u0144stwo niewa\u017cno\u015bci sakramentu.<\/p>\r\n

            Miejsca namaszczania<\/h4>\r\n

            Tradycyjna doktryna<\/strong><\/p>\r\n

            \u201eNamaszczenie dokonywane by\u0107 powinno na nast\u0119puj\u0105cych miejscach: na oczach ze wzgl\u0119du na wzrok, na uszach ze wzgl\u0119du na s\u0142uch, na nosie ze wzgl\u0119du na w\u0119ch, na ustach ze wzgl\u0119du na smak i mow\u0119, na r\u0119kach ze wzgl\u0119du na dotyk, na stopach ze wzgl\u0119du na chodzenie\u201d (Sob\u00f3r Florencki)<\/p>\r\n

            Nowa doktryna<\/strong><\/p>\r\n

            \u201eChorzy maj\u0105 by\u0107 namaszczani na czole i na r\u0119kach\u201d (Pawe\u0142 VI, Konstytucja O sakramencie namaszczenia chorych<\/em>).<\/p>\r\n

            Tradycyjny obrz\u0119d obejmuje 5 namaszcze\u0144, nowy jedynie 2. Samo to nie czyni jeszcze rytu niewa\u017cnym, poniewa\u017c \u201ew razie konieczno\u015bci wystarczaj\u0105ce jest jedno tylko namaszczenie\u201d (Tradycyjne Prawo Kanoniczne kan. 947), jednak poprzez zredukowanie liczby namaszcze\u0144 sakrament traci wiele ze swej symboliki.<\/p>\r\n

            Po raz kolejny mamy tu do czynienia z konsekwencj\u0105 zmiany doktryny dotycz\u0105cej skutku sakramentu. W obrz\u0119dzie tradycyjnym namaszczenie pi\u0119ciu zmys\u0142\u00f3w oznacza, \u017ce sakrament ten leczy choroby grzechu pope\u0142niane za po\u015brednictwem 5 zmys\u0142\u00f3w. W nowej doktrynie nacisk k\u0142adzie si\u0119 na uleczenie cia\u0142a – tak wi\u0119c 2 namaszczenia ca\u0142kowicie wystarczaj\u0105.<\/p>\r\n

            Szafarz Ostatniego Namaszczenia<\/h4>\r\n

            Sob\u00f3r Trydencki stwierdza:<\/p>\r\n

            \u201eGdyby kto\u015b m\u00f3wi\u0142, \u017ce prezbiterzy Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rych \u015bw. Jakub zach\u0119ca sprowadzi\u0107 do namaszczenia chorego, nie s\u0105 kap\u0142anami wy\u015bwi\u0119conymi przez biskupa, lecz starszymi wiekiem w jakiejkolwiek wsp\u00f3lnocie, i dlatego w\u0142a\u015bciwym szafarzem ostatniego namaszczenia nie jest tylko kap\u0142an – niech b\u0119dzie wykl\u0119ty\u201d (Kanon 4).<\/p>\r\n

            Obecnie cz\u0119sto sakrament Ostatniego Namszczenia udzielany jest przez diakon\u00f3w, siostry zakonne lub \u015bwieckich. W przypadku takim jest on bez w\u0105tpienia niewa\u017cny.<\/p>\r\n

            B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo in articulo moris<\/em>.<\/p>\r\n

            Tradycyjnie b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo to udzielane jest zazwyczaj razem z Ostatnim Namaszczeniem i udziela umieraj\u0105cemu odpustu zupe\u0142nego.<\/p>\r\n

            Obecnie nie jest ju\u017c ono udzielane – z wielk\u0105 strat\u0105 dla konaj\u0105cych.<\/p>\r\n

              \r\n\t
            1. c) Ostatnia wa\u017cna zmiana dotyczy formy tego sakramentu<\/li>\r\n<\/ol>\r\n

              \u201eForm\u0105 sakramentu s\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3re wypowiadane s\u0105 by udzieli\u0107 sakramentu\u201d (Katechizm \u015bw. Piusa X<\/em>)<\/p>\r\n

              Forma tradycyjna<\/strong><\/p>\r\n

              \u201ePrzez to \u015bwi\u0119te namaszczenie i przez najdobrotliwsze mi\u0142osierdzie swoje nich ci odpu\u015bci Pan, cokolwiek przewini\u0142e\u015b wzrokiem\u2026 s\u0142uchem\u2026 powonieniem\u2026 smakiem\u2026 m\u00f3wieniem\u2026 dotykaniem\u2026 i chodzeniem\u201d.<\/p>\r\n

              Nowa forma<\/strong><\/p>\r\n

              \u201ePrzez to \u015bwi\u0119te namaszczenie niech Pan w swoim niesko\u0144czonym mi\u0142osierdziu wspomo\u017ce ciebie \u0142ask\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego. Pan, kt\u00f3ry odpuszcza ci grzechy, niech ci\u0119 wybawi i \u0142askawie pod\u017awignie\u201d.<\/p>\r\n

              Jak \u0142atwo zauwa\u017cy\u0107, w nowej formie g\u0142\u00f3wny skutek sakramentu (uleczenie ran grzechowych) wyakcentowany jest znacznie s\u0142abiej, dodano do niego natomiast drugi (uleczenie cia\u0142a).<\/p>\r\n

              Zmiana ta nie powoduje niewa\u017cno\u015bci sakramentu, poniewa\u017c zasadnicze znaczenie zosta\u0142o zachowane, ponownie jednak widzimy, \u017ce znaczenie sakramentu zosta\u0142o zredukowane. Jest to konsekwencja nowej posoborowej doktryny o Ostatnim Namaszczeniu, kt\u00f3ra wi\u0119kszy nacisk k\u0142adzie na uleczenie cia\u0142a, ni\u017c na uleczenie z grzech\u00f3w.<\/p>\r\n

              Konkluzja<\/h4>\r\n

              Je\u015bli Ostatnie Namaszczenie udzielane jest przy u\u017cyciu materii innej ni\u017c olej z oliwek, jest ono prawdopodobnie niewa\u017cne.<\/p>\r\n

              Je\u015bli Ostatnie Namaszczenie udzielane jest osobom, kt\u00f3re z pewno\u015bci\u0105 nie znajduj\u0105 si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie \u015bmierci albo w sytuacji, gdy niebezpiecze\u0144stwo \u015bmierci nie ma \u017ar\u00f3d\u0142a w chorobie (tj. namaszczanie przed operacj\u0105, gdy to ona jest g\u0142\u00f3wnym niebezpiecze\u0144stwem, albo namaszczanie skaza\u0144c\u00f3w przed straceniem), sakrament jest prawdopodobnie niewa\u017cny.<\/p>\r\n

              Je\u015bli Ostatnie Namaszczenie udzielane jest przez kogo\u015b innego, ni\u017c wa\u017cnie wy\u015bwiecony kap\u0142an, jest ono z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 niewa\u017cne.<\/p>\r\n

              Zmiany w nowej formie Ostatniego Namaszczenia nie s\u0105 zmianami, kt\u00f3re poci\u0105ga\u0142yby za sob\u0105 niewa\u017cno\u015b\u0107 samego sakramentu –  stwarzaj\u0105 one jednak z czasem niebezpiecze\u0144stwo wypaczenia intencji szafarza. Mo\u017ce on mie\u0107 intencj\u0119 pokrzepienia jedynie cia\u0142a, a nie duszy, co czyni\u0142oby sakrament niewa\u017cnym i nie udziela\u0142o \u0142ask konaj\u0105cym.<\/p>\r\n

              Tak wi\u0119c nie mo\u017cemy zaakceptowa\u0107 owej reformy, b\u0119d\u0105cej w ra\u017c\u0105cy spos\u00f3b sprzeczn\u0105 z tradycyjn\u0105 doktryn\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, a tak\u017ce stwarzaj\u0105c\u0105 ryzyko niewa\u017cno\u015bci sakramentu. Osobom, kt\u00f3re przyj\u0119\u0142yby go w nowym obrz\u0119dzie, roztropno\u015b\u0107 zaleca przyj\u0119cie go ponownie warunkowo w rycie tradycyjnym.<\/p>\r\n

              t\u0142um. Scriptor<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nowy obrz\u0119d sakramentu Ostatniego Namaszczenia Definicja i skutki sakramentu Ostatniego Namaszczenia wedle tradycyjnej doktryny Ko\u015bcio\u0142a. \u201eOstatnie Namaszczenie jest sakramentem ustanowionym dla duchowego oraz doczesnego pokrzepienia chorych znajduj\u0105cych si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie \u015bmierci\u201d Katechizm \u015bw. Piusa X Jakie s\u0105 skutki tego sakramentu? \u201eIstot\u0105 jest \u0142aska Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3rego namaszczenie g\u0142adzi winy – je\u015bli zosta\u0142y do odpokutowania – […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3,328],"tags":[33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91926"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91926"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91926\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91926"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91926"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91926"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}